怠【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 怠

怠(dài )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):9画(huà );

I

dài

ㄉㄞˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》徒(tú )亥(hài )切(qiē ),上(shàng )海(hǎi ),定(dìng )。〕

1.懈(xiè )怠(dài );懒(lǎn )惰(duò )。

《书(shū )·大(dà )禹(yǔ )谟(mó )》:“汝(rǔ )惟(wéi )不(bú )怠(dài ),总(zǒng )朕(zhèn )师(shī )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“汝(rǔ )不(bú )懈(xiè )怠(dài )于(yú )位(wèi )。”

汉(hàn )扬(yáng )雄(xióng )《羽(yǔ )猎(liè )赋(fù )》:“丞(chéng )民(mín )乎(hū )农(nóng )桑(sāng ),劝(quàn )之(zhī )以(yǐ )弗(fú )怠(dài )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·养(yǎng )气(qì )》:“夫(fū )学(xué )业(yè )在(zài )勤(qín ),功(gōng )庸(yōng )弗(fú )怠(dài ),故(gù )有(yǒu )锥(zhuī )股(gǔ )自(zì )厉(lì ),和(hé )熊(xióng )以(yǐ )苦(kǔ )之(zhī )人(rén )。”

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《送(sòng )薛(xuē )存(cún )义(yì )序(xù )》:“今(jīn )受(shòu )其(qí )直(zhí )怠(dài )其(qí )事(shì )者(zhě ),天(tiān )下(xià )皆(jiē )然(rán )。”

明(míng )余(yú )继(jì )登(dēng )《典(diǎn )故(gù )纪(jì )闻(wén )》卷(juàn )三(sān ):“怠(dài )心(xīn )一(yī )生(shēng ),庶(shù )务(wù )壅(yōng )滞(zhì ),贻(yí )患(huàn )不(bú )可(kě )胜(shèng )言(yán )。”

2.谓(wèi )鬆(sòng )弛(chí )。

汉(hàn )马(mǎ )融(róng )《长(zhǎng )笛(dí )赋(fù )》:“众(zhòng )音(yīn )猥(wěi )积(jī ),以(yǐ )送(sòng )厥(jué )终(zhōng ),然(rán )后(hòu )少(shǎo )息(xī )蹔(zàn )怠(dài ),杂(zá )弄(nòng )间(jiān )奏(zòu ),易(yì )听(tīng )骇(hài )耳(ěr ),有(yǒu )所(suǒ )摇(yáo )演(yǎn )。”旧(jiù )题(tí )汉(hàn )黄(huáng )宪(xiàn )《天(tiān )禄(lù )阁(gé )外(wài )史(shǐ )·至(zhì )关(guān )》:“后(hòu )有(yǒu )治(zhì )关(guān )者(zhě ),必(bì )以(yǐ )吾(wú )一(yī )人(rén )之(zhī )故(gù ),而(ér )怠(dài )其(qí )讥(jī ),无(wú )乃(nǎi )乱(luàn )禁(jìn )乎(hū )!”

3.轻(qīng )慢(màn );怠(dài )慢(màn )。

《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )二(èr )十(shí )一(yī )年(nián )》:“怠(dài )礼(lǐ ),失(shī )政(zhèng );失(shī )政(zhèng ),不(bú )立(lì ),是(shì )以(yǐ )乱(luàn )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·楚(chǔ )元(yuán )王(wáng )刘(liú )交(jiāo )传(chuán )》:“可(kě )以(yǐ )逝(shì )矣(yǐ )!醴(lǐ )酒(jiǔ )不(bú )设(shè ),王(wáng )之(zhī )意(yì )怠(dài ),不(bú )去(qù ),楚(chǔ )人(rén )将(jiāng )钳(qián )我(wǒ )于(yú )市(shì )。”

《新(xīn )五(wǔ )代(dài )史(shǐ )·一(yī )行(háng )传(chuán )·石(shí )昂(áng )》:“士(shì )无(wú )远(yuǎn )近(jìn ),多(duō )就(jiù )昂(áng )学(xué )问(wèn ),食(shí )其(qí )门(mén )下(xià )者(zhě )或(huò )累(lèi )岁(suì ),昂(áng )未(wèi )尝(cháng )有(yǒu )怠(dài )色(sè )。”

《明(míng )史(shǐ )·崔(cuī )亮(liàng )传(chuán )》:“﹝牛(niú )谅(liàng )﹞是(shì )年(nián )怠(dài )职(zhí ),降(jiàng )主(zhǔ )事(shì )。”

4.疲(pí )倦(juàn );困(kùn )惫(bèi )。

战(zhàn )国(guó )楚(chǔ )宋(sòng )玉(yù )《高(gāo )唐(táng )赋(fù )》:“昔(xī )者(zhě ),先(xiān )王(wáng )尝(cháng )游(yóu )高(gāo )唐(táng ),怠(dài )而(ér )昼(zhòu )寝(qǐn )。”

《文(wén )选(xuǎn )·司(sī )马(mǎ )相(xiàng )如(rú )〈子(zǐ )虚(xū )赋(fù )〉》:“怠(dài )而(ér )后(hòu )发(fā ),游(yóu )于(yú )清(qīng )池(chí )。”

郭(guō )璞(pú )注(zhù ):“怠(dài ),倦(juàn )也(yě )。”

宋(sòng )刘(liú )子(zǐ )翬(huī )《下(xià )滩(tān )作(zuò )》诗(shī ):“隔(gé )船(chuán )闻(wén )和(hé )歌(gē ),沽(gū )酒(jiǔ )慰(wèi )疲(pí )怠(dài )。”

明(míng )王(wáng )廷(tíng )陈(chén )《妾(qiè )薄(báo )命(mìng )》诗(shī ):“车(chē )倦(juàn )马(mǎ )怠(dài )不(bú )辞(cí ),但(dàn )歌(gē )不(bú )醉(zuì )无(wú )归(guī )。”

5.通(tōng )“殆(dài )”。疑(yí )惑(huò )。

《公(gōng )羊(yáng )传(chuán )·文(wén )公(gōng )十(shí )二(èr )年(nián )》:“惟(wéi )諓(jiàn )諓(jiàn )善(shàn )竫(jìng )言(yán ),俾(bǐ )君(jūn )子(zǐ )易(yì )怠(dài )。”

王(wáng )引(yǐn )之(zhī )《经(jīng )义(yì )述(shù )闻(wén )·通(tōng )说(shuō )上(shàng )》“殆(dài )”:“怠(dài ),疑(yí )惑(huò )也(yě )。言(yán )使(shǐ )君(jūn )子(zǐ )易(yì )为(wéi )其(qí )所(suǒ )惑(huò )也(yě )。”

6.通(tōng )“殆(dài )”。危(wēi )险(xiǎn )。

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·哥(gē )舒(shū )翰(hàn )传(chuán )》:“翰(hàn )病(bìng )且(qiě )耄(mào ),贼(zéi )素(sù )知(zhī )之(zhī ),诸(zhū )军(jūn )乌(wū )合(hé )不(bú )足(zú )战(zhàn )……若(ruò )师(shī )出(chū )潼(tóng )关(guān ),变(biàn )生(shēng )京(jīng )师(shī ),天(tiān )下(xià )怠(dài )矣(yǐ )。”

II

yí

〡ˊ

〔《集(jí )韵(yùn )》盈(yíng )之(zhī )切(qiē ),平(píng )之(zhī ),以(yǐ )。〕

通(tōng )“怡(yí )”。

安(ān )乐(lè )。

《易(yì )·杂(zá )卦(guà )》:“《谦(qiān )》轻(qīng ),而(ér )《豫(yù )》怠(dài )也(yě )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“怠(dài ),京(jīng )作(zuò )治(zhì ),虞(yú )作(zuò )怡(yí )。”

《管(guǎn )子(zǐ )·侈(chǐ )靡(mí )》:“此(cǐ )百(bǎi )姓(xìng )之(zhī )怠(dài )生(shēng ),百(bǎi )振(zhèn )而(ér )食(shí ),非(fēi )独(dú )自(zì )为(wéi )也(yě )。”

郭(guō )沫(mò )若(ruò )等(děng )集(jí )校(xiào ):“怠(dài )与(yǔ )怡(yí )古(gǔ )本(běn )一(yī )字(zì )。此(cǐ )‘怠(dài )生(shēng )’当(dāng )读(dú )为(wéi )‘怡(yí )生(shēng )’,谓(wèi )安(ān )居(jū )乐(lè )业(yè )也(yě )。”

阅读:1967

●怠(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库