典【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 典

典(diǎn )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):8画(huà );

I

di·n

ㄉ〡ㄢˇ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》多(duō )殄(tiǎn )切(qiē ),上(shàng )铣(xǐ ),端(duān )。〕

1.简(jiǎn )册(cè ),指(zhǐ )可(kě )以(yǐ )作(zuò )为(wéi )典(diǎn )范(fàn )的(de )重(zhòng )要(yào )书(shū )籍(jí )。

《书(shū )·五(wǔ )子(zǐ )之(zhī )歌(gē )》:“明(míng )明(míng )我(wǒ )祖(zǔ ),万(wàn )邦(bāng )之(zhī )君(jūn ),有(yǒu )典(diǎn )有(yǒu )则(zé ),贻(yí )厥(jué )子(zǐ )孙(sūn )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“典(diǎn ),谓(wèi )经(jīng )籍(jí )。”

汉(hàn )王(wáng )符(fú )《潜(qián )夫(fū )论(lùn )·赞(zàn )学(xué )》:“是(shì )故(gù )索(suǒ )物(wù )于(yú )夜(yè )室(shì )者(zhě ),莫(mò )良(liáng )于(yú )火(huǒ );索(suǒ )道(dào )于(yú )当(dāng )世(shì )者(zhě ),莫(mò )良(liáng )于(yú )典(diǎn )。典(diǎn )者(zhě ),经(jīng )也(yě ),先(xiān )圣(shèng )之(zhī )所(suǒ )制(zhì )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·原(yuán )道(dào )》:“玄(xuán )圣(shèng )创(chuàng )典(diǎn ),素(sù )王(wáng )述(shù )训(xùn )。”

2.常(cháng )道(dào ),准(zhǔn )则(zé )。

《书(shū )·皋(gāo )陶(táo )谟(mó )》:“天(tiān )叙(xù )有(yǒu )典(diǎn ),敕(chì )我(wǒ )五(wǔ )典(diǎn )五(wǔ )惇(dūn )哉(zāi )!”孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“天(tiān )次(cì )叙(xù )人(rén )伦(lún ),使(shǐ )有(yǒu )常(cháng )性(xìng ),故(gù )人(rén )君(jūn )为(wéi )政(zhèng ),当(dāng )敕(chì )正(zhèng )我(wǒ )父(fù )母(mǔ )兄(xiōng )弟(dì )子(zǐ )五(wǔ )常(cháng )之(zhī )教(jiāo )。”

《仪(yí )礼(lǐ )·士(shì )昏(hūn )礼(lǐ )》:“致(zhì )命(mìng )曰(yuē ):某(mǒu )敢(gǎn )纳(nà )徵(zhēng )。对(duì )曰(yuē ):吾(wú )子(zǐ )顺(shùn )先(xiān )典(diǎn ),贶(kuàng )某(mǒu )重(zhòng )礼(lǐ ),某(mǒu )不(bú )敢(gǎn )辞(cí ),敢(gǎn )不(bú )承(chéng )命(mìng )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“典(diǎn ),常(cháng )也(yě ),法(fǎ )也(yě )。”参(cān )见(jiàn )“典(diǎn )常(cháng )”。

3.制(zhì )度(dù );法(fǎ )规(guī );法(fǎ )律(lǜ )。

《国(guó )语(yǔ )·晋(jìn )语(yǔ )四(sì )》:“阳(yáng )人(rén )有(yǒu )夏(xià )、商(shāng )之(zhī )嗣(sì )典(diǎn ),有(yǒu )周(zhōu )室(shì )之(zhī )师(shī )旅(lǚ ),樊(fán )仲(zhòng )之(zhī )官(guān )守(shǒu )焉(yān )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“典(diǎn ),法(fǎ )也(yě )。”

《周(zhōu )礼(lǐ )·天(tiān )官(guān )·大(dà )宰(zǎi )》:“掌(zhǎng )建(jiàn )邦(bāng )之(zhī )六(liù )典(diǎn ),以(yǐ )佐(zuǒ )王(wáng )治(zhì )邦(bāng )国(guó )。”

唐(táng )薛(xuē )用(yòng )弱(ruò )《集(jí )异(yì )记(jì )·王(wáng )维(wéi )》:“后(hòu )由(yóu )此(cǐ )事(shì ),皆(jiē )从(cóng )宽(kuān )典(diǎn );至(zhì )于(yú )贬(biǎn )黜(chù ),亦(yì )获(huò )善(shàn )地(dì )。”

清(qīng )王(wáng )韬(tāo )《瓮(wèng )牖(yǒu )馀(yú )谈(tán )·记(jì )伊(yī )兴(xìng )额(é )战(zhàn )绩(jì )》:“﹝都(dōu )统(tǒng )﹞约(yuē )束(shù )士(shì )旅(lǚ ),极(jí )为(wéi )严(yán )肃(sù ),有(yǒu )妄(wàng )取(qǔ )民(mín )间(jiān )一(yī )物(wù )者(zhě ),立(lì )寘(tián )重(zhòng )典(diǎn ),虽(suī )所(suǒ )亲(qīn )爱(ài ),法(fǎ )不(bú )少(shǎo )屈(qū )。”

4.典(diǎn )礼(lǐ ),仪(yí )节(jiē )。

《国(guó )语(yǔ )·周(zhōu )语(yǔ )下(xià )》:“若(ruò )启(qǐ )先(xiān )王(wáng )之(zhī )遗(yí )训(xùn ),省(shěng )其(qí )典(diǎn )图(tú )刑(xíng )法(fǎ ),而(ér )观(guān )其(qí )废(fèi )兴(xìng )者(zhě ),皆(jiē )可(kě )知(zhī )也(yě )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“典(diǎn ),礼(lǐ )也(yě )。”

《宋(sòng )书(shū )·蔡(cài )廓(kuò )传(chuán )》:“时(shí )中(zhōng )书(shū )令(lìng )傅(fù )亮(liàng )任(rèn )寄(jì )隆(lóng )重(zhòng ),学(xué )冠(guàn )当(dāng )时(shí ),朝(cháo )廷(tíng )仪(yí )典(diǎn ),皆(jiē )取(qǔ )定(dìng )于(yú )亮(liàng )。”

5.典(diǎn )故(gù )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )十(shí )五(wǔ )年(nián )》:“王(wáng )曰(yuē ):‘籍(jí )父(fù )其(qí )无(wú )后(hòu )乎(hū ),数(shù )典(diǎn )而(ér )忘(wàng )其(qí )祖(zǔ )!’”宋(sòng )龚(gōng )颐(yí )正(zhèng )《芥(jiè )隐(yǐn )笔(bǐ )记(jì )·杀(shā )之(zhī )三(sān )宥(yòu )之(zhī )三(sān )》:“曹(cáo )孟(mèng )德(dé )问(wèn )孔(kǒng )北(běi )海(hǎi ):武(wǔ )王(wáng )伐(fá )纣(zhòu ),以(yǐ )妲(dá )己(jǐ )赐(cì )周(zhōu )公(gōng ),出(chū )何(hé )典(diǎn )?”

6.典(diǎn )雅(yǎ )。

《西(xī )京(jīng )杂(zá )记(jì )》卷(juàn )三(sān ):“司(sī )马(mǎ )长(zhǎng )卿(qīng )赋(fù ),时(shí )人(rén )皆(jiē )称(chēng )典(diǎn )而(ér )丽(lì )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )萧(xiāo )统(tǒng )《答(dá )玄(xuán )圃(pǔ )园(yuán )讲(jiǎng )颂(sòng )启(qǐ )令(lìng )》:“辞(cí )典(diǎn )文(wén )艳(yàn ),既(jì )温(wēn )且(qiě )雅(yǎ )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《送(sòng )浮(fú )屠(tú )令(lìng )纵(zòng )西(xī )游(yóu )序(xù )》:“令(lìng )纵(zòng )从(cóng )而(ér )为(wéi )之(zhī )歌(gē )颂(sòng )。典(diǎn )而(ér )不(bú )谀(yú ),丽(lì )而(ér )不(bú )淫(yín ),其(qí )有(yǒu )中(zhōng )古(gǔ )之(zhī )遗(yí )风(fēng )。”

7.经(jīng )常(cháng )从(cóng )事(shì )。参(cān )见(jiàn )“典(diǎn )学(xué )”。

8.掌(zhǎng )管(guǎn );主(zhǔ )持(chí );任(rèn )职(zhí )。

《书(shū )·多(duō )方(fāng )》:“克(kè )堪(kān )用(yòng )德(dé ),惟(wéi )典(diǎn )神(shén )天(tiān )。”

《南(nán )史(shǐ )·毛(máo )喜(xǐ )传(chuán )》:“及(jí )帝(dì )即(jí )位(wèi ),除(chú )给(gěi )事(shì )黄(huáng )门(mén )侍(shì )郎(láng ),兼(jiān )中(zhōng )书(shū )舍(shě )人(rén ),典(diǎn )军(jūn )国(guó )机(jī )密(mì )。”

宋(sòng )司(sī )马(mǎ )光(guāng )《苏(sū )骐(qí )骥(jì )墓(mù )碣(jié )铭(míng )》:“以(yǐ )公(gōng )素(sù )善(shàn )武(wǔ )事(shì ),加(jiā )习(xí )边(biān )务(wù ),遂(suí )改(gǎi )供(gòng )备(bèi )库(kù )副(fù )使(shǐ ),知(zhī )威(wēi )胜(shèng )军(jūn )事(shì ),继(jì )典(diǎn )岚(lán )、莫(mò )、石(shí )、凤(fèng )、夔(kuí )五(wǔ )州(zhōu ),皆(jiē )着(zhe )声(shēng )绩(jì )。”

宋(sòng )王(wáng )禹(yǔ )偁(chēng )《汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )用(yòng )宦(huàn )者(zhě )典(diǎn )尚(shàng )书(shū )议(yì )》:“武(wǔ )帝(dì )以(yǐ )游(yóu )宴(yàn )后(hòu )庭(tíng ),公(gōng )卿(qīng )不(bú )得(dé )入(rù ),改(gǎi )用(yòng )宦(huàn )者(zhě )典(diǎn )尚(shàng )书(shū )之(zhī )官(guān )。”

《儒(rú )林(lín )外(wài )史(shǐ )》第(dì )七(qī )回(huí ):“这(zhè )位(wèi )老(lǎo )先(xiān )生(shēng )……到(dào )后(hòu )典(diǎn )了(le )三(sān )年(nián )学(xué )差(chà )回(huí )来(lái ),再(zài )会(huì )见(jiàn )何(hé )老(lǎo )先(xiān )生(shēng )。”

9.抵(dǐ )押(yā ),典(diǎn )当(dāng )。

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《曲(qǔ )江(jiāng )》诗(shī )之(zhī )二(èr ):“朝(cháo )回(huí )日(rì )日(rì )典(diǎn )春(chūn )衣(yī ),每(měi )日(rì )江(jiāng )头(tóu )尽(jìn )醉(zuì )归(guī )。”

元(yuán )关(guān )汉(hàn )卿(qīng )《五(wǔ )侯(hóu )宴(yàn )》楔(xiē )子(zǐ ):“你(nǐ )既(jì )不(bú )肯(kěn )嫁(jià )人(rén ),便(biàn )典(diǎn )与(yǔ )人(rén )家(jiā ),或(huò )是(shì )三(sān )年(nián ),或(huò )是(shì )五(wǔ )年(nián )。”

沉(chén )从(cóng )文(wén )《从(cóng )文(wén )自(zì )传(chuán )·辛(xīn )亥(hài )革(gé )命(mìng )的(de )一(yī )课(kè )》:“袁(yuán )死(sǐ )后(hòu )才(cái )和(hé )家(jiā )里(lǐ )通(tōng )信(xìn )。只(zhī )记(jì )到(dào )借(jiè )人(rén )手(shǒu )写(xiě )信(xìn )来(lái )典(diǎn )田(tián )还(hái )账(zhàng )。”

10.指(zhǐ )当(dāng )铺(pù )。

《警(jǐng )世(shì )通(tōng )言(yán )·金(jīn )令(lìng )史(shǐ )美(měi )婢(bì )酬(chóu )秀(xiù )童(tóng )》:“有(yǒu )个(gè )矫(jiǎo )大(dà )户(hù )家(jiā ),积(jī )年(nián )开(kāi )典(diǎn )获(huò )利(lì ),感(gǎn )谢(xiè )天(tiān )地(dì ),欲(yù )建(jiàn )典(diǎn )坛(tán )斋(zhāi )醮(jiào )酬(chóu )答(dá )。”

11.姓(xìng )。

三(sān )国(guó )时(shí )魏(wèi )有(yǒu )典(diǎn )韦(wéi )。见(jiàn )《三(sān )国(guó )志(zhì )·魏(wèi )志(zhì )》本(běn )传(chuán )。

II

ti·n

ㄊ〡ㄢˇ

〔《集(jí )韵(yùn )》徒(tú )典(diǎn )切(qiē ),上(shàng )铣(xǐ ),定(dìng )。〕

见(jiàn )“颀(qí )典(diǎn )”。

阅读:4326

●典(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库