穴【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 穴

穴(xué )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):5画(huà );

I

xué

ㄒㄩㄝˊ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》胡(hú )决(jué )切(qiē ),入(rù )屑(xiè ),匣(xiá )。〕

亦(yì )作(zuò )“岤(xué )”。

1.土(tǔ )室(shì )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·绵(mián )》:“古(gǔ )公(gōng )亶(dǎn )父(fù ),陶(táo )复(fù )陶(táo )穴(xué ),未(wèi )有(yǒu )家(jiā )室(shì )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“凿(záo )地(dì )曰(yuē )穴(xué )。”

《墨(mò )子(zǐ )·辞(cí )过(guò )》:“古(gǔ )之(zhī )民(mín )未(wèi )知(zhī )为(wéi )宫(gōng )室(shì )时(shí ),就(jiù )陵(líng )阜(fù )而(ér )居(jū ),穴(xué )而(ér )处(chù )。”

《说(shuō )文(wén )·穴(xué )部(bù )》:“穴(xué ),土(tǔ )室(shì )也(yě )。”

2.洞(dòng )孔(kǒng );洞(dòng )窟(kū )。

《易(yì )·需(xū )》:“需(xū )于(yú )血(xuè ),出(chū )自(zì )穴(xué )。”

高(gāo )亨(hēng )注(zhù ):“出(chū )自(zì )穴(xué ),由(yóu )穴(xué )窦(dòu )中(zhōng )逃(táo )出(chū )。”

《文(wén )选(xuǎn )·宋(sòng )玉(yù )〈高(gāo )唐(táng )赋(fù )〉》:“陬(zōu )互(hù )横(héng )啎(wǔ ),背(bèi )穴(xué )偃(yǎn )蹠(zhí )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù ):“穴(xué ),孔(kǒng )也(yě )。”

清(qīng )蒲(pú )松(sōng )龄(líng )《聊(liáo )斋(zhāi )志(zhì )异(yì )·促(cù )织(zhī )》:“遽(jù )扑(pū )之(zhī ),入(rù )石(shí )穴(xué )中(zhōng )……以(yǐ )筒(tǒng )水(shuǐ )灌(guàn )之(zhī ),始(shǐ )出(chū )。”

3.墓(mù )圹(kuàng )。

《诗(shī )·王(wáng )风(fēng )·大(dà )车(chē )》:“穀(yù )则(zé )异(yì )室(shì ),死(sǐ )则(zé )同(tóng )穴(xué )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“穴(xué ),谓(wèi )塚(zhǒng )圹(kuàng )中(zhōng )也(yě )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《祭(jì )十(shí )二(èr )郎(láng )文(wén )》:“敛(liǎn )不(bú )凭(píng )其(qí )棺(guān ),窆(biǎn )不(bú )临(lín )其(qí )穴(xué )。”

《儒(rú )林(lín )外(wài )史(shǐ )》第(dì )二(èr )一(yī )回(huí ):“卜(bo )老(lǎo )又(yòu )还(hái )替(tì )他(tā )请(qǐng )了(le )阴(yīn )阳(yáng )徐(xú )先(xiān )生(shēng ),自(zì )己(jǐ )骑(qí )驴(lǘ )子(zǐ )同(tóng )阴(yīn )阳(yáng )下(xià )去(qù )点(diǎn )了(le )穴(xué )。”

4.动(dòng )物(wù )的(de )窝(wō )。

《荀(xún )子(zǐ )·劝(quàn )学(xué )》:“蟹(xiè )六(liù )跪(guì )而(ér )二(èr )螯(áo ),非(fēi )蛇(shé )蟺(dàn )之(zhī )穴(xué )无(wú )可(kě )寄(jì )託(tuō )者(zhě ),用(yòng )心(xīn )躁(zào )也(yě )。”

汉(hàn )王(wáng )粲(càn )《七(qī )哀(āi )诗(shī )》:“狐(hú )狸(lí )驰(chí )赴(fù )穴(xué ),飞(fēi )鸟(niǎo )翔(xiáng )故(gù )林(lín )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《苦(kǔ )寒(hán )》诗(shī ):“虎(hǔ )豹(bào )僵(jiāng )穴(xué )中(zhōng ),蛟(jiāo )螭(chī )死(sǐ )幽(yōu )潜(qián )。”

5.指(zhǐ )敌(dí )人(rén )或(huò )奸(jiān )人(rén )盘(pán )据(jù )、藏(cáng )匿(nì )的(de )地(dì )方(fāng )。

明(míng )张(zhāng )煌(huáng )言(yán )《曹(cáo )云(yún )霖(lín )中(zhōng )丞(chéng )〈从(cóng )龙(lóng )诗(shī )集(jí )〉序(xù )》:“遵(zūn )海(hǎi )而(ér )南(nán ),偶(ǒu )陷(xiàn )虏(lǔ )穴(xué )。”

清(qīng )顾(gù )炎(yán )武(wǔ )《天(tiān )下(xià )郡(jùn )国(guó )利(lì )病(bìng )书(shū )·江(jiāng )南(nán )八(bā )》:“上(shàng )官(guān )欲(yù )察(chá )州(zhōu )里(lǐ )之(zhī )豪(háo ),不(bú )能(néng )不(bú )假(jiǎ )耳(ěr )目(mù ),而(ér )奸(jiān )人(rén )常(cháng )为(wéi )之(zhī )穴(xué )。”

6.地(dì )道(dào )。

《墨(mò )子(zǐ )·备(bèi )穴(xué )》:“审(shěn )知(zhī )穴(xué )之(zhī )所(suǒ )在(zài ),凿(záo )穴(xué )迎(yíng )之(zhī )。”

7.水(shuǐ )道(dào )。

《文(wén )选(xuǎn )·木(mù )华(huá )〈海(hǎi )赋(fù )〉》:“江(jiāng )河(hé )既(jì )导(dǎo ),万(wàn )穴(xué )俱(jù )流(liú )。”

李(lǐ )周(zhōu )翰(hàn )注(zhù ):“万(wàn )穴(xué ),水(shuǐ )道(dào )也(yě )。”

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《三(sān )川(chuān )观(guān )水(shuǐ )涨(zhǎng )二(èr )十(shí )韵(yùn )》:“不(bú )有(yǒu )万(wàn )穴(xué )归(guī ),何(hé )以(yǐ )尊(zūn )四(sì )渎(dú )。”

8.中(zhōng )医(yī )指(zhǐ )人(rén )体(tǐ )上(shàng )可(kě )以(yǐ )针(zhēn )灸(jiǔ )的(de )部(bù )位(wèi ),多(duō )为(wéi )神(shén )经(jīng )末(mò )梢(shāo )密(mì )集(jí )或(huò )较(jiào )粗(cū )的(de )神(shén )经(jīng )纤(xiān )维(wéi )经(jīng )过(guò )的(de )地(dì )方(fāng )。如(rú ):涌(yǒng )泉(quán )穴(xué )、天(tiān )突(tū )穴(xué )。

《素(sù )问(wèn )·气(qì )府(fǔ )论(lùn )》:“足(zú )太(tài )阳(yáng )脉(mò )气(qì )所(suǒ )发(fā )者(zhě )七(qī )十(shí )八(bā )穴(xué )。”

宋(sòng )周(zhōu )密(mì )《齐(qí )东(dōng )野(yě )语(yǔ )·针(zhēn )砭(biān )》:“某(mǒu )曰(yuē ):‘此(cǐ )疾(jí )已(yǐ )殆(dài ),仅(jǐn )有(yǒu )一(yī )穴(xué )或(huò )可(kě )疗(liáo )。’于(yú )是(shì )刺(cì )足(zú )外(wài )踝(huái )二(èr )寸(cùn )馀(yú )。”参(cān )见(jiàn )“穴(xué )道(dào )”。

9.穴(xué )居(jū )。

《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )二(èr )十(shí )三(sān )年(nián )》:“夫(fū )鼠(shǔ ),昼(zhòu )伏(fú )夜(yè )动(dòng ),不(bú )穴(xué )于(yú )寝(qǐn )庙(miào ),畏(wèi )人(rén )故(gù )也(yě )。”

唐(táng )张(zhāng )谓(wèi )《读(dú )〈后(hòu )汉(hàn )·逸(yì )人(rén )传(chuán )〉》诗(shī )之(zhī )二(èr ):“鹳(guàn )鹊(què )巢(cháo )茂(mào )林(lín ),鼋(yuán )鼍(tuó )穴(xué )深(shēn )水(shuǐ )。”

廖(liào )仲(zhòng )恺(kǎi )《一(yī )剪(jiǎn )梅(méi )·题(tí )〈五(wǔ )层(céng )楼(lóu )图(tú )〉》词(cí ):“跳(tiào )梁(liáng )小(xiǎo )鼠(shǔ )穴(xué )其(qí )中(zhōng ),昼(zhòu )静(jìng )潜(qián )踪(zōng ),夜(yè )静(jìng )穿(chuān )墉(yōng )。”

10.洞(dòng )穿(chuān );凿(záo )通(tōng )。

唐(táng )段(duàn )成(chéng )式(shì )《酉(yǒu )阳(yáng )杂(zá )俎(zǔ )续(xù )集(jí )·金(jīn )刚(gāng )经(jīng )鸠(jiū )异(yì )》:“蕃(fān )将(jiāng )令(lìng )穴(xué )肩(jiān )骨(gǔ ),贯(guàn )以(yǐ )皮(pí )索(suǒ )。”

《新(xīn )五(wǔ )代(dài )史(shǐ )·吴(wú )世(shì )家(jiā )·杨(yáng )行(háng )密(mì )》:“茂(mào )章(zhāng )乘(chéng )其(qí )怠(dài ),穴(xué )地(dì )道(dào )而(ér )入(rù ),执(zhí )仁(rén )义(yì ),斩(zhǎn )于(yú )广(guǎng )陵(líng )。”

《资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )·晋(jìn )安(ān )帝(dì )义(yì )熙(xī )八(bā )年(nián )》:“镇(zhèn )恶(è )穴(xué )其(qí )金(jīn )城(chéng )而(ér )入(rù ),遣(qiǎn )人(rén )以(yǐ )诏(zhào )及(jí )赦(shè )文(wén )并(bìng )裕(yù )手(shǒu )书(shū )示(shì )毅(yì )。”

11.特(tè )指(zhǐ )挖(wā )墙(qiáng )洞(dòng )。

《汉(hàn )书(shū )·王(wáng )莽(mǎng )传(chuán )下(xià )》:“惟(wéi )贫(pín )困(kùn )飢(jī )寒(hán ),犯(fàn )法(fǎ )为(wéi )非(fēi ),大(dà )者(zhě )群(qún )盗(dào ),小(xiǎo )者(zhě )偷(tōu )穴(xué ),不(bú )过(guò )二(èr )科(kē )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“穴(xué ),谓(wèi )穿(chuān )牆(qiáng )为(wéi )盗(dào )也(yě )。”

12.喻(yù )鑽(zuàn )研(yán )。

清(qīng )王(wáng )大(dà )椿(chūn )《上(shàng )陈(chén )见(jiàn )复(fù )先(xiān )生(shēng )书(shū )》:“先(xiān )生(shēng )闭(bì )户(hù )穴(xué )坟(fén )典(diǎn )。”

13.量(liàng )词(cí )。计(jì )算(suàn )洞(dòng )穴(xué )数(shù )量(liàng )的(de )单(dān )位(wèi )。

太(tài )平(píng )天(tiān )国(guó )陈(chén )玉(yù )成(chéng )《致(zhì )沃(wò )王(wáng )张(zhāng )洛(luò )行(háng )书(shū )》:“怎(zěn )奈(nài )庐(lú )郡(jùn )现(xiàn )下(xià )有(yǒu )妖(yāo )在(zài )于(yú )上(shàng )派(pài )河(hé )一(yī )带(dài )扎(zhā )窟(kū )十(shí )馀(yú )穴(xué ),以(yǐ )致(zhì )道(dào )路(lù )不(bú )便(biàn )。”

14.通(tōng )“遹(yù )”。僻(pì )。

《文(wén )选(xuǎn )·班(bān )固(gù )〈幽(yōu )通(tōng )赋(fù )〉》:“叛(pàn )迴(huí )穴(xué )其(qí )若(ruò )兹(zī )兮(xī ),北(běi )叟(sǒu )颇(pō )识(shí )其(qí )倚(yǐ )伏(fú )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù )引(yǐn )班(bān )昭(zhāo )曰(yuē ):“穴(xué ),僻(pì )也(yě )。”

15.姓(xìng )。

春(chūn )秋(qiū )楚(chǔ )有(yǒu )穴(xué )熊(xióng )。见(jiàn )《姓(xìng )觿(wéi )·屑(xiè )韵(yùn )》。

II

jué

ㄐㄩㄝˊ

〔《古(gǔ )今(jīn )韵(yùn )会(huì )举(jǔ )要(yào )》古(gǔ )穴(xué )切(qiē ),入(rù )屑(xiè )〕

通(tōng )“鐍(yù )”。

有(yǒu )舌(shé )的(de )环(huán )。比(bǐ )喻(yù )日(rì )旁(páng )光(guāng )环(huán )。

《汉(hàn )书(shū )·天(tiān )文(wén )志(zhì )》:“日(rì )月(yuè )薄(báo )食(shí ),晕(yūn )适(shì )背(bèi )穴(xué )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù )引(yǐn )孟(mèng )康(kāng )曰(yuē ):“晕(yūn ),日(rì )旁(páng )气(qì )也(yě )……穴(xué ),多(duō )作(zuò )鐍(yù ),其(qí )形(xíng )如(rú )玉(yù )鐍(yù )也(yě )。”

阅读:2236

●穴(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库