朔【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 朔

朔(shuò )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):10画(huà );

shuò

ㄕㄨㄛˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》所(suǒ )角(jiǎo )切(qiē ),入(rù )觉(jiào ),生(shēng )。〕

1.月(yuè )相(xiàng )名(míng )。旧(jiù )曆(lì )每(měi )月(yuè )初(chū )一(yī ),月(yuè )球(qiú )运(yùn )行(háng )到(dào )地(dì )球(qiú )和(hé )太(tài )阳(yáng )之(zhī )间(jiān ),和(hé )太(tài )阳(yáng )同(tóng )时(shí )出(chū )没(méi ),地(dì )球(qiú )上(shàng )看(kàn )不(bú )到(dào )月(yuè )光(guāng )的(de )月(yuè )相(xiàng )。

《说(shuō )文(wén )·月(yuè )部(bù )》:“朔(shuò ),月(yuè )一(yī )日(rì )始(shǐ )苏(sū )也(yě )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·律(lǜ )曆(lì )志(zhì )下(xià )》:“日(rì )月(yuè )相(xiàng )推(tuī ),日(rì )舒(shū )月(yuè )速(sù ),当(dāng )其(qí )同(tóng )所(suǒ ),谓(wèi )之(zhī )合(hé )朔(shuò )。”

晋(jìn )郭(guō )璞(pú )《游(yóu )仙(xiān )诗(shī )》之(zhī )七(qī ):“晦(huì )朔(shuò )如(rú )循(xún )环(huán ),月(yuè )盈(yíng )已(yǐ )见(jiàn )魄(pò )。”

2.用(yòng )以(yǐ )称(chēng )旧(jiù )曆(lì )每(měi )月(yuè )初(chū )一(yī )。

《书(shū )·太(tài )甲(jiǎ )中(zhōng )》:“惟(wéi )三(sān )祀(sì ),十(shí )有(yǒu )二(èr )月(yuè )朔(shuò ),伊(yī )尹(yǐn )以(yǐ )冕(miǎn )服(fú )奉(fèng )嗣(sì )王(wáng )归(guī )于(yú )亳(bó )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《故(gù )金(jīn )紫(zǐ )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )董(dǒng )公(gōng )行(háng )状(zhuàng )》:“初(chū ),公(gōng )为(wéi )宰(zǎi )相(xiàng )时(shí ),五(wǔ )月(yuè )朔(shuò )会(huì )朝(cháo ),天(tiān )子(zǐ )在(zài )位(wèi ),公(gōng )卿(qīng )百(bǎi )执(zhí )事(shì )在(zài )廷(tíng )。”

清(qīng )袁(yuán )枚(méi )《新(xīn )齐(qí )谐(xié )·陈(chén )圣(shèng )涛(tāo )遇(yù )狐(hú )》:“每(měi )月(yuè )朔(shuò ),妇(fù )告(gào )假(jiǎ )七(qī )日(rì ),云(yún )往(wǎng )泰(tài )山(shān )娘(niáng )娘(niáng )处(chù )听(tīng )差(chà )。”

3.专(zhuān )指(zhǐ )正(zhèng )月(yuè )初(chū )一(yī )。参(cān )见(jiàn )“朔(shuò )旦(dàn )”。

4.指(zhǐ )朔(shuò )政(zhèng )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·春(chūn )官(guān )·太(tài )史(shǐ )》:“颁(bān )告(gào )朔(shuò )于(yú )邦(bāng )国(guó )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“天(tiān )子(zǐ )颁(bān )朔(shuò )于(yú )诸(zhū )侯(hóu ),诸(zhū )侯(hóu )藏(cáng )之(zhī )祖(zǔ )庙(miào ),至(zhì )朔(shuò ),朝(cháo )于(yú )庙(miào ),告(gào )而(ér )受(shòu )行(háng )之(zhī )。”

贾(jiǎ )公(gōng )彦(yàn )疏(shū ):“言(yán )朔(shuò )者(zhě ),以(yǐ )十(shí )二(èr )月(yuè )厤(lì )及(jí )政(zhèng )令(lìng ),若(ruò )《月(yuè )令(lìng )》之(zhī )书(shū ),但(dàn )以(yǐ )受(shòu )行(háng ),号(hào )之(zhī )为(wéi )朔(shuò )。”

《汉(hàn )书(shū )·律(lǜ )曆(lì )志(zhì )上(shàng )》:“周(zhōu )道(dào )既(jì )衰(shuāi ),幽(yōu )王(wáng )既(jì )丧(sàng ),天(tiān )子(zǐ )不(bú )能(néng )班(bān )朔(shuò )。”

明(míng )凌(líng )濛(méng )初(chū )《虯(qiú )髯(rán )翁(wēng )》第(dì )四(sì )齣(chū ):“海(hǎi )外(wài )诸(zhū )国(guó ),有(yǒu )能(néng )归(guī )顺(shùn )天(tiān )朝(cháo ),一(yī )心(xīn )协(xié )助(zhù )者(zhě ),功(gōng )成(chéng )之(zhī )后(hòu ),通(tōng )贡(gòng )颁(bān )朔(shuò ),加(jiā )号(hào )册(cè )封(fēng )。”

5.谓(wèi )每(měi )月(yuè )初(chū )省(shěng )视(shì )。

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·大(dà )聚(jù )》:“乃(nǎi )召(zhào )昆(kūn )吾(wú )冶(yě )而(ér )铭(míng )之(zhī )金(jīn )版(bǎn ),藏(cáng )府(fǔ )而(ér )朔(shuò )之(zhī )。”

孔(kǒng )晁(cháo )注(zhù ):“朔(shuò ),月(yuè )旦(dàn )朔(shuò )省(shěng )之(zhī )也(yě )。”

6.初(chū ),始(shǐ )。

《礼(lǐ )记(jì )·礼(lǐ )运(yùn )》:“后(hòu )圣(shèng )有(yǒu )作(zuò ),然(rán )后(hòu )脩(yǒu )火(huǒ )之(zhī )利(lì ),范(fàn )金(jīn )合(hé )土(tǔ )……皆(jiē )从(cóng )其(qí )朔(shuò )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“朔(shuò ),亦(yì )初(chū )也(yě )。”

明(míng )宋(sòng )应(yīng )星(xīng )《天(tiān )工(gōng )开(kāi )物(wù )·总(zǒng )名(míng )》:“麻(má )菽(shū )二(èr )者(zhě ),功(gōng )用(yòng )已(yǐ )全(quán )入(rù )蔬(shū )、饵(ěr )、膏(gāo )、馔(zhuàn )之(zhī )中(zhōng ),而(ér )犹(yóu )繫(jì )之(zhī )穀(yù )者(zhě ),从(cóng )其(qí )朔(shuò )也(yě )。”

《大(dà )戴(dài )礼(lǐ )记(jì )·夏(xià )小(xiǎo )正(zhèng )》“啬(sè )人(rén )不(bú )从(cóng )”张(zhāng )汝(rǔ )舟(zhōu )校(xiào )释(shì ):“‘从(cóng )’之(zhī )朔(shuò )体(tǐ )‘从(cóng )’,从(cóng )二(èr )人(rén )会(huì )意(yì ),即(jí )偶(ǒu )之(zhī )义(yì )。”

7.生(shēng )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·马(mǎ )融(róng )传(chuán )》:“天(tiān )地(dì )虹(hóng )洞(dòng ),固(gù )无(wú )端(duān )涯(yá ),大(dà )明(míng )生(shēng )东(dōng ),月(yuè )朔(shuò )西(xī )陂(bēi )。”

李(lǐ )贤(xián )注(zhù ):“朔(shuò ),生(shēng )也(yě )。

《礼(lǐ )记(jì )》曰(yuē ):‘大(dà )明(míng )生(shēng )于(yú )东(dōng ),月(yuè )生(shēng )于(yú )西(xī )。’”

8.平(píng )旦(dàn ),天(tiān )亮(liàng )的(de )时(shí )候(hòu )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·逍(xiāo )遥(yáo )游(yóu )》:“朝(cháo )菌(jūn )不(bú )知(zhī )晦(huì )朔(shuò ),蟪(huì )蛄(gū )不(bú )知(zhī )春(chūn )秋(qiū ),此(cǐ )小(xiǎo )年(nián )也(yě )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“朔(shuò ),旦(dàn )也(yě )。”

9.北(běi )方(fāng )。

《书(shū )·舜(shùn )典(diǎn )》:“五(wǔ )月(yuè )南(nán )巡(xún )守(shǒu ),至(zhì )于(yú )南(nán )岳(yuè )……十(shí )有(yǒu )一(yī )月(yuè )朔(shuò )巡(xún )守(shǒu ),至(zhì )于(yú )北(běi )岳(yuè )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“《释(shì )训(xùn )》云(yún ):‘朔(shuò ),北(běi )方(fāng )也(yě )。’故(gù )《尧(yáo )典(diǎn )》及(jí )此(cǐ )与(yǔ )《禹(yǔ )贡(gòng )》,皆(jiē )以(yǐ )朔(shuò )言(yán )北(běi )。”

《文(wén )选(xuǎn )·张(zhāng )衡(héng )〈西(xī )京(jīng )衡(héng )〉》:“秦(qín )里(lǐ )其(qí )朔(shuò ),寔(shí )为(wéi )咸(xián )阳(yáng )。”

薛(xuē )综(zōng )注(zhù ):“朔(shuò ),北(běi )也(yě )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《书(shū )信(xìn )集(jí )·致(zhì )陈(chén )濬(xùn )》:“迩(ěr )来(lái )南(nán )朔(shuò )奔(bēn )波(bō ),所(suǒ )阅(yuè )颇(pō )众(zhòng ),聚(jù )感(gǎn )积(jī )虑(lǜ ),发(fā )为(wéi )狂(kuáng )言(yán )。”

10.古(gǔ )代(dài )的(de )一(yī )种(zhǒng )小(xiǎo )鼓(gǔ )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·春(chūn )官(guān )·小(xiǎo )师(shī )》“下(xià )管(guǎn )击(jī )应(yīng )鼓(gǔ )”汉(hàn )郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“应(yīng ),鼙(pí )也(yě )。应(yīng )与(yǔ )朄(yǐn )及(jí )朔(shuò )皆(jiē )小(xiǎo )鼓(gǔ )也(yě )。”

孙(sūn )诒(yí )让(ràng )正(zhèng )义(yì ):“依(yī )郑(zhèng )义(yì )则(zé )应(yīng )、朄(yǐn )、朔(shuò )三(sān )鼓(gǔ )各(gè )异(yì ),戴(dài )马(mǎ )并(bìng )谓(wèi )朄(yǐn )与(yǔ )朔(shuò )为(wéi )一(yī )。说(shuō )本(běn )陈(chén )祥(xiáng )道(dào )。”

11.车(chē )辕(yuán )。一(yī )说(shuō ),车(chē )上(shàng )的(de )旗(qí )。

《西(xī )京(jīng )杂(zá )记(jì )》卷(juàn )六(liù ):“月(yuè )之(zhī )旦(dàn )为(wéi )朔(shuò ),车(chē )之(zhī )輈(zhōu )亦(yì )谓(wèi )之(zhī )朔(shuò ),名(míng )齐(qí )实(shí )异(yì ),所(suǒ )宜(yí )辩(biàn )也(yě )。”

明(míng )董(dǒng )斯(sī )张(zhāng )《广(guǎng )博(bó )物(wù )志(zhì )》卷(juàn )四(sì )十(shí ):“月(yuè )旦(dàn )为(wéi )朔(shuò ),车(chē )之(zhī )旃(zhān )亦(yì )为(wéi )朔(shuò ),名(míng )齐(qí )实(shí )异(yì ),所(suǒ )当(dāng )辩(biàn )也(yě )。”

12.古(gǔ )州(zhōu )名(míng )。辖(xiá )地(dì )约(yuē )在(zài )今(jīn )山(shān )西(xī )省(shěng )朔(shuò )县(xiàn )一(yī )带(dài )。

《隋(suí )书(shū )·音(yīn )乐(lè )志(zhì )中(zhōng )》:“魏(wèi )氏(shì )来(lái )自(zì )云(yún )朔(shuò ),肇(zhào )有(yǒu )诸(zhū )华(huá ),乐(lè )操(cāo )土(tǔ )风(fēng ),未(wèi )移(yí )其(qí )俗(sú )。”

《续(xù )资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )·宋(sòng )太(tài )宗(zōng )雍(yōng )熙(xī )三(sān )年(nián )》:“二(èr )月(yuè ),壬(rén )子(zǐ ),以(yǐ )潘(pān )美(měi )为(wéi )云(yún )、应(yīng )、朔(shuò )等(děng )州(zhōu )都(dōu )部(bù )署(shǔ ),杨(yáng )业(yè )副(fù )之(zhī ),出(chū )雁(yàn )门(mén )。”

阅读:2468

●朔(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库