亢【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 亢

亢(kàng )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):4画(huà );

I

gāng

ㄍㄤ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》古(gǔ )郎(láng )切(qiē ),平(píng )唐(táng ),见(jiàn )。〕

咽(yān )喉(hóu ),喉(hóu )咙(lóng )。

《史(shǐ )记(jì )·刘(liú )敬(jìng )叔(shū )孙(sūn )通(tōng )列(liè )传(chuán )》:“夫(fū )与(yǔ )人(rén )斗(dòu ),不(bú )搤(è )其(qí )亢(kàng ),拊(fǔ )其(qí )背(bèi ),未(wèi )能(néng )全(quán )其(qí )胜(shèng )也(yě )。”

裴(péi )駰(yīn )集(jí )解(jiě )引(yǐn )张(zhāng )晏(yàn )曰(yuē ):“亢(kàng ),喉(hóu )咙(lóng )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·张(zhāng )耳(ěr )陈(chén )馀(yú )传(chuán )》:“高(gāo )曰(yuē ):‘所(suǒ )以(yǐ )不(bú )死(sǐ ),白(bái )张(zhāng )王(wáng )不(bú )反(fǎn )耳(ěr )。今(jīn )王(wáng )已(yǐ )出(chū ),吾(wú )责(zé )塞(sāi )矣(yǐ )。且(qiě )人(rén )臣(chén )有(yǒu )篡(cuàn )弑(shì )之(zhī )名(míng ),岂(qǐ )有(yǒu )面(miàn )目(mù )复(fù )事(shì )上(shàng )哉(zāi )!’乃(nǎi )仰(yǎng )绝(jué )亢(kàng )而(ér )死(sǐ )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“苏(sū )林(lín )曰(yuē ):‘亢(kàng ),颈(jǐng )大(dà )脉(mò )也(yě ),俗(sú )所(suǒ )谓(wèi )胡(hú )脉(mò )也(yě )。’亢(kàng )者(zhě ),总(zǒng )谓(wèi )颈(jǐng )耳(ěr )。

《尔(ěr )雅(yǎ )》云(yún ):‘亢(kàng ),鸟(niǎo )咙(lóng )。’即(jí )喉(hóu )咙(lóng )也(yě )。”

II

kàng

ㄎㄤˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》苦(kǔ )浪(làng )切(qiē ),去(qù )宕(dàng ),溪(xī )。〕

“康(kāng )”的(de )被(bèi )通(tōng )假(jiǎ )字(zì )。

1.高(gāo )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·人(rén )间(jiān )世(shì )》:“解(jiě )之(zhī )以(yǐ )牛(niú )之(zhī )白(bái )颡(sǎng )者(zhě )与(yǔ )豚(tún )之(zhī )亢(kàng )鼻(bí )者(zhě )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“亢(kàng ),高(gāo )也(yě )。”

北(běi )魏(wèi )郦(lì )道(dào )元(yuán )《水(shuǐ )经(jīng )注(zhù )·洛(luò )水(shuǐ )》:“水(shuǐ )出(chū )鹈(tí )鸪(gū )山(shān )。山(shān )有(yǒu )二(èr )峰(fēng ),峻(jùn )极(jí )于(yú )天(tiān ),高(gāo )崖(yá )云(yún )举(jǔ ),亢(kàng )石(shí )无(wú )阶(jiē )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《岳(yuè )阳(yáng )楼(lóu )别(bié )窦(dòu )司(sī )直(zhí )》诗(shī ):“屠(tú )龙(lóng )破(pò )千(qiān )金(jīn ),为(wéi )艺(yì )亦(yì )云(yún )亢(kàng )。”

2.骄(jiāo )傲(ào );无(wú )礼(lǐ )。

《穀(yù )梁(liáng )传(chuán )·成(chéng )公(gōng )二(èr )年(nián )》:“楚(chǔ )无(wú )大(dà )夫(fū ),其(qí )曰(yuē )公(gōng )子(zǐ ),何(hé )也(yě )?婴(yīng )齐(qí )亢(kàng )也(yě )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·文(wén )艺(yì )传(chuán )上(shàng )·崔(cuī )信(xìn )明(míng )》:“信(xìn )明(míng )蹇(jiǎn )亢(kàng ),以(yǐ )门(mén )望(wàng )自(zì )负(fù )。”

元(yuán )刘(liú )祁(qí )《归(guī )潜(qián )志(zhì )》卷(juàn )十(shí )三(sān ):“凡(fán )将(jiāng )迎(yíng )交(jiāo )接(jiē )之(zhī )际(jì ),礼(lǐ )貌(mào )言(yán )语(yǔ )过(guò )则(zé )为(wéi )谄(chǎn )、为(wéi )曲(qǔ ),不(bú )及(jí )则(zé )为(wéi )亢(kàng )、为(wéi )疏(shū )。”

清(qīng )严(yán )有(yǒu )禧(xǐ )《漱(shù )华(huá )随(suí )笔(bǐ ),吴(wú )文(wén )恪(kè )》:“猝(cù )然(rán )相(xiàng )遇(yù ),不(bú )惟(wéi )不(bú )让(ràng ),且(qiě )加(jiā )亢(kàng )焉(yān )。”

3.刚(gāng )强(qiáng )。参(cān )见(jiàn )“亢(kàng )直(zhí )”、“亢(kàng )烈(liè )”。

4.极(jí );过(guò )甚(shèn )。

《左(zuǒ )传(chuán )·宣(xuān )公(gōng )三(sān )年(nián )》:“今(jīn )公(gōng )子(zǐ )蔺(lìn )、姞(jí )甥(shēng )也(yě )……先(xiān )纳(nà )之(zhī )可(kě )以(yǐ )亢(kàng )宠(chǒng )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“亢(kàng ),极(jí )也(yě )。”

宋(sòng )欧(ōu )阳(yáng )修(xiū )《答(dá )梅(méi )圣(shèng )俞(yú )寺(sì )丞(chéng )见(jiàn )寄(jì )》诗(shī ):“自(zì )从(cóng )还(hái )邑(yì )来(lái ),会(huì )此(cǐ )骄(jiāo )阳(yáng )亢(kàng )。”

《医(yī )宗(zōng )金(jīn )鉴(jiàn )·运(yùn )气(qì )要(yào )诀(jué )·运(yùn )气(qì )亢(kàng )害(hài )承(chéng )制(zhì )歌(gē )》:“运(yùn )气(qì )亢(kàng )则(zé )皆(jiē )为(wéi )害(hài ),畏(wèi )子(zǐ )之(zhī )制(zhì )敢(gǎn )不(bú )承(chéng ),因(yīn )有(yǒu )承(chéng )制(zhì )则(zé )生(shēng )化(huà ),亢(kàng )而(ér )无(wú )制(zhì )胜(shèng )病(bìng )生(shēng )。”注(zhù ):“五(wǔ )运(yùn )六(liù )气(qì )太(tài )过(guò )而(ér )极(jí ),则(zé )谓(wèi )之(zhī )亢(kàng ),亢(kàng )则(zé )必(bì )害(hài )我(wǒ )所(suǒ )胜(shèng )者(zhě )也(yě )。”参(cān )见(jiàn )“亢(kàng )旱(hàn )”、“亢(kàng )阳(yáng )”。

5.乾(qián )旱(hàn )。

北(běi )周(zhōu )庾(yǔ )信(xìn )《和(hé )李(lǐ )司(sī )录(lù )喜(xǐ )雨(yǔ )》诗(shī ):“纯(chún )阳(yáng )实(shí )久(jiǔ )亢(kàng ),云(yún )汉(hàn )万(wàn )昭(zhāo )回(huí )。”

唐(táng )皎(jiǎo )然(rán )《同(tóng )薛(xuē )员(yuán )外(wài )谊(yì )久(jiǔ )旱(hàn )感(gǎn )怀(huái )》诗(shī ):“皇(huáng )天(tiān )鉴(jiàn )不(bú )昧(mèi ),愐(miǎn )想(xiǎng )何(hé )亢(kàng )极(jí )。丝(sī )雨(yǔ )久(jiǔ )愆(qiān )期(qī ),绮(qǐ )霞(xiá )徒(tú )相(xiàng )惑(huò )。”

《广(guǎng )韵(yùn )·去(qù )宕(dàng )》:“亢(kàng ),旱(hàn )也(yě )。”

6.抵(dǐ )挡(dǎng );匹(pǐ )敌(dí )。后(hòu )多(duō )作(zuò )“抗(kàng )”。

《左(zuǒ )传(chuán )·宣(xuān )公(gōng )十(shí )三(sān )年(nián )》:“我(wǒ )则(zé )为(wéi )政(zhèng ),而(ér )亢(kàng )大(dà )国(guó )之(zhī )讨(tǎo ),将(jiāng )以(yǐ )谁(shuí )任(rèn )?”杜(dù )预(yù )注(zhù ):“亢(kàng ),御(yù )也(yě )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·离(lí )俗(sú )》:“矛(máo )非(fēi )戟(jǐ )也(yě ),戟(jǐ )非(fēi )矛(máo )也(yě ),亡(wáng )戟(jǐ )得(dé )矛(máo ),岂(qǐ )亢(kàng )责(zé )也(yě )哉(zāi )?”高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“亢(kàng ),当(dāng )也(yě )。”

汉(hàn )扬(yáng )雄(xióng )《赵(zhào )充(chōng )国(guó )颂(sòng )》:“料(liào )敌(dí )制(zhì )胜(shèng ),威(wēi )谋(móu )靡(mí )亢(kàng )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《衢(qú )州(zhōu )徐(xú )偃(yǎn )王(wáng )庙(miào )碑(bēi )》:“嗟(jiē )嗟(jiē )维(wéi )王(wáng ),虽(suī )古(gǔ )谁(shuí )亢(kàng )?”宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《省(shěng )兵(bīng )》诗(shī ):“以(yǐ )众(zhòng )亢(kàng )彼(bǐ )寡(guǎ ),虽(suī )危(wēi )犹(yóu )幸(xìng )全(quán )。”

7.庇(bì )护(hù );保(bǎo )护(hù )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )元(yuán )年(nián )》:“吉(jí )不(bú )能(néng )亢(kàng )身(shēn ),焉(yān )能(néng )亢(kàng )宗(zōng )?”杜(dù )预(yù )注(zhù ):“亢(kàng ),蔽(bì )也(yě )。”

宋(sòng )叶(yè )适(shì )《朝(cháo )请(qǐng )大(dà )夫(fū )沉(chén )公(gōng )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“有(yǒu )位(wèi )有(yǒu )贤(xián ),相(xiàng )继(jì )益(yì )章(zhāng ),然(rán )后(hòu )无(wú )锡(xī )之(zhī )沉(chén )始(shǐ )亢(kàng )其(qí )大(dà )宗(zōng )。”

明(míng )宋(sòng )濂(lián )《郑(zhèng )楫(jí )墓(mù )铭(míng )》:“窃(qiè )意(yì )其(qí )能(néng )亢(kàng )吾(wú )宗(zōng ),今(jīn )不(bú )幸(xìng )死(sǐ )矣(yǐ )。”

清(qīng )姚(yáo )鼐(nài )《亡(wáng )弟(dì )君(jūn )俞(yú )权(quán )厝(cuò )铭(míng )》:“余(yú )不(bú )孝(xiào )不(bú )友(yǒu ),不(bú )能(néng )亢(kàng )其(qí )家(jiā )。”

8.举(jǔ ),兴(xìng )起(qǐ )。

《穀(yù )梁(liáng )传(chuán )·僖(xī )公(gōng )十(shí )六(liù )年(nián )》:“五(wǔ )石(shí )六(liù )鷁(yì )之(zhī )辞(cí )不(bú )设(shè ),则(zé )王(wáng )道(dào )不(bú )亢(kàng )矣(yǐ )。”

范(fàn )宁(níng )注(zhù ):“不(bú )遗(yí )微(wēi )细(xì ),故(gù )王(wáng )道(dào )可(kě )举(jǔ )。”

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·燕(yàn )策(cè )一(yī )》:“臣(chén )之(zhī )事(shì )足(zú )下(xià ),亢(kàng )义(yì )益(yì )国(guó )。”

9.担(dān )当(dāng )。

《汉(hàn )书(shū )·终(zhōng )军(jūn )传(chuán )》:“臣(chén )年(nián )少(shǎo )材(cái )下(xià ),孤(gū )于(yú )外(wài )官(guān ),不(bú )足(zú )以(yǐ )亢(kàng )一(yī )方(fāng )之(zhī )任(rèn ),窃(qiè )不(bú )胜(shèng )愤(fèn )懑(mèn )。”

10.扼(è )绝(jué )。

汉(hàn )扬(yáng )雄(xióng )《解(jiě )嘲(cháo )》:“搤(è )其(qí )咽(yān )而(ér )亢(kàng )其(qí )气(qì ),拊(fǔ )其(qí )背(bèi )而(ér )夺(duó )其(qí )位(wèi )。”一(yī )本(běn )作(zuò )“炕(kàng )”。

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·程(chéng )日(rì )华(huá )传(chuán )》:“将(jiāng )军(jūn )能(néng )绝(jué )易(yì )定(dìng )归(guī )天(tiān )子(zǐ ),自(zì )为(wéi )一(yī )州(zhōu ),敹(liáo )甲(jiǎ )训(xùn )兵(bīng ),利(lì )则(zé )出(chū ),无(wú )利(lì )则(zé )守(shǒu ),可(kě )亢(kàng )盗(dào )喉(hóu )襟(jīn )。”

11.比(bǐ )喻(yù )要(yào )害(hài )之(zhī )处(chù )。

《史(shǐ )记(jì )·孙(sūn )子(zǐ )吴(wú )起(qǐ )列(liè )传(chuán )》:“夫(fū )解(jiě )杂(zá )乱(luàn )纷(fēn )纠(jiū )者(zhě )不(bú )控(kòng )捲(juǎn ),救(jiù )斗(dòu )者(zhě )不(bú )搏(bó )撠(jǐ ),批(pī )亢(kàng )擣(chóu )虚(xū ),形(xíng )格(gé )势(shì )禁(jìn ),则(zé )自(zì )为(wéi )解(jiě )耳(ěr )。”

12.栋(dòng )梁(liáng )。

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·作(zuò )雒(luò )》:“重(zhòng )亢(kàng )重(zhòng )郎(láng )”。

孔(kǒng )晁(cháo )注(zhù ):“重(zhòng )亢(kàng ),累(lèi )栋(dòng )也(yě );重(zhòng )郎(láng ),累(lèi )屋(wū )也(yě )。”

朱(zhū )右(yòu )曾(céng )校(xiào )释(shì ):“亢(kàng ),读(dú )为(wéi )亢(kàng )龙(lóng )之(zhī )亢(kàng ),极(jí )也(yě ),极(jí )即(jí )栋(dòng )也(yě )。”

13.星(xīng )官(guān )名(míng )。二(èr )十(shí )八(bā )宿(xiǔ )之(zhī )一(yī )。东(dōng )方(fāng )苍(cāng )龙(lóng )七(qī )宿(xiǔ )的(de )第(dì )二(èr )宿(xiǔ )。有(yǒu )星(xīng )四(sì )颗(kē )。

《史(shǐ )记(jì )·律(lǜ )书(shū )》:“南(nán )至(zhì )于(yú )亢(kàng )。亢(kàng )者(zhě ),言(yán )万(wàn )物(wù )亢(kàng )见(jiàn )也(yě )。”参(cān )见(jiàn )“亢(kàng )宿(xiǔ )”。

14.姓(xìng )。

唐(táng )有(yǒu )亢(kàng )潮(cháo ),见(jiàn )清(qīng )徐(xú )松(sōng )《唐(táng )登(dēng )科(kē )记(jì )考(kǎo )》卷(juàn )二(èr )七(qī )。

III

gēng

ㄍㄥ

〔《集(jí )韵(yùn )》居(jū )行(háng )切(qiē ),平(píng )庚(gēng ),见(jiàn )。〕

用(yòng )于(yú )人(rén )名(míng )。

《列(liè )子(zǐ )·仲(zhòng )尼(ní )》:“老(lǎo )聃(dān )之(zhī )弟(dì )子(zǐ )有(yǒu )亢(kàng )仓(cāng )子(zǐ )者(zhě )。”

张(zhāng )湛(zhàn )注(zhù ):“音(yīn )庚(gēng )桑(sāng ),名(míng )楚(chǔ )。

《史(shǐ )记(jì )》作(zuò )亢(kàng )桑(sāng )子(zǐ )。”

阅读:2709

●亢(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库