越【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 越

越(yuè )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):12画(huà );

I

yuè

ㄩㄝˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》王(wáng )伐(fá )切(qiē ),入(rù )月(yuè ),云(yún )。〕

亦(yì )作(zuò )“趏(guā )”。

1.度(dù )过(guò );跨(kuà )过(guò )。

《楚(chǔ )辞(cí )·天(tiān )问(wèn )》:“阻(zǔ )穷(qióng )西(xī )征(zhēng ),岩(yán )何(hé )越(yuè )焉(yān )?”王(wáng )逸(yì )注(zhù ):“越(yuè ),度(dù )也(yě )。”

《史(shǐ )记(jì )·秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )本(běn )纪(jì )》:“秦(qín )地(dì )已(yǐ )并(bìng )巴(bā )、蜀(shǔ )、汉(hàn )中(zhōng ),越(yuè )宛(wǎn )有(yǒu )郢(yǐng ),置(zhì )南(nán )郡(jùn )矣(yǐ )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《许(xǔ )国(guó )公(gōng )神(shén )道(dào )碑(bēi )铭(míng )》:“汝(rǔ )能(néng )越(yuè )吾(wú )界(jiè )而(ér )为(wéi )盗(dào )邪(xié )?”清(qīng )纪(jì )昀(yún )《阅(yuè )微(wēi )草(cǎo )堂(táng )笔(bǐ )记(jì )·槐(huái )西(xī )杂(zá )志(zhì )四(sì )》:“月(yuè )明(míng )之(zhī )夕(xī ),每(měi )见(jiàn )对(duì )岸(àn )有(yǒu )人(rén )影(yǐng ),虽(suī )知(zhī )为(wéi )鬼(guǐ ),度(dù )其(qí )不(bú )能(néng )越(yuè ),亦(yì )不(bú )甚(shèn )怖(bù )。”

2.经(jīng )过(guò );通(tōng )过(guò )。

《书(shū )·召(zhào )诰(gào )》:“惟(wéi )二(èr )月(yuè )既(jì )望(wàng ),越(yuè )六(liù )日(rì ),乙(yǐ )未(wèi ),王(wáng )朝(cháo )步(bù )自(zì )周(zhōu ),则(zé )至(zhì )于(yú )丰(fēng )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·长(zhǎng )攻(gōng )》:“若(ruò )燕(yàn )、秦(qín )、齐(qí )、晋(jìn ),山(shān )处(chù )陆(lù )居(jū ),岂(qǐ )能(néng )踰(yáo )五(wǔ )湖(hú )九(jiǔ )江(jiāng ),越(yuè )十(shí )七(qī )厄(è ),以(yǐ )有(yǒu )吴(wú )哉(zāi )?”高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“越(yuè ),历(lì )也(yě )。”

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )谢(xiè )惠(huì )连(lián )《西(xī )陵(líng )遇(yù )风(fēng )献(xiàn )康(kāng )乐(lè )》诗(shī ):“哲(zhé )兄(xiōng )感(gǎn )仳(pǐ )别(bié ),相(xiàng )送(sòng )越(yuè )垧(shǎng )林(lín )。”

明(míng )宋(sòng )濂(lián )《渊(yuān )颖(yǐng )先(xiān )生(shēng )碑(bēi )》:“越(yuè )翼(yì )日(rì ),先(xiān )生(shēng )遂(suí )生(shēng )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《〈唐(táng )宋(sòng )传(chuán )奇(qí )集(jí )〉稗(bài )边(biān )小(xiǎo )缀(zhuì )》:“约(yuē )越(yuè )十(shí )年(nián ),遂(suí )诋(dǐ )之(zhī )至(zhì )此(cǐ ),亦(yì )可(kě )异(yì )矣(yǐ )!”

3.超(chāo )过(guò ),从(cóng )后(hòu )面(miàn )赶(gǎn )到(dào )前(qián )面(miàn )。

《孔(kǒng )子(zǐ )家(jiā )语(yǔ )·五(wǔ )仪(yí )解(jiě )》:“笃(dǔ )行(háng )信(xìn )道(dào ),自(zì )强(qiáng )不(bú )息(xī ),油(yóu )然(rán )若(ruò )将(jiāng )可(kě )越(yuè )而(ér )不(bú )可(kě )及(jí )者(zhě ),君(jūn )子(zǐ )也(yě )。”

《上(shàng )海(hǎi )文(wén )学(xué )》1980年(nián )第(dì )11期(qī ):“彩(cǎi )云(yún )骂(mà )着(zhe )大(dà )家(jiā ),可(kě )是(shì )她(tā )很(hěn )快(kuài )笑(xiào )着(zhe )越(yuè )过(guò )了(le )惠(huì )琴(qín )。”

4.胜(shèng )过(guò );超(chāo )过(guò )。

汉(hàn )枚(méi )乘(chéng )《上(shàng )书(shū )重(zhòng )谏(jiàn )吴(wú )王(wáng )》:“是(shì )大(dà )王(wáng )威(wēi )加(jiā )于(yú )天(tiān )下(xià ),而(ér )功(gōng )越(yuè )于(yú )汤(tāng )武(wǔ )也(yě )。”

三(sān )国(guó )魏(wèi )曹(cáo )植(zhí )《责(zé )躬(gōng )诗(shī )》:“超(chāo )商(shāng )越(yuè )周(zhōu ),与(yǔ )唐(táng )比(bǐ )踪(zōng )。”

宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《荐(jiàn )布(bù )衣(yī )陈(chén )师(shī )道(dào )状(zhuàng )》:“文(wén )词(cí )高(gāo )古(gǔ ),度(dù )越(yuè )流(liú )辈(bèi )。”

清(qīng )周(zhōu )中(zhōng )孚(fú )《郑(zhèng )堂(táng )札(zhá )记(jì )》卷(juàn )四(sì ):“谓(wèi )我(wǒ )朝(cháo )越(yuè )宋(sòng )继(jì )唐(táng ),正(zhèng )以(yǐ )有(yǒu )豪(háo )杰(jié )数(shù )辈(bèi ),得(dé )使(shǐ )事(shì )三(sān )昧(mèi )耳(ěr )。”

5.轻(qīng )捷(jié );敏(mǐn )疾(jí )。

章(zhāng )炳(bǐng )麟(lín )《顶(dǐng )羯(jié )罗(luó )君(jūn )颂(sòng )》:“高(gāo )材(cái )越(yuè )足(zú ),士(shì )女(nǚ )所(suǒ )归(guī )。”参(cān )见(jiàn )“越(yuè )劲(jìn )”。

6.僭(jiàn )越(yuè );不(bú )依(yī )次(cì )序(xù )超(chāo )出(chū )。

《易(yì )·繫(jì )辞(cí )下(xià )》:“其(qí )称(chēng )名(míng )也(yě ),杂(zá )而(ér )不(bú )越(yuè )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·审(shěn )分(fèn )》:“若(ruò )此(cǐ )则(zé )百(bǎi )官(guān )恫(dòng )扰(rǎo ),少(shǎo )长(zhǎng )相(xiàng )越(yuè ),万(wàn )邪(xié )并(bìng )起(qǐ ),权(quán )威(wēi )分(fèn )移(yí )。”

清(qīng )龚(gōng )自(zì )珍(zhēn )《明(míng )良(liáng )论(lùn )三(sān )》:“贤(xián )智(zhì )者(zhě )终(zhōng )不(bú )得(dé )越(yuè ),而(ér )愚(yú )不(bú )肖(xiāo )者(zhě )亦(yì )得(dé )以(yǐ )驯(xùn )而(ér )到(dào )。此(cǐ )今(jīn )日(rì )用(yòng )人(rén )论(lùn )资(zī )格(gé )之(zhī )大(dà )略(luè )也(yě )。”

7.远(yuǎn );背(bèi )离(lí );违(wéi )背(bèi )。

《书(shū )·泰(tài )誓(shì )上(shàng )》:“予(yǔ )曷(hé )敢(gǎn )有(yǒu )越(yuè )厥(jué )志(zhì )?”孔(kǒng )传(chuán ):“越(yuè ),远(yuǎn )也(yě )。言(yán )己(jǐ )志(zhì )欲(yù )为(wéi )民(mín )除(chú )恶(è ),是(shì )与(yǔ )否(fǒu ),不(bú )敢(gǎn )远(yuǎn )其(qí )志(zhì )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·宦(huàn )者(zhě )传(chuán )论(lùn )》:“然(rán )真(zhēn )邪(xié )并(bìng )行(háng ),情(qíng )貌(mào )相(xiàng )越(yuè ),故(gù )能(néng )回(huí )惑(huò )昏(hūn )幼(yòu ),迷(mí )瞀(mào )视(shì )听(tīng )。”

李(lǐ )贤(xián )注(zhù ):“越(yuè ),违(wéi )也(yě )。”

唐(táng )李(lǐ )翱(áo )《陵(líng )庙(miào )日(rì )时(shí )朔(shuò )祭(jì )议(yì )》:“与(yǔ )其(qí )黩(dú )礼(lǐ )越(yuè )古(gǔ ),贵(guì )因(yīn )循(xún )而(ér )惮(dàn )改(gǎi )作(zuò ),犹(yóu )天(tiān )地(dì )之(zhī )相(xiàng )远(yuǎn )也(yě )。”

8.引(yǐn )申(shēn )为(wéi )相(xiàng )差(chà ),差(chà )距(jù )。

章(zhāng )炳(bǐng )麟(lín )《驳(bó )康(kāng )有(yǒu )为(wéi )论(lùn )革(gé )命(mìng )书(shū )》:“夫(fū )终(zhōng )古(gǔ )不(bú )能(néng )得(dé )国(guó )权(quán ),与(yǔ )暂(zàn )得(dé )国(guó )权(quán )而(ér )复(fù )失(shī )之(zhī ),其(qí )利(lì )害(hài )相(xiàng )越(yuè ),岂(qǐ )不(bú )远(yuǎn )哉(zāi )!”

9.冒(mào );冲(chōng )犯(fàn )。

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )颜(yán )延(yán )之(zhī )《秋(qiū )胡(hú )诗(shī )》:“严(yán )驾(jià )越(yuè )风(fēng )寒(hán ),解(jiě )鞍(ān )犯(fàn )霜(shuāng )露(lù )。”

唐(táng )段(duàn )成(chéng )式(shì )《酉(yǒu )阳(yáng )杂(zá )俎(zǔ )续(xù )集(jí )·支(zhī )诺(nuò )皋(gāo )下(xià )》:“夜(yè )入(rù )山(shān )林(lín ),越(yuè )兕(sì )侵(qīn )虎(hǔ ),初(chū )无(wú )所(suǒ )惧(jù )。”

10.迂(yū )阔(kuò );不(bú )切(qiē )实(shí )际(jì )。

《国(guó )语(yǔ )·鲁(lǔ )语(yǔ )上(shàng )》:“越(yuè )哉(zāi ),臧(zāng )孙(sūn )之(zhī )为(wéi )政(zhèng )也(yě )!”韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“越(yuè ),迂(yū )也(yě )。言(yán )其(qí )迂(yū )阔(kuò ),不(bú )知(zhī )政(zhèng )要(yào )。”

11.流(liú )亡(wáng );颠(diān )沛(pèi )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )二(èr )十(shí )年(nián )》:“亡(wáng )人(rén )不(bú )佞(nìng ),失(shī )守(shǒu )社(shè )稷(jì ),越(yuè )在(zài )草(cǎo )莽(mǎng ),吾(wú )子(zǐ )无(wú )所(suǒ )辱(rǔ )君(jūn )命(mìng )。”

三(sān )国(guó )魏(wèi )嵇(jī )康(kāng )《幽(yōu )愤(fèn )诗(shī )》:“哀(āi )茕(qióng )靡(mí )识(shí ),越(yuè )在(zài )襁(qiǎng )褓(bǎo )。”

唐(táng )高(gāo )适(shì )《鹘(gǔ )赋(fù )》序(xù ):“适(shì )越(yuè )在(zài )草(cǎo )野(yě ),才(cái )无(wú )能(néng )为(wéi ),尚(shàng )怀(huái )知(zhī )音(yīn ),遂(suí )作(zuò )《鹘(gǔ )赋(fù )》。”

宋(sòng )岳(yuè )飞(fēi )《奏(zòu )乞(qǐ )本(běn )军(jūn )进(jìn )讨(tǎo )刘(liú )豫(yù )札(zhá )子(zǐ )》:“皇(huáng )图(tú )偏(piān )安(ān ),陛(bì )下(xià )六(liù )飞(fēi )时(shí )巡(xún ),越(yuè )在(zài )海(hǎi )际(jì ),天(tiān )下(xià )之(zhī )愚(yú )夫(fū )愚(yú )妇(fù ),莫(mò )不(bú )疾(jí )首(shǒu )痛(tòng )心(xīn )。”

12.飘(piāo )散(sàn );散(sàn )失(shī )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )四(sì )年(nián )》:“风(fēng )不(bú )越(yuè )而(ér )杀(shā ),雷(léi )不(bú )发(fā )而(ér )震(zhèn )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“越(yuè ),散(sàn )也(yě )。”

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·主(zhǔ )术(shù )训(xùn )》:“精(jīng )神(shén )劳(láo )则(zé )越(yuè ),耳(ěr )目(mù )淫(yín )则(zé )竭(jié )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“越(yuè ),散(sàn )。”

三(sān )国(guó )魏(wèi )刘(liú )劭(shào )《人(rén )物(wù )志(zhì )·九(jiǔ )徵(zhēng )》:“气(qì )而(ér )不(bú )清(qīng )则(zé )越(yuè )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《为(wéi )裴(péi )相(xiàng )公(gōng )让(ràng )官(guān )表(biǎo )》:“承(chéng )命(mìng )惊(jīng )惶(huáng ),魂(hún )爽(shuǎng )飞(fēi )越(yuè ),俯(fǔ )仰(yǎng )天(tiān )地(dì ),若(ruò )无(wú )所(suǒ )容(róng )。”

《云(yún )笈(jí )七(qī )籤(qiān )》卷(juàn )五(wǔ )八(bā ):“形(xíng )劳(láo )则(zé )德(dé )散(sàn ),气(qì )越(yuè )则(zé )道(dào )叛(pàn )。”

13.坠(zhuì )落(luò );失(shī )坠(zhuì )。

《书(shū )·盘(pán )庚(gēng )中(zhōng )》:“乃(nǎi )有(yǒu )不(bú )吉(jí )不(bú )迪(dí ),颠(diān )越(yuè )不(bú )恭(gōng ),暂(zàn )遇(yù )姦(jiān )宄(guǐ )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“越(yuè ),坠(zhuì )也(yě )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·成(chéng )公(gōng )二(èr )年(nián )》:“射(shè )其(qí )左(zuǒ ),越(yuè )于(yú )车(chē )下(xià );射(shè )其(qí )右(yòu ),毙(bì )于(yú )车(chē )中(zhōng )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“越(yuè ),队(duì )也(yě )。”

《国(guó )语(yǔ )·齐(qí )语(yǔ )》:“小(xiǎo )白(bái )余(yú )敢(gǎn )承(chéng )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )命(mìng )曰(yuē )‘尔(ěr )无(wú )下(xià )拜(bài )’?恐(kǒng )陨(yǔn )越(yuè )于(yú )下(xià )以(yǐ )为(wéi )天(tiān )子(zǐ )羞(xiū )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“越(yuè ),失(shī )也(yě )。”

14.治(zhì )理(lǐ )。

《书(shū )·盘(pán )庚(gēng )下(xià )》:“肆(sì )上(shàng )帝(dì )将(jiāng )复(fù )我(wǒ )高(gāo )祖(zǔ )之(zhī )德(dé ),乱(luàn )越(yuè )我(wǒ )家(jiā )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“以(yǐ )徙(xǐ )故(gù ),天(tiān )将(jiāng )复(fù )汤(tāng )德(dé ),治(zhì )理(lǐ )于(yú )我(wǒ )家(jiā )。”

《国(guó )语(yǔ )·周(zhōu )语(yǔ )下(xià )》:“汩(gǔ )越(yuè )九(jiǔ )原(yuán )。”

王(wáng )引(yǐn )之(zhī )《经(jīng )义(yì )述(shù )闻(wén )·国(guó )语(yǔ )》:“家(jiā )大(dà )人(rén )曰(yuē ):‘汩(gǔ )、越(yuè ),皆(jiē )治(zhì )也(yě )。’谓(wèi )平(píng )治(zhì )九(jiǔ )州(zhōu )之(zhī )土(tǔ )也(yě )……《广(guǎng )雅(yǎ )》曰(yuē ):‘越(yuè ),治(zhì )也(yě )。’《说(shuō )苑(yuàn )·指(zhǐ )武(wǔ )篇(piān )》曰(yuē ):‘城(chéng )廓(kuò )不(bú )脩(yǒu ),沟(gōu )池(chí )不(bú )越(yuè )。’是(shì )汩(gǔ )、越(yuè )皆(jiē )治(zhì )也(yě )。”

15.传(chuán )播(bō );宣(xuān )扬(yáng )。

《国(guó )语(yǔ )·晋(jìn )语(yǔ )八(bā )》:“宣(xuān )其(qí )德(dé )行(háng ),顺(shùn )其(qí )宪(xiàn )则(zé ),使(shǐ )越(yuè )于(yú )诸(zhū )侯(hóu )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“越(yuè ),发(fā )闻(wén )也(yě )。”

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·俶(chù )真(zhēn )训(xùn )》:“暴(bào )行(háng )越(yuè )智(zhì )于(yú )天(tiān )下(xià )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“越(yuè ),扬(yáng )也(yě )……越(yuè )扬(yáng )其(qí )诈(zhà )谲(jué )之(zhī )智(zhì )以(yǐ )取(qǔ )声(shēng )名(míng )也(yě )。”

清(qīng )王(wáng )引(yǐn )之(zhī )《经(jīng )义(yì )述(shù )闻(wén )·尔(ěr )雅(yǎ )中(zhōng )》“越(yuè ),扬(yáng )也(yě )”:“扬(yáng )、越(yuè ),一(yī )声(shēng )之(zhī )转(zhuǎn ),故(gù )发(fā )扬(yáng )之(zhī )转(zhuǎn )为(wéi )发(fā )越(yuè ),飞(fēi )扬(yáng )之(zhī )转(zhuǎn )为(wéi )飞(fēi )越(yuè ),播(bō )扬(yáng )之(zhī )转(zhuǎn )为(wéi )播(bō )越(yuè ),激(jī )扬(yáng )之(zhī )转(zhuǎn )为(wéi )激(jī )越(yuè ),清(qīng )扬(yáng )之(zhī )转(zhuǎn )为(wéi )清(qīng )越(yuè )。”

16.指(zhǐ )树(shù )荫(yīn )。

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·精(jīng )神(shén )训(xùn )》:“今(jīn )夫(fū )繇(yáo )者(zhě ),揭(jiē )钁(jué )臿(chā ),负(fù )笼(lóng )土(tǔ ),盐(yán )汗(hàn )交(jiāo )流(liú ),喘(chuǎn )息(xī )薄(báo )喉(hóu )。当(dāng )此(cǐ )之(zhī )时(shí ),得(dé )茠(hāo )越(yuè )下(xià ),则(zé )脱(tuō )然(rán )而(ér )喜(xǐ )矣(yǐ )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“茠(hāo ),荫(yīn )也(yě )。

三(sān )辅(fǔ )人(rén )谓(wèi )休(xiū )华(huá )树(shù )下(xià )为(wéi )茠(hāo )也(yě )。

楚(chǔ )人(rén )树(shù )上(shàng )大(dà )本(běn )小(xiǎo )如(rú )车(chē )盖(gài )状(zhuàng )为(wéi )越(yuè ),言(yán )多(duō )荫(yīn )也(yě )……越(yuè ),读(dú )经(jīng )无(wú )重(zhòng )越(yuè )之(zhī )越(yuè )也(yě )。”

17.劫(jié )夺(duó ),抢(qiǎng )劫(jié )。

《书(shū )·康(kāng )诰(gào )》:“凡(fán )民(mín )自(zì )得(dé )罪(zuì ),寇(kòu )攘(rǎng )姦(jiān )宄(guǐ ),杀(shā )越(yuè )人(rén )于(yú )货(huò )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“越(yuè )人(rén ),谓(wèi )不(bú )死(sǐ )而(ér )伤(shāng )皆(jiē )为(wéi )之(zhī ),而(ér )取(qǔ )货(huò )利(lì )故(gù )也(yě )。”

18.愈(yù )加(jiā );更(gèng )加(jiā )。

宋(sòng )辛(xīn )弃(qì )疾(jí )《浣(huàn )溪(xī )沙(shā )·赠(zèng )子(zǐ )文(wén )侍(shì )人(rén )名(míng )笑(xiào )笑(xiào )》词(cí ):“歌(gē )欲(yù )颦(pín )时(shí )还(hái )浅(qiǎn )笑(xiào ),醉(zuì )逢(féng )笑(xiào )处(chù )却(què )轻(qīng )颦(pín ),宜(yí )颦(pín )宜(yí )笑(xiào )越(yuè )精(jīng )神(shén )。”

金(jīn )董(dǒng )解(jiě )元(yuán )《西(xī )厢(xiāng )记(jì )诸(zhū )宫(gōng )调(diào )》卷(juàn )七(qī ):“觑(qù )衙(yá )内(nèi )结(jié )束(shù )模(mó )样(yàng ),越(yuè )添(tiān )烦(fán )恼(nǎo )。”

元(yuán )萨(sà )都(dōu )剌(là )《一(yī )枝(zhī )花(huā )·妓(jì )女(nǚ )蹴(cù )踘(jū )》套(tào )曲(qǔ ):“红(hóng )尘(chén )两(liǎng )袖(xiù )纤(xiān )腰(yāo )倦(juàn ),越(yuè )丰(fēng )韵(yùn ),越(yuè )娇(jiāo )软(ruǎn )。”

《儒(rú )林(lín )外(wài )史(shǐ )》第(dì )八(bā )回(huí ):“不(bú )想(xiǎng )到(dào )家(jiā )一(yī )载(zǎi ),小(xiǎo )儿(ér )亡(wáng )化(huà )了(le ),越(yuè )觉(jiào )得(dé )胸(xiōng )怀(huái )冰(bīng )冷(lěng )。”

19.越(yuè )……越(yuè )……迭(dié )用(yòng )表(biǎo )示(shì )程(chéng )度(dù )随(suí )条(tiáo )件(jiàn )的(de )发(fā )展(zhǎn )而(ér )发(fā )展(zhǎn )。

《二(èr )刻(kè )拍(pāi )桉(ān )惊(jīng )奇(qí )》卷(juàn )九(jiǔ ):“谁(shuí )知(zhī )这(zhè )些(xiē )少(shǎo )年(nián )心(xīn )性(xìng ),吃(chī )到(dào )兴(xìng )头(tóu )上(shàng ),越(yuè )吃(chī )越(yuè )狂(kuáng ),那(nà )里(lǐ )肯(kěn )住(zhù )。”

《儒(rú )林(lín )外(wài )史(shǐ )》第(dì )二(èr )回(huí ):“这(zhè )雨(yǔ )越(yuè )下(xià )越(yuè )大(dà )。却(què )见(jiàn )上(shàng )流(liú )头(tóu )一(yī )只(zhī )船(chuán )冒(mào )雨(yǔ )而(ér )来(lái )。”

周(zhōu )而(ér )复(fù )《上(shàng )海(hǎi )的(de )早(zǎo )晨(chén )》第(dì )一(yī )部(bù )三(sān ):“阿(ā )英(yīng )怕(pà )娘(niáng )越(yuè )说(shuō )越(yuè )伤(shāng )心(xīn ),有(yǒu )意(yì )打(dǎ )断(duàn )她(tā )的(de )话(huà )头(tóu ),说(shuō ):‘娘(niáng ),你(nǐ )喝(hē )点(diǎn )水(shuǐ )吧(ba )!’”

20.与(yǔ );和(hé )。

《书(shū )·大(dà )诰(gào )》:“猷(yóu )!大(dà )诰(gào )尔(ěr )多(duō )邦(bāng ),越(yuè )尔(ěr )御(yù )事(shì )。”

清(qīng )王(wáng )引(yǐn )之(zhī )《经(jīng )传(chuán )释(shì )词(cí )·粤(yuè )越(yuè )》:“《广(guǎng )雅(yǎ )》曰(yuē ):‘越(yuè ),与(yǔ )也(yě )。’《书(shū )·大(dà )诰(gào )》曰(yuē ):‘大(dà )诰(gào )猷(yóu )!尔(ěr )多(duō )邦(bāng ),越(yuè )尔(ěr )御(yù )事(shì )。’又(yòu )曰(yuē ):‘肆(sì )予(yǔ )告(gào )我(wǒ )友(yǒu )邦(bāng )君(jūn ),越(yuè )尹(yǐn )氏(shì )、庶(shù )士(shì )、御(yù )事(shì )。’……《周(zhōu )书(shū )》‘越(yuè )’字(zì )与(yǔ )‘与(yǔ )’字(zì )同(tóng )义(yì )者(zhě )甚(shèn )多(duō ),《大(dà )诰(gào )》一(yī )篇(piān )而(ér )外(wài ),不(bú )能(néng )遍(biàn )引(yǐn )。”

21.于(yú );于(yú )是(shì )。

《书(shū )·大(dà )诰(gào )》:“有(yǒu )大(dà )艰(jiān )于(yú )西(xī )土(tǔ ),西(xī )土(tǔ )人(rén )亦(yì )不(bú )静(jìng ),越(yuè )兹(zī )蠢(chǔn )。”

《史(shǐ )记(jì )·宋(sòng )微(wēi )子(zǐ )世(shì )家(jiā )》:“殷(yīn )遂(suí )丧(sàng ),越(yuè )至(zhì )于(yú )今(jīn )。”

裴(péi )駰(yīn )集(jí )解(jiě )引(yǐn )马(mǎ )融(róng )曰(yuē ):“越(yuè ),于(yú )也(yě )。于(yú )是(shì )至(zhì )矣(yǐ ),于(yú )今(jīn )到(dào )矣(yǐ )。”

清(qīng )王(wáng )引(yǐn )之(zhī )《经(jīng )传(chuán )释(shì )词(cí )·粤(yuè )越(yuè )》:“《尔(ěr )雅(yǎ )》曰(yuē ):‘粤(yuè ),于(yú )也(yě )。’又(yòu )曰(yuē ):‘粤(yuè ),于(yú )也(yě )。’字(zì )亦(yì )作(zuò )越(yuè )。

《夏(xià )小(xiǎo )正(zhèng )》曰(yuē ):‘越(yuè )有(yǒu )小(xiǎo )旱(hàn )。’传(chuán )曰(yuē ):‘越(yuè ),于(yú )也(yě )。’于(yú ),犹(yóu )今(jīn )人(rén )言(yán )于(yú )是(shì )也(yě )。”

22.发(fā )语(yǔ )词(cí )。

《书(shū )·大(dà )诰(gào )》:“越(yuè )予(yǔ )冲(chōng )人(rén ),不(bú )卬(áng )自(zì )恤(xù )。”

清(qīng )王(wáng )引(yǐn )之(zhī )《经(jīng )传(chuán )释(shì )词(cí )·粤(yuè )越(yuè )》:“越(yuè ),犹(yóu )惟(wéi )也(yě )。

《书(shū )·大(dà )诰(gào )》曰(yuē )‘越(yuè )予(yǔ )小(xiǎo )子(zǐ )’,言(yán )惟(wéi )予(yǔ )小(xiǎo )子(zǐ )也(yě );又(yòu )曰(yuē )‘越(yuè )予(yǔ )冲(chōng )人(rén )’,言(yán )惟(wéi )予(yǔ )冲(chōng )人(rén )也(yě )。”

23.古(gǔ )地(dì )名(míng )。

《春(chūn )秋(qiū )·桓(huán )公(gōng )元(yuán )年(nián )》:“夏(xià )四(sì )月(yuè )丁(dīng )未(wèi ),公(gōng )及(jí )郑(zhèng )伯(bó )盟(méng )于(yú )越(yuè )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“垂(chuí ),犬(quǎn )丘(qiū )。

卫(wèi )地(dì )也(yě )。

越(yuè ),近(jìn )垂(chuí )地(dì )名(míng )。”

杨(yáng )伯(bó )峻(jùn )注(zhù ):“越(yuè )当(dāng )在(zài )今(jīn )山(shān )东(dōng )省(shěng )曹(cáo )县(xiàn )附(fù )近(jìn )。”

24.古(gǔ )国(guó )名(míng )。建(jiàn )都(dōu )会(huì )稽(jī )(今(jīn )浙(zhè )江(jiāng )绍(shào )兴(xìng ))。

春(chūn )秋(qiū )时(shí )兴(xìng )起(qǐ ),战(zhàn )国(guó )时(shí )灭(miè )于(yú )楚(chǔ )。

《左(zuǒ )传(chuán )·宣(xuān )公(gōng )八(bā )年(nián )》:“盟(méng )吴(wú )越(yuè )而(ér )还(hái )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“越(yuè )国(guó ),今(jīn )会(huì )稽(jī )山(shān )阴(yīn )县(xiàn )也(yě )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“越(yuè ),姒(sì )姓(xìng )。其(qí )先(xiān )夏(xià )后(hòu )少(shǎo )康(kāng )之(zhī )庶(shù )子(zǐ )也(yě ),封(fēng )于(yú )会(huì )稽(jī ),自(zì )号(hào )于(yú )越(yuè )。于(yú )者(zhě ),夷(yí )言(yán )发(fā )声(shēng )也(yě )。”

25.代(dài )称(chēng )浙(zhè )江(jiāng )或(huò )浙(zhè )东(dōng )地(dì )区(qū );也(yě )专(zhuān )指(zhǐ )绍(shào )兴(xìng )一(yī )带(dài )。

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《别(bié )舍(shě )弟(dì )宗(zōng )一(yī )》诗(shī ):“零(líng )落(luò )残(cán )魂(hún )倍(bèi )黯(àn )然(rán ),双(shuāng )垂(chuí )别(bié )泪(lèi )越(yuè )江(jiāng )边(biān )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《书(shū )信(xìn )集(jí )·致(zhì )宋(sòng )崇(chóng )义(yì )》:“往(wǎng )来(lái )匆(cōng )匆(cōng ),在(zài )杭(háng )在(zài )越(yuè )之(zhī )诸(zhū )友(yǒu )人(rén ),皆(jiē )不(bú )及(jí )走(zǒu )晤(wù )。”

26.古(gǔ )代(dài )南(nán )方(fāng )少(shǎo )数(shù )民(mín )族(zú )名(míng )。分(fèn )布(bù )于(yú )长(zhǎng )江(jiāng )中(zhōng )、下(xià )游(yóu )以(yǐ )南(nán ),部(bù )落(luò )众(zhòng )多(duō ),地(dì )域(yù )极(jí )广(guǎng ),有(yǒu )百(bǎi )越(yuè )、百(bǎi )粤(yuè )之(zhī )称(chēng )。

《三(sān )国(guó )志(zhì )·蜀(shǔ )志(zhì )·诸(zhū )葛(gě )亮(liàng )传(chuán )》:“若(ruò )跨(kuà )有(yǒu )荆(jīng )益(yì ),保(bǎo )其(qí )岩(yán )阻(zǔ ),西(xī )和(hé )诸(zhū )戎(róng ),南(nán )抚(fǔ )夷(yí )越(yuè )……百(bǎi )姓(xìng )孰(shú )敢(gǎn )不(bú )箪(dān )食(shí )壶(hú )浆(jiāng )以(yǐ )迎(yíng )将(jiāng )军(jūn )者(zhě )乎(hū )?”晋(jìn )张(zhāng )协(xié )《杂(zá )诗(shī )》之(zhī )五(wǔ ):“昔(xī )我(wǒ )资(zī )章(zhāng )甫(fǔ ),聊(liáo )以(yǐ )适(shì )诸(zhū )越(yuè )。行(háng )行(háng )入(rù )幽(yōu )荒(huāng ),瓯(ōu )骆(luò )从(cóng )祝(zhù )髮(fà )。”

27.代(dài )称(chēng )广(guǎng )东(dōng )、广(guǎng )西(xī )地(dì )区(qū );或(huò )泛(fàn )指(zhǐ )南(nán )方(fāng )。

汉(hàn )王(wáng )充(chōng )《论(lùn )衡(héng )·物(wù )势(shì )》:“长(zhǎng )仞(rèn )之(zhī )象(xiàng ),为(wéi )越(yuè )僮(tóng )所(suǒ )钩(gōu ),无(wú )便(biàn )故(gù )也(yě )。”

唐(táng )李(lǐ )白(bái )《古(gǔ )风(fēng )》之(zhī )五(wǔ )六(liù ):“越(yuè )客(kè )採(cǎi )明(míng )珠(zhū ),提(tí )携(xié )出(chū )南(nán )隅(yú )。”

王(wáng )琦(qí )注(zhù ):“越(yuè ),南(nán )越(yuè )也(yě ),今(jīn )广(guǎng )东(dōng )是(shì )。”

28.指(zhǐ )越(yuè )窑(yáo )。

唐(táng )施(shī )肩(jiān )吾(wú )《蜀(shǔ )茗(míng )词(cí )》:“越(yuè )碗(wǎn )初(chū )盛(shèng )蜀(shǔ )茗(míng )薪(xīn ),薄(báo )烟(yān )轻(qīng )处(chù )搅(jiǎo )来(lái )匀(yún )。”

唐(táng )皮(pí )日(rì )休(xiū )《以(yǐ )毛(máo )公(gōng )泉(quán )一(yī )瓶(píng )献(xiàn )上(shàng )谏(jiàn )议(yì )因(yīn )寄(jì )》诗(shī ):“素(sù )绠(gěng )丝(sī )不(bú )短(duǎn ),越(yuè )罂(yīng )腹(fù )甚(shèn )便(biàn )。”

29.布(bù )名(míng )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·皇(huáng )后(hòu )纪(jì )上(shàng )·明(míng )德(dé )马(mǎ )皇(huáng )后(hòu )》:“白(bái )越(yuè )三(sān )千(qiān )端(duān ),杂(zá )帛(bó )二(èr )千(qiān )匹(pǐ )。”

晋(jìn )孙(sūn )楚(chǔ )《为(wéi )石(shí )仲(zhòng )容(róng )与(yǔ )孙(sūn )皓(hào )书(shū )》:“葛(gě )越(yuè )布(bù )于(yú )朔(shuò )土(tǔ ),貂(diāo )马(mǎ )延(yán )乎(hū )吴(wú )会(huì )。”

清(qīng )黄(huáng )宗(zōng )羲(xī )《论(lùn )文(wén )管(guǎn )见(jiàn )》:“成(chéng )都(dōu )之(zhī )锦(jǐn ),自(zì )与(yǔ )三(sān )村(cūn )之(zhī )越(yuè )异(yì )其(qí )机(jī )轴(zhóu )。”

30.姓(xìng )。

春(chūn )秋(qiū )时(shí )有(yǒu )越(yuè )石(shí )父(fù )。见(jiàn )《晏(yàn )子(zǐ )春(chūn )秋(qiū )·杂(zá )上(shàng )二(èr )四(sì )》。

II

huó

ㄏㄨㄛˊ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》户(hù )括(kuò )切(qiē ),入(rù )末(mò ),匣(xiá )。〕

1.孔(kǒng )洞(dòng )。

《仪(yí )礼(lǐ )·乡(xiāng )饮(yǐn )酒(jiǔ )礼(lǐ )》:“相(xiàng )者(zhě )二(èr )人(rén )皆(jiē )左(zuǒ )何(hé )瑟(sè ),后(hòu )首(shǒu )挎(kuà )越(yuè )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“挎(kuà ),持(chí )也(yě )。相(xiàng )瑟(sè )者(zhě )则(zé )为(wéi )之(zhī )持(chí )瑟(sè ),其(qí )相(xiàng )歌(gē )者(zhě )徒(tú )相(xiàng )也(yě )。越(yuè ),瑟(sè )下(xià )孔(kǒng )也(yě )。”

《礼(lǐ )记(jì )·乐(lè )记(jì )》:“清(qīng )庙(miào )之(zhī )瑟(sè ),朱(zhū )弦(xián )而(ér )疏(shū )越(yuè )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“越(yuè ),瑟(sè )底(dǐ )孔(kǒng )也(yě )。”

《尚(shàng )书(shū )大(dà )传(chuán )》卷(juàn )二(èr ):“大(dà )琴(qín )练(liàn )弦(xián )达(dá )越(yuè ),大(dà )瑟(sè )朱(zhū )弘(hóng )达(dá )越(yuè )。”

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《霹(pī )雳(lì )琴(qín )赞(zàn )引(yǐn )》:“余(yú )作(zuò )赞(zàn )辞(cí ),识(shí )其(qí )越(yuè )之(zhī )左(zuǒ )与(yǔ )右(yòu )。”

唐(táng )陆(lù )龟(guī )蒙(méng )《耒(lěi )耜(sì )经(jīng )》:“辕(yuán )有(yǒu )越(yuè ),加(jiā )箭(jiàn ),可(kě )弛(chí )张(zhāng )焉(yān )。”

明(míng )何(hé )景(jǐng )明(míng )《说(shuō )琴(qín )》:“凡(fán )攻(gōng )琴(qín )者(zhě ),首(shǒu )选(xuǎn )材(cái ),审(shěn )製(zhì )器(qì ),其(qí )器(qì )有(yǒu )四(sì ):弦(xián )、轸(zhěn )、徽(huī )、越(yuè )。弦(xián )以(yǐ )被(bèi )音(yīn ),轸(zhěn )以(yǐ )机(jī )弦(xián ),徽(huī )以(yǐ )比(bǐ )度(dù ),越(yuè )以(yǐ )亮(liàng )节(jiē )。”

2.引(yǐn )申(shēn )为(wéi )挖(wā )孔(kǒng )洞(dòng )。

《国(guó )语(yǔ )·周(zhōu )语(yǔ )下(xià )》:“如(rú )是(shì )而(ér )铸(zhù )之(zhī )金(jīn ),磨(mó )之(zhī )石(shí ),繫(jì )之(zhī )丝(sī )木(mù ),越(yuè )之(zhī )匏(páo )竹(zhú )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“越(yuè ),谓(wèi )为(wéi )之(zhī )孔(kǒng )也(yě )。”

3.一(yī )种(zhǒng )蒲(pú )属(shǔ )植(zhí )物(wù )。其(qí )茎(jīng )可(kě )编(biān )席(xí )。参(cān )见(jiàn )“越(yuè )席(xí )”。

阅读:4704

●越(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库