朝【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 朝

朝(cháo )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):12画(huà );

I

zhāo

ㄓㄠ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》陟(zhì )遥(yáo )切(qiē ),平(píng )宵(xiāo ),知(zhī )。〕

亦(yì )作(zuò )“晁(cháo )”。

1.早(zǎo )晨(chén )。

《易(yì )·坤(kūn )》:“臣(chén )弑(shì )其(qí )君(jūn )。子(zǐ )弑(shì )其(qí )父(fù ),非(fēi )一(yī )朝(cháo )一(yī )夕(xī )之(zhī )故(gù ),其(qí )所(suǒ )由(yóu )来(lái )者(zhě )渐(jiàn )矣(yǐ )。”

晋(jìn )潘(pān )岳(yuè )《秋(qiū )兴(xìng )赋(fù )》:“游(yóu )氛(fēn )朝(cháo )兴(xìng ),藁(gǎo )叶(yè )夕(xī )殒(yǔn )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《送(sòng )刘(liú )贡(gòng )甫(fǔ )谪(zhé )官(guān )衡(héng )阳(yáng )》诗(shī ):“船(chuán )头(tóu )朝(cháo )转(zhuǎn )暮(mù )千(qiān )里(lǐ ),眼(yǎn )中(zhōng )之(zhī )人(rén )吾(wú )老(lǎo )矣(yǐ )。”

《两(liǎng )般(bān )秋(qiū )雨(yǔ )盦(ān )随(suí )笔(bǐ )·丽(lì )人(rén )行(háng )》引(yǐn )清(qīng )孙(sūn )原(yuán )湘(xiāng )《丽(lì )人(rén )行(háng )》:“啼(tí )笑(xiào )俱(jù )能(néng )博(bó )主(zhǔ )怜(lián ),彻(chè )夜(yè )欢(huān )声(shēng )朝(cháo )不(bú )止(zhǐ )。”

2.特(tè )指(zhǐ )辰(chén )时(shí )。参(cān )见(jiàn )“朝(cháo )晡(bū )”。

3.初(chū ),始(shǐ )。

《荀(xún )子(zǐ )·礼(lǐ )论(lùn )》:“然(rán )后(hòu )月(yuè )朝(cháo )卜(bo )日(rì ),月(yuè )夕(xī )卜(bo )宅(zhái ),然(rán )后(hòu )葬(zàng )也(yě )。”

杨(yáng )倞(liàng )注(zhù ):“月(yuè )朝(cháo ),月(yuè )初(chū )也(yě )。”

《尚(shàng )书(shū )大(dà )传(chuán )》卷(juàn )三(sān ):“凡(fán )六(liù )沴(lì )之(zhī )作(zuò ),岁(suì )之(zhī )朝(cháo ),月(yuè )之(zhī )朝(cháo ),日(rì )之(zhī )朝(cháo ),则(zé )后(hòu )王(wáng )受(shòu )之(zhī )。”

宋(sòng )范(fàn )成(chéng )大(dà )《腊(là )月(yuè )村(cūn )田(tián )乐(lè )府(fǔ )·爆(bào )竹(zhú )行(háng )》:“岁(suì )朝(cháo )爆(bào )竹(zhú )传(chuán )自(zì )昔(xī ),吴(wú )侬(nóng )政(zhèng )用(yòng )前(qián )五(wǔ )日(rì )。”

王(wáng )骧(xiāng )《江(jiāng )苏(sū )岁(suì )时(shí )风(fēng )俗(sú )谈(tán )·十(shí )月(yuè )朔(shuò )日(rì )》:“十(shí )月(yuè )朔(shuò )又(yòu )是(shì )孟(mèng )冬(dōng )的(de )开(kāi )端(duān ),民(mín )间(jiān )称(chēng )为(wéi )‘十(shí )月(yuè )朝(cháo )’。”

4.天(tiān )亮(liàng );明(míng )亮(liàng )。

晋(jìn )潘(pān )岳(yuè )《哀(āi )永(yǒng )逝(shì )》诗(shī ):“闻(wén )鸣(míng )鸡(jī )兮(xī )戒(jiè )朝(cháo ),咸(xián )惊(jīng )号(hào )兮(xī )抚(fǔ )膺(yīng )。”

晋(jìn )陶(táo )潜(qián )《輓(wǎn )歌(gē )》:“幽(yōu )室(shì )一(yī )已(yǐ )闭(bì ),千(qiān )年(nián )不(bú )复(fù )朝(cháo )。”

5.指(zhǐ )东(dōng )方(fāng )。参(cān )见(jiàn )“朝(cháo )夕(xī )”。

6.日(rì );天(tiān )。

《孟(mèng )子(zǐ )·告(gào )子(zǐ )下(xià )》:“虽(suī )与(yǔ )之(zhī )天(tiān )下(xià ),不(bú )能(néng )一(yī )朝(cháo )居(jū )也(yě )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《次(cì )同(tóng )冠(guàn )峡(xiá )》诗(shī ):“今(jīn )日(rì )是(shì )何(hé )朝(cháo ),天(tiān )晴(qíng )物(wù )色(sè )饶(ráo )。”

元(yuán )郑(zhèng )光(guāng )祖(zǔ )《倩(qiàn )女(nǚ )离(lí )魂(hún )》楔(xiē )子(zǐ ):“试(shì )期(qī )尚(shàng )远(yuǎn )莫(mò )心(xīn )焦(jiāo ),且(qiě )在(zài )寒(hán )家(jiā )过(guò )几(jǐ )朝(cháo )。”

《封(fēng )神(shén )演(yǎn )义(yì )》第(dì )十(shí )二(èr )回(huí ):“我(wǒ )和(hé )你(nǐ )多(duō )则(zé )三(sān )日(rì ),少(shǎo )则(zé )两(liǎng )朝(cháo ),俱(jù )为(wéi )刀(dāo )下(xià )之(zhī )鬼(guǐ )。”

刘(liú )师(shī )亮(liàng )《续(xù )青(qīng )羊(yáng )宫(gōng )花(huā )市(shì )竹(zhú )枝(zhī )词(cí )》:“连(lián )朝(cháo )看(kàn )花(huā )被(bèi )雨(yǔ )淋(lín ),午(wǔ )前(qián )云(yún )起(qǐ )又(yòu )天(tiān )阴(yīn )。”

7.“三(sān )朝(cháo )”的(de )省(shěng )称(chēng )。

《儒(rú )林(lín )外(wài )史(shǐ )》第(dì )二(èr )七(qī )回(huí ):“到(dào )第(dì )三(sān )天(tiān ),鲍(bào )家(jiā )请(qǐng )了(le )许(xǔ )多(duō )的(de )戏(xì )子(zǐ )的(de )老(lǎo )婆(pó )来(lái )做(zuò )朝(cháo )。

南(nán )京(jīng )的(de )风(fēng )俗(sú ):但(dàn )凡(fán )新(xīn )媳(xí )妇(fù )进(jìn )门(mén ),三(sān )天(tiān )就(jiù )要(yào )到(dào )厨(chú )下(xià )去(qù )收(shōu )拾(shí )一(yī )样(yàng )菜(cài ),发(fā )个(gè )利(lì )市(shì )。”参(cān )见(jiàn )“三(sān )朝(cháo )”。

8.通(tōng )“召(zhào )”。召(zhào )回(huí );召(zhào )集(jí )。

《晏(yàn )子(zǐ )春(chūn )秋(qiū )·谏(jiàn )下(xià )八(bā )》:“未(wèi )几(jǐ ),朝(cháo )韦(wéi )囧(jiǒng )解(jiě )役(yì )而(ér )归(guī )。”

俞(yú )樾(yuè )《诸(zhū )子(zǐ )平(píng )议(yì )·晏(yàn )子(zǐ )春(chūn )秋(qiū )》:“朝(cháo )者(zhě ),召(zhào )也(yě )。”

汉(hàn )袁(yuán )康(kāng )《越(yuè )绝(jué )书(shū )·吴(wú )人(rén )内(nèi )传(chuán )》:“武(wǔ )王(wáng )见(jiàn )贤(xián )臣(chén )已(yǐ )亡(wáng ),乃(nǎi )朝(cháo )天(tiān )下(xià ),兴(xìng )师(shī )伐(fá )纣(zhòu ),杀(shā )之(zhī )。”

《楚(chǔ )辞(cí )·刘(liú )向(xiàng )〈九(jiǔ )叹(tàn )·远(yuǎn )游(yóu )〉》:“驰(chí )六(liù )龙(lóng )于(yú )三(sān )危(wēi )兮(xī ),朝(cháo )西(xī )灵(líng )于(yú )九(jiǔ )滨(bīn )。”

王(wáng )逸(yì )注(zhù ):“朝(cháo ),召(zhào )也(yě )……召(zhào )西(xī )方(fāng )之(zhī )神(shén )会(huì )于(yú )大(dà )海(hǎi )九(jiǔ )曲(qǔ )之(zhī )涯(yá )也(yě )。”

II

cháo

ㄔㄠˊ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》直(zhí )遥(yáo )切(qiē ),平(píng )宵(xiāo ),澄(chéng )。〕

1.指(zhǐ )诸(zhū )侯(hóu )定(dìng )期(qī )朝(cháo )见(jiàn )天(tiān )子(zǐ ),报(bào )告(gào )封(fēng )国(guó )情(qíng )况(kuàng )。朝(cháo ),古(gǔ )代(dài )凡(fán )见(jiàn )人(rén )皆(jiē )称(chēng )朝(cháo )。

《书(shū )·舜(shùn )典(diǎn )》:“五(wǔ )载(zǎi )一(yī )巡(xún )守(shǒu ),群(qún )后(hòu )四(sì )朝(cháo )。”

《周(zhōu )礼(lǐ )·春(chūn )官(guān )·大(dà )宗(zōng )伯(bó )》:“春(chūn )见(jiàn )曰(yuē )朝(cháo )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·梁(liáng )惠(huì )王(wáng )下(xià )》:“诸(zhū )侯(hóu )朝(cháo )于(yú )天(tiān )子(zǐ )曰(yuē )述(shù )职(zhí ),述(shù )职(zhí )者(zhě )述(shù )所(suǒ )职(zhí )也(yě )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·章(zhāng )表(biǎo )》:“天(tiān )子(zǐ )垂(chuí )珠(zhū )以(yǐ )听(tīng ),诸(zhū )侯(hóu )鸣(míng )玉(yù )以(yǐ )朝(cháo )。”

2.诸(zhū )侯(hóu )相(xiàng )拜(bài )见(jiàn )。

《左(zuǒ )传(chuán )·文(wén )公(gōng )十(shí )五(wǔ )年(nián )》:“夏(xià ),曹(cáo )伯(bó )来(lái )朝(cháo ),礼(lǐ )也(yě )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū )引(yǐn )郑(zhèng )玄(xuán )曰(yuē ):“父(fù )死(sǐ )子(zǐ )立(lì )曰(yuē )世(shì )。凡(fán )诸(zhū )侯(hóu )相(xiàng )朝(cháo ),皆(jiē )小(xiǎo )国(guó )朝(cháo )于(yú )大(dà )国(guó ),或(huò )敌(dí )国(guó )相(xiàng )为(wéi )宾(bīn ),或(huò )彼(bǐ )君(jūn )新(xīn )立(lì )此(cǐ )往(wǎng )朝(cháo )焉(yān ),或(huò )此(cǐ )君(jūn )新(xīn )即(jí )位(wèi )自(zì )往(wǎng )朝(cháo )彼(bǐ ),皆(jiē )是(shì )世(shì )相(xiàng )朝(cháo )也(yě )。”

《史(shǐ )记(jì )·孟(mèng )子(zǐ )荀(xún )卿(qīng )列(liè )传(chuán )》:“齐(qí )威(wēi )王(wáng )、宣(xuān )王(wáng )用(yòng )孙(sūn )子(zǐ )、田(tián )忌(jì )之(zhī )徒(tú ),而(ér )诸(zhū )侯(hóu )东(dōng )面(miàn )朝(cháo )齐(qí )。”

3.臣(chén )下(xià )朝(cháo )见(jiàn )君(jūn )王(wáng )。

《左(zuǒ )传(chuán )·成(chéng )公(gōng )十(shí )二(èr )年(nián )》:“百(bǎi )官(guān )承(chéng )事(shì ),朝(cháo )而(ér )不(bú )夕(xī )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“旦(dàn )见(jiàn )君(jūn )谓(wèi )之(zhī )朝(cháo )。”

《汉(hàn )书(shū )·萧(xiāo )望(wàng )之(zhī )传(chuán )》:“其(qí )赐(cì )望(wàng )之(zhī )爵(jué )关(guān )内(nèi )侯(hóu ),食(shí )邑(yì )六(liù )百(bǎi )户(hù ),给(gěi )事(shì )中(zhōng ),朝(cháo )朔(shuò )望(wàng ),坐(zuò )次(cì )将(jiāng )军(jūn )。”

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《野(yě )人(rén )送(sòng )朱(zhū )樱(yīng )》诗(shī ):“忆(yì )昨(zuó )赐(cì )霑(zhān )门(mén )下(xià )省(shěng ),退(tuì )朝(cháo )擎(qíng )出(chū )大(dà )明(míng )宫(gōng )。”

宋(sòng )宋(sòng )敏(mǐn )求(qiú )《春(chūn )明(míng )退(tuì )朝(cháo )录(lù )》卷(juàn )中(zhōng ):“唐(táng )在(zài )京(jīng )文(wén )武(wǔ )官(guān )职(zhí )事(shì )九(jiǔ )品(pǐn )以(yǐ )上(shàng ),朔(shuò )望(wàng )日(rì )朝(cháo )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )二(èr )二(èr )回(huí ):“贾(jiǎ )政(zhèng )朝(cháo )罢(bà ),见(jiàn )贾(jiǎ )母(mǔ )高(gāo )兴(xìng ),况(kuàng )在(zài )节(jiē )间(jiān ),晚(wǎn )上(shàng )也(yě )来(lái )承(chéng )欢(huān )取(qǔ )乐(lè )。”

4.晚(wǎn )辈(bèi )问(wèn )候(hòu )长(zhǎng )辈(bèi );部(bù )下(xià )进(jìn )见(jiàn )长(zhǎng )官(guān )。

《国(guó )语(yǔ )·鲁(lǔ )语(yǔ )下(xià )》:“﹝公(gōng )父(fù )文(wén )伯(bó )﹞朝(cháo )其(qí )母(mǔ ),其(qí )母(mǔ )方(fāng )绩(jì )。”

《史(shǐ )记(jì )·张(zhāng )丞(chéng )相(xiàng )列(liè )传(chuán )》:“及(jí )苍(cāng )贵(guì ),常(cháng )父(fù )事(shì )王(wáng )陵(líng )。

陵(líng )死(sǐ )后(hòu ),苍(cāng )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng ),洗(xǐ )沐(mù ),常(cháng )先(xiān )朝(cháo )陵(líng )夫(fū )人(rén )上(shàng )食(shí ),然(rán )后(hòu )敢(gǎn )归(guī )家(jiā )。”

《史(shǐ )记(jì )·项(xiàng )羽(yǔ )本(běn )纪(jì )》:“项(xiàng )羽(yǔ )晨(chén )朝(cháo )上(shàng )将(jiāng )军(jūn )宋(sòng )义(yì ),即(jí )其(qí )帐(zhàng )中(zhōng )斩(zhǎn )宋(sòng )义(yì )头(tóu )。”

5.拜(bài )访(fǎng )。

《史(shǐ )记(jì )·司(sī )马(mǎ )相(xiàng )如(rú )列(liè )传(chuán )》:“临(lín )邛(qióng )令(lìng )缪(miù )为(wéi )恭(gōng )敬(jìng ),日(rì )往(wǎng )朝(cháo )相(xiàng )如(rú )。”

6.使(shǐ )来(lái )朝(cháo )见(jiàn )。

《孟(mèng )子(zǐ )·公(gōng )孙(sūn )丑(chǒu )上(shàng )》:“武(wǔ )丁(dīng )朝(cháo )诸(zhū )侯(hóu ),有(yǒu )天(tiān )下(xià ),犹(yóu )运(yùn )之(zhī )掌(zhǎng )也(yě )。”

汉(hàn )司(sī )马(mǎ )相(xiàng )如(rú )《难(nán )蜀(shǔ )父(fù )老(lǎo )》:“风(fēng )之(zhī )所(suǒ )被(bèi ),罔(wǎng )不(bú )披(pī )靡(mí ),因(yīn )朝(cháo )冉(rǎn )从(cóng )駹(máng ),定(dìng )笮(zé )存(cún )邛(qióng )。”

宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《代(dài )侯(hóu )公(gōng )说(shuō )项(xiàng )羽(yǔ )辞(cí )》:“持(chí )此(cǐ )数(shù )者(zhě ),以(yǐ )令(lìng )天(tiān )下(xià ),朝(cháo )诸(zhū )侯(hóu ),建(jiàn )大(dà )号(hào ),何(hé )待(dài )于(yú )今(jīn )。”

7.诸(zhū )侯(hóu )或(huò )卿(qīng )大(dà )夫(fū )处(chù )理(lǐ )政(zhèng )务(wù )。

《诗(shī )·桧(guì )风(fēng )·羔(gāo )裘(qiú )》:“羔(gāo )裘(qiú )逍(xiāo )遥(yáo ),狐(hú )裘(qiú )以(yǐ )朝(cháo )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“逍(xiāo )遥(yáo )游(yóu )燕(yàn )之(zhī )事(shì )轻(qīng ),视(shì )朝(cháo )听(tīng )政(zhèng )之(zhī )事(shì )重(zhòng )。今(jīn )先(xiān )言(yán )燕(yàn ),后(hòu )言(yán )朝(cháo )者(zhě ),见(jiàn )君(jūn )不(bú )能(néng )自(zì )强(qiáng )于(yú )政(zhèng )治(zhì ),唯(wéi )好(hǎo )逍(xiāo )遥(yáo ),忽(hū )于(yú )听(tīng )政(zhèng ),故(gù )后(hòu )言(yán )朝(cháo )也(yě )。”

《荀(xún )子(zǐ )·宥(yòu )坐(zuò )》:“孔(kǒng )子(zǐ )为(wéi )鲁(lǔ )摄(shè )相(xiàng ),朝(cháo )七(qī )日(rì )而(ér )诛(zhū )少(shǎo )正(zhèng )卯(mǎo )。”

杨(yáng )倞(liàng )注(zhù ):“朝(cháo ),谓(wèi )听(tīng )朝(cháo )也(yě )。”

8.指(zhǐ )政(zhèng )事(shì )。

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·直(zhí )谏(jiàn )》:“﹝荆(jīng )文(wén )王(wáng )﹞得(dé )丹(dān )之(zhī )姬(jī ),淫(yín ),期(qī )年(nián )不(bú )听(tīng )朝(cháo )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“朝(cháo ),正(zhèng )也(yě )。”

陈(chén )奇(qí )猷(yóu )校(xiào )释(shì ):“正(zhèng )即(jí )‘政(zhèng )’字(zì )。”

汉(hàn )司(sī )马(mǎ )迁(qiān )《报(bào )任(rèn )少(shǎo )卿(qīng )书(shū )》:“后(hòu )数(shù )日(rì ),陵(líng )败(bài )书(shū )闻(wén ),主(zhǔ )上(shàng )为(wéi )之(zhī )食(shí )不(bú )甘(gān )味(wèi ),听(tīng )朝(cháo )不(bú )怡(yí ),大(dà )臣(chén )忧(yōu )惧(jù ),不(bú )知(zhī )所(suǒ )出(chū )。”

9.祭(jì )拜(bài );礼(lǐ )拜(bài )。

《礼(lǐ )记(jì )·檀(tán )弓(gōng )下(xià )》:“丧(sàng )之(zhī )朝(cháo )也(yě ),顺(shùn )死(sǐ )者(zhě )之(zhī )孝(xiào )心(xīn )也(yě ),其(qí )哀(āi )离(lí )其(qí )室(shì )也(yě )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“丧(sàng )之(zhī )朝(cháo )也(yě )者(zhě ),谓(wèi )将(jiāng )葬(zàng )前(qián ),以(yǐ )柩(jiù )朝(cháo )庙(miào )者(zhě )。”

元(yuán )李(lǐ )文(wén )蔚(wèi )《圯(yí )桥(qiáo )进(jìn )履(lǚ )》第(dì )二(èr )摺(zhé ):“亲(qīn )赴(fù )苍(cāng )天(tiān )朝(cháo )上(shàng )帝(dì ),奉(fèng )承(chéng )敕(chì )旨(zhǐ )下(xià )云(yún )霄(xiāo )。”

《清(qīng )平(píng )山(shān )堂(táng )话(huà )本(běn )·杨(yáng )温(wēn )拦(lán )路(lù )虎(hǔ )传(chuán )》:“这(zhè )汉(hàn )子(zǐ )坐(zuò )下(xià )骑(qí )着(zhe )一(yī )匹(pǐ )高(gāo )头(tóu )大(dà )马(mǎ )……滴(dī )滴(dī )答(dá )答(dá )走(zǒu )到(dào )茶(chá )坊(fāng )前(qián )过(guò ),一(yī )直(zhí )奔(bēn )上(shàng )岳(yuè )庙(miào )中(zhōng )去(qù ),朝(cháo )岳(yuè )帝(dì )生(shēng )辰(chén )。”

《花(huā )月(yuè )痕(hén )》第(dì )三(sān )回(huí ):“前(qián )年(nián )三(sān )月(yuè )初(chū )三(sān )夜(yè ),忽(hū )来(lái )与(yǔ )我(wǒ )作(zuò )别(bié ),说(shuō )要(yào )去(qù )南(nán )海(hǎi )朝(cháo )观(guān )音(yīn )。”

10.小(xiǎo )水(shuǐ )流(liú )注(zhù )大(dà )水(shuǐ )。

《文(wén )选(xuǎn )·徐(xú )悱(fěi )〈古(gǔ )意(yì )酬(chóu )到(dào )长(zhǎng )史(shǐ )溉(gài )登(dēng )琅(láng )邪(xié )城(chéng )诗(shī )〉》:“金(jīn )沟(gōu )朝(cháo )灞(bà )滻(chǎn ),甬(yǒng )道(dào )入(rù )鸳(yuān )鸾(luán )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù ):“小(xiǎo )水(shuǐ )入(rù )大(dà )水(shuǐ )曰(yuē )朝(cháo )。

《尚(shàng )书(shū )》曰(yuē ):‘江(jiāng )汉(hàn )朝(cháo )宗(zōng )于(yú )海(hǎi )。’”参(cān )见(jiàn )“朝(cháo )宗(zōng )”。

11.会(huì )聚(jù )。

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·大(dà )匡(kuāng )》:“王(wáng )乃(nǎi )召(zhào )冢(zhǒng )卿(qīng )三(sān )老(lǎo )、三(sān )吏(lì )、大(dà )夫(fū ),百(bǎi )执(zhí )事(shì )之(zhī )人(rén ),朝(cháo )于(yú )大(dà )庭(tíng )。”

《礼(lǐ )记(jì )·王(wáng )制(zhì )》:“耆(qí )老(lǎo )皆(jiē )朝(cháo )于(yú )庠(xiáng )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“朝(cháo ),犹(yóu )会(huì )也(yě )。”

12.对(duì ),向(xiàng )。动(dòng )词(cí )。谓(wèi )人(rén )或(huò )物(wù )正(zhèng )对(duì )某(mǒu )个(gè )方(fāng )向(xiàng )。

南(nán )朝(cháo )齐(qí )谢(xiè )朓(tiǎo )《酬(chóu )王(wáng )晋(jìn )安(ān )》诗(shī ):“拂(fú )雾(wù )朝(cháo )青(qīng )阁(gé ),日(rì )旰(gàn )坐(zuò )彤(tóng )闱(wéi )。”

《水(shuǐ )浒(hǔ )传(chuán )》第(dì )二(èr )一(yī )回(huí ):“﹝阎(yán )婆(pó )﹞看(kàn )宋(sòng )江(jiāng )时(shí ),只(zhī )低(dī )着(zhe )头(tóu );看(kàn )女(nǚ )儿(ér )时(shí ),也(yě )朝(cháo )着(zhe )别(bié )处(chù )。”

《儒(rú )林(lín )外(wài )史(shǐ )》第(dì )三(sān )一(yī )回(huí ):“那(nà )花(huā )园(yuán )一(yī )进(jìn )朝(cháo )东(dōng )的(de )三(sān )间(jiān )。”

巴(bā )金(jīn )《探(tàn )索(suǒ )集(jí )·再(zài )论(lùn )说(shuō )真(zhēn )话(huà )》:“他(tā )们(men )的(de )嘴(zuǐ )好(hǎo )像(xiàng )过(guò )去(qù )外(wài )国(guó )人(rén )屋(wū )顶(dǐng )上(shàng )的(de )信(xìn )风(fēng )鸡(jī ),风(fēng )吹(chuī )向(xiàng )哪(nǎ )里(lǐ ),他(tā )们(men )的(de )嘴(zuǐ )就(jiù )朝(cháo )着(zhe )哪(nǎ )里(lǐ )。”

13.对(duì ),向(xiàng )。介(jiè )词(cí )。表(biǎo )示(shì )动(dòng )作(zuò )、行(háng )为(wéi )针(zhēn )对(duì )的(de )方(fāng )向(xiàng )。

《水(shuǐ )浒(hǔ )传(chuán )》第(dì )一(yī )回(huí ):“但(dàn )见(jiàn )那(nà )条(tiáo )大(dà )蛇(shé ),迳(jìng )抢(qiǎng )到(dào )盘(pán )陀(tuó )石(shí )边(biān ),朝(cháo )着(zhe )洪(hóng )太(tài )尉(wèi )盘(pán )做(zuò )一(yī )堆(duī ),两(liǎng )只(zhī )眼(yǎn )迸(bèng )出(chū )金(jīn )光(guāng ),张(zhāng )开(kāi )巨(jù )口(kǒu ),吐(tǔ )出(chū )舌(shé )头(tóu ),喷(pēn )那(nà )毒(dú )气(qì )在(zài )洪(hóng )太(tài )尉(wèi )脸(liǎn )上(shàng )。”

《儒(rú )林(lín )外(wài )史(shǐ )》第(dì )五(wǔ )二(èr )回(huí ):“那(nà )陈(chén )虾(xiā )子(zǐ )被(bèi )毛(máo )二(èr )鬍(hú )子(zǐ )一(yī )味(wèi )朝(cháo )死(sǐ )里(lǐ )算(suàn ),弄(nòng )得(dé )他(tā )酒(jiǔ )也(yě )没(méi )得(dé )喫(kài ),肉(ròu )也(yě )没(méi )得(dé )喫(kài ),恨(hèn )如(rú )头(tóu )醋(cù )。”

陈(chén )残(cán )云(yún )《沙(shā )田(tián )水(shuǐ )秀(xiù )》:“金(jīn )女(nǚ )翻(fān )过(guò )头(tóu ),朝(cháo )父(fù )亲(qīn )笑(xiào )笑(xiào ),老(lǎo )头(tóu )也(yě )笑(xiào )。”

14.宫(gōng )室(shì )。

《老(lǎo )子(zǐ )》:“朝(cháo )甚(shèn )除(chú ),田(tián )甚(shèn )芜(wú ),仓(cāng )甚(shèn )虚(xū )。”

王(wáng )弼(bì )注(zhù ):“朝(cháo ),宫(gōng )室(shì )也(yě )。”

15.指(zhǐ )君(jūn )王(wáng )处(chù )理(lǐ )政(zhèng )务(wù )处(chù )。古(gǔ )代(dài )君(jūn )王(wáng )及(jí )高(gāo )级(jí )官(guān )吏(lì )处(chù )理(lǐ )政(zhèng )务(wù )的(de )地(dì )方(fāng )皆(jiē )称(chēng )朝(cháo )。后(hòu )专(zhuān )指(zhǐ )帝(dì )王(wáng )接(jiē )受(shòu )朝(cháo )见(jiàn )处(chù )理(lǐ )政(zhèng )务(wù )处(chù )。

《诗(shī )·齐(qí )风(fēng )·鸡(jī )鸣(míng )》:“鸡(jī )既(jì )鸣(míng )矣(yǐ ),朝(cháo )既(jì )盈(yíng )矣(yǐ )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“朝(cháo )盈(yíng ),谓(wèi )群(qún )臣(chén )辨(biàn )色(sè )入(rù ),满(mǎn )于(yú )朝(cháo )上(shàng )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·公(gōng )孙(sūn )丑(chǒu )下(xià )》:“昔(xī )者(zhě )有(yǒu )王(wáng )命(mìng ),有(yǒu )采(cǎi )薪(xīn )之(zhī )忧(yōu ),不(bú )能(néng )造(zào )朝(cháo )。今(jīn )病(bìng )小(xiǎo )愈(yù ),趋(qū )造(zào )于(yú )朝(cháo ),我(wǒ )不(bú )识(shí )能(néng )至(zhì )否(fǒu )乎(hū )。”

汉(hàn )孔(kǒng )融(róng )《荐(jiàn )祢(mí )衡(héng )表(biǎo )》:“使(shǐ )衡(héng )立(lì )朝(cháo ),必(bì )有(yǒu )可(kě )观(guān )。”

清(qīng )李(lǐ )清(qīng )《三(sān )垣(yuán )笔(bǐ )记(jì )》上(shàng ):“受(shòu )职(zhí )后(hòu ),国(guó )计(jì )民(mín )生(shēng )兵(bīng )马(mǎ )钱(qián )粮(liáng )四(sì )项(xiàng )绝(jué )不(bú )侃(kǎn )侃(kǎn )直(zhí )言(yán ),而(ér )今(jīn )日(rì )一(yī )疏(shū ),色(sè )衣(yī )穿(chuān )朝(cháo ),明(míng )日(rì )一(yī )疏(shū ),御(yù )街(jiē )走(zǒu )马(mǎ ),后(hòu )日(rì )一(yī )疏(shū ),护(hù )日(rì )不(bú )敬(jìng )。”

16.指(zhǐ )中(zhōng )央(yāng )和(hé )地(dì )方(fāng )高(gāo )级(jí )官(guān )吏(lì )治(zhì )理(lǐ )政(zhèng )务(wù )处(chù )。

《国(guó )语(yǔ )·鲁(lǔ )语(yǔ )下(xià )》:“公(gōng )父(fù )文(wén )伯(bó )之(zhī )母(mǔ )如(rú )季(jì )氏(shì ),康(kāng )子(zǐ )在(zài )其(qí )朝(cháo ),与(yǔ )之(zhī )言(yán ),弗(fú )应(yīng ),从(cóng )之(zhī )及(jí )寑(qǐn )门(mén ),弗(fú )应(yīng )而(ér )入(rù )。”

《文(wén )选(xuǎn )·潘(pān )岳(yuè )〈河(hé )阳(yáng )县(xiàn )作(zuò )〉诗(shī )之(zhī )一(yī )》:“微(wēi )身(shēn )轻(qīng )蝉(chán )翼(yì ),弱(ruò )冠(guàn )忝(tiǎn )嘉(jiā )招(zhāo )。在(zài )疚(jiù )妨(fáng )贤(xián )路(lù ),再(zài )升(shēng )上(shàng )宰(zǎi )朝(cháo )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù ):“上(shàng )宰(zǎi )朝(cháo ),谓(wèi )司(sī )空(kōng )太(tài )尉(wèi )府(fǔ )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )任(rèn )昉(fǎng )《到(dào )大(dà )司(sī )马(mǎ )记(jì )室(shì )笺(jiān )》:“府(fǔ )朝(cháo )初(chū )建(jiàn ),俊(jùn )贤(xián )翘(qiào )首(shǒu )。”

《资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )·宋(sòng )武(wǔ )帝(dì )大(dà )明(míng )元(yuán )年(nián )》:“丹(dān )杨(yáng )尹(yǐn )颜(yán )竣(jùn )以(yǐ )藩(fān )朝(cháo )旧(jiù )臣(chén ),数(shù )恳(kěn )切(qiē )谏(jiàn )争(zhēng )。”

胡(hú )三(sān )省(shěng )注(zhù ):“晋(jìn )宋(sòng )之(zhī )间(jiān ),郡(jùn )曰(yuē )郡(jùn )朝(cháo ),府(fǔ )曰(yuē )府(fǔ )朝(cháo ),藩(fān )王(wáng )曰(yuē )藩(fān )朝(cháo )。

宋(sòng )武(wǔ )帝(dì )为(wéi )宋(sòng )王(wáng ),齐(qí )高(gāo )帝(dì )为(wéi )齐(qí )王(wáng ),时(shí )曰(yuē )霸(bà )朝(cháo )。”

17.指(zhǐ )以(yǐ )帝(dì )王(wáng )为(wéi )首(shǒu )的(de )中(zhōng )央(yāng )政(zhèng )府(fǔ )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·徐(xú )无(wú )鬼(guǐ )》:“招(zhāo )世(shì )之(zhī )士(shì )兴(xìng )朝(cháo ),中(zhōng )民(mín )之(zhī )士(shì )荣(róng )官(guān )。”

成(chéng )玄(xuán )英(yīng )疏(shū ):“推(tuī )荐(jiàn )忠(zhōng )良(liáng ),招(zhāo )致(zhì )人(rén )物(wù )之(zhī )士(shì ),可(kě )以(yǐ )兴(xìng )于(yú )朝(cháo )廷(tíng )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·萧(xiāo )望(wàng )之(zhī )传(chuán )》:“朝(cháo )无(wú )争(zhēng )臣(chén )则(zé )不(bú )知(zhī )过(guò ),国(guó )无(wú )达(dá )士(shì )则(zé )不(bú )闻(wén )善(shàn )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《送(sòng )殷(yīn )员(yuán )外(wài )序(xù )》:“唐(táng )受(shòu )天(tiān )命(mìng )为(wéi )天(tiān )子(zǐ ),凡(fán )四(sì )方(fāng )万(wàn )国(guó ),不(bú )问(wèn )海(hǎi )内(nèi )外(wài ),无(wú )小(xiǎo )大(dà ),咸(xián )臣(chén )顺(shùn )于(yú )朝(cháo )。”

清(qīng )李(lǐ )清(qīng )《三(sān )垣(yuán )笔(bǐ )记(jì )附(fù )识(shí )》上(shàng ):“此(cǐ )异(yì )宜(yí )闻(wén )于(yú )朝(cháo ),县(xiàn )令(lìng )以(yǐ )萎(wěi )草(cǎo )不(bú )久(jiǔ ),遂(suí )寝(qǐn )。”

18.朝(cháo )代(dài )。指(zhǐ )同(tóng )一(yī )世(shì )系(xì )帝(dì )王(wáng )的(de )统(tǒng )治(zhì )时(shí )期(qī )。

晋(jìn )傅(fù )咸(xián )《赠(zèng )何(hé )劭(shào )王(wáng )济(jì )》诗(shī ):“赫(hè )赫(hè )大(dà )晋(jìn )朝(cháo ),明(míng )明(míng )闢(pì )皇(huáng )闱(wéi )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《答(dá )刘(liú )正(zhèng )夫(fū )序(xù )》:“汉(hàn )朝(cháo )人(rén )莫(mò )不(bú )能(néng )为(wéi )文(wén ),独(dú )司(sī )马(mǎ )相(xiàng )如(rú )、太(tài )史(shǐ )公(gōng )、刘(liú )向(xiàng )、扬(yáng )雄(xióng )为(wéi )之(zhī )最(zuì )。然(rán )则(zé )用(yòng )功(gōng )深(shēn )者(zhě ),其(qí )收(shōu )名(míng )也(yě )远(yuǎn )。”

清(qīng )梁(liáng )绍(shào )壬(rén )《两(liǎng )般(bān )秋(qiū )雨(yǔ )盦(ān )随(suí )笔(bǐ )·史(shǐ )阁(gé )部(bù )书(shū )》:“本(běn )朝(cháo )传(chuán )世(shì )十(shí )六(liù ),正(zhèng )统(tǒng )相(xiàng )承(chéng ),自(zì )治(zhì )冠(guàn )带(dài )之(zhī )族(zú ),继(jì )绝(jué )存(cún )亡(wáng ),仁(rén )恩(ēn )遐(xiá )被(bèi )。”

19.朝(cháo )代(dài )。指(zhǐ )某(mǒu )一(yī )帝(dì )王(wáng )统(tǒng )治(zhì )时(shí )期(qī )。

北(běi )齐(qí )颜(yán )之(zhī )推(tuī )《颜(yán )氏(shì )家(jiā )训(xùn )·慕(mù )贤(xián )》:“齐(qí )文(wén )宣(xuān )帝(dì )即(jí )位(wèi )数(shù )年(nián ),便(biàn )沉(chén )湎(miǎn )纵(zòng )恣(zì ),略(luè )无(wú )纲(gāng )纪(jì );尚(shàng )能(néng )委(wěi )政(zhèng )尚(shàng )书(shū )令(lìng )杨(yáng )遵(zūn )彦(yàn ),内(nèi )外(wài )清(qīng )谧(mì )……物(wù )无(wú )异(yì )议(yì ),终(zhōng )天(tiān )保(bǎo )之(zhī )朝(cháo )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《柳(liǔ )子(zǐ )厚(hòu )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“曾(céng )伯(bó )祖(zǔ )奭(shì )为(wéi )唐(táng )宰(zǎi )相(xiàng ),与(yǔ )褚(chǔ )遂(suí )良(liáng )、韩(hán )瑗(yuàn )俱(jù )得(dé )罪(zuì )武(wǔ )后(hòu ),死(sǐ )高(gāo )宗(zōng )朝(cháo )。”

清(qīng )梁(liáng )绍(shào )壬(rén )《两(liǎng )般(bān )秋(qiū )雨(yǔ )盦(ān )随(suí )笔(bǐ )·尚(shàng )主(zhǔ )》:“前(qián )五(wǔ )代(dài )诸(zhū )驸(fù )马(mǎ ),以(yǐ )尚(shàng )主(zhǔ )为(wéi )苦(kǔ )。

宋(sòng )孝(xiào )武(wǔ )朝(cháo ),至(zhì )有(yǒu )连(lián )名(míng )具(jù )冤(yuān )单(dān )者(zhě ),可(kě )笑(xiào )也(yě )。”

顾(gù )思(sī )《〈三(sān )垣(yuán )笔(bǐ )记(jì )〉点(diǎn )校(xiào )说(shuō )明(míng )》:“﹝李(lǐ )清(qīng )﹞崇(chóng )祯(zhēn )辛(xīn )未(wèi )进(jìn )士(shì ),仕(shì )崇(chóng )祯(zhēn )、弘(hóng )光(guāng )两(liǎng )朝(cháo ),历(lì )官(guān )刑(xíng )、吏(lì )、工(gōng )科(kē )给(gěi )事(shì )中(zhōng ),大(dà )理(lǐ )寺(sì )丞(chéng )等(děng )。”

20.通(tōng )“调(diào )”。参(cān )见(jiàn )“朝(cháo )礼(lǐ )”。

21.通(tōng )“潮(cháo )”。参(cān )见(jiàn )“朝(cháo )夕(xī )”。

22.姓(xìng )。

宋(sòng )孙(sūn )奕(yì )《履(lǚ )斋(zhāi )示(shì )儿(ér )编(biān )·字(zì )说(shuō )·字(zì )异(yì )而(ér )义(yì )同(tóng )》:“前(qián )汉(hàn )晁(cháo )错(cuò ),《荆(jīng )王(wáng )刘(liú )贾(jiǎ )赞(zàn )》及(jí )《叙(xù )传(chuán )》作(zuò )‘朝(cháo )错(cuò )’。”

III

zhū

ㄓㄨ

〔《集(jí )韵(yùn )》追(zhuī )输(shū )切(qiē ),平(píng )虞(yú ),知(zhī )。〕

1.见(jiàn )“朝(cháo )离(lí )”。

2.汉(hàn )有(yǒu )朝(cháo )那(nà )县(xiàn ),属(shǔ )安(ān )定(dìng )郡(jùn )。故(gù )址(zhǐ )在(zài )今(jīn )甘(gān )肃(sù )省(shěng )平(píng )凉(liáng )市(shì )西(xī )北(běi )。参(cān )阅(yuè )《汉(hàn )书(shū )·地(dì )理(lǐ )志(zhì )下(xià )》。

阅读:3635

●朝(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库