玄【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 玄

玄(xuán )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):5画(huà );

I

xuán

ㄒㄩㄢˊ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》胡(hú )涓(juān )切(qiē ),平(píng )先(xiān ),匣(xiá )。〕

“伭(xián )”的(de )被(bèi )通(tōng )假(jiǎ )字(zì )。

1.赤(chì )黑(hēi )色(sè )。后(hòu )多(duō )用(yòng )以(yǐ )指(zhǐ )黑(hēi )色(sè )。

《诗(shī )·豳(bīn )风(fēng )·七(qī )月(yuè )》:“载(zǎi )玄(xuán )载(zǎi )黄(huáng ),我(wǒ )朱(zhū )孔(kǒng )阳(yáng )。”

毛(máo )传(chuán ):“玄(xuán ),黑(hēi )而(ér )有(yǒu )赤(chì )也(yě )。”

《书(shū )·汤(tāng )诰(gào )》:“敢(gǎn )用(yòng )玄(xuán )牲(shēng ),敢(gǎn )昭(zhāo )告(gào )于(yú )上(shàng )天(tiān )神(shén )后(hòu ),请(qǐng )罪(zuì )有(yǒu )夏(xià )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“夏(xià )家(jiā )尚(shàng )黑(hēi ),于(yú )时(shí )未(wèi )变(biàn )夏(xià )礼(lǐ ),故(gù )不(bú )用(yòng )白(bái )也(yě )。”

晋(jìn )卢(lú )谌(chén )《与(yǔ )司(sī )空(kōng )刘(liú )琨(kūn )书(shū )》:“盖(gài )本(běn )同(tóng )末(mò )异(yì ),杨(yáng )朱(zhū )兴(xìng )哀(āi ),始(shǐ )素(sù )终(zhōng )玄(xuán ),墨(mò )翟(zhái )垂(chuí )涕(tì )。”

明(míng )高(gāo )启(qǐ )《秋(qiū )怀(huái )》诗(shī )之(zhī )八(bā ):“世(shì )故(gù )逐(zhú )人(rén )老(lǎo ),髮(fà )鬓(bìn )能(néng )久(jiǔ )玄(xuán )?”

2.《易(yì )·坤(kūn )》:“天(tiān )玄(xuán )而(ér )地(dì )黄(huáng )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“天(tiān )色(sè )玄(xuán ),地(dì )色(sè )黄(huáng )。”后(hòu )因(yīn )以(yǐ )“玄(xuán )”指(zhǐ )天(tiān )。

《文(wén )选(xuǎn )·扬(yáng )雄(xióng )〈剧(jù )秦(qín )美(měi )新(xīn )〉》:“或(huò )玄(xuán )而(ér )萌(méng ),或(huò )黄(huáng )而(ér )芽(yá )。”

刘(liú )良(liáng )注(zhù ):“玄(xuán ),天(tiān )也(yě );黄(huáng ),地(dì )也(yě )。”

唐(táng )李(lǐ )峤(qiáo )《为(wéi )张(zhāng )令(lìng )让(ràng )麟(lín )台(tái )监(jiān )国(guó )公(gōng )表(biǎo )》:“无(wú )私(sī )之(zhī )覆(fù ),弥(mí )大(dà )于(yú )九(jiǔ )玄(xuán );至(zhì )公(gōng )之(zhī )途(tú ),永(yǒng )隆(lóng )于(yú )万(wàn )国(guó )。”

《宋(sòng )史(shǐ )·太(tài )宗(zōng )纪(jì )二(èr )》:“[诏(zhào )曰(yuē )]当(dāng )与(yǔ )卿(qīng )等(děng )审(shěn )刑(xíng )政(zhèng )之(zhī )阙(què )失(shī ),稼(jià )穑(sè )之(zhī )艰(jiān )难(nán ),恤(xù )物(wù )安(ān )人(rén ),以(yǐ )祈(qí )玄(xuán )祐(yòu )。”

3.北(běi )方(fāng );北(běi )向(xiàng )的(de )。参(cān )见(jiàn )“玄(xuán )堂(táng )”、“玄(xuán )海(hǎi )”、“玄(xuán )方(fāng )”。

4.指(zhǐ )玄(xuán )酒(jiǔ ),古(gǔ )代(dài )祭(jì )祀(sì )时(shí )当(dāng )酒(jiǔ )用(yòng )的(de )清(qīng )水(shuǐ )。

《荀(xún )子(zǐ )·礼(lǐ )论(lùn )》:“大(dà )飨(xiǎng ),尚(shàng )玄(xuán )尊(zūn )。”

杨(yáng )倞(liàng )注(zhù ):“玄(xuán )酒(jiǔ ),水(shuǐ )也(yě )。”也(yě )指(zhǐ )水(shuǐ )。

《楚(chǔ )辞(cí )·刘(liú )向(xiàng )〈九(jiǔ )叹(tàn )·离(lí )世(shì )〉》:“玄(xuán )舆(yú )驰(chí )而(ér )并(bìng )集(jí )兮(xī ),身(shēn )容(róng )与(yǔ )而(ér )日(rì )远(yuǎn )。”

王(wáng )逸(yì )注(zhù ):“玄(xuán )者(zhě ),水(shuǐ )也(yě )。言(yán )己(jǐ )以(yǐ )水(shuǐ )为(wéi )车(chē )与(yǔ )船(chuán ),并(bìng )驰(chí )而(ér )流(liú ),故(gù )身(shēn )容(róng )与(yǔ )日(rì )以(yǐ )远(yuǎn )也(yě )。”

5.深(shēn )奥(ào );玄(xuán )妙(miào )。

《老(lǎo )子(zǐ )》:“玄(xuán )之(zhī )又(yòu )玄(xuán ),众(zhòng )妙(miào )之(zhī )门(mén )。”

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )颜(yán )延(yán )之(zhī )《五(wǔ )君(jūn )咏(yǒng )·向(xiàng )常(cháng )侍(shì )》:“探(tàn )道(dào )好(hǎo )渊(yuān )玄(xuán ),观(guān )书(shū )鄙(bǐ )章(zhāng )句(jù )。”

明(míng )高(gāo )启(qǐ )《夏(xià )夜(yè )起(qǐ )行(háng )》诗(shī ):“欲(yù )推(tuī )理(lǐ )乱(luàn )象(xiàng ),天(tiān )道(dào )幽(yōu )且(qiě )玄(xuán )。”

杨(yáng )朔(shuò )《三(sān )千(qiān )里(lǐ )江(jiāng )山(shān )》第(dì )十(shí )八(bā )段(duàn ):“﹝刘(liú )福(fú )生(shēng )﹞有(yǒu )一(yī )回(huí )梦(mèng )见(jiàn )会(huì )飞(fēi )了(le )……才(cái )要(yào )落(luò )地(dì ),腿(tuǐ )一(yī )蹬(dēng ),又(yòu )起(qǐ )来(lái )了(le )。你(nǐ )说(shuō )玄(xuán )不(bú )玄(xuán )?”

6.指(zhǐ )深(shēn )奥(ào )的(de )道(dào )理(lǐ )。

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《进(jìn )学(xué )解(jiě )》:“纪(jì )事(shì )者(zhě )必(bì )提(tí )其(qí )要(yào ),纂(zuǎn )言(yán )者(zhě )必(bì )钩(gōu )其(qí )玄(xuán )。”

7.远(yuǎn );幽(yōu )远(yuǎn )。

《文(wén )选(xuǎn )·陆(lù )机(jī )〈演(yǎn )连(lián )珠(zhū )〉》:“通(tōng )于(yú )变(biàn )者(zhě ),用(yòng )约(yuē )而(ér )利(lì )博(bó );明(míng )其(qí )要(yào )者(zhě ),器(qì )浅(qiǎn )而(ér )应(yīng )玄(xuán )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù ):“《广(guǎng )雅(yǎ )》曰(yuē ):‘玄(xuán ),远(yuǎn )也(yě )。’”

《文(wén )选(xuǎn )·江(jiāng )淹(yān )〈杂(zá )体(tǐ )诗(shī )·效(xiào )袁(yuán )淑(shū )“从(cóng )驾(jià )”〉》:“宫(gōng )庙(miào )礼(lǐ )哀(āi )敬(jìng ),枌(fén )邑(yì )道(dào )严(yán )玄(xuán )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù ):“《说(shuō )文(wén )》:‘玄(xuán ),幽(yōu )远(yuǎn )也(yě )。’谓(wèi )神(shén )道(dào )幽(yōu )远(yuǎn )也(yě )。”

8.大(dà )。

隋(suí )许(xǔ )善(shàn )心(xīn )《神(shén )雀(què )颂(sòng )》:“功(gōng )玄(xuán )不(bú )器(qì ),道(dào )要(yào )无(wú )名(míng )。”

唐(táng )张(zhāng )说(shuō )《述(shù )圣(shèng )颂(sòng )序(xù )》:“德(dé )厚(hòu )者(zhě )施(shī )溥(pǔ ),功(gōng )玄(xuán )者(zhě )应(yīng )速(sù )。”参(cān )见(jiàn )“玄(xuán )夏(xià )”、“玄(xuán )波(bō )”。

9.形(xíng )容(róng )浓(nóng )厚(hòu ),浓(nóng )密(mì )。参(cān )见(jiàn )“玄(xuán )云(yún )”、“玄(xuán )荫(yīn )”。

10.中(zhōng )国(guó )古(gǔ )代(dài )哲(zhé )学(xué )家(jiā )指(zhǐ )宇(yǔ )宙(zhòu )本(běn )体(tǐ )。

汉(hàn )扬(yáng )雄(xióng )《太(tài )玄(xuán )·攡(chī )》:“玄(xuán )者(zhě ),幽(yōu )攡(chī )万(wàn )类(lèi )而(ér )不(bú )见(jiàn )形(xíng )者(zhě )也(yě )。”

11.《老(lǎo )子(zǐ )》书(shū )中(zhōng )称(chēng )“道(dào )”为(wéi )“玄(xuán )之(zhī )又(yòu )玄(xuán )”,后(hòu )因(yīn )以(yǐ )指(zhǐ )道(dào )家(jiā )学(xué )说(shuō )。

《文(wén )选(xuǎn )·孔(kǒng )稚(zhì )珪(guī )〈北(běi )山(shān )移(yí )文(wén )〉》:“世(shì )有(yǒu )周(zhōu )子(zǐ ),隽(jùn )俗(sú )之(zhī )士(shì ),既(jì )文(wén )且(qiě )博(bó ),亦(yì )玄(xuán )亦(yì )史(shǐ )。”

张(zhāng )铣(xǐ )注(zhù ):“玄(xuán ),谓(wèi )老(lǎo )庄(zhuāng )之(zhī )道(dào )也(yě )。”

《梁(liáng )书(shū )·武(wǔ )帝(dì )纪(jì )下(xià )》:“少(shǎo )而(ér )笃(dǔ )学(xué ),洞(dòng )达(dá )儒(rú )、玄(xuán )。”

《魏(wèi )书(shū )·儒(rú )林(lín )传(chuán )·李(lǐ )业(yè )兴(xìng )》:“萧(xiāo )衍(yǎn )亲(qīn )问(wèn )业(yè )兴(xìng )曰(yuē ):‘闻(wén )卿(qīng )善(shàn )于(yú )经(jīng )义(yì ),儒(rú )、玄(xuán )之(zhī )中(zhōng )何(hé )所(suǒ )通(tōng )达(dá )?’”

12.指(zhǐ )佛(fó )教(jiāo )。参(cān )见(jiàn )“玄(xuán )讲(jiǎng )”、“玄(xuán )籍(jí )”。

13.通(tōng )“悬(xuán )”。悬(xuán )挂(guà ),高(gāo )挂(guà )。参(cān )见(jiàn )“玄(xuán )泉(quán )”、“玄(xuán )圃(pǔ )”。

14.姓(xìng )。

汉(hàn )有(yǒu )玄(xuán )贺(hè )。见(jiàn )《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·第(dì )五(wǔ )伦(lún )传(chuán )》。

II

xuàn

ㄒㄩㄢˋ

〔《集(jí )韵(yùn )》荧(yíng )绢(juàn )切(qiē ),去(qù )霰(xiàn ),匣(xiá )。〕

1.同(tóng )“泫(xuàn )”。参(cān )见(jiàn )“玄(xuán )溷(hùn )”。

2.通(tōng )“眩(xuàn )”。迷(mí )乱(luàn ),迷(mí )惑(huò )。

《荀(xún )子(zǐ )·正(zhèng )论(lùn )》:“上(shàng )周(zhōu )密(mì ),则(zé )下(xià )玄(xuán )疑(yí )矣(yǐ )。”

杨(yáng )倞(liàng )注(zhù ):“玄(xuán ),读(dú )为(wéi )眩(xuàn ),惑(huò )也(yě )。”

3.通(tōng )“炫(xuàn )”。参(cān )见(jiàn )“玄(xuán )耀(yào )”。

阅读:2662

●玄(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库