烈【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 烈

烈(liè )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):10画(huà );

liè

ㄌ〡ㄝˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》良(liáng )薛(xuē )切(qiē ),入(rù )薛(xuē ),来(lái )。〕

1.指(zhǐ )火(huǒ )势(shì )勐(měng )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )二(èr )十(shí )年(nián )》:“夫(fū )火(huǒ )烈(liè ),民(mín )望(wàng )而(ér )畏(wèi )之(zhī ),故(gù )鲜(xiān )死(sǐ )焉(yān )。”参(cān )见(jiàn )“烈(liè )火(huǒ )”、“烈(liè )焰(yàn )”。

2.烤(kǎo );烧(shāo )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·生(shēng )民(mín )》:“取(qǔ )羝(dī )以(yǐ )軷(bá ),载(zǎi )燔(fán )载(zǎi )烈(liè )。”

毛(máo )传(chuán ):“贯(guàn )之(zhī )加(jiā )于(yú )火(huǒ )曰(yuē )烈(liè )。”

唐(táng )李(lǐ )节(jiē )《赠(zèng )释(shì )疏(shū )言(yán )还(hái )道(dào )林(lín )寺(sì )》诗(shī )序(xù ):“言(yán )词(cí )于(yú )纸(zhǐ )素(sù )者(zhě )烈(liè )诸(zhū )火(huǒ )。”

元(yuán )武(wǔ )汉(hàn )臣(chén )《老(lǎo )生(shēng )儿(ér )》第(dì )三(sān )摺(zhé ):“到(dào )祖(zǔ )坟(fén )上(shàng )去(qù )……烈(liè )些(xiē )纸(zhǐ )儿(ér ),添(tiān )些(xiē )土(tǔ )儿(ér )。”

3.光(guāng )明(míng );辉(huī )煌(huáng )。

《文(wén )选(xuǎn )·何(hé )晏(yàn )〈景(jǐng )福(fú )殿(diàn )赋(fù )〉》:“烈(liè )若(ruò )钩(gōu )星(xīng )在(zài )汉(hàn ),焕(huàn )若(ruò )云(yún )梁(liáng )承(chéng )天(tiān )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù ):“言(yán )宫(gōng )殿(diàn )烈(liè )然(rán )光(guāng )明(míng ),若(ruò )钩(gōu )星(xīng )之(zhī )在(zài )河(hé )汉(hàn )。”

《艺(yì )文(wén )类(lèi )聚(jù )》卷(juàn )十(shí )五(wǔ )引(yǐn )晋(jìn )左(zuǒ )芬(fēn )《武(wǔ )帝(dì )纳(nà )皇(huáng )后(hòu )颂(sòng )》:“兴(xìng )瑞(ruì )降(jiàng )祥(xiáng ),表(biǎo )精(jīng )日(rì )月(yuè ),和(hé )气(qì )烟(yān )熅(yūn ),三(sān )光(guāng )朗(lǎng )烈(liè )。”

4.引(yǐn )申(shēn )指(zhǐ )显(xiǎn )赫(hè )。参(cān )见(jiàn )“烈(liè )考(kǎo )”、“烈(liè )祖(zǔ )”。

5.甚(shèn )。厉(lì )害(hài );勐(měng )烈(liè )。

《孟(mèng )子(zǐ )·万(wàn )章(zhāng )下(xià )》:“《康(kāng )诰(gào )》曰(yuē ):‘杀(shā )越(yuè )人(rén )于(yú )货(huò ),闵(mǐn )不(bú )畏(wèi )死(sǐ ),凡(fán )民(mín )罔(wǎng )不(bú )譈(duì )。’……于(yú )今(jīn )为(wéi )烈(liè ),如(rú )之(zhī )何(hé )其(qí )受(shòu )之(zhī )?”

《汉(hàn )书(shū )·五(wǔ )行(háng )志(zhì )下(xià )之(zhī )上(shàng )》:“孝(xiào )公(gōng )始(shǐ )用(yòng )商(shāng )君(jūn )攻(gōng )守(shǒu )之(zhī )法(fǎ ),东(dōng )侵(qīn )诸(zhū )侯(hóu ),至(zhì )于(yú )昭(zhāo )王(wáng ),用(yòng )兵(bīng )弥(mí )烈(liè )。”

清(qīng )魏(wèi )源(yuán )《圣(shèng )武(wǔ )记(jì )》卷(juàn )七(qī ):“从(cóng )来(lái )鬼(guǐ )方(fāng )挞(tà )伐(fá ),未(wèi )有(yǒu )涤(dí )盪(dàng )廓(kuò )清(qīng )若(ruò )斯(sī )之(zhī )烈(liè )者(zhě )也(yě )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《准(zhǔn )风(fēng )月(yuè )谈(tán )·重(zhòng )三(sān )感(gǎn )旧(jiù )》:“连(lián )八(bā )股(gǔ )出(chū )身(shēn )的(de )张(zhāng )之(zhī )洞(dòng ),他(tā )托(tuō )缪(miù )荃(quán )孙(sūn )代(dài )做(zuò )的(de )《书(shū )目(mù )答(dá )问(wèn )》也(yě )竭(jié )力(lì )添(tiān )进(jìn )各(gè )种(zhǒng )译(yì )本(běn )去(qù ),可(kě )见(jiàn )这(zhè )‘维(wéi )新(xīn )’风(fēng )潮(cháo )之(zhī )烈(liè )了(le )。”

6.甚(shèn )。胜(shèng )于(yú );超(chāo )过(guò )。

《书(shū )·胤(yìn )征(zhēng )》:“火(huǒ )炎(yán )昆(kūn )冈(gāng ),玉(yù )石(shí )俱(jù )焚(fén );天(tiān )吏(lì )逸(yì )德(dé ),烈(liè )于(yú )勐(měng )火(huǒ )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“天(tiān )王(wáng )之(zhī )吏(lì )为(wéi )过(guò )恶(è )之(zhī )德(dé ),则(zé )酷(kù )烈(liè )甚(shèn )于(yú )勐(měng )火(huǒ )。”

《史(shǐ )记(jì )·秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )本(běn )纪(jì )》:“身(shēn )自(zì )持(chí )筑(zhù )臿(chā ),胫(jìng )毋(wú )毛(máo ),臣(chén )虏(lǔ )之(zhī )劳(láo )不(bú )烈(liè )于(yú )此(cǐ )矣(yǐ )。”

《清(qīng )史(shǐ )稿(gǎo )·邦(bāng )交(jiāo )志(zhì )二(èr )》:“十(shí )八(bā )年(nián ),鸿(hóng )胪(lú )寺(sì )卿(qīng )黄(huáng )爵(jué )滋(zī )请(qǐng )严(yán )吸(xī )食(shí )罪(zuì ),行(háng )保(bǎo )甲(jiǎ )连(lián )坐(zuò )之(zhī )法(fǎ ),且(qiě )谓(wèi )其(qí )祸(huò )烈(liè )于(yú )洪(hóng )水(shuǐ )勐(měng )兽(shòu )。”

7.严(yán )厉(lì );严(yán )酷(kù )。

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·齐(qí )俗(sú )训(xùn )》:“曾(céng )参(cān )之(zhī )养(yǎng )亲(qīn )也(yě ),若(ruò )事(shì )严(yán )主(zhǔ )烈(liè )君(jūn )。”

《史(shǐ )记(jì )·酷(kù )吏(lì )列(liè )传(chuán )论(lùn )》:“自(zì )郅(zhì )都(dōu )、杜(dù )周(zhōu )十(shí )人(rén )者(zhě ),此(cǐ )皆(jiē )以(yǐ )酷(kù )烈(liè )为(wéi )声(shēng )……虽(suī )惨(cǎn )酷(kù ),斯(sī )称(chēng )其(qí )位(wèi )矣(yǐ )。”

8.刚(gāng )直(zhí );坚(jiān )贞(zhēn )。

汉(hàn )陈(chén )琳(lín )《檄(xí )吴(wú )将(jiāng )校(xiào )部(bù )曲(qǔ )文(wén )》:“凡(fán )此(cǐ )之(zhī )辈(bèi )数(shù )百(bǎi )人(rén ),皆(jiē )忠(zhōng )壮(zhuàng )果(guǒ )烈(liè ),有(yǒu )智(zhì )有(yǒu )仁(rén )。”

巴(bā )金(jīn )《家(jiā )》二(èr )七(qī ):“‘都(dōu )是(shì )为(wéi )了(le )爱(ài )’,觉(jiào )民(mín )苦(kǔ )恼(nǎo )地(dì )说(shuō )……‘我(wǒ )真(zhēn )想(xiǎng )不(bú )到(dào )鸣(míng )凤(fèng )的(de )性(xìng )子(zǐ )这(zhè )样(yàng )烈(liè )!’”

9.指(zhǐ )勇(yǒng )决(jué )。

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )颜(yán )延(yán )之(zhī )《又(yòu )释(shì )何(hé )衡(héng )阳(yáng )〈达(dá )性(xìng )论(lùn )〉》:“吾(wú )懦(nuò )于(yú )击(jī )决(jué ),足(zú )下(xià )烈(liè )于(yú )专(zhuān )断(duàn )。”

10.威(wēi )。威(wēi )武(wǔ )。

《国(guó )语(yǔ )·周(zhōu )语(yǔ )中(zhōng )》:“武(wǔ )不(bú )可(kě )觌(dí ),文(wén )不(bú )可(kě )匿(nì )。觌(dí )武(wǔ )无(wú )烈(liè ),匿(nì )文(wén )不(bú )昭(zhāo )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“烈(liè ),威(wēi )也(yě )。”参(cān )见(jiàn )“烈(liè )烈(liè )”。

11.威(wēi )。威(wēi )力(lì )。

宋(sòng )欧(ōu )阳(yáng )修(xiū )《秋(qiū )声(shēng )赋(fù )》:“其(qí )所(suǒ )以(yǐ )摧(cuī )败(bài )零(líng )落(luò )者(zhě ),乃(nǎi )一(yī )气(qì )之(zhī )馀(yú )烈(liè )。”

12.指(zhǐ )香(xiāng )气(qì )浓(nóng )重(zhòng )。

晋(jìn )陆(lù )机(jī )《演(yǎn )连(lián )珠(zhū )》之(zhī )十(shí )四(sì ):“臣(chén )闻(wén )郁(yù )烈(liè )之(zhī )芳(fāng ),出(chū )于(yú )委(wěi )灰(huī );繁(fán )会(huì )之(zhī )音(yīn ),生(shēng )于(yú )绝(jué )弦(xián )。”

唐(táng )沉(chén )亚(yà )之(zhī )《梦(mèng )游(yóu )仙(xiān )赋(fù )》:“袭(xí )烈(liè )蕙(huì )之(zhī )芳(fāng )风(fēng ),送(sòng )丽(lì )音(yīn )于(yú )辽(liáo )耳(ěr )。”

13.指(zhǐ )香(xiāng ),香(xiāng )气(qì )。

《文(wén )选(xuǎn )·司(sī )马(mǎ )相(xiàng )如(rú )〈上(shàng )林(lín )赋(fù )〉》:“应(yīng )风(fēng )披(pī )靡(mí ),吐(tǔ )芳(fāng )扬(yáng )烈(liè )。”

吕(lǚ )延(yán )济(jì )注(zhù ):“言(yán )众(zhòng )草(cǎo )吐(tǔ )扬(yáng )芳(fāng )香(xiāng )也(yě )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )江(jiāng )淹(yān )《莲(lián )华(huá )赋(fù )》:“清(qīng )桂(guì )羞(xiū )烈(liè ),沉(chén )水(shuǐ )惭(cán )馨(xīn )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《三(sān )闲(xián )集(jí )·“革(gé )命(mìng )军(jūn )马(mǎ )前(qián )卒(zú )”和(hé )“落(luò )伍(wǔ )者(zhě )”》:“彷(páng )佛(fó )要(yào )令(lìng )人(rén )于(yú )饮(yǐn )水(shuǐ )思(sī )源(yuán )以(yǐ )后(hòu ),再(zài )喝(hē )一(yī )口(kǒu )髒(zāng )水(shuǐ ),历(lì )亲(qīn )芳(fāng )烈(liè )之(zhī )馀(yú ),添(tiān )嗅(xiù )一(yī )下(xià )臭(chòu )气(qì )似(sì )的(de )。”

14.寒(hán )冷(lěng )。

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·西(xī )域(yù )传(chuán )下(xià )·康(kāng )》:“南(nán )有(yǒu )揭(jiē )职(zhí ),稍(shāo )大(dà ),幅(fú )员(yuán )准(zhǔn )千(qiān )里(lǐ ),陵(líng )阜(fù )连(lián )属(shǔ ),多(duō )菽(shū )麦(mài ),气(qì )寒(hán )烈(liè )。”参(cān )见(jiàn )“烈(liè )烈(liè )”。

15.美(měi )好(hǎo );美(měi )妙(miào )。

《史(shǐ )记(jì )·秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )本(běn )纪(jì )》:“从(cóng )臣(chén )诵(sòng )烈(liè ),请(qǐng )刻(kè )此(cǐ )石(shí ),光(guāng )垂(chuí )休(xiū )铭(míng )。”

张(zhāng )守(shǒu )节(jiē )正(zhèng )义(yì ):“烈(liè ),美(měi )也(yě )。所(suǒ )随(suí )巡(xún )从(cóng )诸(zhū )臣(chén ),咸(xián )诵(sòng )美(měi ),请(qǐng )刻(kè )此(cǐ )石(shí )。”

《史(shǐ )记(jì )·萧(xiāo )相(xiàng )国(guó )世(shì )家(jiā )论(lùn )》:“﹝萧(xiāo )何(hé )﹞位(wèi )冠(guàn )群(qún )臣(chén ),声(shēng )施(shī )后(hòu )世(shì ),与(yǔ )闳(hóng )夭(yāo )、散(sàn )宜(yí )生(shēng )等(děng )争(zhēng )烈(liè )矣(yǐ )。”

《文(wén )选(xuǎn )·嵇(jī )康(kāng )〈琴(qín )赋(fù )〉》:“洋(yáng )洋(yáng )习(xí )习(xí ),声(shēng )烈(liè )遐(xiá )布(bù )。”

李(lǐ )周(zhōu )翰(hàn )注(zhù ):“烈(liè ),美(měi )也(yě )。”

16.功(gōng )业(yè );业(yè )绩(jì )。

《书(shū )·洛(luò )诰(gào )》:“公(gōng )称(chēng )丕(pī )显(xiǎn )德(dé ),以(yǐ )予(yǔ )小(xiǎo )子(zǐ ),扬(yáng )文(wén )武(wǔ )烈(liè )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“用(yòng )我(wǒ )小(xiǎo )子(zǐ )褒(bāo )扬(yáng )文(wén )武(wǔ )之(zhī )业(yè )。”

《文(wén )选(xuǎn )·傅(fù )亮(liàng )〈为(wéi )宋(sòng )公(gōng )修(xiū )张(zhāng )良(liáng )庙(miào )教(jiāo )〉》:“抒(shū )怀(huái )古(gǔ )之(zhī )情(qíng ),存(cún )不(bú )刊(kān )之(zhī )烈(liè )。”

李(lǐ )周(zhōu )翰(hàn )注(zhù ):“烈(liè ),业(yè )也(yě )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《赴(fù )江(jiāng )陵(líng )途(tú )中(zhōng )寄(jì )赠(zèng )三(sān )学(xué )士(shì )》诗(shī ):“伫(zhù )继(jì )贞(zhēn )观(guān )烈(liè ),边(biān )封(fēng )脱(tuō )兜(dōu )鍪(móu )。”

孙(sūn )中(zhōng )山(shān )《大(dà )总(zǒng )统(tǒng )告(gào )海(hǎi )陆(lù )军(jūn )士(shì )文(wén )》:“文(wén )独(dú )有(yǒu )以(yǐ )知(zhī )吾(wú )海(hǎi )陆(lù )军(jūn )将(jiāng )士(shì )皆(jiē )深(shēn )明(míng )乎(hū )民(mín )族(zú )民(mín )种(zhǒng )之(zhī )大(dà )义(yì ),故(gù )能(néng )一(yī )致(zhì )进(jìn )行(háng ),知(zhī )死(sǐ )不(bú )避(bì ),以(yǐ )成(chéng )此(cǐ )烈(liè )也(yě )。”

17.指(zhǐ )重(zhòng )义(yì )轻(qīng )生(shēng )或(huò )建(jiàn )功(gōng )立(lì )业(yè )的(de )人(rén )。

《晋(jìn )书(shū )·周(zhōu )虓(xiāo )传(chuán )》:“虓(xiāo )厉(lì )志(zhì )贞(zhēn )亮(liàng ),无(wú )愧(kuì )古(gǔ )烈(liè )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )沉(chén )约(yuē )《奏(zòu )弹(dàn )王(wáng )源(yuán )》:“臣(chén )闻(wén )齐(qí )大(dà )不(bú )偶(ǒu ),着(zhe )手(shǒu )前(qián )诰(gào );辞(cí )霍(huò )不(bú )婚(hūn ),垂(chuí )称(chēng )往(wǎng )烈(liè )。”

唐(táng )吕(lǚ )温(wēn )《凌(líng )烟(yān )阁(gé )勋(xūn )臣(chén )颂(sòng )》序(xù ):“其(qí )馀(yú )皆(jiē )榱(cuī )栋(dòng )殊(shū )材(cái ),黼(fǔ )黻(fú )异(yì )制(zhì )。俦(chóu )诸(zhū )古(gǔ )烈(liè ),罔(wǎng )有(yǒu )惭(cán )德(dé )。”

18.特(tè )指(zhǐ )为(wéi )正(zhèng )义(yì )事(shì )业(yè )而(ér )牺(xī )牲(shēng )的(de )人(rén )。参(cān )见(jiàn )“烈(liè )属(shǔ )”、“先(xiān )烈(liè )”。

19.祸(huò )害(hài ),祸(huò )患(huàn )。

《汉(hàn )书(shū )·董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )传(chuán )》:“自(zì )古(gǔ )以(yǐ )来(lái ),未(wèi )尝(cháng )有(yǒu )以(yǐ )乱(luàn )济(jì )乱(luàn ),大(dà )败(bài )天(tiān )下(xià )之(zhī )民(mín )如(rú )秦(qín )者(zhě )也(yě )。其(qí )遗(yí )毒(dú )馀(yú )烈(liè ),至(zhì )今(jīn )未(wèi )灭(miè )。”

《汉(hàn )书(shū )·公(gōng )孙(sūn )弘(hóng )传(chuán )》:“若(ruò )汤(tāng )之(zhī )旱(hàn ),则(zé )桀(jié )之(zhī )馀(yú )烈(liè )也(yě )。”

20.树(shù )木(mù )被(bèi )砍(kǎn )伐(fá )后(hòu )重(zhòng )生(shēng )的(de )新(xīn )芽(yá )。

《尔(ěr )雅(yǎ )·释(shì )诂(gǔ )下(xià )》:“烈(liè )、櫱(niè ),馀(yú )也(yě )。”

郭(guō )璞(pú )注(zhù ):“晋(jìn )卫(wèi )之(zhī )间(jiān )曰(yuē )櫱(niè ),陈(chén )郑(zhèng )之(zhī )间(jiān )曰(yuē )烈(liè )。”

清(qīng )王(wáng )引(yǐn )之(zhī )《经(jīng )义(yì )述(shù )闻(wén )·毛(máo )诗(shī )中(zhōng )》:“其(qí )灌(guàn )其(qí )栵(lì )”:“栵(lì ),读(dú )为(wéi )‘烈(liè )’。烈(liè ),櫱(niè )也(yě ),斩(zhǎn )而(ér )复(fù )生(shēng )者(zhě )也(yě )。”

21.通(tōng )“迾(liè )”。遮(zhē )。

《诗(shī )·郑(zhèng )风(fēng )·大(dà )叔(shū )于(yú )田(tián )》:“叔(shū )在(zài )薮(sǒu ),火(huǒ )烈(liè )具(jù )举(jǔ )。”

毛(máo )传(chuán ):“烈(liè ),列(liè )。”

陈(chén )奂(huàn )传(chuán )疏(shū ):“《传(chuán )》读(dú )烈(liè )与(yǔ )列(liè )同(tóng ),火(huǒ )列(liè ),列(liè )火(huǒ )也(yě )。列(liè ),古(gǔ )‘迾(liè )’字(zì )……《诗(shī )》假(jiǎ )作(zuò )‘烈(liè )’。”

程(chéng )俊(jùn )英(yīng )注(zhù ):“烈(liè ),借(jiè )为(wéi )‘迾(liè )’,遮(zhē )。打(dǎ )猎(liè )时(shí )放(fàng )火(huǒ )烧(shāo )草(cǎo ),断(duàn )绝(jué )群(qún )兽(shòu )逃(táo )走(zǒu )的(de )路(lù ),叫(jiào )火(huǒ )烈(liè )。”

阅读:2982

●烈(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库