圭【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 圭

圭(guī )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):6画(huà );

guī

ㄍㄨㄟ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》古(gǔ )携(xié )切(qiē ),平(píng )齐(qí ),见(jiàn )。〕

1.古(gǔ )代(dài )帝(dì )王(wáng )诸(zhū )侯(hóu )朝(cháo )聘(pìn )、祭(jì )祀(sì )、丧(sàng )葬(zàng )等(děng )举(jǔ )行(háng )隆(lóng )重(zhòng )仪(yí )式(shì )时(shí )所(suǒ )用(yòng )的(de )玉(yù )製(zhì )礼(lǐ )器(qì )。长(zhǎng )条(tiáo )形(xíng ),上(shàng )尖(jiān )下(xià )方(fāng )。其(qí )名(míng )称(chēng )、大(dà )小(xiǎo )因(yīn )爵(jué )位(wèi )及(jí )用(yòng )途(tú )不(bú )同(tóng )而(ér )异(yì )。

《易(yì )·益(yì )》:“有(yǒu )孚(fú )中(zhōng )行(háng ),告(gào )公(gōng )用(yòng )圭(guī )。”

《仪(yí )礼(lǐ )·聘(pìn )礼(lǐ )》:“所(suǒ )以(yǐ )朝(cháo )天(tiān )子(zǐ ),圭(guī )与(yǔ )缫(sāo )皆(jiē )九(jiǔ )寸(cùn ),剡(yǎn )上(shàng )寸(cùn )半(bàn ),厚(hòu )半(bàn )寸(cùn ),博(bó )三(sān )寸(cùn )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“圭(guī ),所(suǒ )执(zhí )以(yǐ )为(wéi )瑞(ruì )节(jiē )也(yě ),剡(yǎn )上(shàng )象(xiàng )天(tiān )圜(huán )地(dì )方(fāng )也(yě )……九(jiǔ )寸(cùn ),上(shàng )公(gōng )之(zhī )圭(guī )也(yě )。”

贾(jiǎ )公(gōng )彦(yàn )疏(shū ):“凡(fán )圭(guī ),天(tiān )子(zǐ )镇(zhèn )圭(guī ),公(gōng )桓(huán )圭(guī ),侯(hóu )信(xìn )圭(guī ),皆(jiē )博(bó )三(sān )寸(cùn ),厚(hòu )半(bàn )寸(cùn ),剡(yǎn )上(shàng )左(zuǒ )右(yòu )各(gè )寸(cùn )半(bàn ),唯(wéi )长(zhǎng )短(duǎn )依(yī )命(mìng )数(shù )不(bú )同(tóng )。”

汉(hàn )刘(liú )向(xiàng )《说(shuō )苑(yuàn )·修(xiū )文(wén )》:“诸(zhū )侯(hóu )以(yǐ )圭(guī )为(wéi )贽(zhì )。圭(guī )者(zhě )玉(yù )也(yě ),薄(báo )而(ér )不(bú )挠(náo ),廉(lián )而(ér )不(bú )刿(guì ),有(yǒu )瑕(xiá )于(yú )中(zhōng ),必(bì )见(jiàn )于(yú )外(wài ),故(gù )诸(zhū )侯(hóu )以(yǐ )玉(yù )为(wéi )贽(zhì )。”

唐(táng )段(duàn )成(chéng )式(shì )《酉(yǒu )阳(yáng )杂(zá )俎(zǔ )·礼(lǐ )异(yì )》:“古(gǔ )者(zhě )安(ān )平(píng )用(yòng )璧(bì ),兴(xìng )事(shì )用(yòng )圭(guī ),成(chéng )功(gōng )用(yòng )璋(zhāng ),边(biān )戎(róng )用(yòng )珩(héng )。”参(cān )阅(yuè )清(qīng )武(wǔ )亿(yì )《古(gǔ )玉(yù )圭(guī )图(tú )说(shuō )》2.清(qīng )洁(jié ),洁(jié )净(jìng )。

《仪(yí )礼(lǐ )·士(shì )虞(yú )礼(lǐ )》:“圭(guī )为(wéi )而(ér )哀(āi )荐(jiàn )之(zhī )飨(xiǎng )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“圭(guī ),絜(jié )也(yě )。”

3.指(zhǐ )鲜(xiān )明(míng )。

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《祭(jì )湘(xiāng )君(jūn )夫(fū )人(rén )文(wén )》:“伏(fú )以(yǐ )祠(cí )宇(yǔ )毁(huǐ )顿(dùn ),凭(píng )附(fù )之(zhī )质(zhì ),丹(dān )青(qīng )之(zhī )饰(shì ),暗(àn )昧(mèi )不(bú )圭(guī ),不(bú )称(chēng )灵(líng )明(míng )。”

马(mǎ )其(qí )昶(chǎng )校(xiào )注(zhù ):“圭(guī )与(yǔ )蠲(juān )同(tóng )音(yīn ),《集(jí )韵(yùn )》:‘蠲(juān ),洁(jié )也(yě ),明(míng )也(yě ),通(tōng )作(zuò )圭(guī )。’”

4.古(gǔ )代(dài )测(cè )日(rì )影(yǐng )的(de )仪(yí )器(qì )叫(jiào )圭(guī )表(biǎo )。石(shí )座(zuò )上(shàng )的(de )横(héng )尺(chǐ )叫(jiào )圭(guī ),南(nán )北(běi )两(liǎng )端(duān )的(de )标(biāo )杆(gǎn )叫(jiào )表(biǎo ),用(yòng )以(yǐ )测(cè )量(liàng )日(rì )影(yǐng )长(zhǎng )短(duǎn )。参(cān )见(jiàn )“圭(guī )影(yǐng )”、“圭(guī )表(biǎo )”。

5.古(gǔ )代(dài )容(róng )量(liàng )单(dān )位(wèi )。

《孙(sūn )子(zǐ )算(suàn )经(jīng )》卷(juàn )上(shàng ):“量(liàng )之(zhī )所(suǒ )起(qǐ ),起(qǐ )于(yú )粟(sù )。六(liù )粟(sù )为(wéi )一(yī )圭(guī ),十(shí )圭(guī )为(wéi )一(yī )撮(cuō )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·西(xī )域(yù )传(chuán )上(shàng )·高(gāo )昌(chāng )》:“陛(bì )下(xià )终(zhōng )不(bú )得(dé )高(gāo )昌(chāng )圭(guī )粒(lì )咫(zhǐ )帛(bó )助(zhù )中(zhōng )国(guó )费(fèi )。”

明(míng )李(lǐ )时(shí )珍(zhēn )《本(běn )草(cǎo )纲(gāng )目(mù )·序(xù )例(lì )·陶(táo )隐(yǐn )居(jū )名(míng )医(yī )别(bié )录(lù )合(hé )药(yào )分(fèn )剂(jì )法(fǎ )则(zé )》:“量(liàng )之(zhī )所(suǒ )起(qǐ )为(wéi )圭(guī ),四(sì )圭(guī )为(wéi )撮(cuō ),十(shí )撮(cuō )为(wéi )勺(sháo ),十(shí )勺(sháo )为(wéi )合(hé ),十(shí )合(hé )为(wéi )升(shēng ),十(shí )升(shēng )为(wéi )斗(dòu ),五(wǔ )斗(dòu )曰(yuē )斛(hú ),二(èr )斛(hú )曰(yuē )石(shí )。”参(cān )见(jiàn )“圭(guī )撮(cuō )”。

6.古(gǔ )代(dài )重(zhòng )量(liàng )单(dān )位(wèi ),一(yī )两(liǎng )的(de )二(èr )百(bǎi )四(sì )十(shí )分(fèn )之(zhī )一(yī )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·律(lǜ )曆(lì )志(zhì )上(shàng )》“量(liàng )有(yǒu )轻(qīng )重(zhòng )”李(lǐ )贤(xián )注(zhù )引(yǐn )《说(shuō )苑(yuàn )》:“十(shí )粟(sù )重(zhòng )一(yī )圭(guī ),十(shí )圭(guī )重(zhòng )一(yī )铢(zhū ),二(èr )十(shí )四(sì )铢(zhū )重(zhòng )一(yī )两(liǎng ),十(shí )六(liù )两(liǎng )重(zhòng )一(yī )斤(jīn ),三(sān )十(shí )斤(jīn )重(zhòng )一(yī )钧(jūn ),四(sì )钧(jūn )重(zhòng )一(yī )石(shí )。”

7.墨(mò )形(xíng )似(sì )圭(guī ),故(gù )称(chēng )墨(mò )一(yī )锭(dìng )为(wéi )一(yī )圭(guī )。

张(zhāng )邦(bāng )基(jī )《墨(mò )庄(zhuāng )漫(màn )录(lù )》卷(juàn )六(liù )引(yǐn )宋(sòng )李(lǐ )格(gé )非(fēi )《破(pò )墨(mò )癖(pǐ )说(shuō )》云(yún ):“馀(yú )用(yòng )墨(mò ),每(měi )一(yī )二(èr )岁(suì )不(bú )能(néng )尽(jìn )一(yī )圭(guī )。”

8.姓(xìng )。

三(sān )国(guó )魏(wèi )有(yǒu )圭(guī )泰(tài )。见(jiàn )《三(sān )国(guó )志(zhì )·魏(wèi )志(zhì )·司(sī )马(mǎ )岐(qí )传(chuán )》。

阅读:2457

●圭(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库