都【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 都

都(dōu )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):10画(huà );

I

dū

ㄉㄨ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》当(dāng )孤(gū )切(qiē ),平(píng )模(mó ),端(duān )。〕

1.古(gǔ )称(chēng )建(jiàn )有(yǒu )宗(zōng )庙(miào )的(de )城(chéng )邑(yì )。

《左(zuǒ )传(chuán )·庄(zhuāng )公(gōng )二(èr )十(shí )八(bā )年(nián )》:“筑(zhù )郿(méi ),非(fēi )都(dōu )也(yě )。凡(fán )邑(yì ),有(yǒu )宗(zōng )庙(miào )先(xiān )君(jūn )之(zhī )主(zhǔ )曰(yuē )都(dōu ),无(wú )曰(yuē )邑(yì )。邑(yì )曰(yuē )筑(zhù ),都(dōu )曰(yuē )城(chéng )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“宗(zōng )庙(miào )所(suǒ )在(zài ),则(zé )虽(suī )邑(yì )曰(yuē )都(dōu ),尊(zūn )之(zhī )也(yě )。”

《南(nán )史(shǐ )·毛(máo )喜(xǐ )传(chuán )》:“天(tiān )嘉(jiā )三(sān )年(nián )至(zhì )都(dōu )。”

《陈(chén )书(shū )》作(zuò )“京(jīng )师(shī )”。

清(qīng )阮(ruǎn )元(yuán )《小(xiǎo )沧(cāng )浪(làng )笔(bǐ )谈(tán )》卷(juàn )一(yī ):“明(míng )张(zhāng )江(jiāng )陵(líng )夺(duó )情(qíng ),编(biān )修(xiū )吴(wú )中(zhōng )行(háng )、检(jiǎn )讨(tǎo )赵(zhào )用(yòng )贤(xián )劾(hé )之(zhī ),廷(tíng )杖(zhàng )出(chū )都(dōu )。”

2.国(guó )都(dōu ),京(jīng )都(dōu )。

《书(shū )·文(wén )侯(hóu )之(zhī )命(mìng )》:“简(jiǎn )恤(xù )尔(ěr )都(dōu ),用(yòng )成(chéng )尔(ěr )显(xiǎn )德(dé )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū )引(yǐn )郑(zhèng )玄(xuán )曰(yuē ):“都(dōu ),国(guó )都(dōu )也(yě )。”

《文(wén )选(xuǎn )·张(zhāng )衡(héng )〈西(xī )京(jīng )赋(fù )〉》:“汉(hàn )之(zhī )西(xī )都(dōu ),在(zài )于(yú )雍(yōng )州(zhōu ),寔(shí )曰(yuē )长(zhǎng )安(ān )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù )引(yǐn )《汉(hàn )书(shū )》:“秦(qín )地(dì ),于(yú )禹(yǔ )贡(gòng )时(shí ),跨(kuà )雍(yōng )梁(liáng )二(èr )州(zhōu ),汉(hàn )兴(xìng ),立(lì )都(dōu )长(zhǎng )安(ān )。”

三(sān )国(guó )蜀(shǔ )诸(zhū )葛(gě )亮(liàng )《前(qián )出(chū )师(shī )表(biǎo )》:“兴(xìng )复(fù )汉(hàn )室(shì ),还(hái )于(yú )旧(jiù )都(dōu )。”

毛(máo )泽(zé )东(dōng )《中(zhōng )国(guó )人(rén )民(mín )大(dà )团(tuán )结(jié )万(wàn )岁(suì )》:“决(jué )定(dìng )了(le )中(zhōng )华(huá )人(rén )民(mín )共(gòng )和(hé )国(guó )定(dìng )都(dōu )于(yú )北(běi )京(jīng )。”

3.建(jiàn )都(dōu )。

《史(shǐ )记(jì )·秦(qín )本(běn )纪(jì )》:“﹝孝(xiào )公(gōng )﹞十(shí )二(èr )年(nián ),作(zuò )为(wéi )咸(xián )阳(yáng ),筑(zhù )冀(jì )阙(què ),秦(qín )徙(xǐ )都(dōu )之(zhī )。”

汉(hàn )班(bān )固(gù )《西(xī )都(dōu )赋(fù )》:“是(shì )故(gù )横(héng )被(bèi )六(liù )合(hé ),三(sān )成(chéng )帝(dì )畿(jī ),周(zhōu )以(yǐ )龙(lóng )兴(xìng ),秦(qín )以(yǐ )虎(hǔ )视(shì ),及(jí )至(zhì )大(dà )汉(hàn )受(shòu )命(mìng )而(ér )都(dōu )之(zhī )也(yě )。”

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《封(fēng )建(jiàn )论(lùn )》:“据(jù )天(tiān )下(xià )之(zhī )雄(xióng )图(tú ),都(dōu )六(liù )合(hé )之(zhī )上(shàng )游(yóu )。”

4.大(dà )城(chéng )市(shì );着(zhe )名(míng )城(chéng )市(shì )。

《左(zuǒ )传(chuán )·隐(yǐn )公(gōng )元(yuán )年(nián )》:“先(xiān )王(wáng )之(zhī )制(zhì ),大(dà )都(dōu )不(bú )过(guò )参(cān )国(guó )之(zhī )一(yī ),中(zhōng )五(wǔ )之(zhī )一(yī ),小(xiǎo )九(jiǔ )之(zhī )一(yī )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“三(sān )分(fèn )国(guó )城(chéng )之(zhī )一(yī )。”

《汉(hàn )书(shū )·司(sī )马(mǎ )迁(qiān )传(chuán )》:“僕(pú )诚(chéng )已(yǐ )着(zhe )此(cǐ )书(shū ),藏(cáng )之(zhī )名(míng )山(shān ),传(chuán )之(zhī )其(qí )人(rén )通(tōng )邑(yì )大(dà )都(dōu ),则(zé )僕(pú )偿(cháng )前(qián )辱(rǔ )之(zhī )责(zé ),虽(suī )万(wàn )被(bèi )戮(lù ),岂(qǐ )有(yǒu )悔(huǐ )哉(zāi )!”宋(sòng )姜(jiāng )夔(kuí )《扬(yáng )州(zhōu )慢(màn )·淳(chún )熙(xī )丙(bǐng )申(shēn )至(zhì )日(rì )予(yǔ )过(guò )维(wéi )扬(yáng )》词(cí ):“淮(huái )左(zuǒ )名(míng )都(dōu ),竹(zhú )西(xī )佳(jiā )处(chù ),解(jiě )鞍(ān )少(shǎo )驻(zhù )初(chū )程(chéng )。”

蒋(jiǎng )尧(yáo )基(jī )《今(jīn )日(rì )陶(táo )瓷(cí )街(jiē )》:“﹝宜(yí )兴(xìng )﹞陶(táo )瓷(cí )街(jiē )整(zhěng )日(rì )车(chē )水(shuǐ )马(mǎ )龙(lóng ),人(rén )群(qún )熙(xī )攘(rǎng ),它(tā )作(zuò )为(wéi )陶(táo )都(dōu )的(de )一(yī )个(gè )窗(chuāng )口(kǒu ),一(yī )面(miàn )镜(jìng )子(zǐ ),给(gěi )人(rén )们(men )留(liú )下(xià )难(nán )以(yǐ )忘(wàng )怀(huái )的(de )印(yìn )象(xiàng )。”

5.周(zhōu )代(dài )王(wáng )子(zǐ )弟(dì )及(jí )三(sān )公(gōng )的(de )封(fēng )地(dì )、采(cǎi )地(dì )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·夏(xià )官(guān )·序(xù )官(guān )》:“都(dōu )司(sī )马(mǎ )每(měi )都(dōu )上(shàng )士(shì )二(èr )人(rén )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“都(dōu ),王(wáng )子(zǐ )弟(dì )所(suǒ )封(fēng )及(jí )三(sān )公(gōng )采(cǎi )地(dì )也(yě )。”

6.古(gǔ )代(dài )行(háng )政(zhèng )区(qū )划(huá )名(míng )。(1)夏(xià )制(zhì ),十(shí )邑(yì )为(wéi )都(dōu )。

《尚(shàng )书(shū )大(dà )传(chuán )》卷(juàn )二(èr ):“古(gǔ )者(zhě )处(chù )师(shī ),八(bā )家(jiā )而(ér )为(wéi )邻(lín ),三(sān )邻(lín )而(ér )为(wéi )朋(péng ),三(sān )朋(péng )而(ér )为(wéi )里(lǐ ),五(wǔ )里(lǐ )而(ér )为(wéi )邑(yì ),十(shí )邑(yì )而(ér )为(wéi )都(dōu ),十(shí )都(dōu )而(ér )为(wéi )师(shī ),州(zhōu )十(shí )有(yǒu )二(èr )师(shī )焉(yān )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“州(zhōu )凡(fán )四(sì )十(shí )三(sān )万(wàn )二(èr )千(qiān )家(jiā ),此(cǐ )盖(gài )虞(yú )夏(xià )之(zhī )数(shù )也(yě )。”(2)周(zhōu )制(zhì ),四(sì )县(xiàn )为(wéi )都(dōu )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·地(dì )官(guān )·小(xiǎo )司(sī )徒(tú )》:“九(jiǔ )夫(fū )为(wéi )井(jǐng ),四(sì )井(jǐng )为(wéi )邑(yì ),四(sì )邑(yì )为(wéi )丘(qiū ),四(sì )丘(qiū )为(wéi )甸(diàn ),四(sì )甸(diàn )为(wéi )县(xiàn ),四(sì )县(xiàn )为(wéi )都(dōu ),以(yǐ )任(rèn )地(dì )事(shì )而(ér )令(lìng )贡(gòng )赋(fù )。”(3)四(sì )乡(xiāng )为(wéi )都(dōu )。

《管(guǎn )子(zǐ )·乘(chéng )马(mǎ )》:“官(guān )成(chéng )而(ér )立(lì )邑(yì ):五(wǔ )家(jiā )而(ér )伍(wǔ ),十(shí )家(jiā )而(ér )连(lián ),五(wǔ )连(lián )而(ér )暴(bào ),五(wǔ )暴(bào )而(ér )长(zhǎng ),命(mìng )之(zhī )曰(yuē )某(mǒu )乡(xiāng ),四(sì )乡(xiāng )命(mìng )之(zhī )曰(yuē )都(dōu ),邑(yì )制(zhì )也(yě )。”(4)十(shí )州(zhōu )为(wéi )都(dōu )。

《管(guǎn )子(zǐ )·度(dù )地(dì )》:“故(gù )百(bǎi )家(jiā )为(wéi )里(lǐ ),里(lǐ )十(shí )为(wéi )术(shù ),术(shù )十(shí )为(wéi )州(zhōu ),州(zhōu )十(shí )为(wéi )都(dōu ),都(dōu )十(shí )为(wéi )霸(bà )国(guó )。”(5)宋(sòng )、元(yuán )、明(míng )、清(qīng )县(xiàn )级(jí )以(yǐ )下(xià )的(de )行(háng )政(zhèng )区(qū )划(huá )。

《宋(sòng )史(shǐ )·袁(yuán )燮(xiè )传(chuán )》:“合(hé )保(bǎo )为(wéi )都(dōu ),合(hé )都(dōu )为(wéi )乡(xiāng ),合(hé )乡(xiāng )为(wéi )县(xiàn )。”

元(yuán )俞(yú )希(xī )鲁(lǔ )《至(zhì )顺(shùn )镇(zhèn )江(jiāng )志(zhì )·地(dì )理(lǐ )·乡(xiāng )都(dōu )》:“乡(xiāng )都(dōu )之(zhī )设(shè ),所(suǒ )以(yǐ )治(zhì )郊(jiāo )墅(shù )之(zhī )编(biān )氓(máng ),重(zhòng )农(nóng )桑(sāng )之(zhī )庶(shù )务(wù )。”

明(míng )汤(tāng )显(xiǎn )祖(zǔ )《牡(mǔ )丹(dān )亭(tíng )·劝(quàn )农(nóng )》:“[外(wài ):]众(zhòng )父(fù )老(lǎo ),此(cǐ )为(wéi )何(hé )乡(xiāng )何(hé )都(dōu )?[生(shēng )末(mò ):]南(nán )安(ān )县(xiàn )第(dì )一(yī )都(dōu )清(qīng )乐(lè )乡(xiāng )。”

毛(máo )泽(zé )东(dōng )《湖(hú )南(nán )农(nóng )民(mín )运(yùn )动(dòng )考(kǎo )察(chá )报(bào )告(gào )》:“旧(jiù )式(shì )的(de )都(dōu )团(tuán )(即(jí )区(qū )乡(xiāng ))政(zhèng )权(quán )机(jī )关(guān ),尤(yóu )其(qí )是(shì )都(dōu )之(zhī )一(yī )级(jí ),即(jí )接(jiē )近(jìn )县(xiàn )之(zhī )一(yī )级(jí ),几(jǐ )乎(hū )完(wán )全(quán )是(shì )土(tǔ )豪(háo )劣(liè )绅(shēn )占(zhàn )领(lǐng )。”原(yuán )注(zhù ):“湖(hú )南(nán )的(de )都(dōu )和(hé )团(tuán )相(xiàng )当(dāng )于(yú )区(qū )和(hé )乡(xiāng )。”

7.唐(táng )、五(wǔ )代(dài )宋(sòng )初(chū )军(jūn )队(duì )编(biān )制(zhì )单(dān )位(wèi ),以(yǐ )百(bǎi )人(rén )或(huò )千(qiān )人(rén )为(wéi )都(dōu )。

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·宦(huàn )者(zhě )传(chuán )下(xià )·田(tián )令(lìng )孜(zī )》:“别(bié )募(mù )神(shén )策(cè )新(xīn )军(jūn ),以(yǐ )千(qiān )人(rén )为(wéi )都(dōu ),凡(fán )四(sì )十(shí )五(wǔ )都(dōu ),分(fèn )左(zuǒ )右(yòu )十(shí )军(jūn )统(tǒng )之(zhī )。”

《新(xīn )五(wǔ )代(dài )史(shǐ )·吴(wú )世(shì )家(jiā )·杨(yáng )行(háng )密(mì )》:“行(háng )密(mì )收(shōu )儒(rú )馀(yú )兵(bīng )数(shù )千(qiān ),以(yǐ )皂(zào )衣(yī )蒙(méng )甲(jiǎ ),号(hào )‘黑(hēi )云(yún )都(dōu )’,常(cháng )以(yǐ )为(wéi )亲(qīn )军(jūn )。”

宋(sòng )司(sī )马(mǎ )光(guāng )《涑(sù )水(shuǐ )记(jì )闻(wén )》卷(juàn )十(shí )二(èr ):“康(kāng )定(dìng )元(yuán )年(nián )九(jiǔ )月(yuè )丙(bǐng )寅(yín ),诏(zhào )河(hé )北(běi )、河(hé )东(dōng )强(qiáng )壮(zhuàng ),陝(shǎn )西(xī )、京(jīng )东(dōng )、京(jīng )西(xī )新(xīn )添(tiān )弓(gōng )手(shǒu ),皆(jiē )以(yǐ )二(èr )十(shí )五(wǔ )人(rén )为(wéi )团(tuán ),团(tuán )置(zhì )押(yā )官(guān )一(yī )员(yuán );四(sì )团(tuán )为(wéi )都(dōu ),置(zhì )正(zhèng )副(fù )都(dōu )头(tóu )一(yī )人(rén )。”

8.吏(lì )的(de )俗(sú )称(chēng )。犹(yóu )都(dōu )头(tóu )、头(tóu )目(mù )。

《北(běi )齐(qí )书(shū )·神(shén )武(wǔ )帝(dì )纪(jì )上(shàng )》:“麻(má )祥(xiáng )时(shí )为(wéi )汤(tāng )阴(yīn )令(lìng ),神(shén )武(wǔ )(高(gāo )欢(huān ))呼(hū )之(zhī )曰(yuē )‘麻(má )都(dōu )!’祥(xiáng )惭(cán )而(ér )逃(táo )。”

五(wǔ )代(dài )王(wáng )定(dìng )保(bǎo )《唐(táng )摭(zhí )言(yán )·为(wéi )乡(xiāng )人(rén )轻(qīng )视(shì )而(ér )得(dé )者(zhě )》:“乡(xiāng )人(rén )汪(wāng )遵(zūn )者(zhě ),幼(yòu )为(wéi )小(xiǎo )吏(lì )……会(huì )棠(táng )送(sòng )客(kè )至(zhì )灞(bà )滻(chǎn )间(jiān ),忽(hū )遇(yù )遵(zūn )于(yú )途(tú )中(zhōng ),棠(táng )讯(xùn )之(zhī )曰(yuē ):‘汪(wāng )都(dōu ),何(hé )事(shì )至(zhì )京(jīng )?’”原(yuán )注(zhù ):“都(dōu )者(zhě ),吏(lì )之(zhī )呼(hū )也(yě )。”

清(qīng )俞(yú )樾(yuè )《茶(chá )香(xiāng )室(shì )丛(cóng )钞(chāo )·呼(hū )吏(lì )为(wéi )都(dōu )》:“都(dōu )者(zhě ),吏(lì )之(zhī )呼(hū )也(yě ),然(rán )则(zé )呼(hū )吏(lì )为(wéi )都(dōu ),本(běn )唐(táng )人(rén )语(yǔ )。小(xiǎo )说(shuō )中(zhōng )有(yǒu )都(dōu )头(tóu )之(zhī )呼(hū ),非(fēi )无(wú )本(běn )矣(yǐ )。”

清(qīng )梁(liáng )同(tóng )书(shū )《直(zhí )语(yǔ )补(bǔ )证(zhèng )·都(dōu )》:“俗(sú )语(yǔ )‘官(guān )到(dào )尚(shàng )书(shū )吏(lì )到(dào )都(dōu )’,吏(lì )之(zhī )呼(hū )都(dōu ),犹(yóu )今(jīn )人(rén )言(yán )张(zhāng )头(tóu )儿(ér )、李(lǐ )头(tóu )儿(ér )也(yě )。”

9.水(shuǐ )流(liú )汇(huì )聚(jù )。亦(yì )指(zhǐ )水(shuǐ )流(liú )汇(huì )聚(jù )之(zhī )所(suǒ )。

《管(guǎn )子(zǐ )·轻(qīng )重(zhòng )甲(jiǎ )》:“请(qǐng )以(yǐ )令(lìng )隐(yǐn )三(sān )川(chuān ),立(lì )员(yuán )都(dōu ),立(lì )大(dà )舟(zhōu )之(zhī )都(dōu )。”

马(mǎ )非(fēi )百(bǎi )新(xīn )诠(quán );“安(ān )井(jǐng )衡(héng )云(yún ):‘员(yuán )、圆(yuán ),都(dōu )、潴(zhū ),皆(jiē )通(tōng )。潴(zhū ),水(shuǐ )所(suǒ )聚(jù )也(yě )。’此(cǐ )说(shuō )是(shì )也(yě )。盖(gài )筑(zhù )堤(dī )壅(yōng )水(shuǐ ),立(lì )为(wéi )圆(yuán )池(chí ),犹(yóu )今(jīn )之(zhī )游(yóu )泳(yǒng )池(chí )也(yě )。”

《史(shǐ )记(jì )·夏(xià )本(běn )纪(jì )》:“淮(huái )海(hǎi )维(wéi )扬(yáng )州(zhōu ):彭(péng )蠡(lí )既(jì )都(dōu ),阳(yáng )鸟(niǎo )所(suǒ )居(jū )。”

司(sī )马(mǎ )贞(zhēn )索(suǒ )隐(yǐn ):“都(dōu ),《古(gǔ )文(wén )尚(shàng )书(shū )》作(zuò )‘猪(zhū )’。

孔(kǒng )安(ān )国(guó )云(yún )‘水(shuǐ )所(suǒ )停(tíng )曰(yuē )猪(zhū )’,郑(zhèng )玄(xuán )云(yún )‘南(nán )方(fāng )谓(wèi )都(dōu )为(wéi )猪(zhū )’,则(zé )是(shì )水(shuǐ )聚(jù )会(huì )之(zhī )义(yì )。”

北(běi )魏(wèi )郦(lì )道(dào )元(yuán )《水(shuǐ )经(jīng )注(zhù )·文(wén )水(shuǐ )》:“临(lín )湖(hú )又(yòu )有(yǒu )一(yī )城(chéng ),谓(wèi )之(zhī )猪(zhū )城(chéng ),水(shuǐ )泽(zé )所(suǒ )聚(jù ),谓(wèi )之(zhī )都(dōu ),亦(yì )曰(yuē )猪(zhū ),盖(gài )即(jí )水(shuǐ )以(yǐ )名(míng )城(chéng )也(yě )。”

10.泛(fàn )指(zhǐ )汇(huì )聚(jù )。

明(míng )徐(xú )渭(wèi )《歌(gē )风(fēng )台(tái )》诗(shī )之(zhī )一(yī ):“丰(fēng )沛(pèi )中(zhōng ),群(qún )酒(jiǔ )徒(tú ),噱(xué )季(jì )鼻(bí )大(dà )糟(zāo )所(suǒ )都(dōu ),谁(shuí )唤(huàn )隆(lóng )准(zhǔn )而(ér )公(gōng )乎(hū )?”

11.居(jū );处(chù )于(yú )。

《汉(hàn )书(shū )·东(dōng )方(fāng )朔(shuò )传(chuán )》:“苏(sū )秦(qín )、张(zhāng )仪(yí )一(yī )当(dāng )万(wàn )乘(chéng )之(zhī )主(zhǔ ),而(ér )都(dōu )卿(qīng )相(xiàng )之(zhī )位(wèi ),泽(zé )及(jí )后(hòu )世(shì )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù )引(yǐn )如(rú )淳(chún )曰(yuē ):“都(dōu ),居(jū )也(yě )。”

隋(suí )王(wáng )通(tōng )《中(zhōng )说(shuō )·立(lì )命(mìng )》:“子(zǐ )曰(yuē ):气(qì )为(wéi )上(shàng ),形(xíng )为(wéi )下(xià ),识(shí )都(dōu )其(qí )中(zhōng ),而(ér )三(sān )才(cái )备(bèi )矣(yǐ )。”

阮(ruǎn )逸(yì )注(zhù );“都(dōu ),居(jū )也(yě )。”

宋(sòng )范(fàn )镇(zhèn )《东(dōng )斋(zhāi )记(jì )事(shì )》卷(juàn )一(yī ):“是(shì )时(shí ),山(shān )东(dōng )颜(yán )太(tài )初(chū )作(zuò )诗(shī )美(měi )其(qí )不(bú )忘(wàng )本(běn ),而(ér )刺(cì )讥(jī )士(shì )大(dà )夫(fū )都(dōu )贵(guì )位(wèi )、享(xiǎng )厚(hòu )禄(lù ),而(ér )不(bú )知(zhī )尊(zūn )孔(kǒng )子(zǐ )。”

12.统(tǒng )领(lǐng ),统(tǒng )率(lǜ )。

唐(táng )陆(lù )龟(guī )蒙(méng )《江(jiāng )湖(hú )散(sàn )人(rén )歌(gē )》:“大(dà )君(jūn )年(nián )小(xiǎo )丞(chéng )相(xiàng )少(shǎo ),当(dāng )轴(zhóu )自(zì )请(qǐng )都(dōu )旌(jīng )旗(qí )。”参(cān )见(jiàn )“都(dōu )部(bù )”。

13.美(měi )好(hǎo );闲(xián )雅(yǎ )。

《诗(shī )·郑(zhèng )风(fēng )·有(yǒu )女(nǚ )同(tóng )车(chē )》:“彼(bǐ )美(měi )孟(mèng )姜(jiāng ),洵(xún )美(měi )且(qiě )都(dōu )。”

毛(máo )传(chuán ):“都(dōu ),闲(xián )也(yě )。”

朱(zhū )熹(xī )集(jí )传(chuán ):“都(dōu ),闲(xián )雅(yǎ )也(yě )。”

《史(shǐ )记(jì )·司(sī )马(mǎ )相(xiàng )如(rú )列(liè )传(chuán )》:“相(xiàng )如(rú )之(zhī )临(lín )邛(qióng ),从(cóng )车(chē )骑(qí ),雍(yōng )容(róng )閒(jiān )雅(yǎ )甚(shèn )都(dōu )。”

唐(táng )段(duàn )成(chéng )式(shì )《酉(yǒu )阳(yáng )杂(zá )俎(zǔ )续(xù )集(jí )·〈金(jīn )刚(gāng )经(jīng )〉鸠(jiū )异(yì )》:“﹝僧(sēng )灵(líng )岿(kuī )﹞因(yīn )他(tā )故(gù )出(chū ),去(qù )寺(sì )一(yī )里(lǐ ),逢(féng )五(wǔ )六(liù )人(rén ),年(nián )少(shǎo )甚(shèn )都(dōu ),衣(yī )服(fú )鲜(xiān )洁(jié )。”

清(qīng )蒲(pú )松(sōng )龄(líng )《聊(liáo )斋(zhāi )志(zhì )异(yì )·胭(yān )脂(zhī )》:“一(yī )日(rì ),送(sòng )至(zhì )门(mén ),见(jiàn )一(yī )少(shǎo )年(nián )过(guò ),白(bái )服(fú )裙(qún )帽(mào ),丰(fēng )采(cǎi )甚(shèn )都(dōu )。”

14.谓(wèi )称(chēng )美(měi )、赞(zàn )扬(yáng )。

明(míng )李(lǐ )贽(zhì )《过(guò )雁(yàn )门(mén )》诗(shī ):“尽(jìn )道(dào )当(dāng )关(guān )用(yòng )一(yī )夫(fū ),昔(xī )人(rén )曾(céng )此(cǐ )扞(gǎn )匈(xiōng )奴(nú )。如(rú )今(jīn )冒(mào )顿(dùn )来(lái )稽(jī )颡(sǎng ),李(lǐ )牧(mù )如(rú )前(qián )不(bú )足(zú )都(dōu )。”

15.大(dà )。参(cān )见(jiàn )“都(dōu )匠(jiàng )”。

16.总(zǒng );总(zǒng )共(gòng )。

《汉(hàn )书(shū )·食(shí )货(huò )志(zhì )下(xià )》:“而(ér )桑(sāng )弘(hóng )羊(yáng )为(wéi )治(zhì )粟(sù )都(dōu )尉(wèi )……置(zhì )平(píng )准(zhǔn )于(yú )京(jīng )师(shī ),都(dōu )受(shòu )天(tiān )下(xià )委(wěi )输(shū )。”

三(sān )国(guó )魏(wèi )曹(cáo )丕(pī )《与(yǔ )吴(wú )质(zhì )书(shū )》:“顷(qǐng )撰(zhuàn )其(qí )遗(yí )文(wén ),都(dōu )为(wéi )一(yī )集(jí )。”

唐(táng )元(yuán )稹(zhěn )《悟(wù )禅(chán )》诗(shī )之(zhī )二(èr ):“百(bǎi )年(nián )都(dōu )几(jǐ )日(rì ),何(hé )事(shì )苦(kǔ )嚣(xiāo )然(rán )?”宋(sòng )贺(hè )铸(zhù )《青(qīng )玉(yù )桉(ān )·横(héng )塘(táng )路(lù )》词(cí ):“若(ruò )问(wèn )閒(jiān )情(qíng )都(dōu )几(jǐ )许(xǔ ),一(yī )川(chuān )烟(yān )草(cǎo ),满(mǎn )城(chéng )风(fēng )絮(xù ),梅(méi )子(zǐ )黄(huáng )时(shí )雨(yǔ )。”

17.量(liàng )词(cí )。

唐(táng )时(shí )蹴(cù )鞠(jū )戏(xì )之(zhī )比(bǐ )赛(sài )场(chǎng )次(cì )。

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·外(wài )戚(qī )传(chuán )·武(wǔ )三(sān )思(sī )》:“是(shì )时(shí ),起(qǐ )毬(qiú )场(chǎng )苑(yuàn )中(zhōng ),诏(zhào )文(wén )武(wǔ )三(sān )品(pǐn )分(fèn )朋(péng )为(wéi )都(dōu ),帝(dì )与(yǔ )皇(huáng )后(hòu )临(lín )观(guān )。”

唐(táng )封(fēng )演(yǎn )《封(fēng )氏(shì )闻(wén )见(jiàn )记(jì )·打(dǎ )毬(qiú )》:“景(jǐng )云(yún )中(zhōng ),吐(tǔ )蕃(fān )遣(qiǎn )使(shǐ )迎(yíng )金(jīn )城(chéng )公(gōng )主(zhǔ )。

中(zhōng )宗(zōng )于(yú )梨(lí )园(yuán )亭(tíng )子(zǐ )赐(cì )观(guān )打(dǎ )毬(qiú )。

吐(tǔ )蕃(fān )赞(zàn )咄(duō )奏(zòu )言(yán ):‘臣(chén )部(bù )曲(qǔ )有(yǒu )善(shàn )毬(qiú )者(zhě ),请(qǐng )与(yǔ )汉(hàn )敌(dí )。’上(shàng )令(lìng )仗(zhàng )内(nèi )试(shì )之(zhī )。决(jué )数(shù )都(dōu ),吐(tǔ )蕃(fān )皆(jiē )胜(shèng )。”

18.叹(tàn )词(cí )。表(biǎo )示(shì )赞(zàn )美(měi )。

《书(shū )·尧(yáo )典(diǎn )》:“驩(huān )兜(dōu )曰(yuē ):‘都(dōu )!共(gòng )工(gōng )方(fāng )鸠(jiū )僝(zhuàn )功(gōng )。’”孔(kǒng )传(chuán ):“都(dōu ),于(yú ),歎(tàn )美(měi )之(zhī )辞(cí )。”

《书(shū )·大(dà )禹(yǔ )谟(mó )》:“益(yì )曰(yuē ):‘都(dōu )!帝(dì )德(dé )广(guǎng )运(yùn ),乃(nǎi )圣(shèng )乃(nǎi )神(shén ),乃(nǎi )武(wǔ )乃(nǎi )文(wén )。’”孔(kǒng )传(chuán ):“益(yì )因(yīn )舜(shùn )言(yán ),又(yòu )美(měi )尧(yáo )也(yě )。”

19.象(xiàng )声(shēng )词(cí )。

鲁(lǔ )迅(xùn )《故(gù )事(shì )新(xīn )编(biān )·出(chū )关(guān )》:“冉(rǎn )有(yǒu )把(bǎ )鞭(biān )子(zǐ )在(zài )空(kōng )中(zhōng )一(yī )挥(huī ),嘴(zuǐ )里(lǐ )喊(hǎn )一(yī )声(shēng )‘都(dōu )’,车(chē )子(zǐ )就(jiù )走(zǒu )动(dòng )了(le )。”

茅(máo )盾(dùn )《子(zǐ )夜(yè )》三(sān ):“大(dà )号(hào )筒(tǒng )不(bú )歇(xiē )地(dì )‘乌(wū )--都(dōu ),都(dōu ),都(dōu )’地(dì )怪(guài )叫(jiào ),听(tīng )着(zhe )了(le )使(shǐ )人(rén )心(xīn )上(shàng )会(huì )发(fā )毛(máo )。”

20.姓(xìng )。

明(míng )有(yǒu )都(dōu )胜(shèng )。见(jiàn )《明(míng )史(shǐ )·王(wáng )信(xìn )传(chuán )》。

II

dōu

ㄉㄡ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》当(dāng )孤(gū )切(qiē ),平(píng )模(mó ),端(duān )。〕

1.副(fù )词(cí )。表(biǎo )示(shì )总(zǒng )括(kuò ),所(suǒ )总(zǒng )括(kuò )的(de )成(chéng )分(fèn )在(zài )前(qián )。

《列(liè )子(zǐ )·周(zhōu )穆(mù )王(wáng )》:“莫(mò )知(zhī )其(qí )所(suǒ )施(shī )为(wéi )也(yě ),而(ér )积(jī )年(nián )之(zhī )疾(jí )一(yī )朝(cháo )都(dōu )除(chú )。”

汉(hàn )王(wáng )充(chōng )《论(lùn )衡(héng )·讲(jiǎng )瑞(ruì )》:“然(rán )则(zé )凤(fèng )凰(huáng )、骐(qí )驎(lín )都(dōu )与(yǔ )鸟(niǎo )兽(shòu )同(tóng )一(yī )类(lèi ),体(tǐ )色(sè )诡(guǐ )耳(ěr ),安(ān )得(dé )异(yì )种(zhǒng )?”唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《喜(xǐ )雨(yǔ )》诗(shī ):“农(nóng )事(shì )都(dōu )已(yǐ )休(xiū ),兵(bīng )戎(róng )况(kuàng )骚(sāo )屑(xiè )。”

《官(guān )场(chǎng )现(xiàn )形(xíng )记(jì )》第(dì )二(èr )回(huí ):“亏(kuī )得(dé )王(wáng )孝(xiào )廉(lián )遇(yù )事(shì )招(zhāo )呼(hū ),随(suí )时(shí )指(zhǐ )教(jiāo ),凡(fán )他(tā )所(suǒ )想(xiǎng )不(bú )到(dào )的(de ),都(dōu )替(tì )他(tā )想(xiǎng )到(dào )。”

梁(liáng )斌(bīn )《红(hóng )旗(qí )谱(pǔ )》四(sì )二(èr ):“冯(féng )登(dēng )龙(lóng )是(shì )一(yī )个(gè )国(guó )家(jiā )主(zhǔ )义(yì )派(pài )的(de )得(dé )意(yì )门(mén )生(shēng ),江(jiāng )涛(tāo )是(shì )共(gòng )产(chǎn )主(zhǔ )义(yì )者(zhě ),他(tā )们(men )互(hù )相(xiàng )都(dōu )了(le )解(jiě )。”

2.副(fù )词(cí )。跟(gēn )“是(shì )”字(zì )合(hé )用(yòng ),说(shuō )明(míng )理(lǐ )由(yóu )。

茅(máo )盾(dùn )《子(zǐ )夜(yè )》三(sān ):“大(dà )家(jiā )都(dōu )是(shì )熟(shú )人(rén ),彼(bǐ )此(cǐ )情(qíng )形(xíng )全(quán )知(zhī )道(dào )。”

方(fāng )之(zhī )《南(nán )丰(fēng )二(èr )苗(miáo )》:“客(kè )气(qì )?都(dōu )是(shì )革(gé )命(mìng )同(tóng )志(zhì ),我(wǒ )何(hé )必(bì )跟(gēn )你(nǐ )讲(jiǎng )客(kè )气(qì )!”

3.副(fù )词(cí )。犹(yóu )就(jiù )。即(jí )将(jiāng )。

曹(cáo )禺(yú )《日(rì )出(chū )》第(dì )二(èr )幕(mù ):“李(lǐ )太(tài )太(tài ):我(wǒ )们(men )家(jiā )里(lǐ )有(yǒu )一(yī )大(dà )堆(duī )孩(hái )子(zǐ )!小(xiǎo )英(yīng )儿(ér )正(zhèng )在(zài )上(shàng )学(xué ),芳(fāng )儿(ér )都(dōu )要(yào )说(shuō )人(rén )家(jiā ),小(xiǎo )五(wǔ )儿(ér )又(yòu )在(zài )不(bú )舒(shū )服(fú )。”

巴(bā )金(jīn )《寒(hán )夜(yè )》十(shí )三(sān ):“他(tā )想(xiǎng )说(shuō ):‘我(wǒ )都(dōu )要(yào )死(sǐ )了(le ),你(nǐ )们(men )还(hái )在(zài )吵(chǎo )!’可(kě )是(shì )他(tā )不(bú )敢(gǎn )说(shuō )出(chū )来(lái )。”

4.副(fù )词(cí )。起(qǐ )强(qiáng )调(diào )语(yǔ )气(qì )的(de )作(zuò )用(yòng )。

《平(píng )山(shān )冷(lěng )燕(yàn )》第(dì )二(èr )十(shí )回(huí ):“差(chà )不(bú )多(duō )找(zhǎo )寻(xún )了(le )半(bàn )年(nián ),脚(jiǎo )都(dōu )走(zǒu )折(shé )了(le ),今(jīn )日(rì )侥(yáo )倖(xìng )才(cái )遇(yù )着(zhe )。”

茅(máo )盾(dùn )《子(zǐ )夜(yè )》三(sān ):“﹝唐(táng )云(yún )山(shān )﹞比(bǐ )谁(shuí )都(dōu )热(rè )心(xīn )些(xiē )的(de )样(yàng )子(zǐ )。”

阅读:1992

●都(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库