善【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 善

善(shàn )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):12画(huà );

shàn

ㄕㄢˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》常(cháng )演(yǎn )切(qiē ),上(shàng )獮(xiǎn ),禅(chán )。〕

1.吉(jí )祥(xiáng );好(hǎo );美(měi )好(hǎo )。

《礼(lǐ )记(jì )·中(zhōng )庸(yōng )》:“祸(huò )福(fú )将(jiāng )至(zhì ),善(shàn ),必(bì )先(xiān )知(zhī )之(zhī ),不(bú )善(shàn ),必(bì )先(xiān )知(zhī )之(zhī )。故(gù )至(zhì )诚(chéng )如(rú )神(shén )。”

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《游(yóu )黄(huáng )溪(xī )记(jì )》:“其(qí )间(jiān )名(míng )山(shān )水(shuǐ )而(ér )州(zhōu )者(zhě )以(yǐ )百(bǎi )数(shù ),永(yǒng )最(zuì )善(shàn )。”

巴(bā )金(jīn )《探(tàn )索(suǒ )集(jí )·悼(dào )方(fāng )之(zhī )同(tóng )志(zhì )》:“把(bǎ )笔(bǐ )当(dāng )作(zuò )火(huǒ ),当(dāng )作(zuò )剑(jiàn ),歌(gē )颂(sòng )真(zhēn )的(de )、美(měi )的(de )、善(shàn )的(de )、打(dǎ )击(jī )假(jiǎ )的(de )、丑(chǒu )的(de )、恶(è )的(de )。”

2.善(shàn )行(háng );善(shàn )事(shì )。善(shàn )人(rén )。

《易(yì )·坤(kūn )》:“积(jī )善(shàn )之(zhī )家(jiā ),必(bì )有(yǒu )馀(yú )庆(qìng )。”

《论(lùn )语(yǔ )·为(wéi )政(zhèng )》:“举(jǔ )善(shàn )而(ér )教(jiāo )不(bú )能(néng ),则(zé )劝(quàn )。”

《史(shǐ )记(jì )·吴(wú )王(wáng )濞(bì )列(liè )传(chuán )》:“盖(gài )闻(wén )为(wéi )善(shàn )者(zhě ),天(tiān )报(bào )之(zhī )以(yǐ )福(fú )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《送(sòng )孟(mèng )秀(xiù )才(cái )序(xù )》:“善(shàn )虽(suī )不(bú )吾(wú )与(yǔ ),吾(wú )将(jiāng )彊(jiāng )而(ér )附(fù );不(bú )善(shàn )虽(suī )不(bú )吾(wú )恶(è ),吾(wú )将(jiāng )彊(jiāng )而(ér )拒(jù )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《呐(nà )喊(hǎn )·兔(tù )和(hé )猫(māo )》:“我(wǒ )觉(jiào )得(dé )母(mǔ )亲(qīn )实(shí )在(zài )太(tài )修(xiū )善(shàn )。”

3.好(hǎo )处(chù ),优(yōu )点(diǎn )。

《管(guǎn )子(zǐ )·小(xiǎo )称(chēng )》:“我(wǒ )有(yǒu )善(shàn )则(zé )立(lì )誉(yù )我(wǒ ),我(wǒ )有(yǒu )过(guò )则(zé )立(lì )毁(huǐ )我(wǒ )。”

北(běi )魏(wèi )郦(lì )道(dào )元(yuán )《水(shuǐ )经(jīng )注(zhù )·河(hé )水(shuǐ )四(sì )》:“吾(wú )好(hǎo )声(shēng )色(sè ),而(ér )是(shì )子(zǐ )致(zhì )之(zhī );吾(wú )好(hǎo )士(shì ),六(liù )年(nián )不(bú )进(jìn )一(yī )人(rén ),是(shì )长(zhǎng )吾(wú )过(guò )而(ér )黜(chù )吾(wú )善(shàn ),君(jūn )子(zǐ )以(yǐ )为(wéi )能(néng )谴(qiǎn )矣(yǐ )。”

4.和(hé )善(shàn );老(lǎo )实(shí );好(hǎo )对(duì )付(fù )。

《金(jīn )瓶(píng )梅(méi )词(cí )话(huà )》第(dì )一(yī )回(huí ):“一(yī )言(yán )难(nán )尽(jìn ),自(zì )从(cóng )嫁(jià )得(dé )你(nǐ )哥(gē )哥(gē ),吃(chī )他(tā )忒(tuī )善(shàn )了(le ),被(bèi )人(rén )欺(qī )负(fù )。”

老(lǎo )舍(shě )《柳(liǔ )家(jiā )大(dà )院(yuàn )》:“他(tā )的(de )嘴(zuǐ )也(yě )不(bú )善(shàn ),喝(hē )俩(liǎng )铜(tóng )子(zǐ )的(de )‘猫(māo )尿(niào )’能(néng )把(bǎ )全(quán )院(yuàn )的(de )人(rén )说(shuō )晕(yūn )了(le )。”参(cān )见(jiàn )“善(shàn )气(qì )”。

5.交(jiāo )好(hǎo );亲(qīn )善(shàn )。

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·贵(guì )公(gōng )》:“夷(yí )吾(wú )善(shàn )鲍(bào )叔(shū )牙(yá )。”

《史(shǐ )记(jì )·韩(hán )世(shì )家(jiā )》:“今(jīn )其(qí )状(zhuàng )阳(yáng )言(yán )与(yǔ )韩(hán ),其(qí )实(shí )阴(yīn )善(shàn )楚(chǔ )。”

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《故(gù )翰(hàn )林(lín )侍(shì )读(dú )学(xué )士(shì )钱(qián )公(gōng )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“公(gōng )与(yǔ )余(yú )尝(cháng )为(wéi )僚(liáo ),相(xiàng )善(shàn )。”

清(qīng )阮(ruǎn )元(yuán )《小(xiǎo )沧(cāng )浪(làng )笔(bǐ )谈(tán )》卷(juàn )一(yī ):“江(jiāng )西(xī )学(xué )使(shǐ )翁(wēng )覃(tán )溪(xī )先(xiān )生(shēng )与(yǔ )衡(héng )斋(zhāi )善(shàn )。”参(cān )见(jiàn )“善(shàn )邻(lín )”。

6.指(zhǐ )信(xìn )奉(fèng )佛(fó )教(jiāo )的(de )人(rén )或(huò )与(yǔ )佛(fó )教(jiāo )有(yǒu )关(guān )的(de )事(shì )物(wù )。参(cān )见(jiàn )“善(shàn )男(nán )信(xìn )女(nǚ )”、“善(shàn )友(yǒu )”、“善(shàn )缘(yuán )”等(děng )。

7.使(shǐ )之(zhī )善(shàn );改(gǎi )善(shàn )。

《礼(lǐ )记(jì )·乐(lè )记(jì )》:“乐(lè )也(yě )者(zhě ),圣(shèng )人(rén )之(zhī )所(suǒ )乐(lè )也(yě ),而(ér )可(kě )以(yǐ )善(shàn )民(mín )心(xīn )。”参(cān )见(jiàn )“善(shàn )俗(sú )”。

8.表(biǎo )示(shì )赞(zàn )同(tóng )、应(yīng )诺(nuò )。

《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )二(èr )年(nián )》:“孟(mèng )献(xiàn )子(zǐ )曰(yuē ):‘请(qǐng )城(chéng )虎(hǔ )牢(láo )以(yǐ )偪(bī )郑(zhèng )。’知(zhī )武(wǔ )子(zǐ )曰(yuē ):‘善(shàn )。’”

《史(shǐ )记(jì )·淮(huái )阴(yīn )侯(hóu )列(liè )传(chuán )》:“韩(hán )信(xìn )曰(yuē ):‘善(shàn )。’从(cóng )其(qí )策(cè ),发(fā )使(shǐ )使(shǐ )燕(yàn ),燕(yàn )从(cóng )风(fēng )而(ér )靡(mí )。”

清(qīng )魏(wèi )源(yuán )《城(chéng )守(shǒu )篇(piān )·守(shǒu )御(yù )下(xià )》:“此(cǐ )待(dài )水(shuǐ )攻(gōng )之(zhī )法(fǎ )也(yě )。问(wèn )者(zhě )曰(yuē ):‘善(shàn )。’”

9.表(biǎo )示(shì )赞(zàn )叹(tàn )。

《礼(lǐ )记(jì )·檀(tán )弓(gōng )下(xià )》:“孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):‘卫(wèi )人(rén )之(zhī )祔(fù )也(yě ),离(lí )之(zhī );鲁(lǔ )人(rén )之(zhī )祔(fù )也(yě ),合(hé )之(zhī )。善(shàn )夫(fū )!’”参(cān )见(jiàn )“善(shàn )哉(zāi )”。

10.赞(zàn )美(měi );褒(bāo )扬(yáng )。

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·说(shuō )林(lín )上(shàng )》:“夫(fū )以(yǐ )人(rén )言(yán )善(shàn )我(wǒ ),必(bì )以(yǐ )人(rén )言(yán )罪(zuì )我(wǒ )。”

汉(hàn )刘(liú )向(xiàng )《列(liè )女(nǚ )传(chuán )·齐(qí )女(nǚ )傅(fù )母(mǔ )》:“君(jūn )子(zǐ )善(shàn )傅(fù )母(mǔ )之(zhī )防(fáng )未(wèi )然(rán )也(yě )。”

唐(táng )刘(liú )禹(yǔ )锡(xī )《上(shàng )杜(dù )司(sī )徒(tú )书(shū )》:“当(dāng )食(shí )而(ér )歎(tàn ),闻(wén )弦(xián )而(ér )惊(jīng ),不(bú )以(yǐ )众(zhòng )人(rén )之(zhī )善(shàn )为(wéi )是(shì )非(fēi ),唯(wéi )以(yǐ )相(xiàng )公(gōng )之(zhī )意(yì )为(wéi )衡(héng )准(zhǔn )。”

陈(chén )毅(yì )《夕(xī )鹤(hè )词(cí )》:“我(wǒ )看(kàn )《夕(xī )鹤(hè )》戏(xì ),甚(shèn )善(shàn )夕(xī )鹤(hè )言(yán )。为(wéi )赋(fù )《夕(xī )鹤(hè )词(cí )》,歌(gē )颂(sòng )夕(xī )鹤(hè )贤(xián )。”

11.喜(xǐ )好(hǎo )。

《国(guó )语(yǔ )·吴(wú )语(yǔ )》:“施(shī )民(mín )所(suǒ )善(shàn ),去(qù )民(mín )所(suǒ )恶(è )。”

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )刘(liú )义(yì )庆(qìng )《世(shì )说(shuō )新(xīn )语(yǔ )·文(wén )学(xué )》:“服(fú )虔(qián )既(jì )善(shàn )《春(chūn )秋(qiū )》,将(jiāng )为(wéi )注(zhù ),欲(yù )参(cān )考(kǎo )同(tóng )异(yì )。”

明(míng )陈(chén )继(jì )儒(rú )《珍(zhēn )珠(zhū )船(chuán )》卷(juàn )一(yī ):“徐(xú )晦(huì )嗜(shì )酒(jiǔ ),沉(chén )传(chuán )师(shī )善(shàn )食(shí )杨(yáng )梅(méi )。”

12.谓(wèi )欣(xīn )羡(xiàn )。

晋(jìn )陶(táo )潜(qián )《归(guī )去(qù )来(lái )辞(cí )》:“善(shàn )万(wàn )物(wù )之(zhī )得(dé )时(shí ),感(gǎn )吾(wú )生(shēng )之(zhī )行(háng )休(xiū )。”

13.擅(shàn )长(zhǎng );善(shàn )于(yú )。

《书(shū )·秦(qín )誓(shì )》:“惟(wéi )截(jié )截(jié )善(shàn )谝(piǎn )言(yán ),俾(bǐ )君(jūn )子(zǐ )易(yì )辞(cí )。”

晋(jìn )潘(pān )岳(yuè )《〈杨(yáng )仲(zhòng )武(wǔ )诔(lěi )〉序(xù )》:“戴(dài )侯(hóu )康(kāng )侯(hóu ),多(duō )所(suǒ )论(lùn )着(zhe ),又(yòu )善(shàn )草(cǎo )隶(lì )之(zhī )艺(yì )。”

《宋(sòng )史(shǐ )·沉(chén )括(kuò )传(chuán )》:“括(kuò )博(bó )学(xué )善(shàn )文(wén ),于(yú )天(tiān )文(wén )、方(fāng )志(zhì )、律(lǜ )曆(lì )、音(yīn )乐(lè )、医(yī )药(yào )、卜(bo )算(suàn ),无(wú )所(suǒ )不(bú )通(tōng ),皆(jiē )有(yǒu )所(suǒ )论(lùn )着(zhe )。”

毛(máo )泽(zé )东(dōng )《给(gěi )陈(chén )毅(yì )同(tóng )志(zhì )谈(tán )诗(shī )的(de )一(yī )封(fēng )信(xìn )》:“剑(jiàn )英(yīng )善(shàn )七(qī )律(lǜ ),董(dǒng )老(lǎo )善(shàn )五(wǔ )律(lǜ ),你(nǐ )要(yào )学(xué )律(lǜ )诗(shī ),可(kě )向(xiàng )他(tā )们(men )请(qǐng )教(jiāo )。”

14.通(tōng )晓(xiǎo );熟(shú )练(liàn );熟(shú )悉(xī )。

《礼(lǐ )记(jì )·学(xué )记(jì )》:“不(bú )陵(líng )节(jiē )而(ér )施(shī )之(zhī )谓(wèi )孙(sūn ),相(xiàng )观(guān )而(ér )善(shàn )之(zhī )谓(wèi )摩(mó )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“善(shàn ),犹(yóu )解(jiě )也(yě )……但(dàn )观(guān )听(tīng )长(zhǎng )者(zhě )之(zhī )问(wèn )答(dá ),而(ér )各(gè )得(dé )知(zhī )解(jiě ),此(cǐ )朋(péng )友(yǒu )琢(zhuó )摩(mó )之(zhī )益(yì )。”

《三(sān )国(guó )演(yǎn )义(yì )》第(dì )十(shí )九(jiǔ )回(huí ):“却(què )说(shuō )武(wǔ )士(shì )拥(yōng )张(zhāng )辽(liáo )至(zhì ),操(cāo )指(zhǐ )辽(liáo )曰(yuē ):‘这(zhè )人(rén )好(hǎo )生(shēng )面(miàn )善(shàn )。’”清(qīng )王(wáng )夫(fū )之(zhī )《周(zhōu )易(yì )外(wài )传(chuán )》卷(juàn )五(wǔ ):“识(shí )其(qí )品(pǐn )式(shì ),辨(biàn )其(qí )条(tiáo )理(lǐ ),善(shàn )其(qí )用(yòng ),定(dìng )其(qí )礼(lǐ ),则(zé )‘默(mò )而(ér )成(chéng )之(zhī ),不(bú )言(yán )而(ér )信(xìn )’。”

《官(guān )场(chǎng )现(xiàn )形(xíng )记(jì )》第(dì )四(sì )五(wǔ )回(huí ):“虽(suī )然(rán )面(miàn )善(shàn )得(dé )很(hěn ),却(què )不(bú )晓(xiǎo )得(dé )他(tā )姓(xìng )甚(shèn )名(míng )谁(shuí )。”

15.修(xiū )治(zhì );治(zhì )理(lǐ )。

《孟(mèng )子(zǐ )·尽(jìn )心(xīn )上(shàng )》:“穷(qióng )则(zé )独(dú )善(shàn )其(qí )身(shēn ),达(dá )则(zé )兼(jiān )善(shàn )天(tiān )下(xià )。”

孙(sūn )奭(shì )疏(shū ):“不(bú )得(dé )志(zhì )则(zé )脩(yǒu )治(zhì )其(qí )身(shēn )以(yǐ )立(lì )于(yú )世(shì )间(jiān )。”

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《罴(pí )说(shuō )》:“今(jīn )夫(fū )不(bú )善(shàn )内(nèi )而(ér )恃(shì )外(wài )者(zhě ),未(wèi )有(yǒu )不(bú )为(wéi )罴(pí )之(zhī )食(shí )也(yě )。”

明(míng )方(fāng )孝(xiào )孺(rú )《读(dú )聱(áo )隅(yú )子(zǐ )》:“圣(shèng )贤(xián )安(ān )顾(gù )其(qí )一(yī )身(shēn )哉(zāi ),上(shàng )之(zhī )欲(yù )善(shàn )天(tiān )下(xià ),次(cì )之(zhī )欲(yù )淑(shū )来(lái )世(shì )。”

16.大(dà );高(gāo );丰(fēng )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·桑(sāng )柔(róu )》:“民(mín )之(zhī )未(wèi )戾(lì ),职(zhí )盗(dào )为(wéi )寇(kòu )。凉(liáng )曰(yuē )不(bú )可(kě ),覆(fù )背(bèi )善(shàn )詈(lì )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“善(shàn ),犹(yóu )大(dà )也(yě )。”参(cān )见(jiàn )“善(shàn )贾(jiǎ )”、“善(shàn )岁(suì )”、“善(shàn )熟(shú )”。

17.多(duō )。参(cān )见(jiàn )“善(shàn )怀(huái )”。

18.容(róng )易(yì )。

《史(shǐ )记(jì )·河(hé )渠(qú )书(shū )》:“自(zì )徵(zhēng )引(yǐn )洛(luò )水(shuǐ )至(zhì )商(shāng )颜(yán )山(shān )下(xià )。岸(àn )善(shàn )崩(bēng ),乃(nǎi )凿(záo )井(jǐng ),深(shēn )者(zhě )四(sì )十(shí )馀(yú )丈(zhàng )。”

张(zhāng )守(shǒu )节(jiē )正(zhèng )义(yì ):“言(yán )商(shāng )原(yuán )之(zhī )崖(yá )岸(àn ),土(tǔ )性(xìng )疏(shū ),故(gù )善(shàn )崩(bēng )毁(huǐ )也(yě )。”

《太(tài )平(píng )御(yù )览(lǎn )》卷(juàn )六(liù )○六(liù )引(yǐn )汉(hàn )应(yīng )劭(shào )《风(fēng )俗(sú )通(tōng )》:“刘(liú )向(xiàng )《别(bié )录(lù )》:‘杀(shā )青(qīng )者(zhě )直(zhí )治(zhì )竹(zhú )作(zuò )简(jiǎn )书(shū )之(zhī )耳(ěr )。新(xīn )竹(zhú )有(yǒu )汁(zhī ),善(shàn )朽(xiǔ )蠹(dù ),凡(fán )作(zuò )简(jiǎn )者(zhě ),皆(jiē )于(yú )火(huǒ )上(shàng )炙(zhì )乾(qián )之(zhī )。’”鲁(lǔ )迅(xùn )《集(jí )外(wài )集(jí )拾(shí )遗(yí )补(bǔ )编(biān )·〈越(yuè )铎(duó )〉出(chū )世(shì )辞(cí )》:“海(hǎi )岳(yuè )精(jīng )液(yè ),善(shàn )生(shēng )俊(jùn )异(yì ),后(hòu )先(xiān )络(luò )绎(yì ),展(zhǎn )其(qí )殊(shū )才(cái )。”如(rú ):多(duō )愁(chóu )善(shàn )感(gǎn )。

19.妥(tuǒ )善(shàn );好(hǎo )好(hǎo )地(dì )。

《左(zuǒ )传(chuán )·成(chéng )公(gōng )二(èr )年(nián )》:“无(wú )德(dé )以(yǐ )及(jí )远(yuǎn )方(fāng ),莫(mò )如(rú )惠(huì )恤(xù )其(qí )民(mín )而(ér )善(shàn )用(yòng )之(zhī )。”

汉(hàn )陈(chén )琳(lín )《饮(yǐn )马(mǎ )长(zhǎng )城(chéng )窟(kū )行(háng )》:“善(shàn )侍(shì )新(xīn )姑(gū )嫜(zhāng ),时(shí )时(shí )念(niàn )我(wǒ )故(gù )夫(fū )子(zǐ )。”

《水(shuǐ )浒(hǔ )传(chuán )》第(dì )四(sì )二(èr )回(huí ):“此(cǐ )三(sān )卷(juàn )之(zhī )书(shū ),可(kě )以(yǐ )善(shàn )观(guān )熟(shú )视(shì ),只(zhī )可(kě )与(yǔ )天(tiān )机(jī )星(xīng )同(tóng )观(guān ),其(qí )他(tā )皆(jiē )不(bú )可(kě )见(jiàn )。”

20.成(chéng )功(gōng )。参(cān )见(jiàn )“善(shàn )败(bài )”。

21.适(shì )意(yì );适(shì )宜(yí )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·逍(xiāo )遥(yáo )游(yóu )》:“夫(fū )列(liè )子(zǐ )御(yù )风(fēng )而(ér )行(háng ),泠(líng )然(rán )善(shàn )也(yě )。”

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·说(shuō )林(lín )训(xùn )》:“布(bù )之(zhī )新(xīn )不(bú )如(rú )紵(zhù ),紵(zhù )之(zhī )獘(bì )不(bú )如(rú )布(bù ),或(huò )善(shàn )为(wéi )新(xīn ),或(huò )善(shàn )为(wéi )故(gù )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“善(shàn ),犹(yóu )宜(yí )也(yě )。”

清(qīng )方(fāng )文(wén )《李(lǐ )临(lín )淮(huái )玄(xuán )素(sù )招(zhāo )集(jí )松(sōng )筠(jūn )阁(gé )》诗(shī ):“起(qǐ )步(bù )梧(wú )竹(zhú )间(jiān ),微(wēi )飙(biāo )泠(líng )然(rán )善(shàn )。”

22.爱(ài )惜(xī )。参(cān )见(jiàn )“善(shàn )日(rì )”、“善(shàn )时(shí )”。

23.揩(kāi )拭(shì )。参(cān )见(jiàn )“善(shàn )刀(dāo )”。

24.方(fāng )言(yán )。轻(qīng );少(shǎo );不(bú )厉(lì )害(hài )。

《醒(xǐng )世(shì )姻(yīn )缘(yuán )传(chuán )》第(dì )八(bā )五(wǔ )回(huí ):“素(sù )姐(jiě )又(yòu )问(wèn ):‘你(nǐ )听(tīng )谁(shuí )说(shuō )?’选(xuǎn )子(zǐ )道(dào ):‘谁(shuí )没(méi )说(shuō )呀(ya )?京(jīng )里(lǐ )说(shuō )的(de )善(shàn )么(me ),奶(nǎi )奶(nǎi ),你(nǐ )待(dài )不(bú )走(zǒu )哩(lǐ )么(me )?’”

25.通(tōng )“膳(shàn )”。膳(shàn )食(shí )。

北(běi )齐(qí )颜(yán )之(zhī )推(tuī )《颜(yán )氏(shì )家(jiā )训(xùn )·治(zhì )家(jiā )》:“蔬(shū )果(guǒ )之(zhī )畜(chù ),园(yuán )场(chǎng )之(zhī )所(suǒ )产(chǎn );鸡(jī )豚(tún )之(zhī )善(shàn ),埘(shí )圈(quān )之(zhī )所(suǒ )生(shēng )。”

26.姓(xìng )。

五(wǔ )代(dài )有(yǒu )善(shàn )友(yǒu ),宋(sòng )有(yǒu )善(shàn )辰(chén ),明(míng )有(yǒu )善(shàn )养(yǎng )。见(jiàn )《正(zhèng )字(zì )通(tōng )·口(kǒu )部(bù )》。

阅读:4777

●善(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库