开闢【登录】

ok8.org > 词典 > 开闢

(开(kāi )闢(pì ),开(kāi )辟(pì ))

亦(yì )作(zuò )“开(kāi )辟(pì )”。

1.指(zhǐ )宇(yǔ )宙(zhòu )的(de )开(kāi )始(shǐ )。古(gǔ )代(dài )神(shén )话(huà ),谓(wèi )盘(pán )古(gǔ )氏(shì )开(kāi )天(tiān )闢(pì )地(dì )。

《太(tài )平(píng )御(yù )览(lǎn )》卷(juàn )一(yī )引(yǐn )《尚(shàng )书(shū )中(zhōng )候(hòu )》:“天(tiān )地(dì )开(kāi )闢(pì )。”

汉(hàn )扬(yáng )雄(xióng )《法(fǎ )言(yán )·寡(guǎ )见(jiàn )》:“所(suǒ )谓(wèi )观(guān ),观(guān )德(dé )也(yě )。如(rú )观(guān )兵(bīng ),开(kāi )闢(pì )以(yǐ )来(lái ),未(wèi )有(yǒu )秦(qín )也(yě )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·应(yīng )劭(shào )传(chuán )》:“开(kāi )辟(pì )以(yǐ )来(lái ),莫(mò )或(huò )兹(zī )酷(kù )。”

宋(sòng )叶(yè )适(shì )《中(zhōng )塘(táng )梅(méi )林(lín )天(tiān )下(xià )之(zhī )盛(shèng )也(yě )聊(liáo )伸(shēn )鄙(bǐ )述(shù )启(qǐ )好(hǎo )游(yóu )者(zhě )》诗(shī ):“问(wèn )谁(shuí )始(shǐ )种(zhǒng )此(cǐ )?岂(qǐ )自(zì )开(kāi )闢(pì )初(chū )!”鲁(lǔ )迅(xùn )《中(zhōng )国(guó )小(xiǎo )说(shuō )史(shǐ )略(luè )》第(dì )十(shí )二(èr )篇(piān ):“惟(wéi )《梁(liáng )史(shǐ )平(píng )话(huà )》始(shǐ )于(yú )开(kāi )闢(pì ),次(cì )略(luè )叙(xù )历(lì )代(dài )兴(xìng )亡(wáng )之(zhī )事(shì )。”

2.开(kāi )发(fā );开(kāi )拓(tuò )。

《国(guó )语(yǔ )·越(yuè )语(yǔ )下(xià )》:“田(tián )野(yě )开(kāi )闢(pì ),府(fǔ )仓(cāng )实(shí ),民(mín )众(zhòng )殷(yīn )。”

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·江(jiāng )汉(hàn )》“式(shì )辟(pì )四(sì )方(fāng )”汉(hàn )郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“命(mìng )召(zhào )公(gōng )使(shǐ )以(yǐ )王(wáng )法(fǎ )征(zhēng )伐(fá )开(kāi )辟(pì )四(sì )方(fāng ),治(zhì )我(wǒ )疆(jiāng )界(jiè )于(yú )天(tiān )下(xià )。”

郑(zhèng )观(guān )应(yīng )《盛(shèng )世(shì )危(wēi )言(yán )·公(gōng )法(fǎ )》:“中(zhōng )国(guó )为(wéi )五(wǔ )洲(zhōu )冠(guàn )冕(miǎn ),开(kāi )闢(pì )最(zuì )先(xiān )。”

赵(zhào )树(shù )理(lǐ )《三(sān )里(lǐ )湾(wān )·从(cóng )旗(qí )杆(gǎn )院(yuàn )说(shuō )起(qǐ )》:“三(sān )里(lǐ )湾(wān )是(shì )个(gè )模(mó )范(fàn )村(cūn )--工(gōng )作(zuò )开(kāi )闢(pì )得(dé )早(zǎo )、干(gàn )部(bù )多(duō ),而(ér )且(qiě )干(gàn )部(bù )的(de )能(néng )力(lì )大(dà )、经(jīng )验(yàn )多(duō )。”

3.开(kāi )创(chuàng );创(chuàng )立(lì )。

宋(sòng )吴(wú )炯(jiǒng )《五(wǔ )总(zǒng )志(zhì )》:“﹝黄(huáng )庭(tíng )坚(jiān )﹞至(zhì )中(zhōng )年(nián )以(yǐ )后(hòu ),句(jù )律(lǜ )超(chāo )妙(miào )入(rù )神(shén ),于(yú )诗(shī )人(rén )有(yǒu )开(kāi )闢(pì )之(zhī )功(gōng )。”

康(kāng )有(yǒu )为(wéi )《大(dà )同(tóng )书(shū )》甲(jiǎ )部(bù )绪(xù )言(yán ):“当(dāng )大(dà )地(dì )凝(níng )结(jié )百(bǎi )数(shù )十(shí )万(wàn )年(nián )之(zhī )后(hòu ),幸(xìng )远(yuǎn )过(guò )大(dà )兽(shòu )大(dà )鸟(niǎo )之(zhī )期(qī ),际(jì )开(kāi )闢(pì )文(wén )明(míng )之(zhī )运(yùn )。”

杨(yáng )朔(shuò )《迎(yíng )春(chūn )词(cí )》:“一(yī )位(wèi )顶(dǐng )天(tiān )立(lì )地(dì )的(de )巨(jù )人(rén )站(zhàn )出(chū )来(lái ),引(yǐn )导(dǎo )着(zhe )人(rén )民(mín )扫(sǎo )清(qīng )搅(jiǎo )天(tiān )风(fēng )雪(xuě ),开(kāi )闢(pì )出(chū )人(rén )类(lèi )历(lì )史(shǐ )上(shàng )空(kōng )前(qián )未(wèi )有(yǒu )的(de )头(tóu )一(yī )个(gè )春(chūn )天(tiān )。”

4.开(kāi )启(qǐ )。

汉(hàn )张(zhāng )衡(héng )《西(xī )京(jīng )赋(fù )》:“大(dà )夏(xià )耽(dān )耽(dān ),九(jiǔ )户(hù )开(kāi )闢(pì )。”

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《读(dú )书(shū )》诗(shī ):“昔(xī )废(fèi )渐(jiàn )开(kāi )闢(pì ),新(xīn )输(shū )日(rì )收(shōu )藏(cáng )。经(jīng )营(yíng )但(dàn )亹(wěi )亹(wěi ),积(jī )累(lèi )自(zì )穰(ráng )穰(ráng )。”

明(míng )吕(lǚ )坤(kūn )《逝(shì )者(zhě )吟(yín )》:“户(hù )扉(fēi )日(rì )开(kāi )闢(pì ),有(yǒu )枢(shū )为(wéi )转(zhuǎn )移(yí )。”

5.打(dǎ )开(kāi )通(tōng )路(lù )。

宋(sòng )王(wáng )谠(dǎng )《唐(táng )语(yǔ )林(lín )·补(bǔ )遗(yí )三(sān )》:“﹝喻(yù )士(shì )珍(zhēn )﹞使(shǐ )蛮(mán )用(yòng )五(wǔ )千(qiān )人(rén ),日(rì )开(kāi )闢(pì )川(chuān )路(lù ),由(yóu )此(cǐ )致(zhì )南(nán )诏(zhào ),扰(rǎo )攘(rǎng )西(xī )蜀(shǔ )。”

清(qīng )俞(yú )樾(yuè )《小(xiǎo )浮(fú )梅(méi )闲(xián )话(huà )》:“僧(sēng )口(kǒu )授(shòu )《多(duō )心(xīn )经(jīng )》一(yī )卷(juàn ),令(lìng )奘(zàng )诵(sòng )之(zhī ),遂(suí )得(dé )山(shān )川(chuān )平(píng )易(yì ),道(dào )路(lù )开(kāi )闢(pì )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《热(rè )风(fēng )·随(suí )感(gǎn )录(lù )六(liù )十(shí )六(liù )》:“什(shí )么(me )是(shì )路(lù )?就(jiù )是(shì )从(cóng )没(méi )路(lù )的(de )地(dì )方(fāng )践(jiàn )踏(tà )出(chū )来(lái )的(de ),从(cóng )只(zhī )有(yǒu )荆(jīng )棘(jí )的(de )地(dì )方(fāng )开(kāi )闢(pì )出(chū )来(lái )的(de )。”

阅读:1617

●开闢(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库