直言极谏【登录】

ok8.org > 成语大全 > 直言极谏

【成(chéng )语(yǔ )】:直(zhí )言(yán )极(jí )谏(jiàn )

【拼(pīn )音(yīn )】:zhí yán jí jiàn

【解(jiě )释(shì )】:①谓(wèi )以(yǐ )正(zhèng )直(zhí )的(de )言(yán )论(lùn )谏(jiàn )诤(zhèng )。古(gǔ )时(shí )多(duō )用(yòng )于(yú )臣(chén )下(xià )对(duì )君(jūn )主(zhǔ )。②直(zhí )言(yán )极(jí )谏(jiàn )科(kē )的(de )省(shěng )称(chēng )。

【出(chū )处(chù )】:汉(hàn )·晁(cháo )错(cuò )《举(jǔ )贤(xián )良(liáng )对(duì )策(cè )》:“救(jiù )主(zhǔ )之(zhī )失(shī ),补(bǔ )主(zhǔ )之(zhī )过(guò ),扬(yáng )主(zhǔ )之(zhī )美(měi ),明(míng )主(zhǔ )之(zhī )功(gōng ),使(shǐ )主(zhǔ )内(nèi )无(wú )邪(xié )辟(pì )之(zhī )行(háng ),外(wài )无(wú )骞(qiān )污(wū )之(zhī )名(míng )。事(shì )君(jūn )若(ruò )此(cǐ ),可(kě )谓(wèi )直(zhí )言(yán )极(jí )谏(jiàn )之(zhī )士(shì )矣(yǐ )。”

【示(shì )例(lì )】:直(zhí )说(shuō )遭(zāo )怨(yuàn ),直(zhí )言(yán )遭(zāo )忌(jì ),就(jiù )为(wéi )刺(cì )了(le )别(bié )人(rén )的(de )心(xīn )——小(xiǎo )之(zhī )被(bèi )人(rén )骂(mà )为(wéi )‘臭(chòu )嘴(zuǐ )’,大(dà )之(zhī )可(kě )以(yǐ )杀(shā )身(shēn )。所(suǒ )以(yǐ )不(bú )折(shé )不(bú )扣(kòu )的(de )‘~’之(zhī )臣(chén ),到(dào )底(dǐ )是(shì )寥(liáo )寥(liáo )可(kě )数(shù )的(de )。 ★朱(zhū )自(zì )清(qīng )《论(lùn )老(lǎo )实(shí )话(huà )》

【近(jìn )义(yì )词(cí )】:直(zhí )言(yán )切(qiē )谏(jiàn )

【反(fǎn )义(yì )词(cí )】:

【语(yǔ )法(fǎ )】:作(zuò )谓(wèi )语(yǔ )、定(dìng )语(yǔ )、宾(bīn )语(yǔ );用(yòng )于(yú )处(chù )事(shì )

(直(zhí )言(yán )极(jí )谏(jiàn ),直(zhí )言(yán )极(jí )谏(jiàn ))

1.谓(wèi )以(yǐ )正(zhèng )直(zhí )的(de )言(yán )论(lùn )谏(jiàn )诤(zhèng )。古(gǔ )时(shí )多(duō )用(yòng )于(yú )臣(chén )下(xià )对(duì )君(jūn )主(zhǔ )。

汉(hàn )晁(cháo )错(cuò )《举(jǔ )贤(xián )良(liáng )对(duì )策(cè )》:“救(jiù )主(zhǔ )之(zhī )失(shī ),补(bǔ )主(zhǔ )之(zhī )过(guò ),扬(yáng )主(zhǔ )之(zhī )美(měi ),明(míng )主(zhǔ )之(zhī )功(gōng ),使(shǐ )主(zhǔ )内(nèi )无(wú )邪(xié )辟(pì )之(zhī )行(háng ),外(wài )无(wú )骞(qiān )污(wū )之(zhī )名(míng )。事(shì )君(jūn )若(ruò )此(cǐ ),可(kě )谓(wèi )直(zhí )言(yán )极(jí )谏(jiàn )之(zhī )士(shì )矣(yǐ )。”

《史(shǐ )记(jì )·孝(xiào )文(wén )本(běn )纪(jì )》:“及(jí )举(jǔ )贤(xián )良(liáng )方(fāng )正(zhèng )能(néng )直(zhí )言(yán )极(jí )谏(jiàn )者(zhě ),以(yǐ )匡(kuāng )朕(zhèn )之(zhī )不(bú )逮(dǎi )。”

宋(sòng )叶(yè )绍(shào )翁(wēng )《四(sì )朝(cháo )闻(wén )见(jiàn )录(lù )·贤(xián )良(liáng )》:“盖(gài )古(gǔ )之(zhī )所(suǒ )谓(wèi )贤(xián )良(liáng )方(fāng )正(zhèng )者(zhě ),能(néng )直(zhí )言(yán )极(jí )谏(jiàn )而(ér )已(yǐ )。”

明(míng )宋(sòng )濂(lián )《题(tí )太(tài )平(píng )策(cè )后(hòu )》:“昔(xī )成(chéng )宗(zōng )皇(huáng )帝(dì )临(lín )御(yù )万(wàn )方(fāng ),以(yǐ )天(tiān )下(xià )之(zhī )广(guǎng )非(fēi )一(yī )人(rén )耳(ěr )目(mù )所(suǒ )及(jí ),群(qún )臣(chén )有(yǒu )直(zhí )言(yán )极(jí )谏(jiàn )者(zhě ),咸(xián )嘉(jiā )纳(nà )焉(yān )。”

朱(zhū )自(zì )清(qīng )《论(lùn )老(lǎo )实(shí )话(huà )》:“直(zhí )说(shuō )遭(zāo )怨(yuàn ),直(zhí )言(yán )遭(zāo )忌(jì ),就(jiù )如(rú )刺(cì )了(le )别(bié )人(rén )的(de )心(xīn )--小(xiǎo )之(zhī )被(bèi )人(rén )骂(mà )为(wéi )‘臭(chòu )嘴(zuǐ )’,大(dà )之(zhī )可(kě )以(yǐ )杀(shā )身(shēn )。所(suǒ )以(yǐ )不(bú )折(shé )不(bú )扣(kòu )的(de )‘直(zhí )言(yán )极(jí )谏(jiàn )’之(zhī )臣(chén ),到(dào )底(dǐ )是(shì )寥(liáo )寥(liáo )可(kě )数(shù )的(de )。”

2.直(zhí )言(yán )极(jí )谏(jiàn )科(kē )的(de )省(shěng )称(chēng )。

唐(táng )白(bái )居(jū )易(yì )《唐(táng )扬(yáng )州(zhōu )仓(cāng )曹(cáo )参(cān )军(jūn )王(wáng )府(fǔ )君(jūn )志(zhì )铭(míng )并(bìng )序(xù )》:“播(bō )应(yīng )制(zhì )举(jǔ )对(duì )直(zhí )言(yán )极(jí )谏(jiàn )策(cè ),授(shòu )集(jí )贤(xián )殿(diàn )校(xiào )书(shū )郎(láng )。”

宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《答(dá )李(lǐ )端(duān )叔(shū )书(shū )》:“既(jì )及(jí )进(jìn )士(shì )第(dì ),贪(tān )得(dé )不(bú )已(yǐ )。又(yòu )举(jǔ )制(zhì )策(cè ),其(qí )实(shí )何(hé )所(suǒ )有(yǒu ),而(ér )其(qí )科(kē )号(hào )为(wéi )直(zhí )言(yán )极(jí )谏(jiàn ),故(gù )每(měi )纷(fēn )然(rán )诵(sòng )说(shuō )古(gǔ )今(jīn ),考(kǎo )论(lùn )是(shì )非(fēi ),以(yǐ )应(yīng )其(qí )名(míng )耳(ěr )。”参(cān )见(jiàn )“直(zhí )言(yán )极(jí )谏(jiàn )科(kē )”。

阅读:1851

●直言极谏(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库