君【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 君

君(jūn )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):7画(huà );

jūn

ㄐㄩㄣ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》举(jǔ )云(yún )切(qiē ),平(píng )文(wén ),见(jiàn )。〕

1.古(gǔ )代(dài )大(dà )夫(fū )以(yǐ )上(shàng )、据(jù )有(yǒu )土(tǔ )地(dì )的(de )各(gè )级(jí )统(tǒng )治(zhì )者(zhě )的(de )通(tōng )称(chēng )。

《仪(yí )礼(lǐ )·丧(sàng )服(fú )》:“君(jūn ),至(zhì )尊(zūn )也(yě )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“天(tiān )子(zǐ )、诸(zhū )侯(hóu )及(jí )卿(qīng )大(dà )夫(fū )有(yǒu )地(dì )者(zhě ),皆(jiē )曰(yuē )君(jūn )。”常(cháng )用(yòng )以(yǐ )专(zhuān )称(chēng )帝(dì )王(wáng )。

《仪(yí )礼(lǐ )·丧(sàng )服(fú )》:“君(jūn ),至(zhì )尊(zūn )也(yě )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“天(tiān )子(zǐ )、诸(zhū )侯(hóu )及(jí )卿(qīng )大(dà )夫(fū )有(yǒu )地(dì )者(zhě ),皆(jiē )曰(yuē )君(jūn )。”

《书(shū )·大(dà )禹(yǔ )谟(mó )》:“皇(huáng )天(tiān )眷(juàn )命(mìng ),奄(yǎn )有(yǒu )四(sì )海(hǎi ),为(wéi )天(tiān )下(xià )君(jūn )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《论(lùn )今(jīn )年(nián )权(quán )停(tíng )举(jǔ )选(xuǎn )状(zhuàng )》:“臣(chén )又(yòu )闻(wén ),君(jūn )者(zhě )阳(yáng )也(yě ),臣(chén )者(zhě )阴(yīn )也(yě )。”

唐(táng )白(bái )居(jū )易(yì )《杜(dù )陵(líng )叟(sǒu )》诗(shī ):“十(shí )家(jiā )租(zū )税(shuì )九(jiǔ )家(jiā )毕(bì ),虚(xū )受(shòu )吾(wú )君(jūn )蠲(juān )免(miǎn )恩(ēn )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )三(sān )三(sān )回(huí ):“到(dào )了(le )这(zhè )步(bù )田(tián )地(dì ),还(hái )来(lái )劝(quàn )解(jiě )!明(míng )日(rì )酿(niàng )到(dào )他(tā )弑(shì )父(fù )弑(shì )君(jūn ),你(nǐ )们(men )才(cái )不(bú )劝(quàn )不(bú )成(chéng )?”严(yán )复(fù )《辟(pì )韩(hán )》:“夫(fū )自(zì )秦(qín )以(yǐ )来(lái ),为(wéi )中(zhōng )国(guó )之(zhī )君(jūn )者(zhě ),皆(jiē )其(qí )尤(yóu )强(qiáng )梗(gěng )者(zhě )也(yě )。”

2.称(chēng )诸(zhū )侯(hóu )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·假(jiǎ )乐(lè )》:“宜(yí )君(jūn )宜(yí )王(wáng )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“君(jūn )则(zé )诸(zhū )侯(hóu )也(yě )。”

《国(guó )语(yǔ )·周(zhōu )语(yǔ )上(shàng )》:“夫(fū )事(shì )君(jūn )者(zhě ),险(xiǎn )而(ér )不(bú )怼(duì )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“君(jūn ),诸(zhū )侯(hóu )也(yě )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·隐(yǐn )公(gōng )三(sān )年(nián )》:“先(xiān )君(jūn )舍(shě )与(yǔ )夷(yí )而(ér )立(lì )寡(guǎ )人(rén ),寡(guǎ )人(rén )弗(fú )敢(gǎn )忘(wàng )。若(ruò )以(yǐ )大(dà )夫(fū )之(zhī )灵(líng ),得(dé )保(bǎo )首(shǒu )领(lǐng )以(yǐ )没(méi ),先(xiān )君(jūn )若(ruò )问(wèn )与(yǔ )夷(yí ),其(qí )将(jiāng )何(hé )辞(cí )以(yǐ )对(duì )?”

3.称(chēng )大(dà )夫(fū )。参(cān )见(jiàn )“君(jūn )大(dà )夫(fū )”。

4.称(chēng )天(tiān )子(zǐ )、诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )妻(qī )。

《诗(shī )·鄘(yōng )风(fēng )·鹑(chún )之(zhī )奔(bēn )奔(bēn )》:“人(rén )之(zhī )无(wú )良(liáng ),我(wǒ )以(yǐ )为(wéi )君(jūn )。”

毛(máo )传(chuán ):“君(jūn ),国(guó )小(xiǎo )君(jūn )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“夫(fū )人(rén )对(duì )君(jūn )称(chēng )小(xiǎo )君(jūn ),以(yǐ )夫(fū )妻(qī )一(yī )体(tǐ )言(yán )之(zhī ),亦(yì )得(dé )曰(yuē )君(jūn )。”

《穀(yù )梁(liáng )传(chuán )·庄(zhuāng )公(gōng )二(èr )十(shí )二(èr )年(nián )》:“癸(guǐ )丑(chǒu ),葬(zàng )我(wǒ )小(xiǎo )君(jūn )文(wén )姜(jiāng )。小(xiǎo )君(jūn ),非(fēi )君(jūn )也(yě )。其(qí )曰(yuē )君(jūn )何(hé )也(yě )?以(yǐ )其(qí )为(wéi )公(gōng )配(pèi ),可(kě )以(yǐ )言(yán )小(xiǎo )君(jūn )也(yě )。”

锺(zhōng )文(wén )烝(zhēng )补(bǔ )注(zhù ):“夫(fū )人(rén )与(yǔ )公(gōng )一(yī )体(tǐ ),从(cóng )公(gōng )称(chēng )也(yě )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《黄(huáng )陵(líng )庙(miào )碑(bēi )》:“尧(yáo )之(zhī )长(zhǎng )女(nǚ )娥(é )皇(huáng ),为(wéi )舜(shùn )正(zhèng )妃(fēi ),故(gù )曰(yuē )君(jūn )。”

5.称(chēng )先(xiān )祖(zǔ )及(jí )父(fù )母(mǔ )。意(yì )为(wéi )一(yī )家(jiā )之(zhī )主(zhǔ )。

《易(yì )·家(jiā )人(rén )》:“家(jiā )人(rén )有(yǒu )严(yán )君(jūn )焉(yān ),父(fù )母(mǔ )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“父(fù )母(mǔ ),一(yī )家(jiā )之(zhī )主(zhǔ ),家(jiā )人(rén )尊(zūn )事(shì ),同(tóng )于(yú )国(guó )有(yǒu )严(yán )君(jūn )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·孔(kǒng )融(róng )传(chuán )》:“先(xiān )君(jūn )孔(kǒng )子(zǐ )与(yǔ )君(jūn )先(xiān )人(rén )李(lǐ )老(lǎo )君(jūn )同(tóng )德(dé )比(bǐ )义(yì )。”

唐(táng )王(wáng )勃(bó )《秋(qiū )日(rì )登(dēng )洪(hóng )府(fǔ )滕(téng )王(wáng )阁(gé )饯(jiàn )别(bié )序(xù )》:“家(jiā )君(jūn )作(zuò )宰(zǎi ),路(lù )出(chū )名(míng )区(qū )。童(tóng )子(zǐ )何(hé )知(zhī ),躬(gōng )逢(féng )胜(shèng )饯(jiàn )。”

林(lín )纾(shū )《府(fǔ )君(jūn )佩(pèi )刀(dāo )铭(míng )》:“微(wēi )府(fǔ )君(jūn )遗(yí )刀(dāo ),纾(shū )安(ān )得(dé )遽(jù )脱(tuō )于(yú )险(xiǎn )?今(jīn )乃(nǎi )愈(yù )感(gǎn )吾(wú )君(jūn )翼(yì )其(qí )不(bú )肖(xiāo )之(zhī )子(zǐ )。”

6.妾(qiè )亦(yì )称(chēng )夫(fū )为(wéi )君(jūn )。

《礼(lǐ )记(jì )·内(nèi )则(zé )》:“君(jūn )已(yǐ )食(shí ),彻(chè )焉(yān )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“凡(fán )妾(qiè )称(chēng )夫(fū )曰(yuē )君(jūn )。”

7.对(duì )对(duì )方(fāng )的(de )尊(zūn )称(chēng ),犹(yóu )言(yán )您(nín )。亦(yì )用(yòng )在(zài )人(rén )姓(xìng )名(míng )后(hòu )表(biǎo )示(shì )尊(zūn )敬(jìng )。

《书(shū )·君(jūn )奭(shì )序(xù )》:“周(zhōu )公(gōng )作(zuò )《君(jūn )奭(shì )》。”

孔(kǒng )传(chuán ):“尊(zūn )之(zhī )曰(yuē )君(jūn )。

奭(shì ),名(míng )。”

《史(shǐ )记(jì )·张(zhāng )仪(yí )列(liè )传(chuán )》:“张(zhāng )仪(yí )曰(yuē ):‘嗟(jiē )乎(hū ),此(cǐ )在(zài )吾(wú )术(shù )中(zhōng )而(ér )不(bú )悟(wù ),吾(wú )不(bú )及(jí )苏(sū )君(jūn )明(míng )矣(yǐ )!’”唐(táng )李(lǐ )商(shāng )隐(yǐn )《夜(yè )雨(yǔ )寄(jì )北(běi )》诗(shī ):“君(jūn )问(wèn )归(guī )期(qī )未(wèi )有(yǒu )期(qī ),巴(bā )山(shān )夜(yè )雨(yǔ )涨(zhǎng )秋(qiū )池(chí )。”

唐(táng )罗(luó )隐(yǐn )《酬(chóu )章(zhāng )处(chù )士(shì )见(jiàn )寄(jì )》诗(shī ):“中(zhōng )原(yuán )甲(jiǎ )马(mǎ )未(wèi )曾(céng )安(ān ),今(jīn )日(rì )逢(féng )君(jūn )事(shì )万(wàn )端(duān )。”

宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《亡(wáng )妻(qī )王(wáng )氏(shì )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“赵(zhào )郡(jùn )苏(sū )轼(shì )之(zhī )妻(qī )王(wáng )氏(shì ),卒(zú )于(yú )京(jīng )师(shī )……轼(shì )铭(míng )其(qí )墓(mù )曰(yuē ):君(jūn )讳(huì )弗(fú ),眉(méi )之(zhī )青(qīng )神(shén )人(rén )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《书(shū )信(xìn )集(jí )·致(zhì )许(xǔ )寿(shòu )裳(shang )》:“季(jì )茀(bó )君(jūn )鉴(jiàn ):得(dé )十(shí )一(yī )月(yuè )望(wàng )简(jiǎn )毕(bì ),甚(shèn )以(yǐ )说(shuō )释(shì )。”

8.谥(shì )号(hào );封(fēng )号(hào )。

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·谥(shì )法(fǎ )》:“赏(shǎng )庆(qìng )刑(xíng )威(wēi )曰(yuē )君(jūn ),从(cóng )之(zhī )成(chéng )群(qún )曰(yuē )君(jūn )。”

汉(hàn )蔡(cài )邕(yōng )《独(dú )断(duàn )》:“帝(dì )之(zhī )女(nǚ )曰(yuē )公(gōng )主(zhǔ ),仪(yí )比(bǐ )诸(zhū )侯(hóu )。帝(dì )之(zhī )姊(zǐ )妹(mèi )曰(yuē )长(zhǎng )公(gōng )主(zhǔ ),仪(yí )比(bǐ )诸(zhū )侯(hóu )王(wáng )。异(yì )姓(xìng )妇(fù )女(nǚ )以(yǐ )恩(ēn )泽(zé )封(fēng )者(zhě )曰(yuē )君(jūn ),比(bǐ )长(zhǎng )公(gōng )主(zhǔ )。”

《北(běi )齐(qí )书(shū )·綦(qí )连(lián )勐(měng )传(chuán )》:“皇(huáng )建(jiàn )元(yuán )年(nián ),﹝綦(qí )连(lián )勐(měng )﹞封(fēng )石(shí )城(chéng )郡(jùn )开(kāi )国(guó )伯(bó ),寻(xún )进(jìn )爵(jué )为(wéi )君(jūn )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《仙(xiān )源(yuán )县(xiàn )太(tài )君(jūn )夏(xià )侯(hóu )氏(shì )墓(mù )碣(jié )》:“仙(xiān )源(yuán )县(xiàn )太(tài )君(jūn )夏(xià )侯(hóu )氏(shì ),济(jì )州(zhōu )钜(jù )野(yě )人(rén )。”

清(qīng )袁(yuán )枚(méi )《随(suí )园(yuán )随(suí )笔(bǐ )·官(guān )职(zhí )》:“唐(táng )宋(sòng )封(fēng )妇(fù )人(rén )……四(sì )品(pǐn )为(wéi )郡(jùn )君(jūn ),五(wǔ )品(pǐn )为(wéi )县(xiàn )君(jūn ),勋(xūn )官(guān )四(sì )品(pǐn )有(yǒu )封(fēng )者(zhě )为(wéi )乡(xiāng )君(jūn )。”如(rú ):战(zhàn )国(guó )的(de )信(xìn )陵(líng )君(jūn )、平(píng )原(yuán )君(jūn )、孟(mèng )尝(cháng )君(jūn )、春(chūn )申(shēn )君(jūn )。

9.以(yǐ )尊(zūn )称(chēng )神(shén )祇(qí )。

《汉(hàn )书(shū )·郊(jiāo )祀(sì )志(zhì )上(shàng )》:“晋(jìn )巫(wū )祠(cí )五(wǔ )帝(dì )、东(dōng )君(jūn )、云(yún )中(zhōng )君(jūn )、巫(wū )社(shè )、巫(wū )祠(cí )、族(zú )人(rén )炊(chuī )之(zhī )属(shǔ )。”

《汉(hàn )书(shū )·礼(lǐ )乐(lè )志(zhì )》“百(bǎi )君(jūn )礼(lǐ ),六(liù )龙(lóng )位(wèi ),勺(sháo )椒(jiāo )浆(jiāng ),灵(líng )已(yǐ )醉(zuì )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“百(bǎi )君(jūn ),亦(yì )谓(wèi )百(bǎi )神(shén )也(yě )。”

10.以(yǐ )谑(xuè )称(chēng )动(dòng )植(zhí )诸(zhū )物(wù )。

《晋(jìn )书(shū )·王(wáng )徽(huī )之(zhī )传(chuán )》:“徽(huī )之(zhī )但(dàn )啸(xiào )咏(yǒng ),指(zhǐ )竹(zhú )曰(yuē ):‘何(hé )可(kě )一(yī )日(rì )无(wú )此(cǐ )君(jūn )邪(xié )!’”唐(táng )常(cháng )楚(chǔ )老(lǎo )《江(jiāng )上(shàng )蚊(wén )子(zǐ )》诗(shī ):“怕(pà )君(jūn )撩(liáo )乱(luàn )锦(jǐn )窗(chuāng )中(zhōng ),十(shí )轴(zhóu )轻(qīng )绡(xiāo )围(wéi )夜(yè )玉(yù )。”

宋(sòng )罗(luó )大(dà )经(jīng )《鹤(hè )林(lín )玉(yù )露(lù )》卷(juàn )一(yī ):“岭(lǐng )南(nán )人(rén )以(yǐ )槟(bīn )榔(láng )代(dài )茶(chá ),且(qiě )谓(wèi )可(kě )以(yǐ )御(yù )瘴(zhàng )。余(yú )始(shǐ )至(zhì )不(bú )能(néng )食(shí ),久(jiǔ )之(zhī ),亦(yì )能(néng )稍(shāo )稍(shāo )。居(jū )岁(suì )馀(yú ),则(zé )不(bú )可(kě )一(yī )日(rì )无(wú )此(cǐ )君(jūn )矣(yǐ )。”

11.主(zhǔ )体(tǐ )。

《老(lǎo )子(zǐ )》:“言(yán )有(yǒu )宗(zōng ),事(shì )有(yǒu )君(jūn )。”

王(wáng )弼(bì )注(zhù ):“君(jūn ),万(wàn )物(wù )之(zhī )主(zhǔ )也(yě )。”

宋(sòng )秦(qín )观(guān )《浩(hào )气(qì )传(chuán )》:“人(rén )以(yǐ )心(xīn )为(wéi )君(jūn ),以(yǐ )志(zhì )为(wéi )主(zhǔ )帅(shuài )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )二(èr )八(bā )回(huí ):“那(nà )为(wéi )君(jūn )的(de )药(yào ),说(shuō )起(qǐ )来(lái )唬(hǔ )人(rén )一(yī )跳(tiào )。”参(cān )见(jiàn )“君(jūn )臣(chén )佐(zuǒ )使(shǐ )”。

12.主(zhǔ )人(rén )。

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·说(shuō )林(lín )上(shàng )》:“田(tián )成(chéng )子(zǐ )因(yīn )负(fù )传(chuán )而(ér )随(suí )之(zhī ),至(zhì )逆(nì )旅(lǚ ),逆(nì )旅(lǚ )之(zhī )君(jūn ),待(dài )之(zhī )甚(shèn )敬(jìng )。”

13.主(zhǔ )宰(zǎi )。统(tǒng )治(zhì )。

《书(shū )·说(shuō )命(mìng )上(shàng )》:“天(tiān )子(zǐ )惟(wéi )君(jūn )万(wàn )邦(bāng ),百(bǎi )官(guān )承(chéng )式(shì )。”

《管(guǎn )子(zǐ )·内(nèi )业(yè )》:“执(zhí )一(yī )不(bú )失(shī ),能(néng )君(jūn )万(wàn )物(wù )。”

三(sān )国(guó )魏(wèi )曹(cáo )植(zhí )《责(zé )躬(gōng )诗(shī )》:“帝(dì )曰(yuē )尔(ěr )侯(hóu ),君(jūn )兹(zī )青(qīng )土(tǔ )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《送(sòng )齐(qí )皞(hào )下(xià )第(dì )序(xù )》:“乌(wū )虖(hū ),今(jīn )之(zhī )君(jūn )天(tiān )下(xià )者(zhě ),不(bú )亦(yì )劳(láo )乎(hū )!”金(jīn )王(wáng )若(ruò )虚(xū )《哀(āi )雁(yàn )词(cí )》:“虽(suī )吾(wú )之(zhī )智(zhì )力(lì )可(kě )役(yì )而(ér )君(jūn )之(zhī ),而(ér )彼(bǐ )之(zhī )蠢(chǔn )愚(yú )至(zhì )死(sǐ )而(ér )不(bú )能(néng )诉(sù )。”

太(tài )平(píng )天(tiān )国(guó )洪(hóng )仁(rén )玕(gān )《资(zī )政(zhèng )新(xīn )篇(piān )》:“数(shù )百(bǎi )年(nián )来(lái ),各(gè )君(jūn )其(qí )邦(bāng ),各(gè )子(zǐ )其(qí )民(mín )。”

14.姓(xìng )。

《正(zhèng )字(zì )通(tōng )·口(kǒu )部(bù )》:“君(jūn ),姓(xìng )。

明(míng )有(yǒu )君(jūn )助(zhù )。”

阅读:3763

●君(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库