製【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 製

製(zhì )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):14画(huà );

(製(zhì ),制(zhì ))

zhì

ㄓˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》征(zhēng )例(lì )切(qiē ),去(qù )祭(jì ),章(zhāng )。〕

1.裁(cái )衣(yī )。

《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )三(sān )十(shí )一(yī )年(nián )》:“子(zǐ )有(yǒu )美(měi )锦(jǐn ),不(bú )使(shǐ )人(rén )学(xué )製(zhì )焉(yān )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“製(zhì ),裁(cái )也(yě )。”

《楚(chǔ )辞(cí )·离(lí )骚(sāo )》:“製(zhì )芰(jì )荷(hé )以(yǐ )为(wéi )衣(yī )兮(xī ),集(jí )芙(fú )蓉(róng )以(yǐ )为(wéi )裳(shang )。”

《梁(liáng )书(shū )·王(wáng )暕(lán )传(chuán )》:“非(fēi )取(qǔ )製(zhì )于(yú )一(yī )狐(hú ),谅(liàng )求(qiú )味(wèi )于(yú )兼(jiān )采(cǎi )。”

2.衣(yī )服(fú )的(de )形(xíng )制(zhì );式(shì )样(yàng )。

《汉(hàn )书(shū )·叔(shū )孙(sūn )通(tōng )传(chuán )》:“通(tōng )儒(rú )服(fú ),汉(hàn )王(wáng )憎(zēng )之(zhī )。乃(nǎi )变(biàn )其(qí )服(fú ),服(fú )短(duǎn )衣(yī ),楚(chǔ )製(zhì ),汉(hàn )王(wáng )喜(xǐ )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“製(zhì ),谓(wèi )裁(cái )衣(yī )之(zhī )形(xíng )製(zhì )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《论(lùn )佛(fó )骨(gǔ )表(biǎo )》:“夫(fū )佛(fó )本(běn )夷(yí )狄(dí )之(zhī )人(rén ),与(yǔ )中(zhōng )国(guó )言(yán )语(yǔ )不(bú )通(tōng ),衣(yī )服(fú )殊(shū )製(zhì )。”

宋(sòng )岳(yuè )珂(kē )《桯(yíng )史(shǐ )·宣(xuān )和(hé )服(fú )妖(yāo )》:“妇(fù )人(rén )便(biàn )服(fú )不(bú )施(shī )衿(jīn )纽(niǔ ),束(shù )身(shēn )短(duǎn )製(zhì )。”

3.衣(yī )裳(shang )。

《文(wén )选(xuǎn )·张(zhāng )衡(héng )〈东(dōng )京(jīng )赋(fù )〉》:“侲(zhēn )子(zǐ )万(wàn )童(tóng ),丹(dān )首(shǒu )玄(xuán )製(zhì )。”

薛(xuē )综(zōng )注(zhù ):“玄(xuán )製(zhì ),皁(zào )衣(yī )也(yě )。”

南(nán )朝(cháo )齐(qí )孔(kǒng )稚(zhì )珪(guī )《北(běi )山(shān )移(yí )文(wén )》:“焚(fén )芰(jì )製(zhì )而(ér )裂(liè )荷(hé )衣(yī ),抗(kàng )尘(chén )容(róng )而(ér )走(zǒu )俗(sú )状(zhuàng )。”

4.雨(yǔ )衣(yī )。若(ruò )今(jīn )斗(dòu )篷(péng )。

《左(zuǒ )传(chuán )·定(dìng )公(gōng )九(jiǔ )年(nián )》:“晰(xī )帻(zé )而(ér )衣(yī )狸(lí )製(zhì )。”

杨(yáng )伯(bó )峻(jùn )注(zhù ):“製(zhì ),今(jīn )之(zhī )斗(dòu )篷(péng ),以(yǐ )狸(lí )为(wéi )之(zhī ),故(gù )曰(yuē )狸(lí )製(zhì )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·哀(āi )公(gōng )二(èr )十(shí )七(qī )年(nián )》:“成(chéng )子(zǐ )衣(yī )製(zhì )杖(zhàng )戈(gē )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“製(zhì ),雨(yǔ )衣(yī )也(yě )。”参(cān )阅(yuè )清(qīng )俞(yú )正(zhèng )燮(xiè )《癸(guǐ )巳(sì )类(lèi )稿(gǎo )·制(zhì )解(jiě )》。

5.造(zào )作(zuò );製(zhì )造(zào ),製(zhì )作(zuò )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·樊(fán )宏(hóng )传(chuán )》:“五(wǔ )穀(yù )不(bú )登(dēng ),谓(wèi )之(zhī )大(dà )侵(qīn )。大(dà )侵(qīn )之(zhī )礼(lǐ ),百(bǎi )官(guān )备(bèi )而(ér )不(bú )製(zhì ),群(qún )神(shén )祷(dǎo )而(ér )不(bú )祠(cí )。”

李(lǐ )贤(xián )注(zhù ):“官(guān )职(zhí )备(bèi )列(liè ),不(bú )造(zào )作(zuò )也(yě )。”

唐(táng )司(sī )空(kōng )图(tú )《泽(zé )州(zhōu )灵(líng )泉(quán )院(yuàn )记(jì )》:“凡(fán )製(zhì )经(jīng )楼(lóu )斋(zhāi )堂(táng )若(ruò )干(gàn )閒(jiān )架(jià ),又(yòu )塑(sù )罗(luó )汉(hàn )洁(jié )峻(jùn )之(zhī )相(xiàng ),以(yǐ )渐(jiàn )化(huà )服(fú )。”

明(míng )陈(chén )继(jì )儒(rú )《珍(zhēn )珠(zhū )船(chuán )》卷(juàn )一(yī ):“陶(táo )岘(xiàn ),彭(péng )泽(zé )之(zhī )后(hòu ),日(rì )製(zhì )三(sān )舟(zhōu ),一(yī )舟(zhōu )自(zì )乘(chéng ),一(yī )舟(zhōu )载(zǎi )客(kè ),一(yī )舟(zhōu )载(zǎi )酒(jiǔ )馔(zhuàn )。”

沉(chén )从(cóng )文(wén )《从(cóng )文(wén )自(zì )传(chuán )·我(wǒ )上(shàng )许(xǔ )多(duō )课(kè )仍(réng )然(rán )不(bú )放(fàng )下(xià )那(nà )一(yī )本(běn )大(dà )书(shū )》:“去(qù )后(hòu )山(shān )约(yuē )一(yī )里(lǐ )左(zuǒ )右(yòu ),又(yòu )有(yǒu )一(yī )个(gè )製(zhì )瓷(cí )器(qì )的(de )大(dà )窑(yáo )。”

6.指(zhǐ )製(zhì )作(zuò )的(de )方(fāng )法(fǎ )、式(shì )样(yàng )。

明(míng )徐(xú )弘(hóng )祖(zǔ )《徐(xú )霞(xiá )客(kè )游(yóu )记(jì )·滇(diān )游(yóu )日(rì )记(jì )九(jiǔ )》:“又(yòu )半(bàn )里(lǐ ),有(yǒu )铁(tiě )锁(suǒ )桥(qiáo )架(jià )江(jiāng )上(shàng ),其(qí )製(zhì )两(liǎng )头(tóu )悬(xuán )练(liàn ),中(zhōng )穿(chuān )板(bǎn )如(rú )织(zhī ),法(fǎ )一(yī )如(rú )澜(lán )沧(cāng )之(zhī )铁(tiě )锁(suǒ )桥(qiáo )。”

7.撰(zhuàn )写(xiě ),着(zhe )述(shù )。

汉(hàn )蔡(cài )琰(yǎn )《胡(hú )笳(jiā )十(shí )八(bā )拍(pāi )》:“製(zhì )兹(zī )八(bā )拍(pāi )兮(xī )拟(nǐ )排(pái )忧(yōu ),何(hé )知(zhī )曲(qǔ )成(chéng )兮(xī )心(xīn )转(zhuǎn )愁(chóu )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·杂(zá )文(wén )》:“及(jí )枚(méi )乘(chéng )摛(chī )艳(yàn ),首(shǒu )製(zhì )《七(qī )发(fā )》,腴(yú )辞(cí )云(yún )构(gòu ),夸(kuā )丽(lì )风(fēng )骇(hài )。”

《宋(sòng )史(shǐ )·种(zhǒng )放(fàng )传(chuán )》:“二(èr )年(nián )四(sì )月(yuè ),求(qiú )归(guī )山(shān ),宴(yàn )饯(jiàn )于(yú )龙(lóng )图(tú )阁(gé ),命(mìng )学(xué )士(shì )即(jí )席(xí )赋(fù )诗(shī ),製(zhì )序(xù )。”

范(fàn )文(wén )澜(lán )《中(zhōng )国(guó )近(jìn )代(dài )史(shǐ )》第(dì )三(sān )章(zhāng )第(dì )三(sān )节(jiē ):“《救(jiù )世(shì )》、《醒(xǐng )世(shì )》、《觉(jiào )世(shì )》三(sān )篇(piān )的(de )製(zhì )成(chéng ),奠(diàn )定(dìng )了(le )太(tài )平(píng )革(gé )命(mìng )的(de )理(lǐ )论(lùn )基(jī )础(chǔ )。”

8.指(zhǐ )着(zhe )作(zuò )、作(zuò )品(pǐn )。

《宋(sòng )书(shū )·谢(xiè )灵(líng )运(yùn )传(chuán )》:“先(xiān )士(shì )茂(mào )製(zhì ),讽(fěng )高(gāo )历(lì )赏(shǎng )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )元(yuán )帝(dì )《金(jīn )楼(lóu )子(zǐ )·立(lì )言(yán )上(shàng )》:“诸(zhū )子(zǐ )兴(xìng )于(yú )战(zhàn )国(guó ),文(wén )集(jí )盛(shèng )于(yú )二(èr )汉(hàn ),至(zhì )家(jiā )家(jiā )有(yǒu )製(zhì ),人(rén )人(rén )有(yǒu )集(jí )。”

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《八(bā )哀(āi )诗(shī )·赠(zèng )秘(mì )书(shū )监(jiān )江(jiāng )夏(xià )李(lǐ )公(gōng )邕(yōng )》:“声(shēng )华(huá )当(dāng )健(jiàn )笔(bǐ ),洒(sǎ )落(luò )富(fù )清(qīng )製(zhì )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《坟(fén )·摩(mó )罗(luó )诗(shī )力(lì )说(shuō )》:“尔(ěr )后(hòu )钜(jù )製(zhì ),曰(yuē )《阿(ā )内(nèi )庚(gēng )》,诗(shī )材(cái )至(zhì )简(jiǎn ),而(ér )文(wén )特(tè )富(fù )丽(lì )。”

9.用(yòng )炮(pào )炒(chǎo )等(děng )法(fǎ )炼(liàn )成(chéng )中(zhōng )药(yào )。

明(míng )李(lǐ )时(shí )珍(zhēn )《本(běn )草(cǎo )纲(gāng )目(mù )·序(xù )例(lì )》:“製(zhì )药(yào )贵(guì )在(zài )适(shì )中(zhōng )……乳(rǔ )製(zhì )润(rùn )枯(kū )生(shēng )血(xuè ),蜜(mì )製(zhì )甘(gān )缓(huǎn )益(yì )元(yuán )。”

10.制(zhì )裁(cái );约(yuē )束(shù );控(kòng )制(zhì )。

《汉(hàn )书(shū )·扬(yáng )雄(xióng )传(chuán )下(xià )》:“徽(huī )以(yǐ )纠(jiū )墨(mò ),製(zhì )以(yǐ )质(zhì )鈇(fū ),散(sàn )以(yǐ )礼(lǐ )乐(lè ),风(fēng )以(yǐ )《诗(shī )》《书(shū )》,旷(kuàng )以(yǐ )岁(suì )月(yuè ),结(jié )以(yǐ )绮(qǐ )庐(lú )。”

《文(wén )选(xuǎn )·扬(yáng )雄(xióng )〈解(jiě )嘲(cháo )〉》作(zuò )“制(zhì )”。

清(qīng )侯(hóu )方(fāng )域(yù )《重(zhòng )修(xiū )白(bái )云(yún )寺(sì )碑(bēi )记(jì )》:“盖(gài )天(tiān )下(xià )之(zhī )才(cái )力(lì ),当(dāng )其(qí )壮(zhuàng )盈(yíng ),必(bì )有(yǒu )所(suǒ )费(fèi ),无(wú )以(yǐ )製(zhì )之(zhī ),且(qiě )侈(chǐ )而(ér )溢(yì )。”

11.量(liàng )词(cí )。衣(yī )料(liào )计(jì )量(liàng )单(dān )位(wèi )。

汉(hàn )刘(liú )向(xiàng )《说(shuō )苑(yuàn )·复(fù )恩(ēn )》:“吴(wú )赤(chì )市(shì )使(shǐ )于(yú )智(zhì )氏(shì ),假(jiǎ )道(dào )于(yú )卫(wèi )。

宁(níng )文(wén )子(zǐ )具(jù )紵(zhù )絺(zhǐ )三(sān )百(bǎi )製(zhì ),将(jiāng )以(yǐ )送(sòng )之(zhī )。”

12.用(yòng )同(tóng )“致(zhì )”。意(yì )态(tài )。

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·张(zhāng )易(yì )之(zhī )传(chuán )》:“既(jì )冠(guàn ),颀(qí )晰(xī )美(měi )姿(zī )製(zhì ),音(yīn )技(jì )多(duō )所(suǒ )晓(xiǎo )通(tōng )。”

阅读:1632

●製(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库