上【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 上

上(shàng )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):3画(huà );

I

shàng

ㄕㄤˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》时(shí )亮(liàng )切(qiē ),去(qù )漾(yàng ),禅(chán )。〕

亦(yì )作(zuò )“仩(shàng )”。

1.位(wèi )置(zhì )在(zài )高(gāo )处(chù )。

《诗(shī )·周(zhōu )颂(sòng )·敬(jìng )之(zhī )》:“无(wú )曰(yuē )高(gāo )高(gāo )在(zài )上(shàng ),陟(zhì )降(jiàng )厥(jué )土(tǔ ),日(rì )监(jiān )在(zài )兹(zī )。”

《庄(zhuāng )子(zǐ )·让(ràng )王(wáng )》:“上(shàng )漏(lòu )下(xià )溼(shī ),匡(kuāng )坐(zuò )而(ér )弦(xián )。”

唐(táng )李(lǐ )白(bái )《蜀(shǔ )道(dào )难(nán )》诗(shī ):“上(shàng )有(yǒu )六(liù )龙(lóng )迴(huí )日(rì )之(zhī )高(gāo )标(biāo ),下(xià )有(yǒu )冲(chōng )波(bō )逆(nì )折(shé )之(zhī )回(huí )川(chuān )。”

杨(yáng )朔(shuò )《秘(mì )密(mì )列(liè )车(chē )》:“可(kě )是(shì )敌(dí )人(rén )的(de )飞(fēi )机(jī )炸(zhà )得(dé )很(hěn )厉(lì )害(hài ),往(wǎng )上(shàng )开(kāi )的(de )火(huǒ )车(chē )常(cháng )常(cháng )出(chū )事(shì )。”

2.指(zhǐ )物(wù )体(tǐ )的(de )上(shàng )部(bù )。

《明(míng )史(shǐ )·礼(lǐ )志(zhì )一(yī )》:“社(shè )稷(jì ),社(shè )主(zhǔ )用(yòng )石(shí ),高(gāo )五(wǔ )尺(chǐ ),广(guǎng )五(wǔ )尺(chǐ ),上(shàng )微(wēi )锐(ruì )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《故(gù )事(shì )新(xīn )编(biān )·铸(zhù )剑(jiàn )》:“随(suí )着(zhe )歌(gē )声(shēng ),水(shuǐ )就(jiù )从(cóng )鼎(dǐng )口(kǒu )涌(yǒng )起(qǐ ),上(shàng )尖(jiān )下(xià )广(guǎng ),像(xiàng )一(yī )座(zuò )小(xiǎo )山(shān )。”

3.上(shàng )位(wèi );社(shè )会(huì )的(de )最(zuì )高(gāo )层(céng )。

《书(shū )·吕(lǚ )刑(xíng )》:“穆(mù )穆(mù )在(zài )上(shàng ),明(míng )明(míng )在(zài )下(xià )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“言(yán )尧(yáo )躬(gōng )行(háng )敬(jìng )敬(jìng )之(zhī )道(dào )在(zài )于(yú )上(shàng )位(wèi ),三(sān )后(hòu )之(zhī )徒(tú )躬(gōng )秉(bǐng )明(míng )德(dé ),明(míng )君(jūn )道(dào )在(zài )于(yú )下(xià )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《送(sòng )董(dǒng )邵(shào )南(nán )序(xù )》:“明(míng )天(tiān )子(zǐ )在(zài )上(shàng ),可(kě )以(yǐ )出(chū )而(ér )仕(shì )矣(yǐ )。”

清(qīng )周(zhōu )准(zhǔn )《〈明(míng )诗(shī )别(bié )裁(cái )集(jí )〉序(xù )》:“上(shàng )自(zì )廊(láng )庙(miào ),下(xià )迄(qì )山(shān )林(lín ),旁(páng )及(jí )外(wài )域(yù ),遇(yù )有(yǒu )可(kě )采(cǎi ),悉(xī )为(wéi )收(shōu )入(rù )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《故(gù )事(shì )新(xīn )编(biān )·铸(zhù )剑(jiàn )》:“上(shàng )自(zì )王(wáng )后(hòu ),下(xià )至(zhì )弄(nòng )臣(chén ),个(gè )个(gè )喜(xǐ )形(xíng )于(yú )色(sè )。”

4.上(shàng )天(tiān );天(tiān )帝(dì )。

《书(shū )·西(xī )伯(bó )戡(kān )黎(lí )》:“呜(wū )呼(hū ),乃(nǎi )罪(zuì )多(duō )参(cān )在(zài )上(shàng )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“言(yán )汝(rǔ )罪(zuì )恶(è )众(zhòng )多(duō ),参(cān )列(liè )于(yú )上(shàng )天(tiān )。”

《论(lùn )语(yǔ )·述(shù )而(ér )》:“祷(dǎo )尔(ěr )于(yú )上(shàng )下(xià )神(shén )祇(qí )。”

刘(liú )宝(bǎo )楠(nán )正(zhèng )义(yì )引(yǐn )颜(yán )师(shī )古(gǔ )曰(yuē ):“上(shàng )下(xià )为(wéi )天(tiān )地(dì )。天(tiān )神(shén )曰(yuē )神(shén ),地(dì )神(shén )曰(yuē )祇(qí )。”

《乐(lè )府(fǔ )诗(shī )集(jí )·鼓(gǔ )吹(chuī )曲(qǔ )辞(cí )一(yī )·汉(hàn )铙(náo )歌(gē )》:“上(shàng )邪(xié ),我(wǒ )欲(yù )与(yǔ )君(jūn )相(xiàng )知(zhī ),长(zhǎng )命(mìng )无(wú )绝(jué )衰(shuāi )。”

《旧(jiù )唐(táng )书(shū )·音(yīn )乐(lè )志(zhì )三(sān )》:“于(yú )赫(hè )圣(shèng )祖(zǔ ),龙(lóng )飞(fēi )晋(jìn )阳(yáng ),底(dǐ )定(dìng )万(wàn )国(guó ),奄(yǎn )有(yǒu )四(sì )方(fāng )。功(gōng )格(gé )上(shàng )下(xià ),道(dào )冠(guàn )农(nóng )黄(huáng )。”

《明(míng )史(shǐ )·礼(lǐ )志(zhì )一(yī )》:“惟(wéi )能(néng )修(xiū )明(míng )讲(jiǎng )贯(guàn ),以(yǐ )实(shí )意(yì )行(háng )乎(hū )其(qí )间(jiān ),则(zé )格(gé )上(shàng )下(xià ),感(gǎn )鬼(guǐ )神(shén ),教(jiāo )化(huà )之(zhī )成(chéng )即(jí )在(zài )是(shì )矣(yǐ )。”

5.君(jūn )主(zhǔ );皇(huáng )帝(dì )。

《书(shū )·君(jūn )陈(chén )》:“违(wéi )上(shàng )所(suǒ )命(mìng ),从(cóng )厥(jué )攸(yōu )好(hǎo )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“人(rén )之(zhī )于(yú )上(shàng ),不(bú )从(cóng )其(qí )令(lìng ),从(cóng )其(qí )所(suǒ )好(hǎo )。”

《国(guó )语(yǔ )·齐(qí )语(yǔ )》:“于(yú )子(zǐ )之(zhī )乡(xiāng ),有(yǒu )不(bú )慈(cí )于(yú )父(fù )母(mǔ )……不(bú )用(yòng )上(shàng )令(lìng )者(zhě ),有(yǒu )则(zé )以(yǐ )告(gào )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“上(shàng ),君(jūn )长(zhǎng )也(yě )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《试(shì )大(dà )理(lǐ )评(píng )事(shì )王(wáng )君(jūn )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“上(shàng )初(chū )即(jí )位(wèi ),以(yǐ )四(sì )科(kē )募(mù )天(tiān )下(xià )士(shì )。”

清(qīng )姚(yáo )鼐(nài )《朱(zhū )竹(zhú )君(jūn )先(xiān )生(shēng )传(chuán )》:“及(jí )在(zài )安(ān )徽(huī ),会(huì )上(shàng )下(xià )诏(zhào )求(qiú )遗(yí )书(shū ),先(xiān )生(shēng )奏(zòu )言(yán )翰(hàn )林(lín )院(yuàn )贮(zhù )有(yǒu )《永(yǒng )乐(lè )大(dà )典(diǎn )》,内(nèi )多(duō )有(yǒu )古(gǔ )书(shū )世(shì )未(wèi )见(jiàn )者(zhě )。”

6.泛(fàn )指(zhǐ )尊(zūn )长(zhǎng )。

《论(lùn )语(yǔ )·学(xué )而(ér )》:“其(qí )为(wéi )人(rén )也(yě )孝(xiào )弟(dì ),而(ér )好(hǎo )犯(fàn )上(shàng )者(zhě )鲜(xiān )矣(yǐ )。”

张(zhāng )天(tiān )翼(yì )《儿(ér )女(nǚ )们(men )》三(sān ):“他(tā )张(zhāng )张(zhāng )嘴(zuǐ )要(yào )喊(hǎn ),可(kě )是(shì )又(yòu )怕(pà )黑(hēi )二(èr )听(tīng )见(jiàn )了(le )也(yě )跟(gēn )着(zhe )去(qù ),在(zài )廉(lián )大(dà )爷(yé )跟(gēn )前(qián )没(méi )上(shàng )没(méi )下(xià )地(dì )丢(diū )老(lǎo )头(tóu )儿(ér )的(de )脸(liǎn )。”

7.时(shí )间(jiān )或(huò )次(cì )序(xù )在(zài )前(qián )。

《书(shū )·微(wēi )子(zǐ )》:“我(wǒ )祖(zǔ )底(dǐ )遂(suí )陈(chén )于(yú )上(shàng )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“言(yán )汤(tāng )致(zhì )遂(suí )其(qí )功(gōng ),陈(chén )列(liè )于(yú )上(shàng )世(shì )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·安(ān )死(sǐ )》:“自(zì )此(cǐ )以(yǐ )上(shàng )者(zhě ),亡(wáng )国(guó )不(bú )可(kě )胜(shèng )数(shù )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“上(shàng ),犹(yóu )前(qián )也(yě )。”

宋(sòng )王(wáng )盘(pán )《兴(xìng )文(wén )署(shǔ )新(xīn )刊(kān )资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )序(xù )》:“上(shàng )起(qǐ )战(zhàn )国(guó ),下(xià )终(zhōng )五(wǔ )季(jì ),一(yī )千(qiān )三(sān )百(bǎi )六(liù )十(shí )二(èr )年(nián )之(zhī )间(jiān ),贤(xián )君(jūn )、令(lìng )主(zhǔ )、忠(zhōng )臣(chén )、义(yì )士(shì )……靡(mí )不(bú )具(jù )焉(yān )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《朝(cháo )花(huā )夕(xī )拾(shí )·藤(téng )野(yě )先(xiān )生(shēng )》:“那(nà )坐(zuò )在(zài )后(hòu )面(miàn )发(fā )笑(xiào )的(de )是(shì )上(shàng )学(xué )年(nián )不(bú )及(jí )格(gé )的(de )留(liú )级(jí )学(xué )生(shēng )。”

巴(bā )金(jīn )《探(tàn )索(suǒ )集(jí )·世(shì )界(jiè )语(yǔ )》:“上(shàng )一(yī )篇(piān )‘随(suí )想(xiǎng )’还(hái )是(shì )在(zài )病(bìng )院(yuàn )里(lǐ )写(xiě )成(chéng )的(de )。”

8.等(děng )第(dì )高(gāo )或(huò )品(pǐn )质(zhì )良(liáng )好(hǎo )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·考(kǎo )工(gōng )记(jì )·弓(gōng )人(rén )》:“凡(fán )取(qǔ )干(gàn )之(zhī )道(dào )七(qī ):柘(zhè )为(wéi )上(shàng ),檍(yì )次(cì )之(zhī )……竹(zhú )为(wéi )下(xià )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·万(wàn )章(zhāng )下(xià )》:“上(shàng )农(nóng )夫(fū )食(shí )九(jiǔ )人(rén ),上(shàng )次(cì )食(shí )八(bā )人(rén ),中(zhōng )食(shí )七(qī )人(rén )……下(xià )食(shí )五(wǔ )人(rén )。”

明(míng )李(lǐ )时(shí )珍(zhēn )《本(běn )草(cǎo )纲(gāng )目(mù )·草(cǎo )三(sān )·牡(mǔ )丹(dān )》:“牡(mǔ )丹(dān )以(yǐ )色(sè )丹(dān )者(zhě )为(wéi )上(shàng )。”

毛(máo )泽(zé )东(dōng )《中(zhōng )国(guó )社(shè )会(huì )各(gè )阶(jiē )级(jí )的(de )分(fèn )析(xī )》:“绝(jué )大(dà )部(bù )分(fèn )半(bàn )自(zì )耕(gēng )农(nóng )和(hé )贫(pín )农(nóng )同(tóng )属(shǔ )半(bàn )无(wú )产(chǎn )阶(jiē )级(jí ),但(dàn )其(qí )经(jīng )济(jì )状(zhuàng )况(kuàng )仍(réng )有(yǒu )上(shàng )、中(zhōng )、下(xià )三(sān )个(gè )细(xì )别(bié )。”

9.犹(yóu )正(zhèng ),主(zhǔ )要(yào )意(yì )义(yì )。

《礼(lǐ )记(jì )·乡(xiāng )饮(yǐn )酒(jiǔ )》:“言(yán )是(shì )席(xí )之(zhī )上(shàng ),非(fēi )专(zhuān )为(wéi )饮(yǐn )食(shí )也(yě ),此(cǐ )先(xiān )礼(lǐ )而(ér )后(hòu )财(cái )之(zhī )义(yì )也(yě )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“非(fēi )专(zhuān )为(wéi )饮(yǐn )食(shí ),言(yán )主(zhǔ )于(yú )相(xiàng )敬(jìng )以(yǐ )礼(lǐ )也(yě )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“言(yán )是(shì )席(xí )之(zhī )上(shàng ),上(shàng )亦(yì )正(zhèng )也(yě ),此(cǐ )先(xiān )礼(lǐ )而(ér )后(hòu )财(cái )之(zhī )义(yì )也(yě )。”

10.指(zhǐ )事(shì )情(qíng )向(xiàng )某(mǒu )方(fāng )面(miàn )发(fā )展(zhǎn )所(suǒ )达(dá )到(dào )的(de )程(chéng )度(dù )。

明(míng )夏(xià )言(yán )《诚(chéng )意(yì )伯(bó )次(cì )子(zǐ )閤(gě )门(mén )使(shǐ )刘(liú )仲(zhòng )璟(jǐng )遇(yù )恩(ēn )录(lù )》:“那(nà )胡(hú )仲(zhòng )渊(yuān ),他(tā )若(ruò )早(zǎo )依(yī )着(zhe )我(wǒ )说(shuō ),也(yě )不(bú )到(dào )这(zhè )上(shàng )。”

11.中(zhōng )国(guó )古(gǔ )代(dài )乐(lè )谱(pǔ )用(yòng )来(lái )记(jì )写(xiě )七(qī )音(yīn )的(de )七(qī )种(zhǒng )记(jì )音(yīn )符(fú )号(hào )之(zhī )一(yī )。历(lì )代(dài )各(gè )地(dì )所(suǒ )用(yòng )记(jì )音(yīn )之(zhī )字(zì )互(hù )有(yǒu )出(chū )入(rù ),常(cháng )见(jiàn )者(zhě )依(yī )次(cì )为(wéi )“上(shàng )、尺(chǐ )、工(gōng )、凡(fán )、六(liù )、五(wǔ )、乙(yǐ )”七(qī )个(gè )字(zì )。

宋(sòng )姜(jiāng )夔(kuí )《凄(qī )凉(liáng )犯(fàn )》词(cí )序(xù ):“凡(fán )曲(qǔ )言(yán )犯(fàn )者(zhě ),谓(wèi )以(yǐ )宫(gōng )犯(fàn )商(shāng )、商(shāng )犯(fàn )宫(gōng )之(zhī )类(lèi )。如(rú )道(dào )调(diào )宫(gōng )‘上(shàng )’字(zì )住(zhù ),双(shuāng )调(diào )亦(yì )‘上(shàng )’字(zì )住(zhù ),所(suǒ )住(zhù )字(zì )同(tóng ),故(gù )道(dào )调(diào )曲(qǔ )犯(fàn )双(shuāng )调(diào ),或(huò )于(yú )双(shuāng )调(diào )中(zhōng )犯(fàn )道(dào )调(diào )。其(qí )他(tā )准(zhǔn )此(cǐ )。”

《宋(sòng )史(shǐ )·乐(lè )志(zhì )十(shí )七(qī )》:“中(zhōng )吕(lǚ )用(yòng )‘上(shàng )’字(zì ),蕤(ruí )宾(bīn )用(yòng )‘勾(gōu )’字(zì ),林(lín )锺(zhōng )用(yòng )‘尺(chǐ )’字(zì )。”详(xiáng )见(jiàn )“工(gōng )尺(chǐ )谱(pǔ )”。

12.用(yòng )在(zài )名(míng )词(cí )后(hòu )。表(biǎo )示(shì )在(zài )物(wù )体(tǐ )的(de )表(biǎo )面(miàn )。

《易(yì )·涣(huàn )》:“风(fēng )行(háng )水(shuǐ )上(shàng )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )二(èr )十(shí )九(jiǔ )年(nián )》:“夫(fū )子(zǐ )之(zhī )在(zài )此(cǐ )也(yě ),犹(yóu )燕(yàn )之(zhī )巢(cháo )于(yú )幕(mù )上(shàng )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《晚(wǎn )泊(bó )江(jiāng )口(kǒu )》诗(shī ):“二(èr )女(nǚ )竹(zhú )上(shàng )泪(lèi ),孤(gū )臣(chén )水(shuǐ )底(dǐ )魂(hún )。”

陈(chén )其(qí )通(tōng )《万(wàn )水(shuǐ )千(qiān )山(shān )》第(dì )三(sān )幕(mù )第(dì )二(èr )场(chǎng ):“一(yī )丛(cóng )青(qīng )竹(zhú )拥(yōng )石(shí )碑(bēi ),碑(bēi )上(shàng )刻(kè )有(yǒu )‘金(jīn )沙(shā )江(jiāng )’三(sān )个(gè )大(dà )字(zì )。”

13.用(yòng )在(zài )名(míng )词(cí )后(hòu )。表(biǎo )示(shì )江(jiāng )河(hé )的(de )边(biān )侧(cè )。

《论(lùn )语(yǔ )·子(zǐ )罕(hǎn )》:“子(zǐ )在(zài )川(chuān )上(shàng )曰(yuē ):‘逝(shì )者(zhě )如(rú )斯(sī )夫(fū ),不(bú )舍(shě )昼(zhòu )夜(yè )。’”

《史(shǐ )记(jì )·孔(kǒng )子(zǐ )世(shì )家(jiā )》:“孔(kǒng )子(zǐ )葬(zàng )鲁(lǔ )城(chéng )北(běi )泗(sì )上(shàng )。”

司(sī )马(mǎ )贞(zhēn )索(suǒ )隐(yǐn ):“上(shàng )者(zhě ),亦(yì )边(biān )侧(cè )之(zhī )义(yì )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《祭(jì )十(shí )二(èr )郎(láng )文(wén )》:“当(dāng )求(qiú )数(shù )顷(qǐng )之(zhī )田(tián )于(yú )伊(yī )颍(yǐng )之(zhī )上(shàng ),以(yǐ )待(dài )馀(yú )年(nián )。”

14.用(yòng )在(zài )名(míng )词(cí )后(hòu )。表(biǎo )示(shì )一(yī )定(dìng )的(de )处(chù )所(suǒ )或(huò )范(fàn )围(wéi )。

《孟(mèng )子(zǐ )·梁(liáng )惠(huì )王(wáng )上(shàng )》:“王(wáng )坐(zuò )于(yú )堂(táng )上(shàng ),有(yǒu )牵(qiān )牛(niú )而(ér )过(guò )堂(táng )下(xià )者(zhě ),王(wáng )见(jiàn )之(zhī )曰(yuē ):‘牛(niú )何(hé )之(zhī )?’”

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·秦(qín )策(cè )一(yī )》:“人(rén )生(shēng )世(shì )上(shàng ),势(shì )位(wèi )富(fù )贵(guì ),盖(gài )可(kě )忽(hū )乎(hū )哉(zāi )!”

《醒(xǐng )世(shì )恒(héng )言(yán )·三(sān )孝(xiào )廉(lián )让(ràng )产(chǎn )立(lì )高(gāo )名(míng )》:“有(yǒu )一(yī )人(rén )姓(xìng )许(xǔ )名(míng )武(wǔ ),字(zì )长(zhǎng )文(wén ),十(shí )五(wǔ )岁(suì )上(shàng ),父(fù )母(mǔ )双(shuāng )亡(wáng )。”

巴(bā )金(jīn )《探(tàn )索(suǒ )集(jí )·怀(huái )念(niàn )老(lǎo )舍(shě )同(tóng )志(zhì )》:“在(zài )他(tā )们(men )的(de )心(xīn )上(shàng )、在(zài )他(tā )们(men )的(de )笔(bǐ )下(xià ),他(tā )至(zhì )今(jīn )仍(réng )然(rán )活(huó )着(zhe )。”

15.用(yòng )在(zài )名(míng )词(cí )后(hòu )。表(biǎo )示(shì )某(mǒu )种(zhǒng )缘(yuán )故(gù )。

《水(shuǐ )浒(hǔ )传(chuán )》第(dì )二(èr )回(huí ):“朱(zhū )武(wǔ )道(dào ):‘我(wǒ )们(men )不(bú )是(shì )这(zhè )条(tiáo )苦(kǔ )计(jì ),怎(zěn )得(dé )性(xìng )命(mìng )在(zài )此(cǐ )。虽(suī )然(rán )救(jiù )了(le )一(yī )人(rén ),却(què )也(yě )难(nán )得(dé )史(shǐ )进(jìn )为(wéi )义(yì )气(qì )上(shàng )放(fàng )了(le )我(wǒ )们(men )。’”清(qīng )李(lǐ )渔(yú )《意(yì )中(zhōng )缘(yuán )·拒(jù )妁(shuò )》:“曾(céng )经(jīng )回(huí )首(shǒu )顾(gù )前(qián )身(shēn ),是(shì )个(gè )惯(guàn )惹(rě )罡(gāng )风(fēng )的(de )造(zào )孽(niè )人(rén ),因(yīn )此(cǐ )上(shàng )罚(fá )来(lái )闺(guī )阃(kǔn )作(zuò )愁(chóu )民(mín )。”

柳(liǔ )青(qīng )《铜(tóng )墙(qiáng )铁(tiě )壁(bì )》第(dì )一(yī )章(zhāng ):“因(yīn )此(cǐ )上(shàng )按(àn )地(dì )委(wěi )的(de )意(yì )见(jiàn ),老(lǎo )葛(gě )同(tóng )志(zhì )走(zǒu )了(le )山(shān )路(lù )。”

16.用(yòng )在(zài )名(míng )词(cí )后(hòu )。表(biǎo )示(shì )事(shì )物(wù )的(de )某(mǒu )一(yī )个(gè )方(fāng )面(miàn )。

毛(máo )泽(zé )东(dōng )《在(zài )延(yán )安(ān )文(wén )艺(yì )座(zuò )谈(tán )会(huì )上(shàng )的(de )讲(jiǎng )话(huà )》:“在(zài )‘五(wǔ )四(sì )’以(yǐ )来(lái )的(de )文(wén )化(huà )战(zhàn )线(xiàn )上(shàng ),文(wén )学(xué )和(hé )艺(yì )术(shù )是(shì )一(yī )个(gè )重(zhòng )要(yào )的(de )有(yǒu )成(chéng )绩(jì )的(de )部(bù )门(mén )。”

秦(qín )牧(mù )《一(yī )幅(fú )古(gǔ )画(huà )的(de )风(fēng )味(wèi )》:“这(zhè )幅(fú )画(huà )在(zài )考(kǎo )古(gǔ )上(shàng )的(de )价(jià )值(zhí )是(shì )不(bú )待(dài )说(shuō )了(le ),就(jiù )是(shì )单(dān )单(dān )从(cóng )艺(yì )术(shù )的(de )观(guān )点(diǎn )看(kàn )来(lái ),也(yě )很(hěn )令(lìng )人(rén )赞(zàn )美(měi )。”

17.丰(fēng )足(zú )。

《管(guǎn )子(zǐ )·大(dà )匡(kuāng )》:“桓(huán )公(gōng )践(jiàn )位(wèi )十(shí )九(jiǔ )年(nián )……赋(fù )禄(lù )以(yǐ )粟(sù ),桉(ān )田(tián )而(ér )税(shuì ),二(èr )岁(suì )税(shuì )一(yī ),上(shàng )年(nián )什(shí )取(qǔ )三(sān ),中(zhōng )年(nián )什(shí )取(qǔ )二(èr ),下(xià )年(nián )什(shí )取(qǔ )一(yī ),岁(suì )飢(jī )不(bú )税(shuì )。”参(cān )见(jiàn )“上(shàng )下(xià )”。

18.起(qǐ )初(chū )。

《公(gōng )羊(yáng )传(chuán )·成(chéng )公(gōng )十(shí )七(qī )年(nián )》:“然(rán )则(zé )郊(jiāo )曷(hé )用(yòng ),郊(jiāo )用(yòng )上(shàng )辛(xīn )。”

何(hé )休(xiū )注(zhù ):“上(shàng )辛(xīn )犹(yóu )始(shǐ )新(xīn ),皆(jiē )取(qǔ )首(shǒu )先(xiān )之(zhī )意(yì )。”

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·览(lǎn )冥(míng )训(xùn )》:“引(yǐn )类(lèi )于(yú )太(tài )极(jí )之(zhī )上(shàng ),而(ér )水(shuǐ )火(huǒ )可(kě )立(lì )致(zhì )者(zhě ),阴(yīn )阳(yáng )同(tóng )气(qì )相(xiàng )动(dòng )也(yě )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“太(tài )极(jí ),天(tiān )地(dì )始(shǐ )形(xíng )之(zhī )时(shí )也(yě )。上(shàng ),犹(yóu )初(chū )也(yě )。”

19.远(yuǎn );久(jiǔ )远(yuǎn )。

《仪(yí )礼(lǐ )·丧(sàng )服(fú )》:“尊(zūn )者(zhě )尊(zūn )统(tǒng )上(shàng ),卑(bēi )者(zhě )尊(zūn )统(tǒng )下(xià )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“上(shàng )犹(yóu )远(yuǎn ),下(xià )犹(yóu )近(jìn )。”

贾(jiǎ )公(gōng )彦(yàn )疏(shū ):“天(tiān )子(zǐ )始(shǐ )祖(zǔ )、诸(zhū )侯(hóu )及(jí )大(dà )祖(zǔ ),并(bìng )于(yú )亲(qīn )庙(miào )外(wài )祭(jì )之(zhī ),是(shì )尊(zūn )统(tǒng )远(yuǎn );大(dà )夫(fū )三(sān )庙(miào ),适(shì )士(shì )二(èr )庙(miào ),中(zhōng )下(xià )士(shì )一(yī )庙(miào ),是(shì )卑(bēi )者(zhě )尊(zūn )统(tǒng )近(jìn )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·百(bǎi )官(guān )公(gōng )卿(qīng )表(biǎo )上(shàng )》:“自(zì )颛(zhuān )顼(xū )以(yǐ )来(lái ),为(wéi )民(mín )师(shī )而(ér )命(mìng )以(yǐ )民(mín )事(shì ),有(yǒu )重(zhòng )黎(lí )、句(jù )芒(máng )、祝(zhù )融(róng )、后(hòu )土(tǔ )、蓐(rù )收(shōu )、玄(xuán )冥(míng )之(zhī )官(guān ),然(rán )已(yǐ )上(shàng )矣(yǐ )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“上(shàng ),谓(wèi )其(qí )事(shì )久(jiǔ )远(yuǎn )也(yě )。”

20.广(guǎng )大(dà )。

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·说(shuō )山(shān )训(xùn )》:“江(jiāng )河(hé )所(suǒ )以(yǐ )能(néng )长(zhǎng )百(bǎi )穀(yù )者(zhě ),能(néng )下(xià )之(zhī )也(yě )。夫(fū )惟(wéi )能(néng )下(xià )之(zhī ),是(shì )以(yǐ )能(néng )上(shàng )之(zhī )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“上(shàng ),大(dà )也(yě )。”

21.通(tōng )“尚(shàng )”。还(hái )得(dé );尚(shàng )且(qiě )。

《诗(shī )·豳(bīn )风(fēng )·七(qī )月(yuè )》:“嗟(jiē )我(wǒ )农(nóng )夫(fū ),我(wǒ )稼(jià )既(jì )同(tóng ),上(shàng )入(rù )执(zhí )宫(gōng )功(gōng )。”

俞(yú )樾(yuè )《群(qún )经(jīng )平(píng )议(yì )·毛(máo )诗(shī )二(èr )》:“‘上(shàng )’、‘尚(shàng )’古(gǔ )字(zì )通(tōng )。‘上(shàng )入(rù )执(zhí )宫(gōng )功(gōng )’,言(yán )野(yě )功(gōng )既(jì )毕(bì ),尚(shàng )入(rù )而(ér )执(zhí )宫(gōng )中(zhōng )之(zhī )事(shì )也(yě )。”

《前(qián )汉(hàn )书(shū )平(píng )话(huà )续(xù )集(jí )》卷(juàn )上(shàng ):“﹝高(gāo )祖(zǔ )刘(liú )邦(bāng )﹞叹(tàn )曰(yuē ):‘官(guān )高(gāo )职(zhí )贵(guì ),上(shàng )有(yǒu )谋(móu )心(xīn ),忘(wàng )其(qí )乞(qǐ )食(shí )漂(piāo )母(mǔ ),为(wéi )胯(kuà )下(xià )之(zhī )人(rén )!’”

22.通(tōng )“尚(shàng )”。崇(chóng )尚(shàng );看(kàn )重(zhòng )。

《左(zuǒ )传(chuán )·桓(huán )公(gōng )八(bā )年(nián )》:“季(jì )梁(liáng )曰(yuē ):‘楚(chǔ )人(rén )上(shàng )左(zuǒ ),君(jūn )必(bì )左(zuǒ ),无(wú )与(yǔ )王(wáng )遇(yù )。’”

《管(guǎn )子(zǐ )·问(wèn )》:“授(shòu )事(shì )以(yǐ )能(néng ),则(zé )人(rén )上(shàng )功(gōng )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·杜(dù )中(zhōng )立(lì )传(chuán )》:“民(mín )间(jiān )脩(yǒu )昏(hūn )姻(yīn ),不(bú )计(jì )官(guān )品(pǐn )而(ér )上(shàng )阀(fá )阅(yuè )。”

明(míng )沉(chén )德(dé )符(fú )《野(yě )获(huò )编(biān )·士(shì )人(rén )·金(jīn )华(huá )二(èr )名(míng )士(shì )》:“赵(zhào )常(cháng )吉(jí ),温(wēn )之(zhī )乐(lè )清(qīng )人(rén )……喜(xǐ )谈(tán )兵(bīng )事(shì ),上(shàng )骑(qí )射(shè ),讲(jiǎng )火(huǒ )器(qì )。”

23.通(tōng )“尚(shàng )”。匹(pǐ )配(pèi )。多(duō )用(yòng )于(yú )娶(qǔ )皇(huáng )家(jiā )女(nǚ )子(zǐ )为(wéi )妻(qī )。

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《驸(fù )马(mǎ )都(dōu )尉(wèi )王(wáng )师(shī )约(yuē )转(zhuǎn )观(guān )察(chá )使(shǐ )制(zhì )》:“具(jù )官(guān )某(mǒu ),出(chū )于(yú )景(jǐng )族(zú )选(xuǎn ),上(shàng )贵(guì )主(zhǔ ),有(yǒu )淑(shū )慎(shèn )之(zhī )行(háng ),无(wú )怠(dài )肆(sì )之(zhī )失(shī )。”

24.通(tōng )“常(cháng )”。下(xià )身(shēn )的(de )衣(yī )服(fú )。

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·淫(yín )辞(cí )》:“﹝荆(jīng )柱(zhù )国(guó )庄(zhuāng )伯(bó )﹞令(lìng )谒(yè )者(zhě )驾(jià )。曰(yuē ):‘无(wú )马(mǎ )。’令(lìng )涓(juān )人(rén )取(qǔ )冠(guàn )。进(jìn )上(shàng )。”

杨(yáng )树(shù )达(dá )《积(jī )微(wēi )居(jū )读(dú )书(shū )记(jì )·吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·淫(yín )辞(cí )》:“此(cǐ )‘上(shàng )’字(zì )当(dāng )读(dú )为(wéi )‘常(cháng )’,下(xià )裙(qún )也(yě )。取(qǔ )冠(guàn ),进(jìn )裳(shang ),亦(yì )言(yán )其(qí )错(cuò )迕(wǔ )也(yě )。”

25.姓(xìng )。

元(yuán )有(yǒu )上(shàng )都(dōu )。见(jiàn )《元(yuán )史(shǐ )·忠(zhōng )义(yì )传(chuán )三(sān )》。

II

shàng

ㄕㄤˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》时(shí )掌(zhǎng )切(qiē ),上(shàng )养(yǎng ),禅(chán )。〕

亦(yì )作(zuò )“仩(shàng )”。

1.升(shēng )起(qǐ );由(yóu )低(dī )处(chù )到(dào )高(gāo )处(chù )。

《易(yì )·需(xū )》:“云(yún )上(shàng )于(yú )天(tiān )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén )引(yǐn )干(gàn )宝(bǎo )云(yún ):“上(shàng ),升(shēng )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·王(wáng )商(shāng )传(chuán )》:“令(lìng )吏(lì )民(mín )上(shàng )长(zhǎng )安(ān )城(chéng )以(yǐ )避(bì )水(shuǐ )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )七(qī )十(shí )回(huí ):“韶(sháo )华(huá )休(xiū )笑(xiào )本(běn )无(wú )根(gēn ),好(hǎo )风(fēng )频(pín )借(jiè )力(lì ),送(sòng )我(wǒ )上(shàng )青(qīng )云(yún )。”

茅(máo )盾(dùn )《子(zǐ )夜(yè )》十(shí ):“此(cǐ )时(shí )吴(wú )少(shǎo )奶(nǎi )奶(nǎi )又(yòu )上(shàng )阳(yáng )台(tái )来(lái )了(le ),望(wàng )见(jiàn )杜(dù )竹(zhú )斋(zhāi )夫(fū )妇(fù )站(zhàn )在(zài )一(yī )处(chù ),就(jiù )好(hǎo )像(xiàng )看(kàn )透(tòu )了(le )一(yī )定(dìng )是(shì )为(wéi )的(de )那(nà )件(jiàn )事(shì )。”

2.上(shàng )报(bào );呈(chéng )报(bào )。

《书(shū )·吕(lǚ )刑(xíng )》:“其(qí )刑(xíng )上(shàng )备(bèi ),有(yǒu )并(bìng )两(liǎng )刑(xíng )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“其(qí )断(duàn )刑(xíng )文(wén )书(shū )上(shàng )王(wáng )府(fǔ ),皆(jiē )当(dāng )备(bèi )具(jù ),有(yǒu )并(bìng )两(liǎng )刑(xíng ),亦(yì )具(jù )上(shàng )之(zhī )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·和(hé )帝(dì )纪(jì )》:“去(qù )年(nián )秋(qiū )麦(mài )入(rù )少(shǎo ),恐(kǒng )民(mín )食(shí )不(bú )足(zú )。其(qí )上(shàng )尤(yóu )贫(pín )不(bú )能(néng )自(zì )给(gěi )者(zhě )户(hù )口(kǒu )人(rén )数(shù )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《谢(xiè )自(zì )然(rán )》诗(shī ):“里(lǐ )胥(xū )上(shàng )其(qí )事(shì ),郡(jùn )守(shǒu )惊(jīng )且(qiě )歎(tàn )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )八(bā )四(sì )回(huí ):“我(wǒ )倒(dǎo )给(gěi )他(tā )上(shàng )了(le )个(gè )好(hǎo )儿(ér ),说(shuō )他(tā )近(jìn )日(rì )文(wén )章(zhāng )都(dōu )做(zuò )上(shàng )来(lái )了(le )。”

3.奉(fèng )献(xiàn );送(sòng )上(shàng )。

《礼(lǐ )记(jì )·文(wén )王(wáng )世(shì )子(zǐ )》:“食(shí )上(shàng ),必(bì )在(zài )视(shì )寒(hán )煖(xuān )之(zhī )节(jiē )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“食(shí )上(shàng ),谓(wèi )献(xiàn )馔(zhuàn )。”

《史(shǐ )记(jì )·吕(lǚ )太(tài )后(hòu )本(běn )纪(jì )》:“王(wáng )诚(chéng )以(yǐ )一(yī )郡(jùn )上(shàng )太(tài )后(hòu ),为(wéi )公(gōng )主(zhǔ )汤(tāng )沐(mù )邑(yì ),太(tài )后(hòu )必(bì )喜(xǐ ),王(wáng )必(bì )无(wú )忧(yōu )。”

《宋(sòng )史(shǐ )·礼(lǐ )志(zhì )十(shí )三(sān )》:“宋(sòng )每(měi )大(dà )祀(sì ),群(qún )臣(chén )诣(yì )东(dōng )上(shàng )閤(gě )门(mén ),拜(bài )表(biǎo )上(shàng )尊(zūn )号(hào )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《书(shū )信(xìn )集(jí )·致(zhì )高(gāo )良(liáng )富(fù )子(zǐ )》:“前(qián )月(yuè ),内(nèi )山(shān )君(jūn )到(dào )上(shàng )海(hǎi ),送(sòng )来(lái )先(xiān )生(shēng )惠(huì )寄(jì )之(zhī )《唐(táng )宋(sòng )元(yuán )名(míng )画(huà )大(dà )观(guān )》一(yī )部(bù )……翻(fān )阅(yuè )一(yī )过(guò ),获(huò )益(yì )甚(shèn )多(duō ),特(tè )上(shàng )寸(cùn )笺(jiān ),以(yǐ )申(shēn )谢(xiè )悃(kǔn )。”

4.上(shàng )缴(jiǎo );交(jiāo )纳(nà )。

《汉(hàn )书(shū )·石(shí )庆(qìng )传(chuán )》:“庆(qìng )素(sù )质(zhì ),见(jiàn )诏(zhào )报(bào )反(fǎn )室(shì ),自(zì )以(yǐ )为(wéi )得(dé )许(xǔ ),欲(yù )上(shàng )印(yìn )绶(shòu )。”

《儒(rú )林(lín )外(wài )史(shǐ )》第(dì )三(sān )回(huí ):“金(jīn )有(yǒu )馀(yú )将(jiāng )着(zhe )银(yín )子(zǐ ),上(shàng )了(le )藩(fān )库(kù ),讨(tǎo )出(chū )库(kù )收(shōu )来(lái )。”

郭(guō )沫(mò )若(ruò )《我(wǒ )的(de )童(tóng )年(nián )》第(dì )一(yī )篇(piān )二(èr ):“因(yīn )为(wéi )这(zhè )样(yàng )的(de )原(yuán )故(gù ),农(nóng )人(rén )在(zài )上(shàng )租(zū )的(de )时(shí )候(hòu ),便(biàn )一(yī )家(jiā )老(lǎo )小(xiǎo )都(dōu )来(lái )了(le )。”

5.凌(líng )驾(jià );欺(qī )凌(líng )。

《左(zuǒ )传(chuán )·桓(huán )公(gōng )五(wǔ )年(nián )》:“君(jūn )子(zǐ )不(bú )欲(yù )多(duō )上(shàng )人(rén ),况(kuàng )敢(gǎn )陵(líng )天(tiān )子(zǐ )乎(hū )!”

《国(guó )语(yǔ )·周(zhōu )语(yǔ )中(zhōng )》:“民(mín )可(kě )近(jìn )也(yě ),而(ér )不(bú )可(kě )上(shàng )也(yě )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“上(shàng ),陵(líng )也(yě )。”

三(sān )国(guó )魏(wèi )刘(liú )劭(shào )《人(rén )物(wù )志(zhì )·释(shì )争(zhēng )》:“郄(qiè )至(zhì )上(shàng )人(rén ),而(ér )抑(yì )下(xià )滋(zī )甚(shèn );王(wáng )叔(shū )好(hǎo )争(zhēng ),而(ér )终(zhōng )于(yú )出(chū )奔(bēn )。”

刘(liú )炳(bǐng )注(zhù )“此(cǐ )二(èr )大(dà )夫(fū )陵(líng )物(wù ),或(huò )宗(zōng )夷(yí )族(zú )灭(miè ),或(huò )逃(táo )祸(huò )出(chū )奔(bēn )。”

6.超(chāo )过(guò );超(chāo )出(chū )。

《汉(hàn )书(shū )·谷(gǔ )永(yǒng )传(chuán )》:“建(jiàn )始(shǐ )、河(hé )平(píng )之(zhī )际(jì ),许(xǔ )、班(bān )之(zhī )贵(guì ),顷(qǐng )动(dòng )前(qián )朝(cháo ),熏(xūn )灼(zhuó )四(sì )方(fāng ),赏(shǎng )赐(cì )无(wú )量(liàng ),空(kōng )虚(xū )内(nèi )臧(zāng ),女(nǚ )宠(chǒng )至(zhì )极(jí ),不(bú )可(kě )上(shàng )矣(yǐ )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“上(shàng ),犹(yóu )加(jiā )也(yě )。”

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )刘(liú )义(yì )庆(qìng )《世(shì )说(shuō )新(xīn )语(yǔ )·品(pǐn )藻(zǎo )》:“王(wáng )子(zǐ )敬(jìng )问(wèn )谢(xiè )公(gōng ):‘嘉(jiā )宾(bīn )何(hé )如(rú )道(dào )季(jì )?’答(dá )曰(yuē ):‘道(dào )季(jì )诚(chéng )复(fù )钞(chāo )撮(cuō )清(qīng )悟(wù ),嘉(jiā )宾(bīn )故(gù )自(zì )上(shàng )。’”刘(liú )孝(xiào )标(biāo )注(zhù ):“谓(wèi )超(chāo )拔(bá )也(yě )。”

7.增(zēng )加(jiā );添(tiān )补(bǔ )。参(cān )见(jiàn )“上(shàng )下(xià )”。

8.施(shī )加(jiā );施(shī )用(yòng )。

《礼(lǐ )记(jì )·曲(qǔ )礼(lǐ )上(shàng )》:“礼(lǐ )不(bú )下(xià )庶(shù )人(rén ),刑(xíng )不(bú )上(shàng )大(dà )夫(fū )。”

《论(lùn )语(yǔ )·颜(yán )渊(yuān )》:“草(cǎo )上(shàng )之(zhī )风(fēng ),必(bì )偃(yǎn )。”

何(hé )晏(yàn )集(jí )解(jiě )引(yǐn )孔(kǒng )安(ān )国(guó )曰(yuē ):“加(jiā )草(cǎo )以(yǐ )风(fēng ),无(wú )不(bú )仆(pú )者(zhě )。”

北(běi )魏(wèi )贾(jiǎ )思(sī )勰(xié )《齐(qí )民(mín )要(yào )术(shù )·养(yǎng )马(mǎ )》:“治(zhì )马(mǎ )被(bèi )刺(cì )脚(jiǎo )方(fāng ):剪(jiǎn )却(què )毛(máo ),泔(gān )淨(jìng )洗(xǐ ),去(qù )痂(jiā ),以(yǐ )禾(hé )茇(bá )汁(zhī )热(rè )涂(tú )之(zhī ),一(yī )上(shàng )即(jí )愈(yù )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《南(nán )腔(qiāng )北(běi )调(diào )集(jí )·为(wéi )了(le )忘(wàng )却(què )的(de )记(jì )念(niàn )》:“有(yǒu )的(de )说(shuō ),他(tā )曾(céng )经(jīng )被(bèi )巡(xún )捕(bǔ )带(dài )往(wǎng )北(běi )新(xīn )书(shū )局(jú )去(qù ),问(wèn )是(shì )否(fǒu )是(shì )柔(róu )石(shí ),手(shǒu )上(shàng )上(shàng )了(le )铐(kào ),可(kě )见(jiàn )桉(ān )情(qíng )是(shì )重(zhòng )的(de )。”

9.前(qián )进(jìn );进(jìn )行(háng )。

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·秦(qín )策(cè )二(èr )》:“甘(gān )茂(mào )攻(gōng )宜(yí )阳(yáng ),三(sān )鼓(gǔ )之(zhī )而(ér )卒(zú )不(bú )上(shàng )。”

鲍(bào )彪(biāo )注(zhù ):“上(shàng ),犹(yóu )前(qián )。”

张(zhāng )天(tiān )民(mín )《创(chuàng )业(yè )》十(shí ):“好(hǎo )容(róng )易(yì )到(dào )了(le )大(dà )庆(qìng )油(yóu )田(tián ),能(néng )不(bú )上(shàng )?上(shàng ),有(yǒu )困(kùn )难(nán );不(bú )上(shàng ),就(jiù )更(gèng )困(kùn )难(nán )!”

10.去(qù );到(dào )。

北(běi )齐(qí )颜(yán )之(zhī )推(tuī )《颜(yán )氏(shì )家(jiā )训(xùn )·勉(miǎn )学(xué )》:“江(jiāng )南(nán )闾(lǘ )里(lǐ )閒(jiān ),士(shì )大(dà )夫(fū )或(huò )不(bú )学(xué )问(wèn ),羞(xiū )为(wéi )鄙(bǐ )朴(pǔ ),道(dào )听(tīng )涂(tú )说(shuō ),强(qiáng )事(shì )饰(shì )辞(cí )……上(shàng )荆(jīng )州(zhōu )必(bì )称(chēng )陝(shǎn )西(xī ),下(xià )扬(yáng )都(dōu )言(yán )去(qù )海(hǎi )郡(jùn )。”

《西(xī )游(yóu )记(jì )》第(dì )十(shí )回(huí ):“龙(lóng )王(wáng )甚(shèn )怒(nù ),急(jí )提(tí )了(le )剑(jiàn ),就(jiù )要(yào )上(shàng )长(zhǎng )安(ān )城(chéng ),诛(zhū )灭(miè )这(zhè )卖(mài )卦(guà )的(de )。”

老(lǎo )舍(shě )《女(nǚ )店(diàn )员(yuán )》第(dì )二(èr )幕(mù )第(dì )四(sì )场(chǎng ):“我(wǒ )反(fǎn )正(zhèng )不(bú )上(shàng )她(tā )那(nà )儿(ér )去(qù )买(mǎi )东(dōng )西(xī )!我(wǒ )多(duō )走(zǒu )几(jǐ )步(bù ),上(shàng )北(běi )边(biān )那(nà )个(gè )合(hé )作(zuò )社(shè )去(qù )!”

11.到(dào )任(rèn );就(jiù )职(zhí )。

唐(táng )颜(yán )真(zhēn )卿(qīng )《谢(xiè )兼(jiān )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )表(biǎo )》:“伏(fú )奉(fèng )今(jīn )日(rì )制(zhì )书(shū ),以(yǐ )臣(chén )兼(jiān )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )……圣(shèng )恩(ēn )频(pín )繁(fán ),固(gù )令(lìng )即(jí )上(shàng ),陈(chén )请(qǐng )莫(mò )遂(suí ),惶(huáng )惧(jù )盖(gài )深(shēn )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《国(guó )子(zǐ )监(jiān )论(lùn )新(xīn )注(zhù )学(xué )官(guān )牒(dié )》:“其(qí )新(xīn )授(shòu )官(guān )上(shàng )日(rì ),必(bì )加(jiā )研(yán )试(shì ),然(rán )后(hòu )放(fàng )上(shàng ),以(yǐ )副(fù )圣(shèng )朝(cháo )崇(chóng )儒(rú )尚(shàng )学(xué )之(zhī )意(yì )。”

宋(sòng )范(fàn )成(chéng )大(dà )《后(hòu )催(cuī )租(zū )行(háng )》:“自(zì )从(cóng )乡(xiāng )官(guān )新(xīn )上(shàng )来(lái ),黄(huáng )纸(zhǐ )放(fàng )尽(jìn )白(bái )纸(zhǐ )催(cuī )。”

12.当(dāng )值(zhí )。

《三(sān )国(guó )志(zhì )平(píng )话(huà )》卷(juàn )上(shàng ):“张(zhāng )飞(fēi )把(bǎ )妇(fù )人(rén )杀(shā )了(le ),又(yòu )把(bǎ )太(tài )守(shǒu )元(yuán )峤(qiáo )杀(shā )了(le )……以(yǐ )此(cǐ )惊(jīng )起(qǐ )衙(yá )内(nèi )上(shàng )宿(xiǔ )兵(bīng )卒(zú )。”

《水(shuǐ )浒(hǔ )传(chuán )》第(dì )四(sì )五(wǔ )回(huí ):“且(qiě )说(shuō )杨(yáng )雄(xióng )此(cǐ )日(rì )正(zhèng )该(gāi )当(dāng )牢(láo )。未(wèi )到(dào )晚(wǎn ),先(xiān )来(lái )取(qǔ )了(le )铺(pù )盖(gài )去(qù ),自(zì )监(jiān )里(lǐ )上(shàng )宿(xiǔ )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )六(liù )三(sān )回(huí ):“只(zhī )见(jiàn )怡(yí )红(hóng )院(yuàn )凡(fán )上(shàng )夜(yè )的(de )人(rén ),都(dōu )迎(yíng )出(chū )去(qù )了(le )。”

13.放(fàng )到(dào );放(fàng )进(jìn )。

北(běi )魏(wèi )贾(jiǎ )思(sī )勰(xié )《齐(qí )民(mín )要(yào )术(shù )·种(zhǒng )桃(táo )柰(nài )》:“十(shí )月(yuè )中(zhōng ),去(qù )根(gēn )一(yī )步(bù )许(xǔ ),掘(jué )作(zuò )坑(kēng ),收(shōu )卷(juàn )蒲(pú )萄(táo ),悉(xī )埋(mái )之(zhī )……二(èr )月(yuè )中(zhōng ),还(hái )出(chū ),舒(shū )而(ér )上(shàng )架(jià )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《论(lùn )淮(huái )西(xī )事(shì )宜(yí )状(zhuàng )》:“又(yòu )闻(wén )畜(chù )马(mǎ )甚(shèn )多(duō ),自(zì )半(bàn )年(nián )已(yǐ )来(lái ),皆(jiē )上(shàng )槽(cáo )枥(lì )。”

清(qīng )蒲(pú )松(sōng )龄(líng )《聊(liáo )斋(zhāi )志(zhì )异(yì )·促(cù )织(zhī )》:“﹝成(chéng )﹞逐(zhú )而(ér )得(dé )之(zhī )。审(shěn )视(shì ),巨(jù )身(shēn )修(xiū )尾(wěi ),青(qīng )项(xiàng )金(jīn )翅(chì )。大(dà )喜(xǐ ),笼(lóng )归(guī )……上(shàng )于(yú )盆(pén )而(ér )养(yǎng )之(zhī )。”

14.达(dá )到(dào )。

《西(xī )游(yóu )记(jì )》第(dì )二(èr )十(shí )回(huí ):“三(sān )众(zhòng )前(qián )来(lái ),不(bú )上(shàng )半(bàn )日(rì ),果(guǒ )逢(féng )一(yī )座(zuò )高(gāo )山(shān )。”

清(qīng )李(lǐ )渔(yú )《风(fēng )筝(zhēng )误(wù )·败(bài )象(xiàng )》:“禀(bǐng )老(lǎo )爷(yé ),贼(zéi )兵(bīng )大(dà )败(bài ),杀(shā )了(le )数(shù )千(qiān ),走(zǒu )去(qù )的(de )不(bú )上(shàng )三(sān )分(fèn )之(zhī )一(yī )。”

何(hé )其(qí )芳(fāng )《西(xī )回(huí )舍(shě )》:“几(jǐ )个(gè )村(cūn )合(hé )成(chéng )游(yóu )击(jī )小(xiǎo )队(duì ),一(yī )年(nián )大(dà )小(xiǎo )战(zhàn )斗(dòu )上(shàng )百(bǎi )回(huí )。”

15.陷(xiàn )入(rù ),遭(zāo )受(shòu )。

《二(èr )十(shí )年(nián )目(mù )睹(dǔ )之(zhī )怪(guài )现(xiàn )状(zhuàng )》十(shí )七(qī )回(huí ):“你(nǐ )上(shàng )了(le )他(tā )当(dāng )了(le )!他(tā )那(nà )两(liǎng )个(gè )人(rén )便(biàn )是(shì )母(mǔ )子(zǐ ),故(gù )意(yì )串(chuàn )出(chū )这(zhè )个(gè )样(yàng )儿(ér )来(lái )骗(piàn )钱(qián )的(de )。”

周(zhōu )而(ér )复(fù )《上(shàng )海(hǎi )的(de )早(zǎo )晨(chén )》第(dì )一(yī )部(bù )一(yī ):“香(xiāng )港(gǎng )大(dà )户(hù )做(zuò )参(cān )的(de )买(mǎi )卖(mài ),怎(zěn )么(me )也(yě )做(zuò )不(bú )过(guò )汇(huì )丰(fēng )银(yín )行(háng )……我(wǒ )们(men )不(bú )上(shàng )那(nà )个(gè )当(dāng )。”

16.合(hé )符(fú )。

张(zhāng )天(tiān )翼(yì )《嵴(jí )背(bèi )与(yǔ )奶(nǎi )子(zǐ )》:“长(zhǎng )太(tài )爷(yé )把(bǎ )任(rèn )三(sān )叫(jiào )了(le )来(lái )问(wèn )他(tā ):‘还(hái )是(shì )办(bàn )她(tā )一(yī )顿(dùn )叫(jiào )她(tā )以(yǐ )后(hòu )上(shàng )规(guī )矩(jǔ )好(hǎo )了(le )。’”

17.登(dēng )台(tái );出(chū )场(chǎng )。

元(yuán )白(bái )朴(pǔ )《梧(wú )桐(tóng )雨(yǔ )》第(dì )四(sì )摺(zhé ):“高(gāo )力(lì )士(shì )上(shàng )云(yún ):‘自(zì )家(jiā )高(gāo )力(lì )士(shì )是(shì )也(yě )。’”清(qīng )李(lǐ )渔(yú )《奈(nài )何(hé )天(tiān )·虑(lǜ )婚(hūn )》:“丑(chǒu )扮(bàn )财(cái )主(zhǔ ),疤(bā )面(miàn )糟(zāo )鼻(bí ),驼(tuó )背(bèi )跷(qiāo )足(zú ),带(dài )小(xiǎo )生(shēng )上(shàng )。”

陈(chén )其(qí )通(tōng )《万(wàn )水(shuǐ )千(qiān )山(shān )》第(dì )三(sān )幕(mù )第(dì )二(èr )场(chǎng ):“小(xiǎo )周(zhōu )和(hé )一(yī )个(gè )手(shǒu )拿(ná )钢(gāng )叉(chā )的(de )群(qún )众(zhòng )押(yā )二(èr )阎(yán )王(wáng )上(shàng )。”

18.演(yǎn )出(chū )。

老(lǎo )舍(shě )《二(èr )马(mǎ )》第(dì )四(sì )段(duàn )一(yī ):“从(cóng )一(yī )入(rù )秋(qiū )到(dào )冬(dōng )天(tiān ),伦(lún )敦(dūn )的(de )热(rè )闹(nào )事(shì )儿(ér )可(kě )多(duō )了(le )。戏(xì )园(yuán )子(zǐ )全(quán )上(shàng )了(le )拿(ná )手(shǒu )好(hǎo )戏(xì )。”

19.登(dēng )载(zǎi )。

《儿(ér )女(nǚ )英(yīng )雄(xióng )传(chuán )》第(dì )三(sān )回(huí ):“这(zhè )个(gè )旨(zhǐ )意(yì ),从(cóng )内(nèi )阁(gé )抄(chāo )了(le )出(chū )来(lái ),几(jǐ )天(tiān )儿(ér )工(gōng )夫(fū ),就(jiù )上(shàng )了(le )京(jīng )报(bào )。”

毛(máo )泽(zé )东(dōng )《反(fǎn )对(duì )本(běn )本(běn )主(zhǔ )义(yì )》:“以(yǐ )为(wéi )上(shàng )了(le )书(shū )的(de )就(jiù )是(shì )对(duì )的(de ),文(wén )化(huà )落(luò )后(hòu )的(de )中(zhōng )国(guó )农(nóng )民(mín )至(zhì )今(jīn )还(hái )存(cún )着(zhe )这(zhè )种(zhǒng )心(xīn )理(lǐ )。”

20.教(jiāo )授(shòu );学(xué )习(xí )。

明(míng )汤(tāng )显(xiǎn )祖(zǔ )《牡(mǔ )丹(dān )亭(tíng )·闺(guī )塾(shú )》:“末(mò ):‘昨(zuó )日(rì )上(shàng )的(de )《毛(máo )诗(shī )》可(kě )温(wēn )习(xí )?’旦(dàn ):‘温(wēn )习(xí )了(le ),则(zé )待(dài )讲(jiǎng )解(jiě )。’”清(qīng )孔(kǒng )尚(shàng )任(rèn )《桃(táo )花(huā )扇(shàn )·传(chuán )歌(gē )》:“孩(hái )儿(ér ),杨(yáng )老(lǎo )爷(yé )不(bú )是(shì )外(wài )人(rén ),取(qǔ )出(chū )曲(qǔ )本(běn )快(kuài )快(kuài )温(wēn )习(xí ),待(dài )你(nǐ )师(shī )父(fù )对(duì )过(guò ),好(hǎo )上(shàng )新(xīn )腔(qiāng )。”

叶(yè )圣(shèng )陶(táo )《火(huǒ )灾(zāi )·义(yì )儿(ér )》:“现(xiàn )在(zài )且(qiě )上(shàng )功(gōng )课(kè ),你(nǐ )不(bú )爱(ài )上(shàng ),同(tóng )学(xué )们(men )要(yào )上(shàng )呢(ne )。”

21.燃(rán )点(diǎn )。

元(yuán )乔(qiáo )吉(jí )《两(liǎng )世(shì )姻(yīn )缘(yuán )》第(dì )三(sān )摺(zhé ):“幕(mù )捲(juǎn )轻(qīng )绡(xiāo ),香(xiāng )焚(fén )睡(shuì )鸭(yā )。灯(dēng )上(shàng )上(shàng ),帘(lián )下(xià )下(xià )。”

《官(guān )场(chǎng )现(xiàn )形(xíng )记(jì )》第(dì )十(shí )三(sān )回(huí ):“等(děng )到(dào )上(shàng )灯(dēng ),官(guān )媒(méi )婆(pó )因(yīn )他(tā )二(èr )人(rén )是(shì )贼(zéi ),便(biàn )将(jiāng )板(bǎn )门(mén )抬(tái )了(le )进(jìn )来(lái ),如(rú )法(fǎ )泡(pào )製(zhì ),锁(suǒ )入(rù )空(kōng )房(fáng )。”

《二(èr )十(shí )年(nián )目(mù )睹(dǔ )之(zhī )怪(guài )现(xiàn )状(zhuàng )》第(dì )五(wǔ )七(qī )回(huí ):“吃(chī )过(guò )了(le )晚(wǎn )饭(fàn ),已(yǐ )是(shì )上(shàng )火(huǒ )时(shí )候(hòu )。”

22.拧(nǐng )紧(jǐn )。

王(wáng )统(tǒng )照(zhào )《旗(qí )手(shǒu )》:“﹝旗(qí )手(shǒu )﹞从(cóng )屋(wū )中(zhōng )取(qǔ )出(chū )制(zhì )服(fú ),又(yòu )把(bǎ )袋(dài )内(nèi )的(de )钢(gāng )壳(ké )大(dà )表(biǎo )的(de )弦(xián )上(shàng )好(hǎo )。”

曹(cáo )禺(yú )《雷(léi )雨(yǔ )》第(dì )四(sì )幕(mù ):“周(zhōu )朴(pǔ )园(yuán ):‘钟(zhōng )怎(zěn )么(me )停(tíng )了(le )?’僕(pú )人(rén ):‘每(měi )次(cì )总(zǒng )是(shì )四(sì )凤(fèng )上(shàng )的(de ),今(jīn )天(tiān )她(tā )走(zǒu )了(le ),这(zhè )件(jiàn )事(shì )就(jiù )忘(wàng )了(le )。’”

23.安(ān )装(zhuāng )。

方(fāng )志(zhì )敏(mǐn )《可(kě )爱(ài )的(de )中(zhōng )国(guó )·死(sǐ )》:“﹝看(kàn )守(shǒu )所(suǒ )长(zhǎng )﹞后(hòu )面(miàn )跟(gēn )着(zhe )十(shí )几(jǐ )个(gè )兵(bīng ),持(chí )着(zhe )枪(qiāng )……都(dōu )上(shàng )好(hǎo )了(le )刺(cì )刀(dāo )。”

巴(bā )金(jīn )《军(jūn )长(zhǎng )的(de )心(xīn )》:“同(tóng )志(zhì ),你(nǐ )看(kàn )见(jiàn )车(chē )子(zǐ )上(shàng )篷(péng ),就(jiù )应(yīng )当(dāng )猜(cāi )到(dào )我(wǒ )在(zài )车(chē )上(shàng )了(le )。”

24.缝(féng )缀(zhuì )。

台(tái )静(jìng )农(nóng )《拜(bài )堂(táng )》:“﹝汪(wāng )二(èr )﹞走(zǒu )到(dào )家(jiā ),将(jiāng )香(xiāng )纸(zhǐ )放(fàng )在(zài )泥(ní )砌(qì )的(de )桌(zhuō )上(shàng )。嫂(sǎo )子(zǐ )坐(zuò )在(zài )门(mén )口(kǒu )迎(yíng )着(zhe )亮(liàng )上(shàng )鞋(xié )。”

老(lǎo )舍(shě )《龙(lóng )鬚(xū )沟(gōu )》第(dì )三(sān )幕(mù )第(dì )二(èr )场(chǎng ):“二(èr )嘎(gā )子(zǐ )那(nà )件(jiàn )小(xiǎo )褂(guà )儿(ér )还(hái )没(méi )上(shàng )领(lǐng )子(zǐ )呢(ne )!”

25.敬(jìng )辞(cí )。犹(yóu )进(jìn )用(yòng )。

清(qīng )洪(hóng )昇(shēng )《长(zhǎng )生(shēng )殿(diàn )·复(fù )召(zhào )》:“﹝副(fù )净(jìng )跪(guì )见(jiàn )生(shēng )﹞:‘请(qǐng )万(wàn )岁(suì )爷(yé )上(shàng )膳(shàn )。’”

26.用(yòng )在(zài )动(dòng )词(cí )后(hòu )。表(biǎo )示(shì )动(dòng )作(zuò )的(de )趋(qū )向(xiàng )或(huò )结(jié )果(guǒ )等(děng )。如(rú ):爬(pá )上(shàng )顶(dǐng )峰(fēng );登(dēng )上(shàng )飞(fēi )机(jī );考(kǎo )上(shàng )大(dà )学(xué );赶(gǎn )上(shàng )队(duì )伍(wǔ );种(zhǒng )上(shàng )庄(zhuāng )稼(jià )。

III

sh·ng

ㄕㄤˇ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》时(shí )掌(zhǎng )切(qiē ),上(shàng )养(yǎng ),禅(chán )。〕

汉(hàn )语(yǔ )声(shēng )调(diào )之(zhī )一(yī ),即(jí )上(shàng )声(shēng )。

《通(tōng )志(zhì )·七(qī )音(yīn )序(xù )》:“四(sì )声(shēng )为(wéi )经(jīng ),七(qī )音(yīn )为(wéi )纬(wěi )。

江(jiāng )左(zuǒ )之(zhī )儒(rú )知(zhī )纵(zòng )有(yǒu )平(píng )、上(shàng )、去(qù )、入(rù )为(wéi )四(sì )声(shēng ),而(ér )不(bú )知(zhī )衡(héng )有(yǒu )宫(gōng )、商(shāng )、角(jiǎo )、徵(zhēng )、羽(yǔ )、半(bàn )徵(zhēng )、半(bàn )商(shāng )为(wéi )七(qī )音(yīn )。”

阅读:3969

●上(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库