白【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 白

白(bái )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):5画(huà );

I

bái

ㄅㄞˊ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》傍(bàng )陌(mò )切(qiē ),入(rù )陌(mò ),并(bìng )。〕

1.像(xiàng )雪(xuě )一(yī )般(bān )的(de )颜(yán )色(sè )。

《易(yì )·贲(bēn )》:“上(shàng )九(jiǔ ),白(bái )贲(bēn ),无(wú )咎(jiù )。象(xiàng )曰(yuē ):白(bái )贲(bēn )无(wú )咎(jiù ),上(shàng )得(dé )志(zhì )也(yě )。”

王(wáng )弼(bì )注(zhù ):“以(yǐ )白(bái )为(wéi )饰(shì ),而(ér )无(wú )患(huàn )忧(yōu ),得(dé )志(zhì )者(zhě )也(yě )。”

《管(guǎn )子(zǐ )·揆(kuí )度(dù )》:“其(qí )在(zài )色(sè )者(zhě ),青(qīng )、黄(huáng )、白(bái )、黑(hēi )、赤(chì )也(yě )。”

唐(táng )李(lǐ )白(bái )《浣(huàn )纱(shā )石(shí )上(shàng )女(nǚ )》诗(shī ):“玉(yù )面(miàn )邪(xié )溪(xī )女(nǚ ),青(qīng )娥(é )红(hóng )粉(fěn )粧(zhuāng ),一(yī )双(shuāng )金(jīn )齿(chǐ )屐(jī ),两(liǎng )足(zú )白(bái )如(rú )霜(shuāng )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《集(jí )外(wài )集(jí )·他(tā )们(men )的(de )花(huā )园(yuán )》:“用(yòng )尽(jìn )小(xiǎo )心(xīn )机(jī ),得(dé )了(le )一(yī )朵(duǒ )百(bǎi )合(hé );又(yòu )白(bái )又(yòu )光(guāng )明(míng ),像(xiàng )才(cái )下(xià )的(de )雪(xuě )。”

2.白(bái )色(sè )的(de )东(dōng )西(xī )。如(rú ):蛋(dàn )白(bái )。

3.汉(hàn )民(mín )族(zú )传(chuán )统(tǒng )丧(sàng )服(fú )的(de )颜(yán )色(sè )。因(yīn )以(yǐ )指(zhǐ )丧(sàng )事(shì )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·春(chūn )官(guān )·保(bǎo )章(zhāng )氏(shì )》“以(yǐ )五(wǔ )云(yún )之(zhī )物(wù )辨(biàn )吉(jí )凶(xiōng )水(shuǐ )旱(hàn )降(jiàng )丰(fēng )荒(huāng )之(zhī )祲(jìn )象(xiàng )”郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù )引(yǐn )汉(hàn )郑(zhèng )司(sī )农(nóng )曰(yuē ):“青(qīng )为(wéi )虫(chóng ),白(bái )为(wéi )丧(sàng ),赤(chì )为(wéi )兵(bīng )荒(huāng ),黑(hēi )为(wéi )水(shuǐ ),黄(huáng )为(wéi )丰(fēng )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )十(shí )四(sì )回(huí ):“来(lái )至(zhì )宁(níng )府(fǔ )大(dà )门(mén )首(shǒu ),门(mén )灯(dēng )朗(lǎng )挂(guà ),两(liǎng )边(biān )一(yī )色(sè )绰(chāo )灯(dēng )照(zhào )如(rú )白(bái )昼(zhòu ),白(bái )汪(wāng )汪(wāng )穿(chuān )孝(xiào )家(jiā )人(rén )两(liǎng )行(háng )侍(shì )立(lì )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《彷(páng )徨(huáng )·孤(gū )独(dú )者(zhě )》:“聚(jù )议(yì )之(zhī )后(hòu ),大(dà )概(gài )商(shāng )定(dìng )了(le )三(sān )大(dà )条(tiáo )件(jiàn ),要(yào )他(tā )必(bì )行(háng )。一(yī )是(shì )穿(chuān )白(bái ),二(èr )是(shì )跪(guì )拜(bài ),三(sān )是(shì )请(qǐng )和(hé )尚(shàng )道(dào )士(shì )做(zuò )法(fǎ )事(shì )。”

《新(xīn )华(huá )文(wén )摘(zhāi )》1983年(nián )第(dì )3期(qī ):“母(mǔ )亲(qīn )生(shēng )来(lái )胆(dǎn )大(dà )……每(měi )次(cì )去(qù )帮(bāng )人(rén )家(jiā )办(bàn )红(hóng )白(bái )事(shì ),她(tā )都(dōu )不(bú )叫(jiào )我(wǒ )去(qù ),我(wǒ )却(què )要(yào )想(xiǎng )尽(jìn )方(fāng )法(fǎ )跟(gēn )去(qù )看(kàn )热(rè )闹(nào )。”参(cān )见(jiàn )“白(bái )衣(yī )冠(guàn )”。

4.使(shǐ )白(bái )。

《史(shǐ )记(jì )·孙(sūn )子(zǐ )吴(wú )起(qǐ )列(liè )传(chuán )》:“马(mǎ )陵(líng )道(dào )狭(xiá ),而(ér )旁(páng )多(duō )阻(zǔ )隘(ài ),可(kě )伏(fú )兵(bīng ),乃(nǎi )斫(zhuó )大(dà )树(shù )白(bái )而(ér )书(shū )之(zhī )曰(yuē ):‘庞(páng )涓(juān )死(sǐ )于(yú )此(cǐ )树(shù )之(zhī )下(xià )。’”宋(sòng )岳(yuè )飞(fēi )《满(mǎn )江(jiāng )红(hóng )》词(cí ):“莫(mò )等(děng )閒(jiān )、白(bái )了(le )少(shǎo )年(nián )头(tóu ),空(kōng )悲(bēi )切(qiē )。”

清(qīng )纳(nà )兰(lán )性(xìng )德(dé )《临(lín )江(jiāng )仙(xiān )·永(yǒng )平(píng )道(dào )中(zhōng )》词(cí ):“曾(céng )记(jì )年(nián )年(nián )三(sān )月(yuè )病(bìng ),而(ér )今(jīn )病(bìng )向(xiàng )深(shēn )秋(qiū )。卢(lú )龙(lóng )风(fēng )景(jǐng )白(bái )人(rén )头(tóu ),药(yào )鑪(lú )烟(yān )里(lǐ ),支(zhī )枕(zhěn )听(tīng )河(hé )流(liú )。”

5.洁(jié )净(jìng )。

《易(yì )·说(shuō )卦(guà )》:“巽(xùn )为(wéi )木(mù )……为(wéi )白(bái )、为(wéi )长(zhǎng )、为(wéi )高(gāo )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“为(wéi )白(bái ),取(qǔ )其(qí )风(fēng )吹(chuī )去(qù )尘(chén ),故(gù )洁(jié )白(bái )也(yě )。”

《楚(chǔ )辞(cí )·九(jiǔ )章(zhāng )·橘(jú )颂(sòng )》:“青(qīng )黄(huáng )杂(zá )糅(róu ),文(wén )章(zhāng )烂(làn )兮(xī ),精(jīng )色(sè )内(nèi )白(bái ),类(lèi )可(kě )任(rèn )兮(xī )。”

王(wáng )逸(yì )注(zhù ):“内(nèi )怀(huái )洁(jié )白(bái ),以(yǐ )言(yán )贤(xián )者(zhě )。”

《史(shǐ )记(jì )·屈(qū )原(yuán )贾(jiǎ )生(shēng )列(liè )传(chuán )》:“宁(níng )赴(fù )常(cháng )流(liú )而(ér )葬(zàng )乎(hū )江(jiāng )鱼(yú )腹(fù )中(zhōng )耳(ěr ),又(yòu )安(ān )能(néng )以(yǐ )皓(hào )皓(hào )之(zhī )白(bái ),而(ér )蒙(méng )世(shì )之(zhī )温(wēn )蠖(huò )乎(hū )!”宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《东(dōng )坡(pō )志(zhì )林(lín )·逸(yì )人(rén )游(yóu )浙(zhè )东(dōng )》:“室(shì )前(qián )有(yǒu )六(liù )一(yī )泉(quán ),白(bái )而(ér )甘(gān ),当(dāng )往(wǎng )一(yī )酌(zhuó )。”

6.明(míng )白(bái )事(shì )理(lǐ );聪(cōng )明(míng )。

7.光(guāng )明(míng );明(míng )亮(liàng )。

《礼(lǐ )记(jì )·曾(céng )子(zǐ )问(wèn )》:“凡(fán )殇(shāng )与(yǔ )无(wú )后(hòu )者(zhě ),祭(jì )于(yú )宗(zōng )子(zǐ )之(zhī )家(jiā ),当(dāng )室(shì )之(zhī )白(bái ),尊(zūn )于(yú )东(dōng )房(fáng ),是(shì )谓(wèi )阳(yáng )厌(yàn )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“当(dāng )室(shì )之(zhī )白(bái ),谓(wèi )西(xī )北(běi )隅(yú )得(dé )户(hù )明(míng )也(yě )。”

《庄(zhuāng )子(zǐ )·人(rén )间(jiān )世(shì )》:“瞻(zhān )彼(bǐ )阕(què )者(zhě ),虚(xū )室(shì )生(shēng )白(bái ),吉(jí )祥(xiáng )止(zhǐ )止(zhǐ )。”

宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《前(qián )赤(chì )壁(bì )赋(fù )》:“相(xiàng )与(yǔ )枕(zhěn )藉(jiè )乎(hū )舟(zhōu )中(zhōng ),不(bú )知(zhī )东(dōng )方(fāng )之(zhī )既(jì )白(bái )。”

毛(máo )泽(zé )东(dōng )《浣(huàn )溪(xī )沙(shā )·和(hé )柳(liǔ )亚(yà )子(zǐ )先(xiān )生(shēng )》词(cí ):“一(yī )唱(chàng )雄(xióng )鸡(jī )天(tiān )下(xià )白(bái ),万(wàn )方(fāng )乐(lè )奏(zòu )有(yǒu )《于(yú )阗(tián )》。”

8.显(xiǎn )明(míng );显(xiǎn )赫(hè )。

《荀(xún )子(zǐ )·天(tiān )论(lùn )》:“礼(lǐ )义(yì )不(bú )加(jiā )于(yú )国(guó )家(jiā ),则(zé )功(gōng )名(míng )不(bú )白(bái )。”

梁(liáng )启(qǐ )雄(xióng )释(shì ):“白(bái ),显(xiǎn )明(míng )也(yě )。”

《韩(hán )诗(shī )外(wài )传(chuán )》卷(juàn )二(èr ):“欲(yù )行(háng )义(yì )白(bái )名(míng ),无(wú )顾(gù )利(lì )害(hài ),然(rán )后(hòu )能(néng )行(háng )之(zhī )。”

宋(sòng )司(sī )马(mǎ )光(guāng )《功(gōng )名(míng )论(lùn )》:“不(bú )用(yòng )贤(xián )而(ér )求(qiú )功(gōng )业(yè )之(zhī )美(měi ),名(míng )誉(yù )之(zhī )白(bái ),难(nán )矣(yǐ )。”

9.明(míng )白(bái );清(qīng )楚(chǔ );明(míng )瞭(liǎo )。

10.表(biǎo )明(míng );辩(biàn )白(bái );得(dé )昭(zhāo )雪(xuě )。

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·士(shì )节(jiē )》:“今(jīn )晏(yàn )子(zǐ )见(jiàn )疑(yí ),吾(wú )将(jiāng )以(yǐ )身(shēn )死(sǐ )白(bái )之(zhī )。”

明(míng )宋(sòng )濂(lián )《朱(zhū )环(huán )传(chuán )》:“元(yuán )(朱(zhū )元(yuán ))自(zì )度(dù )贼(zéi )若(ruò )缚(fù )翁(wēng )去(qù ),则(zé )是(shì )翁(wēng )从(cóng )贼(zéi )反(fǎn ),官(guān )坐(zuò )以(yǐ )法(fǎ ),虽(suī )有(yǒu )百(bǎi )喙(huì ),莫(mò )能(néng )白(bái )。”

清(qīng )蒲(pú )松(sōng )龄(líng )《聊(liáo )斋(zhāi )志(zhì )异(yì )·侠(xiá )女(nǚ )》:“少(shǎo )年(nián )曰(yuē ):‘既(jì )不(bú )可(kě )犯(fàn ),君(jūn )何(hé )犯(fàn )之(zhī )?’生(shēng )白(bái )其(qí )无(wú )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《三(sān )闲(xián )集(jí )·铲(chǎn )共(gòng )大(dà )观(guān )》:“万(wàn )一(yī )不(bú )幸(xìng ),沉(chén )冤(yuān )莫(mò )白(bái )。”

11.告(gào )语(yǔ );禀(bǐng )报(bào );陈(chén )述(shù )。

《史(shǐ )记(jì )·淮(huái )南(nán )衡(héng )山(shān )列(liè )传(chuán )》:“厉(lì )王(wáng )母(mǔ )弟(dì )赵(zhào )兼(jiān )因(yīn )辟(pì )阳(yáng )侯(hóu )言(yán )吕(lǚ )后(hòu ),吕(lǚ )后(hòu )妒(dù ),弗(fú )肯(kěn )白(bái ),辟(pì )阳(yáng )侯(hóu )不(bú )彊(jiāng )争(zhēng )。”

《玉(yù )台(tái )新(xīn )咏(yǒng )·古(gǔ )诗(shī )为(wéi )焦(jiāo )仲(zhòng )卿(qīng )妻(qī )作(zuò )》:“妾(qiè )不(bú )堪(kān )驱(qū )使(shǐ ),徒(tú )留(liú )无(wú )所(suǒ )施(shī ),便(biàn )可(kě )白(bái )公(gōng )姥(lǎo ),及(jí )时(shí )相(xiàng )遣(qiǎn )归(guī )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《李(lǐ )君(jūn )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“元(yuán )和(hé )八(bā )年(nián )四(sì )月(yuè ),诏(zhào )徵(zhēng )既(jì )至(zhì ),宰(zǎi )相(xiàng )欲(yù )白(bái )以(yǐ )为(wéi )起(qǐ )居(jū )舍(shě )人(rén )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《坟(fén )·摩(mó )罗(luó )诗(shī )力(lì )说(shuō )》:“西(xī )班(bān )牙(yá )人(rén )方(fāng )聚(jù )饮(yǐn ),忽(hū )白(bái )有(yǒu )人(rén )乞(qǐ )见(jiàn )。”

12.上(shàng )告(gào );弹(dàn )劾(hé )。

《三(sān )国(guó )志(zhì )·吴(wú )志(zhì )·陆(lù )逊(xùn )传(chuán )》:“会(huì )稽(jī )太(tài )守(shǒu )淳(chún )于(yú )式(shì )表(biǎo )逊(xùn )枉(wǎng )取(qǔ )民(mín )人(rén ),愁(chóu )扰(rǎo )所(suǒ )在(zài )。

逊(xùn )后(hòu )诣(yì )都(dōu ),言(yán )次(cì ),称(chēng )式(shì )佳(jiā )吏(lì )。

权(quán )曰(yuē ):‘式(shì )白(bái )君(jūn )而(ér )君(jūn )荐(jiàn )之(zhī ),何(hé )也(yě )?’逊(xùn )对(duì )曰(yuē ):‘式(shì )意(yì )欲(yù )养(yǎng )民(mín ),是(shì )以(yǐ )白(bái )逊(xùn )。若(ruò )逊(xùn )复(fù )毁(huǐ )式(shì )以(yǐ )乱(luàn )圣(shèng )听(tīng ),不(bú )可(kě )长(zhǎng )也(yě )。’”参(cān )见(jiàn )“白(bái )奏(zòu )”。

13.揭(jiē )露(lù );戳(chuō )穿(chuān )。

元(yuán )关(guān )汉(hàn )卿(qīng )《哭(kū )存(cún )孝(xiào )》第(dì )二(èr )摺(zhé ):“我(wǒ )和(hé )孩(hái )儿(ér )两(liǎng )个(gè )见(jiàn )你(nǐ )阿(ā )妈(mā ),白(bái )那(nà )两(liǎng )个(gè )丑(chǒu )生(shēng )的(de )谎(huǎng )去(qù )来(lái )。”

元(yuán )王(wáng )晔(yè )《桃(táo )花(huā )女(nǚ )》楔(xiē )子(zǐ ):“我(wǒ )周(zhōu )公(gōng )在(zài )卦(guà )铺(pù )里(lǐ )面(miàn ),你(nǐ )自(zì )唤(huàn )他(tā )出(chū )来(lái ),白(bái )他(tā )谎(huǎng ),讨(tǎo )他(tā )银(yín )子(zǐ )去(qù )。”参(cān )见(jiàn )“白(bái )破(pò )”。

14.以(yǐ )白(bái )眼(yǎn )向(xiàng )人(rén ),表(biǎo )示(shì )轻(qīng )蔑(miè )或(huò )不(bú )满(mǎn )。

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《丹(dān )青(qīng )引(yǐn )赠(zèng )曹(cáo )将(jiāng )军(jūn )霸(bà )》:“途(tú )穷(qióng )反(fǎn )遭(zāo )俗(sú )眼(yǎn )白(bái ),世(shì )上(shàng )未(wèi )有(yǒu )如(rú )公(gōng )贫(pín )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《准(zhǔn )风(fēng )月(yuè )谈(tán )·查(chá )旧(jiù )帐(zhàng )》:“如(rú )果(guǒ )这(zhè )样(yàng )变(biàn )法(fǎ ),还(hái )觉(jiào )得(dé )麻(má )烦(fán ),那(nà )就(jiù )白(bái )一(yī )白(bái )眼(yǎn ),反(fǎn )问(wèn )道(dào ):‘这(zhè )是(shì )我(wǒ )的(de )帐(zhàng )?’如(rú )果(guǒ )还(hái )嫌(xián )麻(má )烦(fán ),那(nà )就(jiù )眼(yǎn )也(yě )不(bú )白(bái )。”

茅(máo )盾(dùn )《子(zǐ )夜(yè )》九(jiǔ ):“范(fàn )博(bó )文(wén )白(bái )起(qǐ )眼(yǎn )睛(jīng )钉(dìng )了(le )吴(wú )芝(zhī )生(shēng )一(yī )眼(yǎn ),忽(hū )然(rán )叹(tàn )一(yī )口(kǒu )气(qì )。”

15.大(dà )。参(cān )见(jiàn )“白(bái )梃(tǐng )”、“白(bái )棓(bàng )”。

16.见(jiàn )“白(bái )布(bù )”。

17.象(xiàng )徵(zhēng )反(fǎn )动(dòng )。与(yǔ )“红(hóng )”相(xiàng )对(duì )。参(cān )见(jiàn )“白(bái )军(jūn )”、“白(bái )色(sè )恐(kǒng )怖(bù )”。

18.指(zhǐ )没(méi )有(yǒu )功(gōng )名(míng )、官(guān )职(zhí )。

《儿(ér )女(nǚ )英(yīng )雄(xióng )传(chuán )》第(dì )三(sān )二(èr )回(huí ):“讲(jiǎng )到(dào )我(wǒ )邓(dèng )老(lǎo )九(jiǔ ),一(yī )个(gè )无(wú )名(míng )目(mù )、白(bái )出(chū )身(shēn ),两(liǎng )肩(jiān )膀(bǎng )扛(káng )张(zhāng )嘴(zuǐ )。”参(cān )见(jiàn )“白(bái )丁(dīng )”。

19.假(jiǎ );没(méi )有(yǒu )根(gēn )据(jù )。参(cān )见(jiàn )“白(bái )话(huà )”、“白(bái )譔(quán )”。

20.空(kōng )白(bái );空(kōng )无(wú )所(suǒ )有(yǒu )。参(cān )见(jiàn )“白(bái )卷(juàn )”、“白(bái )手(shǒu )空(kōng )拳(quán )”。

21.古(gǔ )代(dài )祭(jì )祀(sì )或(huò )宴(yàn )会(huì )用(yòng )的(de )炒(chǎo )米(mǐ )。

《左(zuǒ )传(chuán )·僖(xī )公(gōng )三(sān )十(shí )年(nián )》:“冬(dōng ),王(wáng )使(shǐ )周(zhōu )公(gōng )阅(yuè )来(lái )聘(pìn ),飨(xiǎng ),有(yǒu )昌(chāng )歜(chù )、白(bái )、黑(hēi )、形(xíng )盐(yán )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“白(bái ),熬(áo )稻(dào );黑(hēi ),熬(áo )黍(shǔ )。”

22.指(zhǐ )罚(fá )酒(jiǔ )的(de )杯(bēi )。后(hòu )亦(yì )泛(fàn )指(zhǐ )酒(jiǔ )或(huò )酒(jiǔ )杯(bēi )。

汉(hàn )刘(liú )向(xiàng )《说(shuō )苑(yuàn )·善(shàn )说(shuō )》:“魏(wèi )文(wén )侯(hóu )与(yǔ )大(dà )夫(fū )饮(yǐn )酒(jiǔ ),使(shǐ )公(gōng )乘(chéng )不(bú )仁(rén )为(wéi )觞(shāng )政(zhèng ),曰(yuē ):‘饮(yǐn )不(bú )嚼(jiáo )者(zhě )浮(fú )以(yǐ )大(dà )白(bái )。’文(wén )侯(hóu )饮(yǐn )而(ér )不(bú )尽(jìn )嚼(jiáo ),公(gōng )乘(chéng )不(bú )仁(rén )举(jǔ )白(bái )浮(fú )君(jūn )……君(jūn )曰(yuē ):‘善(shàn )。’举(jǔ )白(bái )而(ér )饮(yǐn )。”

宋(sòng )窦(dòu )革(gé )《酒(jiǔ )谱(pǔ )》:“《魏(wèi )略(luè )》曰(yuē ):‘太(tài )祖(zǔ )禁(jìn )酒(jiǔ ),人(rén )或(huò )私(sī )饮(yǐn ),故(gù )更(gèng )其(qí )辞(cí ),以(yǐ )白(bái )为(wéi )贤(xián )人(rén ),清(qīng )酒(jiǔ )为(wéi )圣(shèng )人(rén )。’”

《剪(jiǎn )灯(dēng )馀(yú )话(huà )·田(tián )洙(zhū )遇(yù )薛(xuē )涛(tāo )联(lián )句(jù )记(jì )》:“惟(wéi )赏(shǎng )花(huā )玩(wán )月(yuè ),举(jǔ )白(bái )弄(nòng )琴(qín ),曲(qǔ )尽(jìn )人(rén )间(jiān )之(zhī )乐(lè )。”

23.银(yín )子(zǐ )的(de )代(dài )称(chēng )。

《汉(hàn )书(shū )·淮(huái )南(nán )厉(lì )王(wáng )刘(liú )长(zhǎng )传(chuán )》:“又(yòu )有(yǒu )《中(zhōng )篇(piān )》八(bā )卷(juàn ),言(yán )神(shén )仙(xiān )黄(huáng )白(bái )之(zhī )术(shù )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù )引(yǐn )张(zhāng )晏(yàn )曰(yuē ):“黄(huáng ),黄(huáng )金(jīn );白(bái ),白(bái )银(yín )也(yě )。”

24.特(tè )指(zhǐ )薤(xiè )的(de )茎(jīng )或(huò )根(gēn )。

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )刘(liú )义(yì )庆(qìng )《世(shì )说(shuō )新(xīn )语(yǔ )·俭(jiǎn )啬(sè )》:“陶(táo )(陶(táo )侃(kǎn ))性(xìng )俭(jiǎn )吝(lìn ),及(jí )食(shí ),噉(dàn )薤(xiè ),庾(yǔ )(庾(yǔ )亮(liàng ))因(yīn )留(liú )白(bái ),陶(táo )问(wèn )用(yòng )此(cǐ )何(hé )为(wéi )?庾(yǔ )云(yún ):‘故(gù )可(kě )种(zhǒng )。’于(yú )是(shì )大(dà )叹(tàn )庾(yǔ )非(fēi )唯(wéi )风(fēng )流(liú ),兼(jiān )有(yǒu )治(zhì )实(shí )。”

25.特(tè )指(zhǐ )白(bái )髮(fà )。

三(sān )国(guó )魏(wèi )嵇(jī )康(kāng )《养(yǎng )生(shēng )论(lùn )》:“至(zhì )于(yú )措(cuò )身(shēn )失(shī )理(lǐ ),亡(wáng )之(zhī )于(yú )微(wēi ),积(jī )微(wēi )成(chéng )损(sǔn ),积(jī )损(sǔn )成(chéng )衰(shuāi ),从(cóng )衰(shuāi )得(dé )白(bái ),从(cóng )白(bái )得(dé )老(lǎo )。”

唐(táng )刘(liú )勐(měng )《晓(xiǎo )》诗(shī ):“朝(cháo )梳(shū )一(yī )把(bǎ )白(bái ),夜(yè )泪(lèi )千(qiān )滴(dī )雨(yǔ )。”

26.副(fù )词(cí )。不(bú )付(fù )代(dài )价(jià );无(wú )偿(cháng )地(dì )。

宋(sòng )欧(ōu )阳(yáng )修(xiū )《乞(qǐ )放(fàng )行(háng )牛(niú )皮(pí )胶(jiāo )鳔(biào )》:“盖(gài )其(qí )抛(pāo )死(sǐ )牛(niú )马(mǎ ),已(yǐ )是(shì )下(xià )民(mín )之(zhī )苦(kǔ ),更(gèng )不(bú )支(zhī )得(dé )价(jià )钱(qián ),令(lìng )人(rén )户(hù )白(bái )纳(nà )。”

《西(xī )游(yóu )记(jì )》第(dì )十(shí )八(bā )回(huí ):“我(wǒ )得(dé )到(dào )了(le )你(nǐ )家(jiā ),虽(suī )是(shì )吃(chī )了(le )些(xiē )茶(chá )饭(fàn ),却(què )也(yě )不(bú )曾(céng )白(bái )吃(chī )你(nǐ )的(de )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )一(yī )○三(sān )回(huí ):“便(biàn )道(dào ):‘谁(shuí )不(bú )知(zhī )道(dào )你(nǐ )们(men )有(yǒu )仗(zhàng )腰(yāo )子(zǐ )的(de )亲(qīn )戚(qī ),才(cái )能(néng )够(gòu )叫(jiào )姑(gū )爷(yé )坐(zuò )在(zài )监(jiān )里(lǐ )!如(rú )今(jīn )我(wǒ )的(de )女(nǚ )孩(hái )儿(ér )倒(dǎo )白(bái )死(sǐ )了(le )不(bú )成(chéng )?’”老(lǎo )舍(shě )《骆(luò )驼(tuó )祥(xiáng )子(zǐ )》三(sān ):“一(yī )切(qiē )都(dōu )交(jiāo )给(gěi )天(tiān )了(le ),白(bái )得(dé )来(lái )的(de )骆(luò )驼(tuó )是(shì )不(bú )能(néng )放(fàng )手(shǒu )的(de )!”

27.副(fù )词(cí )。枉(wǎng )空(kōng );徒(tú )然(rán )。

金(jīn )董(dǒng )解(jiě )元(yuán )《西(xī )厢(xiāng )记(jì )诸(zhū )宫(gōng )调(diào )》卷(juàn )五(wǔ ):“料(liào )来(lái )想(xiǎng )必(bì )定(dìng )是(shì )些(xiē )儿(ér )閒(jiān )气(qì ),白(bái )瘦(shòu )得(dé )箇(gè )清(qīng )秀(xiù )脸(liǎn )儿(ér )不(bú )戏(xì )。”

《金(jīn )瓶(píng )梅(méi )词(cí )话(huà )》第(dì )十(shí )九(jiǔ )回(huí ):“﹝这(zhè )妇(fù )人(rén )﹞把(bǎ )门(mén )倚(yǐ )遍(biàn ),眼(yǎn )儿(ér )望(wàng )穿(chuān ),白(bái )盼(pàn )不(bú )见(jiàn )一(yī )个(gè )人(rén )儿(ér )来(lái )。”

曹(cáo )禺(yú )《北(běi )京(jīng )人(rén )》第(dì )三(sān )幕(mù ):“成(chéng )天(tiān )地(dì )想(xiǎng )发(fā )财(cái ),成(chéng )天(tiān )地(dì )做(zuò )梦(mèng ),不(bú )懂(dǒng )得(dé )一(yī )点(diǎn )人(rén )情(qíng )世(shì )故(gù )!同(tóng )老(lǎo )大(dà )一(yī )样(yàng ),白(bái )读(dú )书(shū ),不(bú )知(zhī )什(shí )么(me )害(hài )了(le )你(nǐ )们(men ),都(dōu )是(shì )一(yī )对(duì )。”

《老(lǎo )护(hù )士(shì )》:“她(tā )听(tīng )了(le )很(hěn )动(dòng )心(xīn ),一(yī )晚(wǎn )睡(shuì )不(bú )着(zhe ),看(kàn )看(kàn )人(rén )家(jiā ),想(xiǎng )想(xiǎng )自(zì )己(jǐ ),越(yuè )想(xiǎng )越(yuè )觉(jiào )得(dé )自(zì )己(jǐ )白(bái )过(guò )了(le )半(bàn )辈(bèi )子(zǐ )。”

28.副(fù )词(cí )。平(píng )白(bái )地(dì );平(píng )空(kōng )地(dì )。

元(yuán )睢(suī )景(jǐng )臣(chén )《哨(shào )遍(biàn )·高(gāo )祖(zǔ )还(hái )乡(xiāng )》套(tào )曲(qǔ ):“白(bái )甚(shèn )么(me )改(gǎi )了(le )姓(xìng ),更(gèng )了(le )名(míng ),唤(huàn )做(zuò )汉(hàn )高(gāo )祖(zǔ )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )五(wǔ )七(qī )回(huí ):“倒(dǎo )不(bú )是(shì )白(bái )嚼(jiáo )蛆(qū ),我(wǒ )倒(dǎo )是(shì )一(yī )片(piàn )真(zhēn )心(xīn )为(wéi )姑(gū )娘(niáng )。”

29.副(fù )词(cí )。容(róng )易(yì )地(dì );轻(qīng )而(ér )易(yì )举(jǔ )地(dì )。

元(yuán )王(wáng )实(shí )甫(fǔ )《西(xī )厢(xiāng )记(jì )》第(dì )四(sì )本(běn )第(dì )三(sān )析(xī ):“小(xiǎo )生(shēng )这(zhè )一(yī )去(qù )白(bái )夺(duó )一(yī )个(gè )状(zhuàng )元(yuán )。”

元(yuán )石(shí )德(dé )玉(yù )《曲(qǔ )江(jiāng )池(chí )》第(dì )二(èr )摺(zhé ):“他(tā )白(bái )夺(duó )铁(tiě )鹞(yào )三(sān )千(qiān )引(yǐn ),嬴(yíng )得(dé )青(qīng )蚨(fú )十(shí )贯(guàn )钱(qián )。”

30.副(fù )词(cí )。总(zǒng )是(shì );老(lǎo )是(shì )。

《金(jīn )瓶(píng )梅(méi )词(cí )话(huà )》第(dì )九(jiǔ )十(shí )回(huí ):“原(yuán )来(lái )教(jiāo )我(wǒ )只(zhī )顾(gù )认(rèn )了(le )半(bàn )日(rì ),白(bái )想(xiǎng )不(bú )起(qǐ )。既(jì )是(shì )旧(jiù )儿(ér )女(nǚ ),怕(pà )怎(zěn )的(de )?”

31.副(fù )词(cí )。只(zhī )是(shì );光(guāng )是(shì )。

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )三(sān )四(sì )回(huí ):“王(wáng )夫(fū )人(rén )道(dào ):‘也(yě )没(méi )什(shí )么(me )话(huà ),白(bái )问(wèn )问(wèn )他(tā )这(zhè )会(huì )子(zǐ )疼(téng )的(de )怎(zěn )么(me )样(yàng )了(le )?’”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )五(wǔ )一(yī )回(huí ):“你(nǐ )回(huí )大(dà )奶(nǎi )奶(nǎi )去(qù ),就(jiù )说(shuō )晴(qíng )雯(wén )白(bái )冷(lěng )着(zhe )了(le )些(xiē ),不(bú )是(shì )什(shí )么(me )大(dà )病(bìng )。”

32.副(fù )词(cí )。随(suí )便(biàn );稍(shāo )微(wēi )。

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )五(wǔ )四(sì )回(huí ):“奶(nǎi )母(mǔ )丫(yā )鬟(huán ),伏(fú )侍(shì )小(xiǎo )姐(jiě )的(de )人(rén )也(yě )不(bú )少(shǎo ),怎(zěn )么(me )这(zhè )些(xiē )书(shū )上(shàng ),凡(fán )有(yǒu )这(zhè )样(yàng )的(de )事(shì ),就(jiù )只(zhī )小(xiǎo )姐(jiě )和(hé )紧(jǐn )跟(gēn )的(de )一(yī )个(gè )丫(yā )鬟(huán )?你(nǐ )们(men )白(bái )想(xiǎng )想(xiǎng ),那(nà )些(xiē )人(rén )都(dōu )是(shì )管(guǎn )什(shí )么(me )的(de )?可(kě )是(shì )前(qián )言(yán )不(bú )答(dá )后(hòu )语(yǔ )?”

《儿(ér )女(nǚ )英(yīng )雄(xióng )传(chuán )》第(dì )四(sì )十(shí )回(huí ):“公(gōng )公(gōng )白(bái )瞧(qiáo ),他(tā )这(zhè )一(yī )开(kāi )脸(liǎn ),瞧(qiáo )着(zhe )也(yě )不(bú )算(suàn )黑(hēi )不(bú )是(shì )?”

33.白(bái )色(sè )围(wéi )棋(qí )子(zǐ )的(de )代(dài )称(chēng )。

宋(sòng )何(hé )薳(wěi )《春(chūn )渚(zhǔ )纪(jì )闻(wén )·刘(liú )仲(zhòng )甫(fǔ )国(guó )手(shǒu )棋(qí )》:“此(cǐ )局(jú )以(yǐ )诸(zhū )人(rén )观(guān )之(zhī ),黑(hēi )势(shì )赢(yíng )筹(chóu ),固(gù )自(zì )灼(zhuó )然(rán ),以(yǐ )仲(zhòng )甫(fǔ )观(guān )之(zhī ),则(zé )有(yǒu )一(yī )要(yào )着(zhe ),白(bái )复(fù )胜(shèng )。”白(bái )胜(shèng )黑(hēi )负(fù )。参(cān )见(jiàn )“白(bái )黑(hēi )”。

34.佛(fó )教(jiāo )语(yǔ )。指(zhǐ )年(nián )岁(suì )。

清(qīng )厉(lì )荃(quán )《事(shì )物(wù )异(yì )名(míng )录(lù )·年(nián )·一(yī )白(bái )》:“《传(chuán )灯(dēng )录(lù )》:‘我(wǒ )山(shān )林(lín )间(jiān )已(yǐ )经(jīng )九(jiǔ )白(bái )。’按(àn ),梵(fàn )言(yán )一(yī )年(nián )为(wéi )一(yī )白(bái )。”

35.佛(fó )教(jiāo )语(yǔ )。指(zhǐ )俗(sú )家(jiā )人(rén )。参(cān )见(jiàn )“白(bái )徒(tú )”、“白(bái )黑(hēi )”。

36.特(tè )指(zhǐ )戏(xì )曲(qǔ )中(zhōng )只(zhī )说(shuō )不(bú )唱(chàng )的(de )部(bù )分(fèn )。其(qí )源(yuán )甚(shèn )早(zǎo ),唐(táng )变(biàn )文(wén )《维(wéi )摩(mó )诘(jié )经(jīng )变(biàn )文(wén )》已(yǐ )用(yòng )白(bái )字(zì ),以(yǐ )别(bié )于(yú )唱(chàng )。

元(yuán )王(wáng )实(shí )甫(fǔ )《西(xī )厢(xiāng )记(jì )》第(dì )一(yī )本(běn )第(dì )二(èr )摺(zhé ):“夫(fū )人(rén )上(shàng ),白(bái )。”

明(míng )李(lǐ )诩(xǔ )《戒(jiè )庵(ān )老(lǎo )人(rén )漫(màn )笔(bǐ )·曲(qǔ )宾(bīn )白(bái )》:“北(běi )曲(qǔ )中(zhōng )有(yǒu )全(quán )宾(bīn )、全(quán )白(bái ),两(liǎng )人(rén )对(duì )说(shuō )曰(yuē )宾(bīn ),一(yī )人(rén )自(zì )说(shuō )曰(yuē )白(bái )。”

洪(hóng )深(shēn )《戏(xì )剧(jù )导(dǎo )演(yǎn )的(de )初(chū )步(bù )知(zhī )识(shí )》上(shàng )篇(piān )三(sān ):“将(jiāng )白(bái )和(hé )唱(chàng )分(fèn )开(kāi )说(shuō ),白(bái )的(de )作(zuò )用(yòng )像(xiàng )偏(piān )重(zhòng )说(shuō )明(míng )剧(jù )情(qíng ),唱(chàng )的(de )作(zuò )用(yòng )像(xiàng )偏(piān )重(zhòng )表(biǎo )现(xiàn )感(gǎn )情(qíng )。”

37.话(huà );闲(xián )话(huà )。

李(lǐ )劼(jié )人(rén )《死(sǐ )水(shuǐ )微(wēi )澜(lán )》第(dì )二(èr )部(bù )分(fèn )七(qī ):“吃(chī )叶(yè )子(zǐ )烟(yān )时(shí ),总(zǒng )要(yào )递(dì )一(yī )支(zhī )给(gěi )他(tā ),于(yú )不(bú )要(yào )紧(jǐn )的(de )话(huà )时(shí ),总(zǒng )要(yào )找(zhǎo )他(tā )搭(dā )几(jǐ )句(jù )白(bái )。”

管(guǎn )桦(huà )《井(jǐng )台(tái )上(shàng )》:“用(yòng )手(shǒu )拍(pāi )打(dǎ )着(zhe )衣(yī )襟(jīn ),争(zhēng )辩(biàn )说(shuō ):‘我(wǒ )要(yào )瞎(xiā )半(bàn )句(jù )白(bái ),’他(tā )伸(shēn )出(chū )一(yī )只(zhī )胳(gē )臂(bì ),五(wǔ )个(gè )手(shǒu )指(zhǐ )悬(xuán )空(kōng )地(dì )向(xiàng )下(xià )摇(yáo )着(zhe ),‘是(shì )这(zhè )个(gè )!’”

38.指(zhǐ )白(bái )话(huà )文(wén )。与(yǔ )“文(wén )言(yán )文(wén )”相(xiàng )对(duì )。如(rú ):文(wén )白(bái )对(duì )照(zhào );不(bú )文(wén )不(bú )白(bái )。

39.地(dì )方(fāng )话(huà )。如(rú ):苏(sū )白(bái )。

40.用(yòng )同(tóng )“别(bié )”。把(bǎ )字(zì )形(xíng )写(xiě )错(cuò )或(huò )把(bǎ )字(zì )音(yīn )读(dú )错(cuò )。

《二(èr )十(shí )年(nián )目(mù )睹(dǔ )之(zhī )怪(guài )现(xiàn )状(zhuàng )》第(dì )六(liù )七(qī )回(huí ):“﹝谜(mí )语(yǔ )﹞素(sù )腰(yāo )格(gé )是(shì )白(bái )当(dāng )中(zhōng )一(yī )箇(gè )字(zì )。”

吴(wú )梦(mèng )起(qǐ )《兄(xiōng )弟(dì )俩(liǎng )》:“他(tā )长(zhǎng )得(dé )矮(ǎi ),可(kě )是(shì )挺(tǐng )粗(cū ),就(jiù )像(xiàng )菜(cài )园(yuán )井(jǐng )上(shàng )的(de )柳(liǔ )罐(guàn )子(zǐ )似(sì )的(de ),人(rén )们(men )把(bǎ )柳(liǔ )官(guān )祥(xiáng )叫(jiào )白(bái )了(le ),就(jiù )成(chéng )了(le )这(zhè )么(me )个(gè )外(wài )号(hào )。”

41.古(gǔ )地(dì )名(míng )。在(zài )今(jīn )河(hé )南(nán )省(shěng )息(xī )县(xiàn )境(jìng )内(nèi )。

《左(zuǒ )传(chuán )·哀(āi )公(gōng )十(shí )六(liù )年(nián )》:“﹝子(zǐ )西(xī )﹞召(zhào )之(zhī ),使(shǐ )处(chù )吴(wú )竟(jìng ),为(wéi )白(bái )公(gōng )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“白(bái ),楚(chǔ )邑(yì )也(yě )。

汝(rǔ )阴(yīn )裒(póu )信(xìn )县(xiàn )有(yǒu )白(bái )亭(tíng )。”

杨(yáng )伯(bó )峻(jùn )注(zhù ):“白(bái )亦(yì )邻(lín )吴(wú )之(zhī )县(xiàn )邑(yì )。据(jù )杜(dù )注(zhù ):当(dāng )今(jīn )河(hé )南(nán )息(xī )县(xiàn )东(dōng )七(qī )十(shí )馀(yú )里(lǐ )。”

42.我(wǒ )国(guó )少(shǎo )数(shù )民(mín )族(zú )白(bái )族(zú )的(de )简(jiǎn )称(chēng )。参(cān )见(jiàn )“白(bái )族(zú )”。

43.姓(xìng )。

秦(qín )有(yǒu )白(bái )起(qǐ )。见(jiàn )《史(shǐ )记(jì )·白(bái )起(qǐ )王(wáng )翦(jiǎn )列(liè )传(chuán )》。

II

bó

ㄅㄛˊ

〔《集(jí )韵(yùn )》博(bó )陌(mò )切(qiē ),入(rù )陌(mò ),帮(bāng )。〕

1.通(tōng )“帛(bó )”。丝(sī )织(zhī )品(pǐn )的(de )总(zǒng )称(chēng )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·六(liù )月(yuè )》:“织(zhī )文(wén )鸟(niǎo )章(zhāng ),白(bái )旆(pèi )央(yāng )央(yāng )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“言(yán )白(bái )旆(pèi )者(zhě ),谓(wèi )绛(jiàng )帛(bó )。”

陈(chén )奂(huàn )传(chuán )疏(shū ):“白(bái )旆(pèi ),《正(zhèng )义(yì )》本(běn )作(zuò )‘帛(bó )茷(pèi )’。”

《礼(lǐ )记(jì )·玉(yù )藻(zǎo )》:“大(dà )帛(bó )不(bú )緌(ruí )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“帛(bó ),当(dāng )为(wéi )白(bái ),声(shēng )之(zhī )误(wù )也(yě )。大(dà )帛(bó )谓(wèi )白(bái )布(bù )冠(guàn )也(yě )。”

《管(guǎn )子(zǐ )·轻(qīng )重(zhòng )戊(wù )》:“民(mín )被(bèi )白(bái )布(bù )。”

戴(dài )望(wàng )校(xiào )正(zhèng ):“白(bái ),帛(bó )假(jiǎ )字(zì )。”

2.通(tōng )“伯(bó )”。古(gǔ )代(dài )军(jūn )队(duì )中(zhōng )的(de )百(bǎi )人(rén )小(xiǎo )队(duì )。

《荀(xún )子(zǐ )·王(wáng )制(zhì )》:“司(sī )马(mǎ )知(zhī )师(shī )旅(lǚ )甲(jiǎ )兵(bīng )乘(chéng )白(bái )之(zhī )数(shù )。”

梁(liáng )启(qǐ )雄(xióng )释(shì )引(yǐn )王(wáng )引(yǐn )之(zhī )曰(yuē ):“白(bái )与(yǔ )‘伯(bó )’同(tóng ),百(bǎi )人(rén )为(wéi )伯(bó )。”

3.通(tōng )“伯(bó )”。古(gǔ )代(dài )五(wǔ )等(děng )爵(jué )之(zhī )一(yī )。

汉(hàn )班(bān )固(gù )《白(bái )虎(hǔ )通(tōng )·爵(jué )》:“伯(bó )者(zhě )白(bái )也(yě ),子(zǐ )者(zhě )孳(zī )也(yě ),孳(zī )孳(zī )无(wú )已(yǐ )也(yě )。”

陈(chén )立(lì )疏(shū )证(zhèng ):“旧(jiù )作(zuò )‘百(bǎi )也(yě )’……古(gǔ )多(duō )以(yǐ )伯(bó )为(wéi )百(bǎi )。”

阅读:5746

●白(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库