伯【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 伯

伯(bó )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):7画(huà );

I

bó

ㄅㄛˊ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》博(bó )陌(mò )切(qiē ),入(rù )陌(mò ),帮(bāng )。〕

1.长(zhǎng )兄(xiōng ),兄(xiōng )弟(dì )中(zhōng )年(nián )最(zuì )长(zhǎng )者(zhě )。

《左(zuǒ )传(chuán )·定(dìng )公(gōng )四(sì )年(nián )》:“文(wén )、武(wǔ )、成(chéng )、康(kāng )之(zhī )伯(bó )犹(yóu )多(duō ),而(ér )不(bú )获(huò )是(shì )分(fèn )也(yě ),唯(wéi )不(bú )尚(shàng )年(nián )也(yě )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“伯(bó )是(shì )兄(xiōng )弟(dì )之(zhī )长(zhǎng ),故(gù )举(jǔ )伯(bó )以(yǐ )为(wéi )言(yán )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《过(guò )始(shǐ )兴(xìng )江(jiāng )口(kǒu )感(gǎn )怀(huái )》诗(shī ):“忆(yì )作(zuò )儿(ér )童(tóng )随(suí )伯(bó )氏(shì ),南(nán )来(lái )今(jīn )只(zhī )一(yī )身(shēn )存(cún )。”

2.专(zhuān )称(chēng )嫡(dí )长(zhǎng )子(zǐ ),对(duì )庶(shù )长(zhǎng )子(zǐ )称(chēng )“孟(mèng )”而(ér )言(yán )。

汉(hàn )班(bān )固(gù )《白(bái )虎(hǔ )通(tōng )·姓(xìng )名(míng )》:“适(shì )长(zhǎng )称(chēng )伯(bó ),伯(bó )禽(qín )是(shì )也(yě )。庶(shù )长(zhǎng )称(chēng )孟(mèng )。”

清(qīng )俞(yú )正(zhèng )燮(xiè )《癸(guǐ )巳(sì )类(lèi )稿(gǎo )·媒(méi )氏(shì )民(mín )判(pàn )解(jiě )》:“《小(xiǎo )戴(dài )·檀(tán )弓(gōng )》言(yán )文(wén )王(wáng )捨(shě )伯(bó )邑(yì )考(kǎo )是(shì )嫡(dí )妃(fēi )长(zhǎng )子(zǐ ),所(suǒ )谓(wèi )嫡(dí )长(zhǎng )曰(yuē )伯(bó ),庶(shù )长(zhǎng )曰(yuē )孟(mèng )是(shì )也(yě )。”

3.泛(fàn )指(zhǐ )排(pái )行(háng )最(zuì )大(dà )的(de )。参(cān )见(jiàn )“伯(bó )仲(zhòng )叔(shū )季(jì )”、“伯(bó )兄(xiōng )”、“伯(bó )姊(zǐ )”。

4.父(fù )亲(qīn )的(de )哥(gē )哥(gē )。

北(běi )齐(qí )颜(yán )之(zhī )推(tuī )《颜(yán )氏(shì )家(jiā )训(xùn )·风(fēng )操(cāo )》:“古(gǔ )人(rén )皆(jiē )呼(hū )伯(bó )父(fù )、叔(shū )父(fù ),而(ér )今(jīn )世(shì )多(duō )单(dān )呼(hū )伯(bó )、叔(shū )。”

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《醉(zuì )歌(gē )行(háng )》:“汝(rǔ )身(shēn )已(yǐ )见(jiàn )唾(tuò )成(chéng )珠(zhū ),汝(rǔ )伯(bó )何(hé )由(yóu )髮(fà )如(rú )漆(qī )?”

5.古(gǔ )代(dài )妻(qī )子(zǐ )对(duì )丈(zhàng )夫(fū )的(de )称(chēng )呼(hū )。

《诗(shī )·卫(wèi )风(fēng )·伯(bó )兮(xī )》:“伯(bó )也(yě )执(zhí )殳(shū ),为(wéi )王(wáng )前(qián )驱(qū )。”

朱(zhū )熹(xī )集(jí )传(chuán ):“伯(bó ),妇(fù )人(rén )目(mù )其(qí )夫(fū )之(zhī )字(zì )也(yě )。”

高(gāo )亨(hēng )注(zhù ):“周(zhōu )代(dài )妇(fù )女(nǚ )呼(hū )丈(zhàng )夫(fū )为(wéi )伯(bó ),等(děng )于(yú )现(xiàn )在(zài )呼(hū )哥(gē )哥(gē )。”

6.古(gǔ )代(dài )对(duì )男(nán )性(xìng )长(zhǎng )者(zhě )的(de )尊(zūn )称(chēng )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·正(zhèng )月(yuè )》:“载(zǎi )输(shū )尔(ěr )载(zǎi ),将(jiāng )伯(bó )助(zhù )予(yǔ )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“弃(qì )女(nǚ )车(chē )辅(fǔ ),则(zé )堕(duò )女(nǚ )之(zhī )载(zǎi ),乃(nǎi )请(qǐng )长(zhǎng )者(zhě )见(jiàn )助(zhù )。”

《资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )·汉(hàn )宣(xuān )帝(dì )地(dì )节(jiē )三(sān )年(nián )》:“太(tài )子(zǐ )外(wài )祖(zǔ )父(fù )平(píng )恩(ēn )侯(hóu )许(xǔ )伯(bó ),以(yǐ )为(wéi )太(tài )子(zǐ )少(shǎo ),白(bái )使(shǐ )其(qí )弟(dì )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )舜(shùn )监(jiān )护(hù )太(tài )子(zǐ )家(jiā )。”

胡(hú )三(sān )省(shěng )注(zhù ):“许(xǔ )伯(bó ),即(jí )许(xǔ )广(guǎng )汉(hàn ),称(chēng )伯(bó )者(zhě ),盖(gài )尊(zūn )之(zhī )也(yě )。”

7.用(yòng )为(wéi )对(duì )父(fù )辈(bèi )亲(qīn )友(yǒu )的(de )通(tōng )称(chēng )。如(rú ):老(lǎo )伯(bó )、世(shì )伯(bó )。

8.古(gǔ )代(dài )管(guǎn )领(lǐng )一(yī )方(fāng )的(de )长(zhǎng )官(guān )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·春(chūn )官(guān )·大(dà )宗(zōng )伯(bó )》:“九(jiǔ )命(mìng )作(zuò )伯(bó )。”

贾(jiǎ )公(gōng )彦(yàn )疏(shū ):“伯(bó ),长(zhǎng )也(yě ),是(shì )一(yī )方(fāng )之(zhī )长(zhǎng )也(yě )。”

《礼(lǐ )记(jì )·王(wáng )制(zhì )》:“千(qiān )里(lǐ )之(zhī )外(wài )设(shè )方(fāng )伯(bó )……二(èr )百(bǎi )一(yī )十(shí )国(guó )以(yǐ )为(wéi )州(zhōu ),州(zhōu )有(yǒu )伯(bó )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“殷(yīn )之(zhī )州(zhōu )长(zhǎng )曰(yuē )伯(bó ),虞(yú )夏(xià )及(jí )周(zhōu )皆(jiē )曰(yuē )牧(mù )。”

9.指(zhǐ )古(gǔ )代(dài )各(gè )官(guān )署(shǔ )长(zhǎng )官(guān )所(suǒ )委(wěi )派(pài )的(de )分(fèn )司(sī )之(zhī )长(zhǎng )。

康(kāng )有(yǒu )为(wéi )《大(dà )同(tóng )书(shū )》辛(xīn )部(bù )第(dì )四(sì )章(zhāng ):“凡(fán )各(gè )曹(cáo )皆(jiē )有(yǒu )主(zhǔ )、伯(bó )、亚(yà )、旅(lǚ )、府(fǔ )、史(shǐ )、胥(xū )、徒(tú )。主(zhǔ )者(zhě )长(zhǎng )也(yě ),伯(bó )者(zhě )分(fèn )司(sī )之(zhī )长(zhǎng )也(yě )。”

10.古(gǔ )代(dài )五(wǔ )等(děng )爵(jué )位(wèi )的(de )第(dì )三(sān )等(děng )。

《礼(lǐ )记(jì )·王(wáng )制(zhì )》:“王(wáng )者(zhě )之(zhī )制(zhì )禄(lù )爵(jué ),公(gōng )、侯(hóu )、伯(bó )、子(zǐ )、男(nán ),凡(fán )五(wǔ )等(děng )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·万(wàn )章(zhāng )下(xià )》:“天(tiān )子(zǐ )之(zhī )制(zhì ),地(dì )方(fāng )千(qiān )里(lǐ ),公(gōng )、侯(hóu )皆(jiē )方(fāng )百(bǎi )里(lǐ ),伯(bó )七(qī )十(shí )里(lǐ ),子(zǐ )、男(nán )五(wǔ )十(shí )里(lǐ )。”

11.旧(jiù )时(shí )对(duì )以(yǐ )文(wén )章(zhāng )或(huò )道(dào )义(yì )而(ér )闻(wén )名(míng )于(yú )世(shì ),并(bìng )足(zú )以(yǐ )做(zuò )他(tā )人(rén )表(biǎo )率(lǜ )者(zhě )的(de )尊(zūn )称(chēng )。

《三(sān )国(guó )志(zhì )·吴(wú )志(zhì )·张(zhāng )紘(hóng )传(chuán )》“紘(hóng )着(zhe )诗(shī )赋(fù )铭(míng )诔(lěi )十(shí )馀(yú )篇(piān )”裴(péi )松(sōng )之(zhī )注(zhù )引(yǐn )三(sān )国(guó )吴(wú )韦(wéi )昭(zhāo )《吴(wú )书(shū )》:“紘(hóng )见(jiàn )陈(chén )琳(lín )作(zuò )《武(wǔ )库(kù )赋(fù )》、《应(yīng )机(jī )论(lùn )》,与(yǔ )琳(lín )书(shū )深(shēn )歎(tàn )美(měi )之(zhī )。

琳(lín )答(dá )曰(yuē ):‘自(zì )僕(pú )在(zài )河(hé )北(běi ),与(yǔ )天(tiān )下(xià )隔(gé ),此(cǐ )閒(jiān )率(lǜ )少(shǎo )于(yú )文(wén )章(zhāng ),易(yì )为(wéi )雄(xióng )伯(bó ),故(gù )使(shǐ )僕(pú )受(shòu )此(cǐ )过(guò )差(chà )之(zhī )谭(tán ),非(fēi )其(qí )实(shí )也(yě )。’”唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《赠(zèng )毕(bì )四(sì )曜(yào )》诗(shī ):“才(cái )大(dà )今(jīn )诗(shī )伯(bó ),家(jiā )贫(pín )苦(kǔ )宦(huàn )卑(bēi )。”

宋(sòng )苏(sū )舜(shùn )钦(qīn )《过(guò )濠(háo )梁(liáng )别(bié )王(wáng )原(yuán )叔(shū )》诗(shī ):“乃(nǎi )知(zhī )天(tiān )壤(rǎng )间(jiān ),自(zì )有(yǒu )道(dào )义(yì )伯(bó )。”

《醒(xǐng )世(shì )恒(héng )言(yán )·苏(sū )小(xiǎo )妹(mèi )三(sān )难(nán )新(xīn )郎(láng )》:“至(zhì )于(yú )大(dà )宋(sòng )妇(fù )人(rén ),出(chū )色(sè )的(de )更(gèng )多(duō )。就(jiù )中(zhōng )单(dān )表(biǎo )一(yī )个(gè )叫(jiào )作(zuò )李(lǐ )易(yì )安(ān ),一(yī )个(gè )叫(jiào )作(zuò )朱(zhū )淑(shū )真(zhēn )。他(tā )两(liǎng )个(gè )都(dōu )是(shì )闺(guī )阁(gé )文(wén )章(zhāng )之(zhī )伯(bó ),女(nǚ )流(liú )翰(hàn )苑(yuàn )之(zhī )才(cái )。”

12.古(gǔ )代(dài )祭(jì )名(míng )。祭(jì )祀(sì )马(mǎ )神(shén )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·吉(jí )日(rì )》:“吉(jí )日(rì )维(wéi )戊(wù ),既(jì )伯(bó )既(jì )祷(dǎo )。”

毛(máo )传(chuán ):“伯(bó ),马(mǎ )祖(zǔ )也(yě )。重(zhòng )物(wù )慎(shèn )微(wēi ),将(jiāng )用(yòng )马(mǎ )力(lì ),必(bì )先(xiān )为(wéi )之(zhī )祷(dǎo )其(qí )祖(zǔ )。”

朱(zhū )熹(xī )集(jí )传(chuán ):“伯(bó ),马(mǎ )祖(zǔ )也(yě )。谓(wèi )天(tiān )驷(sì )房(fáng )星(xīng )之(zhī )神(shén )也(yě )。”

《尔(ěr )雅(yǎ )·释(shì )天(tiān )》:“‘既(jì )伯(bó )既(jì )祷(dǎo )’,马(mǎ )祭(jì )也(yě )。”

郭(guō )璞(pú )注(zhù ):“伯(bó ),祭(jì )马(mǎ )祖(zǔ )也(yě )。”一(yī )说(shuō )伯(bó )通(tōng )“禡(mà )”。古(gǔ )代(dài )行(háng )军(jūn )于(yú )所(suǒ )止(zhǐ )处(chù )祭(jì )神(shén )。参(cān )阅(yuè )清(qīng )马(mǎ )瑞(ruì )辰(chén )《毛(máo )诗(shī )传(chuán )笺(jiān )通(tōng )释(shì )》卷(juàn )十(shí )八(bā )。

13.通(tōng )“白(bái )”。显(xiǎn )着(zhe ),显(xiǎn )赫(hè )。

《荀(xún )子(zǐ )·儒(rú )效(xiào )》:“﹝人(rén )主(zhǔ )﹞用(yòng )万(wàn )乘(chéng )之(zhī )国(guó ),则(zé )举(jǔ )错(cuò )而(ér )定(dìng ),一(yī )朝(cháo )而(ér )伯(bó )。”

王(wáng )念(niàn )孙(sūn )《读(dú )书(shū )杂(zá )志(zhì )·荀(xún )子(zǐ )二(èr )》:“伯(bó )读(dú )为(wéi )白(bái )。白(bái ),显(xiǎn )着(zhe )也(yě )。言(yán )一(yī )朝(cháo )而(ér )名(míng )显(xiǎn )于(yú )天(tiān )下(xià )也(yě )。”

14.姓(xìng )。

春(chūn )秋(qiū )时(shí )楚(chǔ )有(yǒu )伯(bó )州(zhōu )犁(lí )。见(jiàn )《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )二(èr )十(shí )六(liù )年(nián )》。

II

bà

ㄅㄚˋ

〔《洪(hóng )武(wǔ )正(zhèng )韵(yùn )》必(bì )驾(jià )切(qiē ),去(qù )禡(mà )〕

通(tōng )“霸(bà )”。

1.春(chūn )秋(qiū )时(shí )诸(zhū )侯(hóu )的(de )盟(méng )主(zhǔ )。

《荀(xún )子(zǐ )·成(chéng )相(xiàng )》:“子(zǐ )胥(xū )见(jiàn )杀(shā )百(bǎi )里(lǐ )徙(xǐ )。

穆(mù )公(gōng )任(rèn )之(zhī ),强(qiáng )配(pèi )五(wǔ )伯(bó )、六(liù )卿(qīng )施(shī )。”

杨(yáng )倞(liàng )注(zhù ):“伯(bó )读(dú )曰(yuē )霸(bà )。”

《史(shǐ )记(jì )·齐(qí )太(tài )公(gōng )世(shì )家(jiā )》:“昭(zhāo )公(gōng )元(yuán )年(nián ),晋(jìn )文(wén )公(gōng )败(bài )楚(chǔ )于(yú )城(chéng )濮(pú ),而(ér )会(huì )诸(zhū )侯(hóu )践(jiàn )土(tǔ ),朝(cháo )周(zhōu ),天(tiān )子(zǐ )使(shǐ )晋(jìn )称(chēng )伯(bó )。”

张(zhāng )守(shǒu )节(jiē )正(zhèng )义(yì ):“﹝伯(bó )﹞音(yīn )霸(bà )。”

2.称(chēng )霸(bà ),做(zuò )诸(zhū )侯(hóu )的(de )盟(méng )主(zhǔ )。

《国(guó )语(yǔ )·晋(jìn )语(yǔ )四(sì )》:“﹝晋(jìn )文(wén )公(gōng )﹞遂(suí )伐(fá )曹(cáo )卫(wèi ),出(chū )穀(yù )戍(shù ),释(shì )宋(sòng )围(wéi ),败(bài )楚(chǔ )师(shī )于(yú )城(chéng )濮(pú ),于(yú )是(shì )乎(hū )遂(suí )伯(bó )。”

汉(hàn )邹(zōu )阳(yáng )《狱(yù )中(zhōng )上(shàng )书(shū )自(zì )明(míng )》:“秦(qín )用(yòng )戎(róng )人(rén )由(yóu )余(yú )而(ér )伯(bó )中(zhōng )国(guó )。”

宋(sòng )陈(chén )亮(liàng )《上(shàng )孝(xiào )宗(zōng )皇(huáng )帝(dì )第(dì )一(yī )书(shū )》:“吴(wú )越(yuè )起(qǐ )于(yú )蛮(mán )夷(yí )之(zhī )小(xiǎo )邦(bāng ),而(ér )举(jǔ )兵(bīng )以(yǐ )临(lín )齐(qí )晋(jìn ),如(rú )履(lǚ )无(wú )人(rén )之(zhī )地(dì ),遂(suí )伯(bó )诸(zhū )侯(hóu )。”

III

mò

ㄇㄛˋ

〔《洪(hóng )武(wǔ )正(zhèng )韵(yùn )》莫(mò )白(bái )切(qiē ),入(rù )陌(mò )〕

通(tōng )“陌(mò )”。

田(tián )间(jiān )东(dōng )西(xī )向(xiàng )的(de )小(xiǎo )路(lù )。

《管(guǎn )子(zǐ )·四(sì )时(shí )》:“修(xiū )封(fēng )疆(jiāng ),正(zhèng )千(qiān )伯(bó )。”

尹(yǐn )知(zhī )章(zhāng )注(zhù ):“千(qiān )伯(bó ),即(jí )阡(qiān )陌(mò )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·地(dì )理(lǐ )志(zhì )下(xià )》:“孝(xiào )公(gōng )用(yòng )商(shāng )君(jūn ),制(zhì )辕(yuán )田(tián ),开(kāi )仟(qiān )伯(bó ),东(dōng )雄(xióng )诸(zhū )侯(hóu )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“南(nán )北(běi )曰(yuē )仟(qiān ),东(dōng )西(xī )曰(yuē )伯(bó ),皆(jiē )谓(wèi )开(kāi )田(tián )之(zhī )疆(jiāng )亩(mǔ )也(yě )。伯(bó )音(yīn )莫(mò )白(bái )反(fǎn )。”

IV

pò

ㄆㄛˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》博(bó )陌(mò )切(qiē ),入(rù )陌(mò ),帮(bāng )。〕

通(tōng )“迫(pò )”。

迫(pò )近(jìn )。

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·人(rén )间(jiān )训(xùn )》:“阳(yáng )虎(hǔ )为(wéi )乱(luàn )于(yú )鲁(lǔ ),鲁(lǔ )君(jūn )令(lìng )人(rén )闭(bì )城(chéng )门(mén )而(ér )捕(bǔ )之(zhī ),得(dé )者(zhě )有(yǒu )重(zhòng )赏(shǎng ),失(shī )者(zhě )有(yǒu )重(zhòng )罪(zuì )。圉(yǔ )三(sān )匝(zā ),而(ér )阳(yáng )虎(hǔ )将(jiāng )举(jǔ )剑(jiàn )而(ér )伯(bó )颐(yí )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“伯(bó ),迫(pò )也(yě )。”

V

b·i

ㄅㄞˇ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》博(bó )陌(mò )切(qiē ),入(rù )陌(mò ),帮(bāng )。〕

1.妇(fù )人(rén )对(duì )夫(fū )兄(xiōng )的(de )称(chēng )呼(hū )。

宋(sòng )陶(táo )岳(yuè )《五(wǔ )代(dài )史(shǐ )补(bǔ )·周(zhōu )世(shì )宗(zōng )问(wèn )相(xiàng )于(yú )张(zhāng )昭(zhāo )远(yuǎn )》:“﹝李(lǐ )涛(tāo )弟(dì )﹞澣(hàn )娶(qǔ )礼(lǐ )部(bù )尚(shàng )书(shū )窦(dòu )宁(níng )固(gù )之(zhī )女(nǚ ),年(nián )甲(jiǎ )稍(shāo )高(gāo ),成(chéng )婚(hūn )之(zhī )夕(xī ),窦(dòu )氏(shì )出(chū )参(cān ),涛(tāo )辄(zhé )望(wàng )尘(chén )下(xià )拜(bài )。

澣(hàn )惊(jīng )曰(yuē ):‘大(dà )哥(gē )风(fēng )狂(kuáng )耶(yē )?新(xīn )妇(fù )参(cān )阿(ā )伯(bó ),岂(qǐ )有(yǒu )答(dá )礼(lǐ )仪(yí )?’”清(qīng )梁(liáng )章(zhāng )钜(jù )《称(chēng )谓(wèi )录(lù )·夫(fū )之(zhī )兄(xiōng )》:“妇(fù )称(chēng )夫(fū )兄(xiōng )为(wéi )伯(bó )不(bú )见(jiàn )于(yú )经(jīng )典(diǎn ),然(rán )以(yǐ )《尔(ěr )雅(yǎ )》称(chēng )夫(fū )弟(dì )为(wéi )叔(shū )例(lì )之(zhī ),则(zé )夫(fū )兄(xiōng )亦(yì )可(kě )为(wéi )伯(bó )耳(ěr )。”今(jīn )北(běi )方(fāng )方(fāng )言(yán )称(chēng )作(zuò )“大(dà )伯(bó )子(zǐ )”。

2.通(tōng )“百(bǎi )”。百(bǎi )倍(bèi )。

《孟(mèng )子(zǐ )·滕(téng )文(wén )公(gōng )上(shàng )》:“或(huò )相(xiàng )什(shí )伯(bó ),或(huò )相(xiàng )千(qiān )万(wàn )。”

朱(zhū )熹(xī )集(jí )传(chuán ):“什(shí )伯(bó )千(qiān )万(wàn ),皆(jiē )倍(bèi )数(shù )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·食(shí )货(huò )志(zhì )上(shàng )》:“亡(wáng )农(nóng )夫(fū )之(zhī )苦(kǔ ),有(yǒu )仟(qiān )伯(bó )之(zhī )得(dé )。”

3.通(tōng )“百(bǎi )”。数(shù )目(mù )。十(shí )的(de )十(shí )倍(bèi )。

清(qīng )毛(máo )祥(xiáng )麟(lín )《墨(mò )馀(yú )录(lù )·燕(yàn )客(kè )》:“明(míng )熹(xī )宗(zōng )朝(cháo ),逆(nì )璫(dāng )毒(dú )流(liú )天(tiān )下(xià ),缙(jìn )绅(shēn )死(sǐ )奄(yǎn )祸(huò )者(zhě ),以(yǐ )什(shí )伯(bó )计(jì )。”

阅读:8793

●伯(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库