涂【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 涂

简(jiǎn )体(tǐ )涂(tú )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):10画(huà );繁(fán )體(tǐ )塗(tú )字(zì )筆(bǐ )畫(huà ):13畫(huà )。

(参(cān )见(jiàn )涂(tú ))

I

tú

ㄊㄨˊ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》同(tóng )都(dōu )切(qiē ),平(píng )模(mó ),定(dìng )。〕

1.道(dào )路(lù )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·地(dì )官(guān )·遂(suí )人(rén )》:“百(bǎi )夫(fū )有(yǒu )洫(xù ),洫(xù )上(shàng )有(yǒu )涂(tú )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“径(jìng )、畛(zhěn )、涂(tú )、道(dào )、路(lù ),皆(jiē )所(suǒ )以(yǐ )通(tōng )车(chē )徒(tú )于(yú )国(guó )都(dōu )也(yě )……涂(tú )容(róng )乘(chéng )车(chē )一(yī )轨(guǐ )。”

《考(kǎo )工(gōng )记(jì )·匠(jiàng )人(rén )》:“经(jīng )涂(tú )九(jiǔ )轨(guǐ ),环(huán )涂(tú )七(qī )轨(guǐ ),野(yě )涂(tú )五(wǔ )轨(guǐ )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù )引(yǐn )杜(dù )子(zǐ )春(chūn )曰(yuē ):“环(huán )涂(tú ),谓(wèi )环(huán )城(chéng )之(zhī )道(dào )。”

《荀(xún )子(zǐ )·正(zhèng )论(lùn )》:“风(fēng )俗(sú )之(zhī )美(měi ),男(nán )女(nǚ )自(zì )不(bú )取(qǔ )于(yú )涂(tú )。”

《汉(hàn )书(shū )·礼(lǐ )乐(lè )志(zhì )》:“大(dà )朱(zhū )涂(tú )广(guǎng ),夷(yí )石(shí )为(wéi )堂(táng )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“涂(tú ),道(dào )路(lù )也(yě )。”

清(qīng )王(wáng )鸣(míng )盛(shèng )《蛾(é )术(shù )编(biān )》卷(juàn )二(èr )九(jiǔ ):“凡(fán )道(dào )路(lù )即(jí )在(zài )城(chéng )市(shì )中(zhōng )者(zhě ),亦(yì )以(yǐ )田(tián )间(jiān )之(zhī )名(míng )名(míng )之(zhī )。路(lù )小(xiǎo )概(gài )名(míng )径(jìng ),路(lù )大(dà )概(gài )名(míng )涂(tú )。”

2.泥(ní )。引(yǐn )申(shēn )为(wéi )堵(dǔ )塞(sāi )。

《荀(xún )子(zǐ )·正(zhèng )论(lùn )》:“譬(pì )之(zhī )是(shì )犹(yóu )以(yǐ )塼(tuán )涂(tú )塞(sāi )江(jiāng )海(hǎi )也(yě )。”

马(mǎ )王(wáng )堆(duī )汉(hàn )墓(mù )帛(bó )书(shū )《经(jīng )法(fǎ )·称(chēng )》:“若(ruò )未(wèi )可(kě )涂(tú )其(qí )门(mén ),毋(wú )见(jiàn )其(qí )端(duān )。”

3.涂(tú )抹(mò );粉(fěn )饰(shì )。

《说(shuō )文(wén )·木(mù )部(bù )》:“杇(wū ),所(suǒ )以(yǐ )涂(tú )也(yě )。”

段(duàn )玉(yù )裁(cái )注(zhù ):“涂(tú )者(zhě ),饰(shì )牆(qiáng )也(yě )。”参(cān )见(jiàn )“涂(tú )塈(xì )”。

4.姓(xìng )。

明(míng )有(yǒu )涂(tú )文(wén )辅(fǔ )。见(jiàn )《明(míng )史(shǐ )·宦(huàn )官(guān )传(chuán )二(èr )·王(wáng )体(tǐ )乾(qián )》。

II

chú

ㄔㄨˊ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》直(zhí )鱼(yú )切(qiē ),平(píng )鱼(yú ),澄(chéng )。〕

1.通(tōng )“除(chú )”。扫(sǎo )除(chú )。

《荀(xún )子(zǐ )·礼(lǐ )论(lùn )》:“卜(bo )筮(shì )视(shì )日(rì ),斋(zhāi )戒(jiè )脩(yǒu )涂(tú )。”

梁(liáng )启(qǐ )雄(xióng )注(zhù )引(yǐn )王(wáng )念(niàn )孙(sūn )曰(yuē ):“涂(tú ),读(dú )为(wéi )‘除(chú )’。

《周(zhōu )官(guān )·典(diǎn )祀(sì )》:‘若(ruò )以(yǐ )时(shí )祭(jì )祀(sì ),则(zé )帅(shuài )其(qí )属(shǔ )而(ér )脩(yǒu )除(chú )。’注(zhù ):‘脩(yǒu )除(chú ),芟(shān )埽(sào )之(zhī )。’……作(zuò )涂(tú )者(zhě ),借(jiè )字(zì )耳(ěr )。”

2.古(gǔ )月(yuè )名(míng )。称(chēng )十(shí )二(èr )月(yuè )。参(cān )见(jiàn )“涂(tú )月(yuè )”。

3.古(gǔ )水(shuǐ )名(míng )。即(jí )今(jīn )安(ān )徽(huī )省(shěng )合(hé )肥(féi )市(shì )东(dōng )北(běi )之(zhī )滁(chú )河(hé ),至(zhì )江(jiāng )苏(sū )省(shěng )六(liù )合(hé )县(xiàn )东(dōng )南(nán )流(liú )入(rù )长(zhǎng )江(jiāng )。

《三(sān )国(guó )志(zhì )·魏(wèi )志(zhì )·王(wáng )凌(líng )传(chuán )》:“三(sān )年(nián )春(chūn ),吴(wú )贼(zéi )塞(sāi )涂(tú )水(shuǐ )。

凌(líng )欲(yù )因(yīn )此(cǐ )发(fā ),大(dà )严(yán )诸(zhū )军(jūn ),表(biǎo )求(qiú )讨(tǎo )贼(zéi )。”参(cān )阅(yuè )清(qīng )顾(gù )祖(zǔ )禹(yǔ )《读(dú )史(shǐ )方(fāng )舆(yú )纪(jì )要(yào )·江(jiāng )南(nán )一(yī )·涂(tú )水(shuǐ )》。

III

yé

〡ㄝˊ

〔《集(jí )韵(yùn )》余(yú )遮(zhē )切(qiē ),平(píng )麻(má ),以(yǐ )。〕

见(jiàn )“涿(zhuō )涂(tú )山(shān )”。

IV

tú

ㄊㄨˊ

同(tóng )“涂(tú )”。

V

dù

ㄉㄨˋ

同(tóng )“涂(tú )”。

简(jiǎn )体(tǐ )涂(tú )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):10画(huà );繁(fán )體(tǐ )塗(tú )字(zì )筆(bǐ )畫(huà ):13畫(huà )。

(涂(tú ),涂(tú ))

I

tú

ㄊㄨˊ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》同(tóng )都(dōu )切(qiē ),平(píng )模(mó ),定(dìng )。〕

〔《广(guǎng )韵(yùn )》宅(zhái )加(jiā )切(qiē ),平(píng )麻(má ),澄(chéng )。〕

亦(yì )作(zuò )“涂(tú )”。亦(yì )作(zuò )“嵞(tú )”。“斁(yì )”的(de )今(jīn )字(zì )。

1.泥(ní )。

《易(yì )·睽(kuí )》:“睽(kuí )孤(gū )见(jiàn )豕(shǐ )负(fù )涂(tú ),载(zǎi )鬼(guǐ )一(yī )车(chē )。”

高(gāo )亨(hēng )注(zhù ):“涂(tú ),泥(ní )也(yě )。负(fù )涂(tú ),背(bèi )上(shàng )有(yǒu )泥(ní )。”

《汉(hàn )书(shū )·王(wáng )褒(bāo )传(chuán )》:“及(jí )至(zhì )巧(qiǎo )冶(yě )铸(zhù )干(gàn )将(jiāng )之(zhī )朴(pǔ ),清(qīng )水(shuǐ )焠(cuì )其(qí )锋(fēng ),越(yuè )砥(dǐ )歛(liǎn )其(qí )咢(è ),水(shuǐ )断(duàn )蛟(jiāo )龙(lóng ),陆(lù )剸(tuán )犀(xī )革(gé ),忽(hū )若(ruò )彗(huì )氾(fán )画(huà )涂(tú )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“涂(tú ),泥(ní )也(yě )。”

2.道(dào )路(lù )。

《易(yì )·繫(jì )辞(cí )下(xià )》:“天(tiān )下(xià )何(hé )思(sī )何(hé )虑(lǜ )?天(tiān )下(xià )同(tóng )归(guī )而(ér )殊(shū )涂(tú ),一(yī )致(zhì )而(ér )百(bǎi )虑(lǜ )。”

高(gāo )亨(hēng )注(zhù ):“涂(tú )读(dú )为(wéi )途(tú ),路(lù )也(yě )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《辛(xīn )卯(mǎo )年(nián )雪(xuě )》诗(shī ):“白(bái )霓(ní )先(xiān )启(qǐ )涂(tú ),从(cóng )以(yǐ )万(wàn )玉(yù )妃(fēi )。”

3.引(yǐn )申(shēn )指(zhǐ )途(tú )径(jìng );门(mén )路(lù )。

《商(shāng )君(jūn )书(shū )·画(huà )策(cè )》:“国(guó )乱(luàn )者(zhě ),民(mín )多(duō )私(sī )义(yì );兵(bīng )弱(ruò )者(zhě ),民(mín )多(duō )私(sī )勇(yǒng )。则(zé )削(xuē )国(guó )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )取(qǔ )爵(jué )禄(lù )者(zhě )多(duō )涂(tú ),亡(wáng )国(guó )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )贱(jiàn )爵(jué )轻(qīng )禄(lù )。”

4.涂(tú )抹(mò )。

《书(shū )·梓(zǐ )材(cái )》:“若(ruò )作(zuò )室(shì )家(jiā ),既(jì )勤(qín )垣(yuán )墉(yōng ),惟(wéi )其(qí )涂(tú )塈(xì )茨(cí )。”

《史(shǐ )记(jì )·刺(cì )客(kè )列(liè )传(chuán )》:“﹝豫(yù )让(ràng )﹞乃(nǎi )变(biàn )名(míng )姓(xìng )为(wéi )刑(xíng )人(rén ),入(rù )宫(gōng )涂(tú )厕(cè )。”

北(běi )齐(qí )颜(yán )之(zhī )推(tuī )《颜(yán )氏(shì )家(jiā )训(xùn )·兄(xiōng )弟(dì )》:“譬(pì )犹(yóu )居(jū )室(shì ),一(yī )穴(xué )则(zé )塞(sāi )之(zhī ),一(yī )隙(xì )则(zé )涂(tú )之(zhī ),则(zé )无(wú )穨(tuí )毁(huǐ )之(zhī )虑(lǜ )。”

柳(liǔ )青(qīng )《铜(tóng )墙(qiáng )铁(tiě )壁(bì )》第(dì )十(shí )七(qī )章(zhāng ):“黄(huáng )参(cān )谋(móu )瞪(dèng )大(dà )了(le )眼(yǎn ),仔(zǎi )细(xì )一(yī )瞅(chǒu )石(shí )得(dé )富(fù )涂(tú )着(zhe )泥(ní )浆(jiāng )的(de )脸(liǎn )庞(páng )。”

5.涂(tú )饰(shì )。以(yǐ )颜(yán )料(liào )、油(yóu )漆(qī )等(děng )附(fù )着(zhe )于(yú )房(fáng )屋(wū )、器(qì )物(wù )等(děng )表(biǎo )面(miàn )。

《书(shū )·梓(zǐ )材(cái )》:“若(ruò )作(zuò )梓(zǐ )材(cái ),既(jì )勤(qín )朴(pǔ )斲(zhuó ),惟(wéi )其(qí )涂(tú )丹(dān )雘(wò )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“当(dāng )涂(tú )以(yǐ )漆(qī )丹(dān )以(yǐ )朱(zhū )而(ér )后(hòu )成(chéng )。”

《穀(yù )梁(liáng )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )二(èr )十(shí )四(sì )年(nián )》:“大(dà )侵(qīn )之(zhī )礼(lǐ ),君(jūn )食(shí )不(bú )兼(jiān )味(wèi ),台(tái )榭(xiè )不(bú )涂(tú )。”

范(fàn )宁(níng )注(zhù ):“涂(tú ),涂(tú )饰(shì )。”

唐(táng )范(fàn )摅(shū )《云(yún )溪(xī )友(yǒu )议(yì )》卷(juàn )下(xià ):“本(běn )是(shì )尿(niào )屎(shǐ )袋(dài ),强(qiáng )将(jiāng )脂(zhī )粉(fěn )涂(tú )。”

6.犹(yóu )满(mǎn )布(bù )。

汉(hàn )刘(liú )桢(zhēn )《赠(zèng )五(wǔ )官(guān )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )》诗(shī )之(zhī )三(sān ):“清(qīng )风(fēng )凄(qī )已(yǐ )寒(hán ),白(bái )露(lù )涂(tú )前(qián )庭(tíng )。”

7.犹(yóu )充(chōng )当(dāng )。

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )鲍(bào )照(zhào )《谢(xiè )上(shàng )除(chú )启(qǐ )》:“天(tiān )泽(zé )所(suǒ )及(jí ),且(qiě )喜(xǐ )且(qiě )惧(jù )。但(dàn )臣(chén )自(zì )丁(dīng )常(cháng )梪(dòu ),来(lái )涂(tú )阶(jiē )级(jí ),非(fēi )所(suǒ )敢(gǎn )冀(jì )。”

8.污(wū ),染(rǎn )污(wū )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·让(ràng )王(wáng )》:“今(jīn )天(tiān )下(xià )闇(ān ),殷(yīn )德(dé )衰(shuāi ),其(qí )并(bìng )乎(hū )周(zhōu )以(yǐ )涂(tú )吾(wú )身(shēn ),不(bú )如(rú )避(bì )之(zhī )以(yǐ )洁(jié )吾(wú )行(háng )。”

9.堵(dǔ )塞(sāi );蒙(méng )蔽(bì )。

汉(hàn )扬(yáng )雄(xióng )《法(fǎ )言(yán )·问(wèn )道(dào )》:“如(rú )视(shì )不(bú )礼(lǐ ),听(tīng )不(bú )乐(lè ),虽(suī )有(yǒu )民(mín )焉(yān ),得(dé )而(ér )涂(tú )诸(zhū )!”北(běi )魏(wèi )贾(jiǎ )思(sī )勰(xié )《齐(qí )民(mín )要(yào )术(shù )·造(zào )神(shén )麴(qū )并(bìng )酒(jiǔ )等(děng )》:“至(zhì )二(èr )七(qī )日(rì ),聚(jù )麴(qū ),还(hái )令(lìng )涂(tú )户(hù ),莫(mò )使(shǐ )风(fēng )入(rù )。”

明(míng )陆(lù )容(róng )《菽(shū )园(yuán )杂(zá )记(jì )》卷(juàn )十(shí )二(èr ):“予(yǔ )谓(wèi )自(zì )古(gǔ )姦(jiān )邪(xié ),取(qǔ )非(fēi )其(qí )有(yǒu ),未(wèi )有(yǒu )不(bú )託(tuō )鬼(guǐ )神(shén )协(xié )助(zhù ),以(yǐ )涂(tú )人(rén )之(zhī )耳(ěr )目(mù )者(zhě )。”

10.涂(tú )改(gǎi )。

唐(táng )刘(liú )蜕(tuì )《梓(zǐ )州(zhōu )兜(dōu )率(lǜ )寺(sì )文(wén )冢(zhǒng )铭(míng )并(bìng )序(xù )》:“实(shí )得(dé )二(èr )千(qiān )一(yī )百(bǎi )八(bā )十(shí )纸(zhǐ ),有(yǒu )涂(tú )者(zhě ),有(yǒu )乙(yǐ )者(zhě )。”

宋(sòng )何(hé )薳(wěi )《春(chūn )渚(zhǔ )纪(jì )闻(wén )·作(zuò )文(wén )不(bú )惮(dàn )屡(lǚ )改(gǎi )》:“其(qí )(苏(sū )轼(shì ))和(hé )欧(ōu )叔(shū )弼(bì )诗(shī )云(yún )‘渊(yuān )明(míng )为(wéi )小(xiǎo )邑(yì )’,继(jì )圈(quān )去(qù )‘为(wéi )’字(zì ),改(gǎi )作(zuò )‘求(qiú )’字(zì ),又(yòu )连(lián )涂(tú )‘小(xiǎo )邑(yì )’二(èr )字(zì ),作(zuò )‘县(xiàn )令(lìng )’字(zì ),凡(fán )三(sān )改(gǎi )乃(nǎi )成(chéng )今(jīn )句(jù )。”

11.姓(xìng )。

汉(hàn )有(yǒu )涂(tú )恽(yùn )。见(jiàn )《汉(hàn )书(shū )·孔(kǒng )安(ān )国(guó )传(chuán )》。

II

dù

ㄉㄨˋ

〔《集(jí )韵(yùn )》徒(tú )故(gù )切(qiē ),去(qù )莫(mò ),定(dìng )。〕

亦(yì )作(zuò )“涂(tú )”。

以(yǐ )金(jīn )饰(shì )物(wù )。后(hòu )作(zuò )“镀(dù )”。

《汉(hàn )书(shū )·外(wài )戚(qī )传(chuán )下(xià )·孝(xiào )成(chéng )赵(zhào )皇(huáng )后(hòu )》:“居(jū )昭(zhāo )阳(yáng )舍(shě ),其(qí )中(zhōng )庭(tíng )彤(tóng )朱(zhū ),而(ér )殿(diàn )上(shàng )髹(xiū )漆(qī ),切(qiē )皆(jiē )铜(tóng )沓(tà )黄(huáng )金(jīn )涂(tú ),白(bái )玉(yù )阶(jiē )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“涂(tú ),以(yǐ )金(jīn )涂(tú )铜(tóng )上(shàng )也(yě )。”

宋(sòng )梅(méi )尧(yáo )臣(chén )《送(sòng )献(xiàn )甫(fǔ )知(zhī )虹(hóng )县(xiàn )》诗(shī ):“今(jīn )日(rì )归(guī )为(wéi )美(měi ),涂(tú )金(jīn )作(zuò )马(mǎ )缨(yīng )。”

阅读:1439

●涂(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库