御【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 御

简(jiǎn )体(tǐ )御(yù )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):12画(huà );繁(fán )體(tǐ )禦(yù )字(zì )筆(bǐ )畫(huà ):17畫(huà )。

(参(cān )见(jiàn )御(yù ))

I

yù

ㄩˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》牛(niú )倨(jù )切(qiē ),去(qù )御(yù ),疑(yí )。〕

1.驾(jià )驭(yù )车(chē )马(mǎ )。

周(zhōu )时(shí )为(wéi )六(liù )艺(yì )之(zhī )一(yī )。

《诗(shī )·郑(zhèng )风(fēng )·大(dà )叔(shū )于(yú )田(tián )》:“叔(shū )善(shàn )射(shè )忌(jì ),又(yòu )良(liáng )御(yù )忌(jì )。”

《周(zhōu )礼(lǐ )·地(dì )官(guān )·大(dà )司(sī )徒(tú )》:“三(sān )曰(yuē )六(liù )艺(yì ):‘礼(lǐ )、乐(lè )、射(shè )、御(yù )、书(shū )、数(shù )。’”按(àn ),《保(bǎo )氏(shì )》作(zuò )“驭(yù )”。

《汉(hàn )书(shū )·荀(xún )彘(zhì )传(chuán )》:“荀(xún )彘(zhì )、太(tài )原(yuán )广(guǎng )武(wǔ )人(rén ),以(yǐ )御(yù )见(jiàn ),侍(shì )中(zhōng ),用(yòng )校(xiào )尉(wèi )数(shù )从(cóng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“以(yǐ )善(shàn )御(yù )得(dé )见(jiàn ),因(yīn )为(wéi )侍(shì )中(zhōng )也(yě )。御(yù )谓(wèi )御(yù )车(chē )也(yě )。”

《集(jí )韵(yùn )·去(qù )御(yù )》:“《说(shuō )文(wén )》:‘使(shǐ )马(mǎ )也(yě )。’徐(xú )锴(kǎi )曰(yuē ):‘卸(xiè )解(jiě )车(chē )马(mǎ )也(yě )。或(huò )彳(chì ),或(huò )卸(xiè ),皆(jiē )御(yù )者(zhě )之(zhī )职(zhí )。古(gǔ )作(zuò )驭(yù )。’”清(qīng )黄(huáng )轩(xuān )祖(zǔ )《游(yóu )梁(liáng )琐(suǒ )记(jì )·记(jì )淮(huái )宁(níng )二(èr )巨(jù )逆(nì )桉(ān )》:“父(fù )推(tuī )小(xiǎo )车(chē )为(wéi )业(yè ),伺(sì )小(xiǎo )三(sān )如(rú )奴(nú ),仰(yǎng )其(qí )鼻(bí )息(xī )……小(xiǎo )三(sān )赴(fù )乡(xiāng )催(cuī )科(kē ),父(fù )御(yù )以(yǐ )往(wǎng )。归(guī )至(zhì )中(zhōng )途(tú ),父(fù )腹(fù )饥(jī )乏(fá )力(lì ),车(chē )不(bú )行(háng )。”

2.泛(fàn )指(zhǐ )驾(jià )驭(yù )一(yī )切(qiē )运(yùn )行(háng )或(huò )飞(fēi )行(háng )之(zhī )物(wù )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·逍(xiāo )遥(yáo )游(yóu )》:“夫(fū )列(liè )子(zǐ )御(yù )风(fēng )而(ér )行(háng ),泠(líng )然(rán )善(shàn )也(yě )。”

三(sān )国(guó )魏(wèi )曹(cáo )植(zhí )《洛(luò )神(shén )赋(fù )》:“御(yù )轻(qīng )舟(zhōu )而(ér )上(shàng )溯(sù ),浮(fú )长(zhǎng )川(chuān )而(ér )忘(wàng )反(fǎn )。”

明(míng )陈(chén )所(suǒ )闻(wén )《驻(zhù )马(mǎ )听(tīng )·雪(xuě )霁(jì )登(dēng )茅(máo )峰(fēng )》曲(qǔ ):“人(rén )御(yù )刚(gāng )风(fēng ),妙(miào )香(xiāng )不(bú )断(duàn )太(tài )元(yuán )宫(gōng )。”

3.驭(yù )手(shǒu );驾(jià )驭(yù )车(chē )马(mǎ )的(de )人(rén )。

《书(shū )·甘(gān )誓(shì )》:“左(zuǒ )不(bú )攻(gōng )于(yú )左(zuǒ ),汝(rǔ )不(bú )恭(gōng )命(mìng )。右(yòu )不(bú )攻(gōng )于(yú )右(yòu ),汝(rǔ )不(bú )恭(gōng )命(mìng )。御(yù )非(fēi )其(qí )马(mǎ )之(zhī )正(zhèng ),汝(rǔ )不(bú )恭(gōng )命(mìng )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“左(zuǒ )、右(yòu )与(yǔ )御(yù )三(sān )者(zhě )有(yǒu )失(shī ),言(yán )皆(jiē )不(bú )奉(fèng )我(wǒ )命(mìng )。”

周(zhōu )秉(bǐng )钧(jūn )解(jiě ):“御(yù ),驾(jià )马(mǎ )者(zhě )。

金(jīn )履(lǚ )祥(xiáng )曰(yuē ):‘左(zuǒ )主(zhǔ )射(shè ),右(yòu )主(zhǔ )击(jī )刺(cì ),御(yù )主(zhǔ )马(mǎ ),各(gè )守(shǒu )其(qí )职(zhí )。’”

《左(zuǒ )传(chuán )·宣(xuān )公(gōng )二(èr )年(nián )》:“将(jiāng )战(zhàn ),华(huá )元(yuán )杀(shā )羊(yáng )食(shí )士(shì ),其(qí )御(yù )羊(yáng )斟(zhēn )不(bú )与(yǔ )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《刘(liú )生(shēng )》诗(shī ):“车(chē )轻(qīng )御(yù )良(liáng )马(mǎ )力(lì )优(yōu ),咄(duō )哉(zāi )识(shí )路(lù )行(háng )勿(wù )休(xiū )。”

4.统(tǒng )治(zhì );治(zhì )理(lǐ )。

《书(shū )·大(dà )禹(yǔ )谟(mó )》:“临(lín )下(xià )以(yǐ )简(jiǎn ),御(yù )众(zhòng )以(yǐ )宽(kuān )。”

汉(hàn )贾(jiǎ )谊(yì )《过(guò )秦(qín )论(lùn )上(shàng )》:“振(zhèn )长(zhǎng )策(cè )而(ér )御(yù )宇(yǔ )内(nèi ),吞(tūn )二(èr )周(zhōu )而(ér )亡(wáng )诸(zhū )侯(hóu )。”

宋(sòng )司(sī )马(mǎ )光(guāng )《交(jiāo )趾(zhǐ )献(xiàn )奇(qí )兽(shòu )赋(fù )》:“皇(huáng )家(jiā )御(yù )天(tiān )下(xià )三(sān )十(shí )有(yǒu )六(liù )载(zǎi ),化(huà )洽(qià )于(yú )人(rén ),德(dé )通(tōng )于(yú )神(shén )。”

5.指(zhǐ )帝(dì )王(wáng )之(zhī )在(zài )位(wèi )。

《北(běi )齐(qí )书(shū )·后(hòu )主(zhǔ )纪(jì )论(lùn )》:“武(wǔ )平(píng )在(zài )御(yù ),弥(mí )见(jiàn )沦(lún )胥(xū ),罕(hǎn )接(jiē )朝(cháo )士(shì ),不(bú )亲(qīn )政(zhèng )事(shì ),一(yī )日(rì )万(wàn )机(jī ),委(wěi )诸(zhū )凶(xiōng )族(zú )。”

6.控(kòng )制(zhì );约(yuē )束(shù )以(yǐ )为(wéi )用(yòng )。

《孙(sūn )子(zǐ )·谋(móu )攻(gōng )》:“将(jiāng )能(néng )而(ér )君(jūn )不(bú )御(yù )者(zhě )胜(shèng )。”

宋(sòng )陈(chén )亮(liàng )《酌(zhuó )古(gǔ )论(lùn )·李(lǐ )愬(sè )》:“夫(fū )将(jiāng )者(zhě ),天(tiān )下(xià )之(zhī )所(suǒ )难(nán )御(yù )者(zhě )也(yě )。”

清(qīng )纪(jì )昀(yún )《阅(yuè )微(wēi )草(cǎo )堂(táng )笔(bǐ )记(jì )·槐(huái )西(xī )杂(zá )志(zhì )二(èr )》:“闻(wén )其(qí )生(shēng )时(shí )御(yù )下(xià )酷(kù )严(yán )。”

7.统(tǒng )率(lǜ );率(lǜ )领(lǐng )。

《旧(jiù )唐(táng )书(shū )·郑(zhèng )畋(tián )传(chuán )》:“皇(huáng )帝(dì )亲(qīn )御(yù )六(liù )师(shī ),即(jí )离(lí )三(sān )蜀(shǔ ),霜(shuāng )戈(gē )万(wàn )队(duì ),铁(tiě )马(mǎ )千(qiān )群(qún )。”

明(míng )何(hé )景(jǐng )明(míng )《任(rèn )将(jiāng )篇(piān )》:“故(gù )以(yǐ )一(yī )御(yù )众(zhòng ),则(zé )众(zhòng )志(zhì )定(dìng )。”

郭(guō )沫(mò )若(ruò )《断(duàn )断(duàn )集(jí )·旋(xuán )转(zhuǎn )乾(qián )坤(kūn )论(lùn )》:“因(yīn )为(wéi )大(dà )猩(xīng )猩(xīng )社(shè )会(huì )正(zhèng )是(shì )以(yǐ )一(yī )雄(xióng )而(ér )御(yù )群(qún )雌(cí ),雌(cí )者(zhě )是(shì )只(zhī )伏(fú )在(zài )巢(cháo )穴(xué )里(lǐ )‘发(fā )展(zhǎn )母(mǔ )性(xìng )的(de )伟(wěi )大(dà )功(gōng )能(néng )’的(de )。”

8.使(shǐ )用(yòng );应(yīng )用(yòng )。

《荀(xún )子(zǐ )·礼(lǐ )论(lùn )》:“文(wén )饰(shì )麤(cū )恶(è ),声(shēng )乐(lè )哭(kū )泣(qì ),恬(tián )愉(yú )忧(yōu )戚(qī ),是(shì )反(fǎn )也(yě ),然(rán )而(ér )礼(lǐ )兼(jiān )而(ér )用(yòng )之(zhī ),时(shí )举(jǔ )而(ér )代(dài )御(yù )。”

杨(yáng )倞(liàng )注(zhù ):“御(yù ),进(jìn )用(yòng )也(yě )。”

王(wáng )念(niàn )孙(sūn )《读(dú )书(shū )杂(zá )志(zhì )·荀(xún )子(zǐ )六(liù )》:“时(shí )者(zhě ),更(gèng )也(yě )。谓(wèi )文(wén )饰(shì )与(yǔ )麤(cū )恶(è ),声(shēng )乐(lè )与(yǔ )哭(kū )泣(qì ),恬(tián )愉(yú )与(yǔ )忧(yōu )戚(qī ),皆(jiē )更(gèng )举(jǔ )而(ér )代(dài )御(yù )也(yě )。”

《陈(chén )书(shū )·皇(huáng )后(hòu )传(chuán )·高(gāo )宗(zōng )柳(liǔ )皇(huáng )后(hòu )》:“每(měi )尚(shàng )方(fāng )供(gòng )奉(fèng )之(zhī )物(wù ),其(qí )上(shàng )者(zhě )皆(jiē )推(tuī )于(yú )贵(guì )妃(fēi ),而(ér )己(jǐ )御(yù )其(qí )次(cì )焉(yān )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《与(yǔ )微(wēi )之(zhī )同(tóng )赋(fù )梅(méi )花(huā )得(dé )香(xiāng )字(zì )》诗(shī )之(zhī )二(èr ):“不(bú )御(yù )铅(qiān )华(huá )知(zhī )国(guó )色(sè ),只(zhī )裁(cái )云(yún )缕(lǚ )想(xiǎng )仙(xiān )装(zhuāng )。”

明(míng )张(zhāng )居(jū )正(zhèng )《请(qǐng )用(yòng )翰(hàn )林(lín )官(guān )更(gèng )番(fān )侍(shì )直(zhí )疏(shū )》:“臣(chén )等(děng )伏(fú )睹(dǔ )皇(huáng )上(shàng ),近(jìn )日(rì )以(yǐ )来(lái ),留(liú )神(shén )翰(hàn )墨(mò ),一(yī )切(qiē )嬉(xī )游(yóu )无(wú )益(yì )之(zhī )事(shì ),悉(xī )屏(píng )去(qù )不(bú )御(yù )。”

清(qīng )唐(táng )甄(zhēn )《潜(qián )书(shū )·卿(qīng )牧(mù )》:“三(sān )代(dài )尊(zūn )卣(yǒu )不(bú )御(yù ),汝(rǔ )定(dìng )陶(táo )器(qì )不(bú )御(yù )。”

9.进(jìn )食(shí );食(shí )用(yòng )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·吉(jí )日(rì )》:“发(fā )彼(bǐ )小(xiǎo )豝(bā ),殪(yì )此(cǐ )大(dà )兕(sì ),以(yǐ )御(yù )宾(bīn )客(kè )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“御(yù )者(zhě ),给(gěi )与(yǔ )充(chōng )用(yòng )之(zhī )辞(cí )。”

晋(jìn )袁(yuán )宏(hóng )《后(hòu )汉(hàn )纪(jì )·桓(huán )帝(dì )纪(jì )下(xià )》:“闳(hóng )玄(xuán )静(jìng )履(lǚ )真(zhēn ),不(bú )慕(mù )荣(róng )宦(huàn ),身(shēn )安(ān )茅(máo )茨(cí ),妻(qī )子(zǐ )御(yù )糟(zāo )糠(kāng )。”

唐(táng )王(wáng )维(wéi )《春(chūn )中(zhōng )田(tián )园(yuán )作(zuò )》诗(shī ):“临(lín )觞(shāng )忽(hū )不(bú )御(yù ),惆(chóu )怅(chàng )远(yuǎn )行(háng )客(kè )。”

宋(sòng )辛(xīn )弃(qì )疾(jí )《水(shuǐ )龙(lóng )吟(yín )》词(cí ):“觉(jiào )来(lái )幽(yōu )恨(hèn ),停(tíng )觞(shāng )不(bú )御(yù ),欲(yù )歌(gē )还(hái )止(zhǐ )。”

清(qīng )薛(xuē )福(fú )成(chéng )《庸(yōng )盦(ān )笔(bǐ )记(jì )·幽(yōu )怪(guài )一(yī )·汉(hàn )宫(gōng )老(lǎo )婢(bì )》:“后(hòu )誓(shì )不(bú )再(zài )御(yù )医(yī )药(yào ),卧(wò )病(bìng )一(yī )年(nián ),几(jǐ )致(zhì )不(bú )起(qǐ )。”

10.穿(chuān )戴(dài );佩(pèi )带(dài )。

《荀(xún )子(zǐ )·大(dà )略(luè )》:“天(tiān )子(zǐ )御(yù )珽(tǐng ),诸(zhū )侯(hóu )御(yù )荼(tú ),大(dà )夫(fū )服(fú )笏(hù )。”

晋(jìn )潘(pān )岳(yuè )《秋(qiū )兴(xìng )赋(fù )》:“藉(jiè )莞(wǎn )蒻(ruò ),御(yù )袷(jiá )衣(yī )。”

宋(sòng )蔡(cài )絛(tāo )《铁(tiě )围(wéi )山(shān )丛(cóng )谈(tán )》卷(juàn )六(liù ):“太(tài )宗(zōng )时(shí ),得(dé )巧(qiǎo )匠(jiàng ),因(yīn )亲(qīn )督(dū )视(shì )于(yú )紫(zǐ )云(yún )楼(lóu )下(xià )造(zào )金(jīn )带(dài ),得(dé )三(sān )十(shí )条(tiáo )。匠(jiàng )者(zhě )为(wéi )之(zhī )神(shén )耗(hào )而(ér )死(sǐ )。于(yú )是(shì )独(dú )以(yǐ )一(yī )赐(cì )曹(cáo )武(wǔ )穆(mù )彬(bīn ),其(qí )一(yī )太(tài )宗(zōng )自(zì )御(yù )。”

《剪(jiǎn )灯(dēng )新(xīn )话(huà )·滕(téng )穆(mù )醉(zuì )游(yóu )聚(jù )景(jǐng )园(yuán )记(jì )》:“及(jí )山(shān )寺(sì )钟(zhōng )鸣(míng ),水(shuǐ )村(cūn )鸡(jī )唱(chàng ),急(jí )起(qǐ )与(yǔ )生(shēng )为(wéi )别(bié ),解(jiě )所(suǒ )御(yù )玉(yù )指(zhǐ )环(huán )繫(jì )于(yú )生(shēng )之(zhī )衣(yī )带(dài )。”

郭(guō )沫(mò )若(ruò )《海(hǎi )涛(tāo )集(jí )·离(lí )沪(hù )之(zhī )前(qián )》:“昨(zuó )天(tiān )天(tiān )气(qì )真(zhēn )好(hǎo ),全(quán )如(rú )初(chū )夏(xià )一(yī )般(bān ),在(zài )室(shì )中(zhōng )未(wèi )烧(shāo )火(huǒ )盆(pén ),只(zhī )御(yù )夹(jiá )衣(yī )。”

11.与(yǔ )女(nǚ )子(zǐ )交(jiāo )合(hé )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·天(tiān )官(guān )·女(nǚ )御(yù )》:“女(nǚ )御(yù ),掌(zhǎng )御(yù )叙(xù )于(yú )王(wáng )之(zhī )燕(yàn )寝(qǐn )。”按(àn ),御(yù ),谓(wèi )侍(shì )寝(qǐn )。

《礼(lǐ )记(jì )·月(yuè )令(lìng )》:“乃(nǎi )礼(lǐ )天(tiān )子(zǐ )所(suǒ )御(yù )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“天(tiān )子(zǐ )所(suǒ )御(yù )谓(wèi )今(jīn )有(yǒu )娠(shēn )者(zhě )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“乃(nǎi )礼(lǐ )接(jiē )天(tiān )子(zǐ )所(suǒ )御(yù )幸(xìng )有(yǒu )娠(shēn )之(zhī )人(rén )。”

汉(hàn )刘(liú )向(xiàng )《新(xīn )序(xù )·杂(zá )事(shì )二(èr )》:“罢(bà )去(qù )后(hòu )宫(gōng )不(bú )御(yù )者(zhě ),出(chū )以(yǐ )妻(qī )鳏(guān )夫(fū )。”

清(qīng )周(zhōu )亮(liàng )工(gōng )《书(shū )影(yǐng )》卷(juàn )二(èr ):“杂(zá )志(zhì )中(zhōng )载(zǎi ),常(cháng )开(kāi )平(píng )每(měi )出(chū )师(shī ),夜(yè )必(bì )御(yù )一(yī )妇(fù )人(rén )。”

12.宫(gōng )中(zhōng )女(nǚ )官(guān );侍(shì )从(cóng );近(jìn )臣(chén )。

《国(guó )语(yǔ )·周(zhōu )语(yǔ )上(shàng )》:“王(wáng )御(yù )不(bú )参(cān )一(yī )族(zú )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“御(yù ),妇(fù )官(guān )也(yě )。”

《国(guó )语(yǔ )·吴(wú )语(yǔ )》:“一(yī )介(jiè )嫡(dí )男(nán ),奉(fèng )槃(pán )匜(yí )以(yǐ )随(suí )诸(zhū )御(yù )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“御(yù ),近(jìn )臣(chén )宦(huàn )竖(shù )之(zhī )属(shǔ )。”

《北(běi )史(shǐ )·后(hòu )妃(fēi )传(chuán )上(shàng )·魏(wèi )宣(xuān )武(wǔ )灵(líng )皇(huáng )后(hòu )胡(hú )氏(shì )》:“文(wén )宣(xuān )后(hòu )庭(tíng )虽(suī )有(yǒu )夫(fū )人(rén )、嫔(pín )、御(yù )之(zhī )称(chēng ),然(rán )未(wèi )具(jù )员(yuán )数(shù )。”

宋(sòng )乐(lè )史(shǐ )《杨(yáng )太(tài )真(zhēn )外(wài )传(chuán )》卷(juàn )下(xià ):“至(zhì )德(dé )中(zhōng ),复(fù )幸(xìng )华(huá )清(qīng )宫(gōng ),从(cóng )官(guān )嫔(pín )御(yù ),多(duō )非(fēi )旧(jiù )人(rén )。”

《清(qīng )史(shǐ )稿(gǎo )·礼(lǐ )志(zhì )八(bā )》:“媵(yìng )布(bù )婿(xù )席(xí )东(dōng )旁(páng ),御(yù )布(bù )妇(fù )席(xí )西(xī )旁(páng )。”

13.泛(fàn )指(zhǐ )婢(bì )妾(qiè )。

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《扶(fú )风(fēng )郡(jùn )夫(fū )人(rén )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“夫(fū )人(rén )适(shì )年(nián )若(ruò )干(gàn ),入(rù )门(mén )而(ér )媪(ǎo )御(yù )皆(jiē )喜(xǐ ),既(jì )馈(kuì )而(ér )公(gōng )姑(gū )交(jiāo )贺(hè )。”

14.陪(péi )侍(shì )。

《书(shū )·五(wǔ )子(zǐ )之(zhī )歌(gē )》:“厥(jué )弟(dì )五(wǔ )人(rén ),御(yù )其(qí )母(mǔ )以(yǐ )从(cóng )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“御(yù ),侍(shì )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·王(wáng )莽(mǎng )传(chuán )下(xià )》:“莽(mǎng )亲(qīn )之(zhī )南(nán )郊(jiāo ),铸(zhù )作(zuò )威(wēi )斗(dòu )……既(jì )成(chéng ),令(lìng )司(sī )命(mìng )负(fù )之(zhī ),莽(mǎng )出(chū )在(zài )前(qián ),入(rù )在(zài )御(yù )旁(páng )。”

王(wáng )念(niàn )孙(sūn )《读(dú )书(shū )杂(zá )志(zhì )·汉(hàn )书(shū )十(shí )五(wǔ )》:“此(cǐ )本(běn )作(zuò )‘莽(mǎng )出(chū )则(zé )在(zài )前(qián ),入(rù )则(zé )御(yù )旁(páng )’,御(yù ),侍(shì )也(yě ),言(yán )出(chū )则(zé )在(zài )前(qián ),入(rù )则(zé )侍(shì )侧(cè )也(yě )。”

15.近(jìn )旁(páng );旁(páng )边(biān )。

《诗(shī )·郑(zhèng )风(fēng )·女(nǚ )曰(yuē )鸡(jī )鸣(míng )》:“琴(qín )瑟(sè )在(zài )御(yù ),莫(mò )不(bú )静(jìng )好(hǎo )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“于(yú )饮(yǐn )酒(jiǔ )之(zhī )时(shí ),琴(qín )瑟(sè )之(zhī )乐(lè ),在(zài )于(yú )侍(shì )御(yù )。”

余(yú )冠(guàn )英(yīng )注(zhù ):“御(yù ),侍(shì )也(yě ),在(zài )御(yù )犹(yóu )言(yán )在(zài )侧(cè )也(yě )。”

16.指(zhǐ )皇(huáng )帝(dì )临(lín )幸(xìng )至(zhì )某(mǒu )处(chù )。

《汉(hàn )书(shū )·王(wáng )商(shāng )传(chuán )》:“天(tiān )子(zǐ )亲(qīn )御(yù )前(qián )殿(diàn ),召(zhào )公(gōng )卿(qīng )议(yì )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《论(lùn )佛(fó )骨(gǔ )表(biǎo )》:“今(jīn )闻(wén )陛(bì )下(xià )令(lìng )群(qún )僧(sēng )迎(yíng )佛(fó )骨(gǔ )于(yú )凤(fèng )翔(xiáng ),御(yù )楼(lóu )以(yǐ )观(guān ),舁(yú )入(rù )大(dà )内(nèi )。”

17.对(duì )帝(dì )王(wáng )所(suǒ )作(zuò )所(suǒ )为(wéi )及(jí )所(suǒ )用(yòng )物(wù )的(de )敬(jìng )称(chēng )。

南(nán )朝(cháo )陈(chén )徐(xú )陵(líng )《“丹(dān )阳(yáng )上(shàng )庸(yōng )路(lù )碑(bēi )”》:“御(yù )纸(zhǐ )风(fēng )飞(fēi ),天(tiān )章(zhāng )海(hǎi )溢(yì )。”参(cān )见(jiàn )“御(yù )旨(zhǐ )”、“御(yù )览(lǎn )”。

18.弹(dàn )奏(zòu );吹(chuī )奏(zòu )。

《楚(chǔ )辞(cí )·远(yuǎn )游(yóu )》:“张(zhāng )《咸(xián )池(chí )》奏(zòu )《承(chéng )云(yún )》兮(xī ),二(èr )女(nǚ )御(yù )《九(jiǔ )韶(sháo )》歌(gē )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《郓(yùn )州(zhōu )谿(jī )堂(táng )诗(shī )》:“公(gōng )在(zài )谿(jī )堂(táng ),公(gōng )御(yù )琴(qín )瑟(sè )。”

唐(táng )李(lǐ )德(dé )裕(yù )《次(cì )柳(liǔ )氏(shì )旧(jiù )闻(wén )》:“上(shàng )欲(yù )迁(qiān )幸(xìng ),复(fù )登(dēng )楼(lóu )置(zhì )酒(jiǔ ),四(sì )顾(gù )凄(qī )怆(chuàng ),乃(nǎi )命(mìng )奏(zòu )玉(yù )环(huán )。玉(yù )环(huán )者(zhě ),睿(ruì )宗(zōng )所(suǒ )御(yù )琵(pí )琶(pá )也(yě )。”

宋(sòng )乐(lè )史(shǐ )《杨(yáng )太(tài )真(zhēn )外(wài )传(chuán )》卷(juàn )下(xià ):“歌(gē )《凉(liáng )州(zhōu )》之(zhī )词(cí ),贵(guì )妃(fēi )所(suǒ )制(zhì )也(yě )。上(shàng )亲(qīn )御(yù )玉(yù )笛(dí ),为(wéi )之(zhī )倚(yǐ )曲(qǔ )。”

19.谓(wèi )进(jìn )呈(chéng )御(yù )览(lǎn )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·王(wáng )纲(gāng )传(chuán )》:“书(shū )御(yù ),京(jīng )师(shī )震(zhèn )悚(sǒng )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·诠(quán )赋(fù )》:“进(jìn )御(yù )之(zhī )赋(fù )千(qiān )有(yǒu )馀(yú )首(shǒu ),讨(tǎo )其(qí )源(yuán )流(liú ),信(xìn )兴(xìng )楚(chǔ )而(ér )盛(shèng )汉(hàn )矣(yǐ )。”

宋(sòng )叶(yè )绍(shào )翁(wēng )《四(sì )朝(cháo )闻(wén )见(jiàn )录(lù )·天(tiān )子(zǐ )狱(yù )》:“龙(lóng )川(chuān )陈(chén )亮(liàng ),既(jì )以(yǐ )书(shū )御(yù )孝(xiào )宗(zōng ),为(wéi )大(dà )臣(chén )所(suǒ )沮(jǔ ),报(bào )罢(bà )居(jū )里(lǐ )。”

20.通(tōng )“御(yù )”。制(zhì )止(zhǐ );阻(zǔ )止(zhǐ )。

《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )四(sì )年(nián )》:“匠(jiàng )庆(qìng )用(yòng )蒲(pú )圃(pǔ )之(zhī )檟(jiǎ ),季(jì )孙(sūn )不(bú )御(yù )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“御(yù ),止(zhǐ )也(yě )。”

晋(jìn )陆(lù )机(jī )《五(wǔ )等(děng )论(lùn )》:“世(shì )治(zhì )足(zú )以(yǐ )敦(dūn )风(fēng ),道(dào )衰(shuāi )足(zú )以(yǐ )御(yù )暴(bào )。”

21.通(tōng )“御(yù )”。对(duì )当(dāng );相(xiàng )当(dāng )。

《史(shǐ )记(jì )·匈(xiōng )奴(nú )列(liè )传(chuán )》:“是(shì )岁(suì ),汉(hàn )兵(bīng )之(zhī )出(chū )击(jī )匈(xiōng )奴(nú )者(zhě )不(bú )得(dé )言(yán )功(gōng )多(duō )少(shǎo ),功(gōng )不(bú )得(dé )御(yù )。”

张(zhāng )守(shǒu )节(jiē )正(zhèng )义(yì ):“御(yù ),音(yīn )语(yǔ ),其(qí )功(gōng )不(bú )得(dé )相(xiàng )御(yù )当(dāng )也(yě )。”

22.通(tōng )“御(yù )”。抵(dǐ )御(yù );抵(dǐ )抗(kàng )。

《史(shǐ )记(jì )·五(wǔ )帝(dì )本(běn )纪(jì )》:“乃(nǎi )流(liú )四(sì )凶(xiōng )族(zú ),迁(qiān )于(yú )四(sì )裔(yì ),以(yǐ )御(yù )螭(chī )魅(mèi )。”

晋(jìn )陆(lù )机(jī )《辩(biàn )亡(wáng )论(lùn )下(xià )》:“彊(jiāng )寇(kòu )败(bài )绩(jì )宵(xiāo )遁(dùn ),丧(sàng )师(shī )太(tài )半(bàn ),分(fèn )命(mìng )锐(ruì )师(shī )五(wǔ )千(qiān ),西(xī )御(yù )水(shuǐ )军(jūn )。”

唐(táng )王(wáng )维(wéi )《赠(zèng )吴(wú )宫(gōng )》诗(shī ):“长(zhǎng )安(ān )客(kè )舍(shě )热(rè )如(rú )煮(zhǔ ),无(wú )箇(gè )茗(míng )糜(mí )难(nán )御(yù )暑(shǔ )。”

23.姓(xìng )。

春(chūn )秋(qiū )时(shí )齐(qí )有(yǒu )御(yù )鞅(yāng )。见(jiàn )《史(shǐ )记(jì )·齐(qí )太(tài )公(gōng )世(shì )家(jiā )》。

24.同(tóng )“御(yù )”。

II

yà

〡ㄚˋ

〔《集(jí )韵(yùn )》鱼(yú )驾(jià )切(qiē ),去(qù )禡(mà ),疑(yí )。〕

1.迎(yíng )接(jiē )。

《诗(shī )·召(zhào )南(nán )·鹊(què )巢(cháo )》:“之(zhī )子(zǐ )于(yú )归(guī ),百(bǎi )两(liǎng )御(yù )之(zhī )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“御(yù ),迎(yíng )也(yě )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“御(yù ),五(wǔ )嫁(jià )反(fǎn )。本(běn )亦(yì )作(zuò )‘讶(yà )’,又(yòu )作(zuò )‘迓(yà )’。”

《穀(yù )梁(liáng )传(chuán )·成(chéng )公(gōng )元(yuán )年(nián )》:“齐(qí )使(shǐ )秃(tū )者(zhě )御(yù )秃(tū )者(zhě ),使(shǐ )眇(miǎo )者(zhě )御(yù )眇(miǎo )者(zhě ),使(shǐ )跛(bǒ )者(zhě )御(yù )跛(bǒ )者(zhě ),使(shǐ )偻(lǚ )者(zhě )御(yù )偻(lǚ )者(zhě )。”

范(fàn )宁(níng )注(zhù ):“御(yù ),音(yīn )迓(yà ),迓(yà )迎(yíng )也(yě )。”

汉(hàn )袁(yuán )康(kāng )《越(yuè )绝(jué )书(shū )·内(nèi )传(chuán )陈(chén )成(chéng )恒(héng )》:“越(yuè )王(wáng )闻(wén )之(zhī ),除(chú )道(dào )郊(jiāo )迎(yíng )至(zhì )县(xiàn ),身(shēn )御(yù )子(zǐ )贡(gòng )至(zhì )舍(shě )。”

2.向(xiàng );面(miàn )向(xiàng )。

《书(shū )·顾(gù )命(mìng )》:“太(tài )史(shǐ )秉(bǐng )书(shū ),由(yóu )宾(bīn )阶(jiē )隮(jī ),御(yù )王(wáng )册(cè )命(mìng )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“郑(zhèng )玄(xuán )云(yún ),‘御(yù )’犹(yóu )‘向(xiàng )’也(yě )。王(wáng )此(cǐ )时(shí )立(lì )正(zhèng )宾(bīn )阶(jiē )上(shàng )少(shǎo )东(dōng ),太(tài )史(shǐ )东(dōng )面(miàn )于(yú )殡(bìn )西(xī )南(nán )读(dú )策(cè )书(shū ),以(yǐ )命(mìng )王(wáng )嗣(sì )位(wèi )之(zhī )事(shì )。

孔(kǒng )虽(suī )以(yǐ )‘御(yù )’为(wéi )‘进(jìn )’,其(qí )意(yì )当(dāng )如(rú )郑(zhèng )言(yán )。”

清(qīng )恽(yùn )敬(jìng )《顾(gù )命(mìng )辨(biàn )上(shàng )》:“曰(yuē )命(mìng )作(zuò )册(cè )度(dù ),曰(yuē )御(yù )王(wáng )册(cè )命(mìng ),册(cè )命(mìng )者(zhě ),册(cè )康(kāng )王(wáng )为(wéi )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )命(mìng )。”原(yuán )注(zhù ):“御(yù ),向(xiàng )也(yě )。王(wáng ),康(kāng )王(wáng )也(yě )。向(xiàng )康(kāng )王(wáng )宣(xuān )读(dú )册(cè )命(mìng )也(yě )。”

3.逢(féng )迎(yíng );迎(yíng )合(hé )。

《国(guó )语(yǔ )·越(yuè )语(yǔ )下(xià )》:“今(jīn )吴(wú )王(wáng )淫(yín )于(yú )乐(lè )而(ér )忘(wàng )其(qí )百(bǎi )姓(xìng )……圣(shèng )人(rén )不(bú )出(chū ),忠(zhōng )臣(chén )解(jiě )骨(gǔ );皆(jiē )曲(qǔ )相(xiàng )御(yù ),莫(mò )适(shì )相(xiàng )非(fēi )。”

《史(shǐ )记(jì )·汲(jí )郑(zhèng )列(liè )传(chuán )》:“好(hǎo )兴(xìng )事(shì ),舞(wǔ )文(wén )法(fǎ ),内(nèi )怀(huái )诈(zhà )以(yǐ )御(yù )主(zhǔ )心(xīn ),外(wài )挟(jiā )贼(zéi )吏(lì )以(yǐ )为(wéi )威(wēi )重(zhòng )。”

简(jiǎn )体(tǐ )御(yù )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):12画(huà );繁(fán )體(tǐ )禦(yù )字(zì )筆(bǐ )畫(huà ):17畫(huà )。

(御(yù ),御(yù ))

yù

ㄩˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》鱼(yú )巨(jù )切(qiē ),上(shàng )语(yǔ ),疑(yí )。〕

〔《集(jí )韵(yùn )》牛(niú )据(jù )切(qiē ),去(qù )御(yù ),疑(yí )。〕

“衙(yá )”的(de )被(bèi )通(tōng )假(jiǎ )字(zì )。

1.祀(sì )。

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·世(shì )俘(fú )》:“戊(wù )辰(chén ),王(wáng )遂(suí )御(yù )循(xún )追(zhuī )祀(sì )文(wén )王(wáng )。”

朱(zhū )右(yòu )曾(céng )校(xiào )释(shì ):“《说(shuō )文(wén )》:‘御(yù ),祀(sì )也(yě )。’盖(gài )祀(sì )天(tiān )即(jí )位(wèi )也(yě )。”

元(yuán )戴(dài )侗(dòng )《六(liù )书(shū )故(gù )·天(tiān )文(wén )下(xià )》:“御(yù ),祀(sì )以(yǐ )御(yù )沴(lì )也(yě )。”

2.息(xī )止(zhǐ );禁(jìn )止(zhǐ );阻(zǔ )止(zhǐ )。

《易(yì )·繫(jì )辞(cí )上(shàng )》:“夫(fū )易(yì )广(guǎng )矣(yǐ )大(dà )矣(yǐ ),以(yǐ )言(yán )乎(hū )远(yuǎn )则(zé )不(bú )御(yù )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“御(yù ),谓(wèi )无(wú )所(suǒ )止(zhǐ )息(xī )也(yě )。”

《国(guó )语(yǔ )·鲁(lǔ )语(yǔ )下(xià )》:“诸(zhū )侯(hóu )有(yǒu )旅(lǚ )贲(bēn ),御(yù )灾(zāi )害(hài )也(yě )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“御(yù ),禁(jìn )也(yě )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·赵(zhào )咨(zī )传(chuán )》:“虽(suī )仲(zhòng )尼(ní )重(zhòng )明(míng )周(zhōu )礼(lǐ ),墨(mò )子(zǐ )勉(miǎn )以(yǐ )古(gǔ )道(dào ),犹(yóu )不(bú )能(néng )御(yù )也(yě )。”

李(lǐ )贤(xián )注(zhù ):“御(yù ),止(zhǐ )也(yě )。”

宋(sòng )叶(yè )适(shì )《送(sòng )戴(dài )许(xǔ )蔡(cài )仍(réng )王(wáng )汶(wèn )序(xù )》:“泉(quán )之(zhī )在(zài )山(shān )……不(bú )已(yǐ )其(qí )行(háng ),终(zhōng )为(wéi )江(jiāng )海(hǎi )者(zhě ),盖(gài )物(wù )莫(mò )能(néng )御(yù ),而(ér )非(fēi )俟(sì )夫(fū )有(yǒu )以(yǐ )导(dǎo )之(zhī )也(yě )。”

3.抗(kàng )拒(jù );抵(dǐ )挡(dǎng )。

《易(yì )·蒙(méng )》:“上(shàng )九(jiǔ ),击(jī )蒙(méng ),不(bú )利(lì )为(wéi )寇(kòu ),利(lì )御(yù )寇(kòu )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·隐(yǐn )公(gōng )九(jiǔ )年(nián )》:“北(běi )戎(róng )侵(qīn )郑(zhèng ),郑(zhèng )伯(bó )御(yù )之(zhī )。”

晋(jìn )潘(pān )岳(yuè )《马(mǎ )汧(qiān )督(dū )诔(lěi )》:“敦(dūn )固(gù )守(shǒu )孤(gū )城(chéng ),独(dú )当(dāng )群(qún )寇(kòu );以(yǐ )少(shǎo )御(yù )众(zhòng ),载(zǎi )离(lí )寒(hán )暑(shǔ )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《初(chū )南(nán )食(shí )贻(yí )元(yuán )十(shí )八(bā )协(xié )律(lǜ )》诗(shī ):“我(wǒ )来(lái )御(yù )魑(chī )魅(mèi ),自(zì )宜(yí )味(wèi )南(nán )烹(pēng )。”

《古(gǔ )今(jīn )小(xiǎo )说(shuō )·羊(yáng )角(jiǎo )哀(āi )捨(shě )命(mìng )全(quán )交(jiāo )》:“伯(bó )桃(táo )命(mìng )角(jiǎo )哀(āi )敲(qiāo )石(shí )取(qǔ )火(huǒ ),爇(ruò )些(xiē )枯(kū )枝(zhī ),以(yǐ )御(yù )寒(hán )气(qì )。”

4.指(zhǐ )违(wéi )抗(kàng )。

清(qīng )刘(liú )大(dà )櫆(kuí )《送(sòng )黟(yī )令(lìng )孙(sūn )君(jūn )改(gǎi )任(rèn )凤(fèng )阳(yáng )序(xù )》:“县(xiàn )大(dà )夫(fū )于(yú )民(mín )最(zuì )亲(qīn ),然(rán )恃(shì )其(qí )威(wēi )权(quán ),境(jìng )内(nèi )莫(mò )之(zhī )敢(gǎn )御(yù )。”

5.防(fáng )备(bèi )。

《国(guó )语(yǔ )·周(zhōu )语(yǔ )中(zhōng )》:“国(guó )有(yǒu )郊(jiāo )牧(mù ),疆(jiāng )有(yǒu )寓(yù )望(wàng ),薮(sǒu )有(yǒu )圃(pǔ )草(cǎo ),囿(yòu )有(yǒu )林(lín )池(chí ),所(suǒ )以(yǐ )御(yù )灾(zāi )也(yě )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“御(yù ),备(bèi )也(yě )。”

6.指(zhǐ )防(fáng )御(yù )之(zhī )兵(bīng )。

《隋(suí )书(shū )·百(bǎi )官(guān )志(zhì )下(xià )》:“炀(yáng )帝(dì )即(jí )位(wèi ),改(gǎi )领(lǐng )军(jūn )为(wéi )左(zuǒ )右(yòu )屯(tún )卫(wèi ),加(jiā )置(zhì )左(zuǒ )右(yòu )御(yù )。”

7.匹(pǐ )敌(dí );相(xiàng )当(dāng )。

《诗(shī )·秦(qín )风(fēng )·黄(huáng )鸟(niǎo )》:“维(wéi )此(cǐ )鍼(qián )虎(hǔ ),百(bǎi )夫(fū )之(zhī )御(yù )。”

毛(máo )传(chuán ):“御(yù ),当(dāng )也(yě )。”

《国(guó )语(yǔ )·齐(qí )语(yǔ )》:“天(tiān )下(xià )大(dà )国(guó )之(zhī )君(jūn )莫(mò )之(zhī )能(néng )御(yù )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“御(yù ),当(dāng )也(yě )。”

8.强(qiáng )御(yù ),强(qiáng )暴(bào )。

《史(shǐ )记(jì )·周(zhōu )本(běn )纪(jì )》:“尚(shàng )桓(huán )桓(huán ),如(rú )虎(hǔ )如(rú )罴(pí ),如(rú )豺(chái )如(rú )离(lí ),于(yú )商(shāng )郊(jiāo ),不(bú )御(yù )克(kè )奔(bēn ),以(yǐ )役(yì )西(xī )土(tǔ )。”

裴(péi )駰(yīn )集(jí )解(jiě )引(yǐn )郑(zhèng )玄(xuán )曰(yuē ):“御(yù ),彊(jiāng )御(yù ),谓(wèi )彊(jiāng )暴(bào )也(yě )。”

9.通(tōng )“御(yù )”。统(tǒng )御(yù )。

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《赠(zèng )太(tài )傅(fù )董(dǒng )公(gōng )行(háng )状(zhuàng )》:“初(chū ),玄(xuán )佐(zuǒ )遇(yù )军(jūn )士(shì )厚(hòu )……至(zhì )于(yú )惟(wéi )恭(gōng ),每(měi )加(jiā )厚(hòu )焉(yān ),故(gù )士(shì )卒(zú )骄(jiāo )不(bú )能(néng )御(yù )。”

元(yuán )李(lǐ )文(wén )蔚(wèi )《蒋(jiǎng )神(shén )灵(líng )应(yīng )》第(dì )二(èr )摺(zhé ):“到(dào )来(lái )日(rì )陈(chén )旌(jīng )旗(qí )列(liè )士(shì )卒(zú ),统(tǒng )干(gàn )戈(gē )御(yù )战(zhàn )车(chē ),将(jiāng )江(jiāng )山(shān )社(shè )稷(jì )扶(fú )。”

10.通(tōng )“御(yù )”。进(jìn )献(xiàn )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )十(shí )二(èr )年(nián )》:“跋(bá )涉(shè )山(shān )林(lín )以(yǐ )事(shì )天(tiān )子(zǐ ),唯(wéi )是(shì )桃(táo )弧(hú )棘(jí )矢(shǐ ),以(yǐ )共(gòng )御(yù )王(wáng )事(shì )。”

俞(yú )樾(yuè )曰(yuē ):“共(gòng )与(yǔ )供(gòng )通(tōng ),御(yù )与(yǔ )御(yù )通(tōng )……以(yǐ )共(gòng )御(yù )王(wáng )事(shì )者(zhě ),以(yǐ )供(gòng )御(yù )王(wáng )事(shì )也(yě )。

《广(guǎng )雅(yǎ )·释(shì )诂(gǔ )》:供(gòng ),奉(fèng )献(xiàn );御(yù ),进(jìn )也(yě )。供(gòng )御(yù )与(yǔ )奉(fèng )献(xiàn )同(tóng )。”见(jiàn )《群(qún )经(jīng )平(píng )议(yì )·左(zuǒ )传(chuán )三(sān )》。

11.大(dà )臣(chén )。

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·世(shì )俘(fú )》:“禽(qín )御(yù )八(bā )百(bǎi )。”

孔(kǒng )晁(cháo )注(zhù ):“御(yù ),大(dà )臣(chén )也(yě )。”

12.挂(guà )在(zài )车(chē )前(qián )的(de )竹(zhú )帘(lián )。

《尔(ěr )雅(yǎ )·释(shì )器(qì )》:“竹(zhú )前(qián )谓(wèi )之(zhī )御(yù )。”

邢(xíng )昺(bǐng )疏(shū ):“李(lǐ )巡(xún )曰(yuē ):‘竹(zhú )前(qián ),谓(wèi )编(biān )竹(zhú )当(dāng )车(chē )前(qián )以(yǐ )拥(yōng )蔽(bì ),名(míng )之(zhī )曰(yuē )御(yù )。’孙(sūn )炎(yán )曰(yuē ):‘御(yù ),以(yǐ )簟(diàn )为(wéi )车(chē )饰(shì )也(yě )。’”

阅读:3234

●御(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库