木【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 木

木(mù )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):4画(huà );

mù

ㄇㄨˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》莫(mò )卜(bo )切(qiē ),入(rù )屋(wū ),明(míng )。〕

1.树(shù ),木(mù )本(běn )植(zhí )物(wù )的(de )通(tōng )称(chēng )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·角(jiǎo )弓(gōng )》:“毋(wú )教(jiāo )猱(náo )升(shēng )木(mù ),如(rú )涂(tú )涂(tú )附(fù )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·梁(liáng )惠(huì )王(wáng )上(shàng )》:“以(yǐ )若(ruò )所(suǒ )为(wéi )求(qiú )若(ruò )所(suǒ )欲(yù ),犹(yóu )缘(yuán )木(mù )而(ér )求(qiú )鱼(yú )也(yě )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·事(shì )类(lèi )》:“山(shān )木(mù )为(wéi )良(liáng )匠(jiàng )所(suǒ )度(dù ),经(jīng )书(shū )为(wéi )文(wén )士(shì )所(suǒ )择(zé )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《柳(liǔ )州(zhōu )罗(luó )池(chí )庙(miào )碑(bēi )》:“大(dà )修(xiū )孔(kǒng )子(zǐ )庙(miào ),城(chéng )郭(guō )巷(xiàng )道(dào ),皆(jiē )治(zhì )使(shǐ )端(duān )正(zhèng ),树(shù )以(yǐ )名(míng )木(mù )。”

郭(guō )沫(mò )若(ruò )《我(wǒ )的(de )童(tóng )年(nián )》第(dì )一(yī )篇(piān )一(yī ):“在(zài )我(wǒ )们(men )乡(xiāng )下(xià ),榕(róng )树(shù )每(měi )每(měi )是(shì )一(yī )二(èr )十(shí )围(wéi )的(de )大(dà )木(mù )。”

2.泛(fàn )指(zhǐ )草(cǎo )木(mù )。

明(míng )冯(féng )梦(mèng )龙(lóng )《古(gǔ )今(jīn )谭(tán )概(gài )·塞(sāi )语(yǔ )·牝(pìn )牡(mǔ )雄(xióng )雌(cí )》:“五(wǔ )行(háng )有(yǒu )木(mù )而(ér )无(wú )草(cǎo ),则(zé )草(cǎo )亦(yì )可(kě )谓(wèi )之(zhī )木(mù );《洪(hóng )范(fàn )》言(yán )‘庶(shù )草(cǎo )藩(fān )芜(wú )’而(ér )不(bú )及(jí )木(mù ),则(zé )木(mù )亦(yì )可(kě )谓(wèi )之(zhī )草(cǎo )。”

3.木(mù )料(liào ),木(mù )材(cái )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·考(kǎo )工(gōng )记(jì )序(xù )》:“攻(gōng )木(mù )之(zhī )工(gōng ):轮(lún )、舆(yú )、弓(gōng )、庐(lú )、匠(jiàng )、车(chē )、梓(zǐ )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·梁(liáng )惠(huì )王(wáng )下(xià )》:“为(wéi )巨(jù )室(shì ),则(zé )必(bì )使(shǐ )工(gōng )师(shī )求(qiú )大(dà )木(mù )。”

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·主(zhǔ )术(shù )训(xùn )》:“是(shì )故(gù )贤(xián )主(zhǔ )之(zhī )用(yòng )人(rén )也(yě ),犹(yóu )巧(qiǎo )匠(jiàng )之(zhī )制(zhì )木(mù )也(yě )。”

4.特(tè )指(zhǐ )木(mù )柱(zhù )。

《史(shǐ )记(jì )·商(shāng )君(jūn )列(liè )传(chuán )》:“令(lìng )既(jì )具(jù ),未(wèi )布(bù ),恐(kǒng )民(mín )之(zhī )不(bú )信(xìn ),已(yǐ )乃(nǎi )立(lì )三(sān )丈(zhàng )之(zhī )木(mù )于(yú )国(guó )都(dōu )市(shì )南(nán )门(mén ),募(mù )民(mín )有(yǒu )能(néng )徙(xǐ )置(zhì )北(běi )门(mén )者(zhě )予(yǔ )十(shí )金(jīn )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《故(gù )贝(bèi )州(zhōu )司(sī )法(fǎ )参(cān )军(jūn )李(lǐ )君(jūn )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“属(shǔ )小(xiǎo )吏(lì )百(bǎi )馀(yú )人(rén ),持(chí )兵(bīng )仗(zhàng )以(yǐ )出(chū ),立(lì )木(mù )而(ér )署(shǔ )之(zhī )曰(yuē ):刺(cì )史(shǐ )出(chū ),民(mín )有(yǒu )敢(gǎn )观(guān )者(zhě ),杀(shā )之(zhī )木(mù )下(xià )。”

5.树(shù )叶(yè )。

《文(wén )选(xuǎn )·左(zuǒ )思(sī )〈蜀(shǔ )都(dōu )赋(fù )〉》:“木(mù )落(luò )南(nán )翔(xiáng ),冰(bīng )泮(pàn )北(běi )徂(cú )。”

刘(liú )逵(kuí )注(zhù ):“木(mù )落(luò )者(zhě ),叶(yè )落(luò )也(yě )。”

北(běi )周(zhōu )庾(yǔ )信(xìn )《哀(āi )江(jiāng )南(nán )赋(fù )》:“辞(cí )洞(dòng )庭(tíng )兮(xī )落(luò )木(mù ),去(qù )涔(cén )阳(yáng )兮(xī )极(jí )浦(pǔ )。”

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《登(dēng )高(gāo )》诗(shī ):“无(wú )边(biān )落(luò )木(mù )萧(xiāo )萧(xiāo )下(xià ),不(bú )尽(jìn )长(zhǎng )江(jiāng )滚(gǔn )滚(gǔn )来(lái )。”

宋(sòng )张(zhāng )炎(yán )《绮(qǐ )罗(luó )香(xiāng )·红(hóng )叶(yè )》词(cí ):“万(wàn )里(lǐ )飞(fēi )霜(shuāng ),千(qiān )山(shān )落(luò )木(mù ),寒(hán )艳(yàn )不(bú )招(zhāo )春(chūn )妒(dù )。”

6.指(zhǐ )船(chuán )或(huò )筏(fá )。

《易(yì )·涣(huàn )》:“‘利(lì )涉(shè )大(dà )川(chuān )’,乘(chéng )木(mù )有(yǒu )功(gōng )也(yě )。”

王(wáng )弼(bì )注(zhù ):“木(mù )者(zhě ),专(zhuān )所(suǒ )以(yǐ )涉(shè )川(chuān )也(yě )。”

高(gāo )享(xiǎng )注(zhù ):“木(mù ),指(zhǐ )船(chuán )……谓(wèi )其(qí )乘(chéng )船(chuán )渡(dù )水(shuǐ )而(ér )有(yǒu )功(gōng )也(yě )。”

7.棺(guān )椁(guǒ )。

《礼(lǐ )记(jì )·檀(tán )弓(gōng )下(xià )》:“原(yuán )壤(rǎng )登(dēng )木(mù )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“木(mù ),椁(guǒ )材(cái )也(yě )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·僖(xī )公(gōng )二(èr )十(shí )三(sān )年(nián )》:“如(rú )是(shì )而(ér )嫁(jià ),则(zé )就(jiù )木(mù )焉(yān )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·耿(gěng )纯(chún )传(chuán )》:“纯(chún )与(yǔ )从(cóng )昆(kūn )弟(dì )訢(xī )、宿(xiǔ )、植(zhí )共(gòng )率(lǜ )宗(zōng )族(zú )宾(bīn )客(kè )二(èr )千(qiān )馀(yú )人(rén ),老(lǎo )病(bìng )者(zhě )皆(jiē )载(zǎi )木(mù )自(zì )随(suí ),奉(fèng )迎(yíng )于(yú )育(yù )。”

李(lǐ )贤(xián )注(zhù ):“木(mù ),谓(wèi )棺(guān )也(yě )。”

清(qīng )蒲(pú )松(sōng )龄(líng )《聊(liáo )斋(zhāi )志(zhì )异(yì )·乐(lè )仲(zhòng )》:“﹝琼(qióng )华(huá )﹞曰(yuē ):‘我(wǒ )本(běn )散(sàn )花(huā )天(tiān )女(nǚ ),偶(ǒu )涉(shè )凡(fán )念(niàn ),遂(suí )谪(zhé )人(rén )间(jiān )三(sān )十(shí )馀(yú )年(nián ),今(jīn )限(xiàn )已(yǐ )满(mǎn )。’遂(suí )登(dēng )木(mù )自(zì )入(rù )。”

8.刑(xíng )具(jù )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·列(liè )御(yù )寇(kòu )》:“为(wéi )外(wài )形(xíng )者(zhě ),金(jīn )与(yǔ )木(mù )也(yě )。”

郭(guō )象(xiàng )注(zhù ):“木(mù )谓(wèi )捶(chuí )楚(chǔ )桎(zhì )梏(gù )。”

《文(wén )选(xuǎn )·司(sī )马(mǎ )迁(qiān )〈报(bào )任(rèn )少(shǎo )卿(qīng )书(shū )〉》:“魏(wèi )其(qí ),大(dà )将(jiāng )也(yě ),衣(yī )赭(zhě )衣(yī ),关(guān )三(sān )木(mù )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù ):“三(sān )木(mù ),在(zài )项(xiàng )及(jí )手(shǒu )足(zú )也(yě )。”参(cān )见(jiàn )“木(mù )索(suǒ )”。

9.指(zhǐ )柝(tuò )。

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《种(zhǒng )树(shù )郭(guō )橐(tuó )驼(tuó )传(chuán )》:“鸣(míng )鼓(gǔ )而(ér )聚(jù )之(zhī ),击(jī )木(mù )而(ér )召(zhào )之(zhī )。”

10.五(wǔ )行(háng )之(zhī )一(yī )。

《书(shū )·洪(hóng )范(fàn )》:“五(wǔ )行(háng ):一(yī )曰(yuē )水(shuǐ ),二(èr )曰(yuē )火(huǒ ),三(sān )曰(yuē )木(mù ),四(sì )曰(yuē )金(jīn ),五(wǔ )曰(yuē )土(tǔ )。”

汉(hàn )董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )《春(chūn )秋(qiū )繁(fán )露(lù )·阴(yīn )阳(yáng )终(zhōng )始(shǐ )》:“至(zhì )春(chūn )少(shǎo )阳(yáng ),东(dōng )出(chū )就(jiù )木(mù ),与(yǔ )之(zhī )俱(jù )生(shēng )。”

《南(nán )齐(qí )书(shū )·五(wǔ )行(háng )志(zhì )》:“木(mù )者(zhě ),春(chūn )生(shēng )气(qì )之(zhī )始(shǐ ),农(nóng )之(zhī )本(běn )也(yě )。”

《隋(suí )书(shū )·五(wǔ )行(háng )志(zhì )上(shàng )》:“木(mù )者(zhě )东(dōng )方(fāng ),威(wēi )仪(yí )容(róng )貌(mào )也(yě )。”参(cān )见(jiàn )“五(wǔ )行(háng )”。

11.古(gǔ )代(dài )八(bā )音(yīn )之(zhī )一(yī )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·春(chūn )官(guān )·大(dà )师(shī )》:“皆(jiē )播(bō )之(zhī )以(yǐ )八(bā )音(yīn ):金(jīn )、石(shí )、土(tǔ )、革(gé )、丝(sī )、木(mù )、匏(páo )、竹(zhú )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《送(sòng )孟(mèng )东(dōng )野(yě )序(xù )》:“金(jīn )、石(shí )、丝(sī )、竹(zhú )、匏(páo )、土(tǔ )、革(gé )、木(mù )八(bā )者(zhě ),物(wù )之(zhī )善(shàn )鸣(míng )者(zhě )也(yě )。”

明(míng )胡(hú )侍(shì )《真(zhēn )珠(zhū )船(chuán )·房(fáng )庶(shù )论(lùn )乐(lè )》:“上(shàng )古(gǔ )世(shì )质(zhì ),器(qì )与(yǔ )声(shēng )朴(pǔ ),后(hòu )世(shì )稍(shāo )变(biàn )焉(yān )……木(mù ),柷(zhù )敔(yǔ )也(yě ),贯(guàn )之(zhī )为(wéi )板(bǎn ),此(cǐ )于(yú )世(shì )甚(shèn )便(biàn )。”参(cān )见(jiàn )“八(bā )音(yīn )”。

12.质(zhì )朴(pǔ )。

《论(lùn )语(yǔ )·子(zǐ )路(lù )》:“刚(gāng )、毅(yì )、木(mù )、讷(nè ),近(jìn )仁(rén )。”

何(hé )晏(yàn )集(jí )解(jiě )引(yǐn )王(wáng )肃(sù )曰(yuē ):“木(mù ),质(zhì )朴(pǔ )。”

13.谓(wèi )拙(zhuō )直(zhí ),不(bú )柔(róu )和(hé )。

三(sān )国(guó )魏(wèi )刘(liú )劭(shào )《人(rén )物(wù )志(zhì )·九(jiǔ )徵(zhēng )》:“直(zhí )而(ér )不(bú )柔(róu )则(zé )木(mù ),劲(jìn )而(ér )不(bú )精(jīng )则(zé )力(lì )。”

14.麻(má )木(mù ),失(shī )去(qù )知(zhī )觉(jiào )。

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )十(shí )一(yī )回(huí ):“贾(jiǎ )瑞(ruì )听(tīng )了(le ),身(shēn )子(zǐ )已(yǐ )木(mù )了(le )半(bàn )边(biān )。”

老(lǎo )舍(shě )《骆(luò )驼(tuó )祥(xiáng )子(zǐ )》十(shí )五(wǔ ):“下(xià )到(dào )池(chí )子(zǐ )里(lǐ )去(qù ),热(rè )水(shuǐ )把(bǎ )全(quán )身(shēn )烫(tàng )得(dé )有(yǒu )些(xiē )发(fā )木(mù )。”

杨(yáng )朔(shuò )《三(sān )千(qiān )里(lǐ )江(jiāng )山(shān )》第(dì )三(sān )段(duàn ):“姚(yáo )志(zhì )兰(lán )心(xīn )都(dōu )木(mù )了(le ),回(huí )头(tóu )一(yī )望(wàng )小(xiǎo )朱(zhū ),小(xiǎo )朱(zhū )脸(liǎn )色(sè )煞(shà )白(bái ),嘴(zuǐ )唇(chún )没(méi )一(yī )点(diǎn )血(xuè )色(sè ),上(shàng )唇(chún )直(zhí )打(dǎ )颤(chàn )颤(chàn )。”

15.愣(lèng ),发(fā )呆(dāi )。

清(qīng )蒲(pú )松(sōng )龄(líng )《聊(liáo )斋(zhāi )志(zhì )异(yì )·莲(lián )花(huā )公(gōng )主(zhǔ )》:“生(shēng )睹(dǔ )之(zhī ),神(shén )情(qíng )摇(yáo )动(dòng ),木(mù )坐(zuò )凝(níng )思(sī )。”

老(lǎo )舍(shě )《骆(luò )驼(tuó )祥(xiáng )子(zǐ )》六(liù ):“他(tā )拉(lā )着(zhe )车(chē )一(yī )直(zhí )奔(bēn )了(le )人(rén )和(hé )厂(chǎng )去(qù )。

虎(hǔ )姑(gū )娘(niáng )屋(wū )中(zhōng )的(de )灯(dēng )还(hái )亮(liàng )着(zhe )呢(ne )。一(yī )见(jiàn )这(zhè )个(gè )灯(dēng )亮(liàng ),祥(xiáng )子(zǐ )勐(měng )的(de )木(mù )在(zài )那(nà )里(lǐ )。”

柳(liǔ )青(qīng )《创(chuàng )业(yè )史(shǐ )》第(dì )一(yī )部(bù )第(dì )二(èr )一(yī )章(zhāng ):“当(dāng )他(tā )听(tīng )他(tā )妈(mā )说(shuō ):他(tā )的(de )傻(shǎ )舅(jiù )奶(nǎi )透(tòu )露(lù )他(tā )舅(jiù )爷(yé )正(zhèng )为(wéi )生(shēng )禄(lù )家(jiā )可(kě )能(néng )退(tuì )组(zǔ )而(ér )难(nán )受(shòu )着(zhe )的(de )时(shí )候(hòu ),偏(piān )分(fèn )头(tóu )简(jiǎn )直(zhí )木(mù )了(le )。”

邓(dèng )友(yǒu )梅(méi )《拂(fú )晓(xiǎo )就(jiù )要(yào )进(jìn )攻(gōng )》:“连(lián )长(zhǎng )突(tū )然(rán )把(bǎ )话(huà )停(tíng )住(zhù )了(le ),张(zhāng )着(zhe )嘴(zuǐ )木(mù )在(zài )那(nà )里(lǐ )。”

16.呆(dāi )笨(bèn )。

鲁(lǔ )迅(xùn )《书(shū )信(xìn )集(jí )·致(zhì )曹(cáo )聚(jù )仁(rén )》:“看(kàn )起(qǐ )来(lái ),就(jiù )是(shì )中(zhōng )学(xué )卒(zú )业(yè )生(shēng ),或(huò )大(dà )学(xué )生(shēng ),也(yě )未(wèi )必(bì )看(kàn )得(dé )懂(dǒng )《涛(tāo )声(shēng )》罢(bà ),近(jìn )来(lái )的(de )学(xué )生(shēng ),好(hǎo )像(xiàng )‘木(mù )’的(de )颇(pō )多(duō )了(le )。”如(rú ):木(mù )头(tóu )木(mù )脑(nǎo )。

17.木(mù )本(běn )的(de )。参(cān )见(jiàn )“木(mù )芙(fú )蓉(róng )”、“木(mù )棉(mián )”。

18.木(mù )製(zhì )的(de )。参(cān )见(jiàn )“木(mù )鸢(yuān )”、“木(mù )剑(jiàn )”。

19.见(jiàn )“木(mù )星(xīng )”。

20.姓(xìng )。

晋(jìn )有(yǒu )木(mù )华(huá )。

阅读:4935

●木(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库