抑【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 抑

抑(yì )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):7画(huà );

yì

〡ˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》于(yú )力(lì )切(qiē ),入(rù )职(zhí ),影(yǐng )。〕

“噫(yī )”的(de )被(bèi )通(tōng )假(jiǎ )字(zì )。

1.向(xiàng )下(xià )压(yā )。

《老(lǎo )子(zǐ )》:“高(gāo )者(zhě )抑(yì )之(zhī ),下(xià )者(zhě )举(jǔ )之(zhī )。”

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·齐(qí )俗(sú )训(xùn )》:“若(ruò )玺(xǐ )之(zhī )抑(yì )埴(zhí ),正(zhèng )与(yǔ )之(zhī )正(zhèng ),倾(qīng )与(yǔ )之(zhī )倾(qīng )。”

宋(sòng )沉(chén )括(kuò )《岸(àn )老(lǎo )堂(táng )记(jì )》:“野(yě )不(bú )加(jiā )抑(yì )而(ér )下(xià ),视(shì )不(bú )加(jiā )明(míng )而(ér )远(yuǎn )者(zhě ),封(fēng )高(gāo )以(yǐ )为(wéi )之(zhī )构(gòu )也(yě )。”

2.抑(yì )制(zhì );阻(zǔ )止(zhǐ )。

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·秦(qín )策(cè )一(yī )》:“约(yuē )纵(zòng )散(sàn )横(héng ),以(yǐ )抑(yì )强(qiáng )秦(qín )。”

《史(shǐ )记(jì )·魏(wèi )公(gōng )子(zǐ )列(liè )传(chuán )》:“遂(suí )乘(chéng )胜(shèng )逐(zhú )秦(qín )军(jūn )至(zhì )函(hán )谷(gǔ )关(guān ),抑(yì )秦(qín )兵(bīng ),秦(qín )兵(bīng )不(bú )敢(gǎn )出(chū )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )沉(chén )约(yuē )《齐(qí )故(gù )安(ān )陆(lù )昭(zhāo )王(wáng )碑(bēi )文(wén )》:“并(bìng )求(qiú )入(rù )奉(fèng )灵(líng )榇(chèn ),藩(fān )司(sī )抑(yì )而(ér )未(wèi )许(xǔ )。”

《明(míng )史(shǐ )·尹(yǐn )昌(chāng )隆(lóng )等(děng )传(chuán )赞(zàn )》:“忠(zhōng )臣(chén )之(zhī )志(zhì )抑(yì )而(ér )不(bú )伸(shēn ),亦(yì )可(kě )悲(bēi )夫(fū )。”

3.强(qiáng )迫(pò )。

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《上(shàng )张(zhāng )僕(pú )射(shè )书(shū )》:“古(gǔ )人(rén )有(yǒu )言(yán )曰(yuē ):‘人(rén )各(gè )有(yǒu )能(néng )有(yǒu )不(bú )能(néng )。’若(ruò )此(cǐ )者(zhě ),非(fēi )愈(yù )之(zhī )所(suǒ )能(néng )也(yě )。抑(yì )而(ér )行(háng )之(zhī ),必(bì )发(fā )狂(kuáng )疾(jí )。”

《元(yuán )史(shǐ )·赵(zhào )世(shì )延(yán )传(chuán )》:“蒙(méng )古(gǔ )军(jūn )士(shì )科(kē )差(chà )繁(fán )重(zhòng ),而(ér )军(jūn )士(shì )就(jiù )戍(shù )往(wǎng )来(lái )者(zhě )多(duō )害(hài )人(rén ),且(qiě )军(jūn )官(guān )或(huò )抑(yì )良(liáng )为(wéi )奴(nú )。”

4.贬(biǎn )斥(chì )。

《墨(mò )子(zǐ )·尚(shàng )贤(xián )中(zhōng )》:“不(bú )肖(xiāo )者(zhě )抑(yì )而(ér )废(fèi )之(zhī ),贫(pín )而(ér )贱(jiàn )之(zhī ),以(yǐ )为(wéi )徒(tú )役(yì )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·时(shí )序(xù )》:“贾(jiǎ )谊(yì )抑(yì )而(ér )邹(zōu )枚(méi )沉(chén ),亦(yì )可(kě )知(zhī )已(yǐ )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《八(bā )月(yuè )十(shí )五(wǔ )夜(yè )赠(zèng )张(zhāng )功(gōng )曹(cáo )》诗(shī ):“州(zhōu )家(jiā )申(shēn )名(míng )使(shǐ )家(jiā )抑(yì ),坎(kǎn )轲(kē )秪(zhī )得(dé )移(yí )荆(jīng )蛮(mán )。”

5.冤(yuān )屈(qū ),冤(yuān )枉(wǎng )。

《国(guó )语(yǔ )·晋(jìn )语(yǔ )九(jiǔ )》:“邢(xíng )侯(hóu )与(yǔ )雍(yōng )子(zǐ )争(zhēng )田(tián ),雍(yōng )子(zǐ )纳(nà )其(qí )女(nǚ )于(yú )叔(shū )鱼(yú )以(yǐ )求(qiú )直(zhí )。及(jí )断(duàn )狱(yù )之(zhī )日(rì ),叔(shū )鱼(yú )抑(yì )邢(xíng )侯(hóu )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“抑(yì ),枉(wǎng )也(yě )。”

6.俯(fǔ )。参(cān )见(jiàn )“抑(yì )首(shǒu )”。

7.低(dī )沉(chén )。

汉(hàn )蔡(cài )邕(yōng )《琴(qín )赋(fù )》:“于(yú )是(shì )繁(fán )弦(xián )既(jì )抑(yì ),雅(yǎ )韵(yùn )复(fù )扬(yáng )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《宿(xiǔ )龙(lóng )宫(gōng )滩(tān )》诗(shī ):“浩(hào )浩(hào )复(fù )汤(tāng )汤(tāng ),滩(tān )声(shēng )抑(yì )更(gèng )扬(yáng )。”

《辽(liáo )史(shǐ )·乐(lè )志(zhì )》:“天(tiān )音(yīn )扬(yáng ),地(dì )音(yīn )抑(yì )。”

8.没(méi ),死(sǐ )亡(wáng )。

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·本(běn )经(jīng )训(xùn )》:“则(zé )兵(bīng )革(gé )兴(xìng )而(ér )分(fèn )争(zhēng )生(shēng ),民(mín )之(zhī )灭(miè )抑(yì )夭(yāo )隐(yǐn ),虐(nuè )杀(shā )不(bú )辜(gū ),而(ér )刑(xíng )诛(zhū )无(wú )罪(zuì ),于(yú )是(shì )生(shēng )矣(yǐ )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“抑(yì ),没(méi )也(yě )。言(yán )民(mín )有(yǒu )灭(miè )没(méi )夭(yāo )折(shé )之(zhī )痛(tòng )。”

9.违(wéi )拗(niù )。

《水(shuǐ )浒(hǔ )传(chuán )》第(dì )六(liù )二(èr )回(huí ):“卢(lú )俊(jùn )义(yì )抑(yì )众(zhòng )人(rén )不(bú )过(guò ),只(zhī )得(dé )又(yòu )住(zhù )了(le )几(jǐ )日(rì )。”

10.似(sì );如(rú )。

《国(guó )语(yǔ )·鲁(lǔ )语(yǔ )下(xià )》:“楚(chǔ )公(gōng )子(zǐ )甚(shèn )美(měi ),不(bú )大(dà )夫(fū )矣(yǐ ),抑(yì )君(jūn )也(yě )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“似(sì )君(jūn )也(yě )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )三(sān )十(shí )一(yī )年(nián )》作(zuò )“令(lìng )尹(yǐn )似(sì )君(jūn )矣(yǐ )”。

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“言(yán )令(lìng )尹(yǐn )威(wēi )仪(yí )已(yǐ )是(shì )国(guó )君(jūn )之(zhī )容(róng )矣(yǐ )。”

汉(hàn )贾(jiǎ )谊(yì )《新(xīn )书(shū )·匈(xiōng )奴(nú )》:“故(gù )牵(qiān )其(qí )耳(ěr ),牵(qiān )其(qí )目(mù ),牵(qiān )其(qí )口(kǒu ),牵(qiān )其(qí )腹(fù ),四(sì )者(zhě )已(yǐ )牵(qiān ),又(yòu )引(yǐn )其(qí )心(xīn ),安(ān )得(dé )不(bú )来(lái )!下(xià )胡(hú )抑(yì )抎(yǔn )也(yě )。”

卢(lú )文(wén )弨(chāo )注(zhù ):“抎(yǔn ),陨(yǔn )也(yě )。言(yán )降(jiàng )下(xià )胡(hú )人(rén ),如(rú )陨(yǔn )坠(zhuì )之(zhī )易(yì )。”

11.犹(yóu )按(àn )。谓(wèi )加(jiā )按(àn )语(yǔ )。表(biǎo )示(shì )意(yì )见(jiàn )。

《世(shì )说(shuō )新(xīn )语(yǔ )·品(pǐn )藻(zǎo )》“仲(zhòng )举(jǔ )遂(suí )在(zài )三(sān )君(jūn )之(zhī )下(xià ),元(yuán )礼(lǐ )居(jū )八(bā )俊(jùn )之(zhī )上(shàng )”刘(liú )孝(xiào )标(biāo )注(zhù )引(yǐn )三(sān )国(guó )吴(wú )姚(yáo )信(xìn )《士(shì )纬(wěi )》:“陈(chén )仲(zhòng )举(jǔ )体(tǐ )气(qì )高(gāo )烈(liè ),有(yǒu )王(wáng )臣(chén )之(zhī )节(jiē );李(lǐ )元(yuán )礼(lǐ )忠(zhōng )壮(zhuàng )正(zhèng )直(zhí ),有(yǒu )社(shè )稷(jì )之(zhī )能(néng )。海(hǎi )内(nèi )论(lùn )之(zhī )未(wèi )决(jué ),蔡(cài )伯(bó )喈(jiē )抑(yì )一(yī )言(yán )以(yǐ )变(biàn )之(zhī ),疑(yí )论(lùn )乃(nǎi )定(dìng )也(yě )。”

12.副(fù )词(cí )。难(nán )道(dào ),岂(qǐ )。表(biǎo )示(shì )反(fǎn )诘(jié )。

《孟(mèng )子(zǐ )·梁(liáng )惠(huì )王(wáng )上(shàng )》:“抑(yì )王(wáng )兴(xìng )甲(jiǎ )兵(bīng ),危(wēi )士(shì )臣(chén ),构(gòu )怨(yuàn )于(yú )诸(zhū )侯(hóu ),然(rán )后(hòu )快(kuài )于(yú )心(xīn )与(yǔ )?”

13.副(fù )词(cí )。犹(yóu )又(yòu )。表(biǎo )示(shì )重(zhòng )複(fú ),连(lián )续(xù )。

宋(sòng )辛(xīn )弃(qì )疾(jí )《美(měi )芹(qín )十(shí )论(lùn )·审(shěn )势(shì )》:“臣(chén )抑(yì )闻(wén )古(gǔ )之(zhī )善(shàn )觇(chān )人(rén )国(guó )者(zhě ),如(rú )良(liáng )医(yī )之(zhī )切(qiē )脉(mò ),知(zhī )其(qí )受(shòu )病(bìng )之(zhī )处(chù )而(ér )逆(nì )其(qí )必(bì )殒(yǔn )之(zhī )期(qī ),初(chū )不(bú )易(yì )肥(féi )瘠(jí )而(ér )易(yì )其(qí )智(zhì )。”

14.副(fù )词(cí )。表(biǎo )示(shì )语(yǔ )气(qì )。犹(yóu )或(huò )许(xǔ ),或(huò )者(zhě )。

《晋(jìn )书(shū )·姚(yáo )泓(hóng )载(zǎi )记(jì )》:“物(wù )极(jí )必(bì )反(fǎn ),抑(yì )斯(sī )之(zhī )谓(wèi )欤(yú )?”

15.连(lián )词(cí )。还(hái )是(shì )。表(biǎo )示(shì )选(xuǎn )择(zé )。

《论(lùn )语(yǔ )·学(xué )而(ér )》:“夫(fū )子(zǐ )至(zhì )于(yú )是(shì )邦(bāng )也(yě ),必(bì )闻(wén )其(qí )政(zhèng ),求(qiú )之(zhī )与(yǔ )?抑(yì )与(yǔ )之(zhī )与(yǔ )?”唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《命(mìng )官(guān )》:“官(guān )之(zhī )命(mìng ),宜(yí )以(yǐ )材(cái )耶(yē )?抑(yì )以(yǐ )姓(xìng )乎(hū )?”鲁(lǔ )迅(xùn )《书(shū )信(xìn )集(jí )·致(zhì )章(zhāng )廷(tíng )谦(qiān )》:“买(mǎi )书(shū )抑(yì )买(mǎi )茶(chá )叶(yè ),问(wèn )题(tí )非(fēi )小(xiǎo ),一(yī )时(shí )殊(shū )难(nán )决(jué )定(dìng )。”

16.连(lián )词(cí )。如(rú )果(guǒ )。表(biǎo )示(shì )假(jiǎ )设(shè )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )十(shí )三(sān )年(nián )》:“晋(jìn )侯(hóu )使(shǐ )叔(shū )向(xiàng )告(gào )刘(liú )献(xiàn )公(gōng )曰(yuē ):‘抑(yì )齐(qí )人(rén )不(bú )盟(méng ),若(ruò )之(zhī )何(hé )?’”

17.连(lián )词(cí )。但(dàn )是(shì ),然(rán )而(ér )。表(biǎo )示(shì )转(zhuǎn )折(shé )。

《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )二(èr )十(shí )三(sān )年(nián )》:“多(duō )则(zé )多(duō )矣(yǐ ),抑(yì )君(jūn )似(sì )鼠(shǔ )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《送(sòng )许(xǔ )郢(yǐng )州(zhōu )序(xù )》:“愈(yù )虽(suī )不(bú )敢(gǎn )私(sī )其(qí )大(dà )恩(ēn ),抑(yì )不(bú )可(kě )不(bú )谓(wèi )之(zhī )知(zhī )己(jǐ )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《上(shàng )皇(huáng )帝(dì )万(wàn )言(yán )书(shū )》:“其(qí )所(suǒ )施(shī )设(shè ),虽(suī )未(wèi )能(néng )尽(jìn )当(dāng )先(xiān )王(wáng )之(zhī )意(yì ),抑(yì )其(qí )大(dà )略(luè ),可(kě )谓(wèi )合(hé )矣(yǐ )。”

清(qīng )和(hé )邦(bāng )额(é )《夜(yè )谭(tán )随(suí )录(lù )·邱(qiū )生(shēng )》:“儿(ér )所(suǒ )以(yǐ )厚(hòu )赠(zèng ),虽(suī )聊(liáo )酬(chóu )一(yī )夕(xī )枕(zhěn )席(xí )之(zhī )爱(ài ),抑(yì )有(yǒu )一(yī )事(shì )相(xiàng )嘱(zhǔ )托(tuō ),幸(xìng )垂(chuí )庇(bì )也(yě )。”

18.连(lián )词(cí )。即(jí )使(shǐ )。表(biǎo )示(shì )让(ràng )步(bù )。

《韩(hán )诗(shī )外(wài )传(chuán )》卷(juàn )五(wǔ ):“以(yǐ )天(tiān )下(xià )之(zhī )王(wáng )公(gōng )莫(mò )之(zhī )好(hǎo )也(yě ),而(ér )是(shì )子(zǐ )独(dú )好(hǎo )之(zhī ),以(yǐ )民(mín )莫(mò )之(zhī )为(wéi )也(yě ),而(ér )是(shì )子(zǐ )独(dú )为(wéi )之(zhī )也(yě )。抑(yì )为(wéi )之(zhī )者(zhě )穷(qióng ),而(ér )是(shì )子(zǐ )犹(yóu )为(wéi )之(zhī )。”

19.连(lián )词(cí )。于(yú )是(shì ),而(ér )且(qiě )。表(biǎo )示(shì )承(chéng )接(jiē )。

《国(guó )语(yǔ )·鲁(lǔ )语(yǔ )下(xià )》:“夫(fū )盟(méng ),信(xìn )之(zhī )要(yào )也(yě )。

晋(jìn )为(wéi )盟(méng )主(zhǔ ),是(shì )主(zhǔ )信(xìn )也(yě )。若(ruò )盟(méng )而(ér )弃(qì )鲁(lǔ )侯(hóu ),信(xìn )抑(yì )阙(què )矣(yǐ )。”

宋(sòng )周(zhōu )密(mì )《齐(qí )东(dōng )野(yě )语(yǔ )·南(nán )园(yuán )香(xiāng )山(shān )》:“然(rán )其(qí )间(jiān )率(lǜ )多(duō )浮(fú )诞(dàn )之(zhī )语(yǔ ),抑(yì )有(yǒu )乘(chéng )时(shí )以(yǐ )丑(chǒu )名(míng )恶(è )声(shēng ),以(yǐ )诋(dǐ )平(píng )日(rì )所(suǒ )不(bú )乐(lè )以(yǐ )甘(gān )心(xīn )者(zhě )。”

20.助(zhù )词(cí ),用(yòng )于(yú )句(jù )首(shǒu )。

《诗(shī )·郑(zhèng )风(fēng )·大(dà )叔(shū )于(yú )田(tián )》:“抑(yì )磬(qìng )控(kòng )忌(jì ),抑(yì )纵(zòng )送(sòng )忌(jì )。”

朱(zhū )熹(xī )集(jí )传(chuán ):“抑(yì )、忌(jì ),皆(jiē )语(yǔ )助(zhù )词(cí )。”

清(qīng )戴(dài )震(zhèn )《与(yǔ )方(fāng )希(xī )原(yuán )书(shū )》:“抑(yì )言(yán )山(shān )也(yě ),言(yán )水(shuǐ )也(yě ),时(shí )或(huò )不(bú )尽(jìn )山(shān )之(zhī )奥(ào ),水(shuǐ )之(zhī )奇(qí )。”

21.通(tōng )“懿(yì )”。美(měi )。

《诗(shī )·齐(qí )风(fēng )·猗(yī )嗟(jiē )》:“抑(yì )若(ruò )扬(yáng )兮(xī ),美(měi )目(mù )扬(yáng )兮(xī )。”

毛(máo )传(chuán ):“抑(yì ),美(měi )色(sè )。”

马(mǎ )瑞(ruì )辰(chén )通(tōng )释(shì ):“懿(yì )、抑(yì )古(gǔ )通(tōng )用(yòng )。”

阅读:2765

●抑(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库