五【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 五

五(wǔ )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):4画(huà );

w·

ㄨˇ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》疑(yí )古(gǔ )切(qiē ),上(shàng )姥(lǎo ),疑(yí )。〕

1.交(jiāo )午(wǔ ),纵(zòng )横(héng )交(jiāo )错(cuò )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·秋(qiū )官(guān )·壶(hú )涿(zhuō )氏(shì )》:“若(ruò )欲(yù )杀(shā )其(qí )神(shén ),则(zé )以(yǐ )牡(mǔ )橭(gū )午(wǔ )贯(guàn )象(xiàng )齿(chǐ )而(ér )沉(chén )之(zhī )”汉(hàn )郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“故(gù )书(shū ),橭(gū ),为(wéi )梓(zǐ );午(wǔ ),为(wéi )五(wǔ )。”

孙(sūn )诒(yí )让(ràng )正(zhèng )义(yì ):“午(wǔ )五(wǔ )二(èr )字(zì )古(gǔ )本(běn )通(tōng )用(yòng ),《左(zuǒ )·成(chéng )十(shí )七(qī )年(nián )传(chuán )》‘夷(yí )羊(yáng )五(wǔ )’,《国(guó )语(yǔ )·晋(jìn )语(yǔ )》作(zuò )‘夷(yí )羊(yáng )午(wǔ )’是(shì )其(qí )证(zhèng )。”

宋(sòng )孙(sūn )奕(yì )《履(lǚ )斋(zhāi )示(shì )儿(ér )编(biān )·字(zì )说(shuō )·集(jí )字(zì )三(sān )》:“《学(xué )林(lín )》云(yún ):古(gǔ )篆(zhuàn )五(wǔ )字(zì )为(wéi )×,象(xiàng )阴(yīn )阳(yáng )交(jiāo )×之(zhī )义(yì ),午(wǔ )字(zì )亦(yì )取(qǔ )此(cǐ )义(yì )。”

2.数(shù )词(cí )。四(sì )加(jiā )一(yī )所(suǒ )得(dé )。表(biǎo )示(shì )计(jì )数(shù )。

《易(yì )·繫(jì )辞(cí )上(shàng )》:“天(tiān )数(shù )五(wǔ ),地(dì )数(shù )五(wǔ )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·宗(zōng )经(jīng )》:“致(zhì )化(huà )归(guī )一(yī ),分(fèn )教(jiāo )斯(sī )五(wǔ )。”

3.数(shù )词(cí )。四(sì )加(jiā )一(yī )所(suǒ )得(dé )。表(biǎo )示(shì )序(xù )数(shù )。

《孟(mèng )子(zǐ )·告(gào )子(zǐ )下(xià )》:“初(chū )命(mìng )曰(yuē ),诛(zhū )不(bú )孝(xiào ),无(wú )易(yì )树(shù )子(zǐ ),无(wú )以(yǐ )妾(qiè )为(wéi )妻(qī )。再(zài )命(mìng )曰(yuē ),尊(zūn )贤(xián )育(yù )才(cái ),以(yǐ )彰(zhāng )有(yǒu )德(dé )……五(wǔ )命(mìng )曰(yuē ),无(wú )曲(qǔ )防(fáng ),无(wú )遏(è )籴(dí ),无(wú )有(yǒu )封(fēng )而(ér )不(bú )告(gào )。”

沉(chén )从(cóng )文(wén )《长(zhǎng )河(hé )·吕(lǚ )家(jiā )坪(píng )的(de )人(rén )事(shì )》:“街(jiē )上(shàng )到(dào )处(chù )贴(tiē )红(hóng )绿(lǜ )纸(zhǐ )条(tiáo )子(zǐ ),一(yī )二(èr )三(sān )四(sì )五(wǔ )写(xiě )了(le )好(hǎo )些(xiē )条(tiáo )款(kuǎn )。”

4.五(wǔ )次(cì ),表(biǎo )示(shì )再(zài )三(sān )、多(duō )次(cì )。

《孟(mèng )子(zǐ )·告(gào )子(zǐ )下(xià )》:“居(jū )下(xià )位(wèi ),不(bú )以(yǐ )贤(xián )事(shì )不(bú )肖(xiāo )者(zhě ),伯(bó )夷(yí )也(yě );五(wǔ )就(jiù )汤(tāng ),五(wǔ )就(jiù )桀(jié )者(zhě ),伊(yī )尹(yǐn )也(yě )。”

汉(hàn )刘(liú )向(xiàng )《说(shuō )苑(yuàn )·指(zhǐ )武(wǔ )》:“吴(wú )王(wáng )阖(hé )庐(lú )与(yǔ )荆(jīng )人(rén )战(zhàn )于(yú )柏(bǎi )举(jǔ ),大(dà )胜(shèng )之(zhī ),至(zhì )于(yú )郢(yǐng )郊(jiāo ),五(wǔ )败(bài )荆(jīng )人(rén )。”如(rú ):三(sān )令(lìng )五(wǔ )申(shēn );五(wǔ )花(huā )八(bā )门(mén )。

5.谓(wèi )五(wǔ )倍(bèi )。

《孙(sūn )子(zǐ )·谋(móu )攻(gōng )》:“故(gù )用(yòng )兵(bīng )之(zhī )法(fǎ ),十(shí )则(zé )围(wéi )之(zhī ),五(wǔ )则(zé )攻(gōng )之(zhī ),倍(bèi )则(zé )分(fèn )之(zhī )。”

张(zhāng )预(yù )注(zhù ):“吾(wú )之(zhī )众(zhòng )五(wǔ )倍(bèi )于(yú )敌(dí ),则(zé )当(dāng )惊(jīng )前(qián )掩(yǎn )后(hòu ),声(shēng )东(dōng )击(jī )西(xī )。”

6.五(wǔ )行(háng )。

《国(guó )语(yǔ )·晋(jìn )语(yǔ )一(yī )》:“且(qiě )夫(fū )口(kǒu ),三(sān )五(wǔ )之(zhī )门(mén )也(yě )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“口(kǒu )所(suǒ )以(yǐ )纪(jì )三(sān )辰(chén ),宣(xuān )五(wǔ )行(háng ),故(gù )谓(wèi )之(zhī )门(mén )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·郎(láng )顗(yǐ )传(chuán )》:“臣(chén )闻(wén )天(tiān )道(dào )不(bú )远(yuǎn ),三(sān )五(wǔ )复(fù )反(fǎn )。”

李(lǐ )贤(xián )注(zhù ):“《春(chūn )秋(qiū )合(hé )诚(chéng )图(tú )》曰(yuē ):‘至(zhì )道(dào )不(bú )远(yuǎn ),三(sān )五(wǔ )而(ér )反(fǎn )。’宋(sòng )均(jūn )注(zhù )云(yún ):‘三(sān ),三(sān )正(zhèng )也(yě )。五(wǔ ),五(wǔ )行(háng )也(yě )。三(sān )正(zhèng )五(wǔ )行(háng ),王(wáng )者(zhě )改(gǎi )代(dài )之(zhī )际(jì )会(huì )也(yě )。’”

7.指(zhǐ )五(wǔ )帝(dì )。

汉(hàn )袁(yuán )康(kāng )《越(yuè )绝(jué )书(shū )·篇(piān )叙(xù )外(wài )传(chuán )记(jì )》:“兴(xìng )败(bài )有(yǒu )数(shù ),承(chéng )三(sān )继(jì )五(wǔ )。”

《汉(hàn )书(shū )·司(sī )马(mǎ )相(xiàng )如(rú )传(chuán )下(xià )》:“上(shàng )咸(xián )五(wǔ ),下(xià )登(dēng )三(sān )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“言(yán )汉(hàn )德(dé )与(yǔ )五(wǔ )帝(dì )皆(jiē )盛(shèng ),而(ér )登(dēng )于(yú )三(sān )王(wáng )之(zhī )上(shàng )也(yě )。”

《南(nán )齐(qí )书(shū )·礼(lǐ )志(zhì )上(shàng )》:“汉(hàn )崇(chóng )儒(rú )雅(yǎ ),几(jǐ )致(zhì )刑(xíng )厝(cuò ),而(ér )犹(yóu )道(dào )谢(xiè )三(sān )、五(wǔ )者(zhě ),以(yǐ )其(qí )致(zhì )教(jiāo )之(zhī )术(shù )未(wèi )笃(dǔ )也(yě )。”

8.中(zhōng )国(guó )传(chuán )统(tǒng )乐(lè )谱(pǔ )“工(gōng )尺(chǐ )谱(pǔ )”上(shàng )的(de )一(yī )个(gè )记(jì )音(yīn )符(fú )号(hào )。参(cān )阅(yuè )吴(wú )钊(zhāo )、刘(liú )东(dōng )升(shēng )《中(zhōng )国(guó )音(yīn )乐(lè )史(shǐ )略(luè )》第(dì )五(wǔ )章(zhāng )九(jiǔ )。

9.星(xīng )名(míng )。二(èr )十(shí )八(bā )宿(xiǔ )中(zhōng )的(de )昴(mǎo )宿(xiǔ )。

10.“伍(wǔ )”的(de )古(gǔ )字(zì )。齐(qí )等(děng )。

《墨(mò )子(zǐ )·节(jiē )葬(zàng )下(xià )》:“妻(qī )与(yǔ )后(hòu )子(zǐ )死(sǐ )者(zhě )五(wǔ ),皆(jiē )丧(sàng )之(zhī )三(sān )年(nián )。”

于(yú )省(shěng )吾(wú )《双(shuāng )剑(jiàn )誃(yí )诸(zhū )子(zǐ )新(xīn )证(zhèng )·墨(mò )子(zǐ )二(èr )》:“五(wǔ )应(yīng )读(dú )作(zuò )伍(wǔ ),二(èr )字(zì )古(gǔ )通(tōng )……言(yán )妻(qī )与(yǔ )后(hòu )子(zǐ )死(sǐ )者(zhě )等(děng ),皆(jiē )丧(sàng )之(zhī )三(sān )年(nián )也(yě )。”

11.“伍(wǔ )”的(de )古(gǔ )字(zì )。行(háng )列(liè ),次(cì )第(dì )。

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·必(bì )己(jǐ )》:“孟(mèng )贲(bēn )过(guò )于(yú )河(hé ),先(xiān )其(qí )五(wǔ )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“先(xiān )其(qí )伍(wǔ ),超(chāo )过(guò )次(cì )第(dì )也(yě )。”

陈(chén )奇(qí )猷(yóu )校(xiào )释(shì )引(yǐn )毕(bì )沅(yuán )曰(yuē ):“古(gǔ )‘伍(wǔ )’字(zì )作(zuò )‘五(wǔ )’。”

12.姓(xìng )。

汉(hàn )代(dài )有(yǒu )五(wǔ )逢(féng )。见(jiàn )《汉(hàn )书(shū )·陈(chén )胜(shèng )传(chuán )》。

阅读:4287

●五(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库