聪明【登录】

ok8.org > 词典 > 聪明

(聪(cōng )明(míng ),聪(cōng )明(míng ))

1.视(shì )听(tīng )灵(líng )敏(mǐn )。

《易(yì )·鼎(dǐng )》:“巽(xùn )而(ér )耳(ěr )目(mù )聪(cōng )明(míng )。”

《墨(mò )子(zǐ )·节(jiē )用(yòng )中(zhōng )》:“古(gǔ )者(zhě )圣(shèng )王(wáng ),制(zhì )为(wéi )饮(yǐn )食(shí )之(zhī )法(fǎ ),曰(yuē ):足(zú )以(yǐ )充(chōng )虚(xū )继(jì )气(qì ),强(qiáng )股(gǔ )肱(gōng ),耳(ěr )目(mù )聪(cōng )明(míng )则(zé )止(zhǐ )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·班(bān )超(chāo )传(chuán )》:“衰(shuāi )老(lǎo )被(bèi )病(bìng ),头(tóu )髮(fà )无(wú )黑(hēi ),两(liǎng )手(shǒu )不(bú )仁(rén ),耳(ěr )目(mù )不(bú )聪(cōng )明(míng )。”

宋(sòng )欧(ōu )阳(yáng )修(xiū )《常(cháng )州(zhōu )张(zhāng )卿(qīng )养(yǎng )素(sù )堂(táng )》诗(shī ):“志(zhì )在(zài )言(yán )谈(tán )犹(yóu )慷(kāng )慨(kǎi ),身(shēn )闲(xián )耳(ěr )目(mù )益(yì )聪(cōng )明(míng )。”

明(míng )刘(liú )基(jī )《郁(yù )离(lí )子(zǐ )·瞽(gǔ )聩(kuì )》:“人(rén )有(yǒu )耳(ěr )目(mù ),而(ér )见(jiàn )闻(wén )有(yǒu )所(suǒ )不(bú )及(jí ),恒(héng )思(sī )所(suǒ )以(yǐ )聪(cōng )明(míng )之(zhī )。”

清(qīng )戴(dài )名(míng )世(shì )《戴(dài )母(mǔ )唐(táng )孺(rú )人(rén )寿(shòu )序(xù )》:“孺(rú )人(rén )今(jīn )行(háng )年(nián )七(qī )十(shí ),聪(cōng )明(míng )强(qiáng )健(jiàn ),无(wú )异(yì )曩(nǎng )昔(xī )。”

2.谓(wèi )明(míng )察(chá )事(shì )理(lǐ )。

《荀(xún )子(zǐ )·王(wáng )霸(bà )》:“聪(cōng )明(míng )君(jūn )子(zǐ )者(zhě ),善(shàn )服(fú )人(rén )者(zhě )也(yě )。”

《史(shǐ )记(jì )·五(wǔ )帝(dì )本(běn )纪(jì )》:“﹝黄(huáng )帝(dì )﹞长(zhǎng )而(ér )敦(dūn )敏(mǐn ),成(chéng )而(ér )聪(cōng )明(míng )。”

张(zhāng )守(shǒu )节(jiē )正(zhèng )义(yì ):“聪(cōng )明(míng ),闻(wén )见(jiàn )明(míng )辩(biàn )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·赵(zhào )广(guǎng )汉(hàn )传(chuán )论(lùn )》:“广(guǎng )汉(hàn )聪(cōng )明(míng ),下(xià )不(bú )能(néng )欺(qī )。”

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《奉(fèng )酬(chóu )薛(xuē )十(shí )二(èr )丈(zhàng )判(pàn )官(guān )见(jiàn )赠(zèng )》诗(shī ):“吾(wú )闻(wén )聪(cōng )明(míng )主(zhǔ ),治(zhì )国(guó )用(yòng )轻(qīng )刑(xíng )。”

元(yuán )揭(jiē )傒(xī )斯(sī )《与(yǔ )尚(shàng )书(shū )右(yòu )丞(chéng )相(xiàng )书(shū )》:“伏(fú )惟(wéi )阁(gé )下(xià )聪(cōng )明(míng )强(qiáng )毅(yì ),卓(zhuó )荦(luò )弘(hóng )大(dà )。”

清(qīng )纪(jì )昀(yún )《阅(yuè )微(wēi )草(cǎo )堂(táng )笔(bǐ )记(jì )·如(rú )是(shì )我(wǒ )闻(wén )三(sān )》:“夫(fū )神(shén )正(zhèng )直(zhí )而(ér )聪(cōng )明(míng ),仙(xiān )冲(chōng )虚(xū )而(ér )清(qīng )静(jìng )。”

3.智(zhì )力(lì )强(qiáng ),天(tiān )资(zī )高(gāo )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·应(yīng )奉(fèng )传(chuán )》:“奉(fèng )少(shǎo )聪(cōng )明(míng ),自(zì )为(wéi )儿(ér )童(tóng )及(jí )长(zhǎng ),凡(fán )所(suǒ )经(jīng )履(lǚ ),莫(mò )不(bú )暗(àn )记(jì )。”

《梁(liáng )书(shū )·沉(chén )约(yuē )传(chuán )》:“约(yuē )左(zuǒ )目(mù )重(zhòng )瞳(tóng )子(zǐ ),腰(yāo )有(yǒu )紫(zǐ )志(zhì ),聪(cōng )明(míng )过(guò )人(rén )。”

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《不(bú )归(guī )》诗(shī ):“数(shù )金(jīn )怜(lián )俊(jùn )迈(mài ),总(zǒng )角(jiǎo )爱(ài )聪(cōng )明(míng )。”

明(míng )唐(táng )顺(shùn )之(zhī )《吏(lì )部(bù )郎(láng )中(zhōng )林(lín )东(dōng )城(chéng )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“缙(jìn )绅(shēn )之(zhī )士(shì )讲(jiǎng )学(xué )会(huì )京(jīng )师(shī )者(zhě )数(shù )十(shí )人(rén ),其(qí )聪(cōng )明(míng )解(jiě )悟(wù )能(néng )发(fā )挥(huī )师(shī )说(shuō )者(zhě ),则(zé )多(duō )推(tuī )山(shān )阴(yīn )王(wáng )君(jūn )汝(rǔ )中(zhōng )。”

清(qīng )李(lǐ )渔(yú )《巧(qiǎo )团(tuán )圆(yuán )·言(yán )归(guī )》:“多(duō )情(qíng )若(ruò )共(gòng )多(duō )才(cái )迂(yū ),不(bú )羡(xiàn )聪(cōng )明(míng )但(dàn )笑(xiào )痴(chī )。”

冰(bīng )心(xīn )《我(wǒ )的(de )邻(lín )居(jū )》:“我(wǒ )的(de )这(zhè )几(jǐ )个(gè )孩(hái )子(zǐ ),也(yě )就(jiù )是(shì )她(tā )还(hái )聪(cōng )明(míng )一(yī )点(diǎn ),可(kě )惜(xī )的(de )是(shì )她(tā )身(shēn )体(tǐ )不(bú )好(hǎo )。”

4.指(zhǐ )智(zhì )慧(huì )才(cái )智(zhì )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·大(dà )宗(zōng )师(shī )》:“堕(duò )肢(zhī )体(tǐ ),黜(chù )聪(cōng )明(míng ),离(lí )形(xíng )去(qù )知(zhī ),同(tóng )于(yú )大(dà )通(tōng )。”

《汉(hàn )书(shū )·扬(yáng )雄(xióng )传(chuán )下(xià )》:“天(tiān )降(jiàng )生(shēng )民(mín ),倥(kōng )侗(dòng )颛(zhuān )蒙(méng ),恣(zì )于(yú )情(qíng )性(xìng ),聪(cōng )明(míng )不(bú )开(kāi )。”

晋(jìn )葛(gě )洪(hóng )《抱(bào )朴(pǔ )子(zǐ )·审(shěn )举(jǔ )》:“但(dàn )共(gòng )遣(qiǎn )私(sī )情(qíng ),竭(jié )其(qí )聪(cōng )明(míng ),不(bú )为(wéi )利(lì )慾(yù )动(dòng ),不(bú )为(wéi )属(shǔ )託(tuō )屈(qū ),所(suǒ )欲(yù )举(jǔ )者(zhě ),必(bì )澄(chéng )思(sī )以(yǐ )察(chá )之(zhī ),博(bó )访(fǎng )以(yǐ )详(xiáng )之(zhī )。”

宋(sòng )洪(hóng )迈(mài )《夷(yí )坚(jiān )丙(bǐng )志(zhì )·李(lǐ )铁(tiě )笛(dí )》:“初(chū ),永(yǒng )真(zhēn )性(xìng )蒙(méng )钝(dùn ),及(jí )是(shì )觉(jiào )聪(cōng )明(míng )颇(pō )开(kāi )。”

清(qīng )何(hé )琇(xiù )《樵(qiáo )香(xiāng )小(xiǎo )记(jì )·山(shān )下(xià )出(chū )泉(quán )》:“水(shuǐ )出(chū )高(gāo )原(yuán ),悬(xuán )注(zhù )而(ér )莫(mò )之(zhī )遏(è )也(yě )。泉(quán )出(chū )于(yú )山(shān )下(xià ),则(zé )翳(yì )秽(huì )沙(shā )泥(ní ),皆(jiē )足(zú )以(yǐ )障(zhàng )塞(sāi )之(zhī ),犹(yóu )童(tóng )子(zǐ )聪(cōng )明(míng )虽(suī )具(jù ),而(ér )不(bú )能(néng )自(zì )达(dá )也(yě )。”

柳(liǔ )青(qīng )《创(chuàng )业(yè )史(shǐ )》第(dì )一(yī )部(bù )第(dì )二(èr )二(èr )章(zhāng ):“生(shēng )宝(bǎo )听(tīng )了(le ),不(bú )由(yóu )人(rén )不(bú )发(fā )暴(bào )躁(zào ),原(yuán )来(lái )老(lǎo )汉(hàn )就(jiù )这(zhè )样(yàng )给(gěi )儿(ér )子(zǐ )传(chuán )授(shòu )聪(cōng )明(míng )哩(lǐ )!”

5.犹(yóu )言(yán )视(shì )听(tīng );听(tīng )到(dào )的(de )和(hé )看(kàn )到(dào )的(de )。

《书(shū )·皋(gāo )陶(táo )谟(mó )》:“天(tiān )聪(cōng )明(míng ),自(zì )我(wǒ )民(mín )聪(cōng )明(míng )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“聪(cōng )明(míng ),谓(wèi )闻(wén )见(jiàn )也(yě )。天(tiān )之(zhī )所(suǒ )闻(wén )见(jiàn )用(yòng )民(mín )之(zhī )所(suǒ )闻(wén )见(jiàn )也(yě )。”

《楚(chǔ )辞(cí )·九(jiǔ )章(zhāng )·惜(xī )往(wǎng )日(rì )》:“蔽(bì )晦(huì )君(jūn )之(zhī )聪(cōng )明(míng )兮(xī ),虚(xū )惑(huò )误(wù )又(yòu )以(yǐ )欺(qī )。”

《汉(hàn )书(shū )·王(wáng )嘉(jiā )传(chuán )》:“今(jīn )云(yún )等(děng )至(zhì )有(yǒu )图(tú )弑(shì )天(tiān )子(zǐ )逆(nì )乱(luàn )之(zhī )谋(móu )者(zhě ),是(shì )公(gōng )卿(qīng )股(gǔ )肱(gōng )莫(mò )能(néng )悉(xī )心(xīn )务(wù )聪(cōng )明(míng )以(yǐ )销(xiāo )厌(yàn )未(wèi )萌(méng )之(zhī )故(gù )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“务(wù )聪(cōng )明(míng )者(zhě ),广(guǎng )视(shì )听(tīng )也(yě )。”

宋(sòng )秦(qín )观(guān )《主(zhǔ )术(shù )》:“夫(fū )人(rén )主(zhǔ )以(yǐ )一(yī )身(shēn )之(zhī )思(sī )虑(lǜ ),一(yī )耳(ěr )目(mù )之(zhī )聪(cōng )明(míng ),而(ér )当(dāng )天(tiān )下(xià )功(gōng )罪(zuì )利(lì )害(hài )之(zhī )机(jī )。”

清(qīng )阮(ruǎn )元(yuán )《小(xiǎo )沧(cāng )浪(làng )笔(bǐ )谈(tán )》卷(juàn )四(sì ):“奇(qí )情(qíng )至(zhì )此(cǐ )歎(tàn )观(guān )止(zhǐ ),或(huò )令(lìng )聋(lóng )聩(kuì )开(kāi )聪(cōng )明(míng )。”

6.特(tè )指(zhǐ )君(jūn )主(zhǔ )的(de )视(shì )听(tīng )。

唐(táng )吴(wú )兢(jīng )《贞(zhēn )观(guān )政(zhèng )要(yào )·行(háng )幸(xìng )》:“如(rú )宇(yǔ )文(wén )述(shù )、虞(yú )世(shì )基(jī )、裴(péi )薀(wēn )之(zhī )徒(tú ),居(jū )高(gāo )官(guān ),食(shí )厚(hòu )禄(lù ),受(shòu )人(rén )委(wěi )任(rèn ),惟(wéi )行(háng )谄(chǎn )佞(nìng ),蔽(bì )塞(sāi )聪(cōng )明(míng ),欲(yù )令(lìng )其(qí )国(guó )无(wú )危(wēi ),不(bú )可(kě )得(dé )也(yě )。”

宋(sòng )王(wáng )禹(yǔ )偁(chēng )《端(duān )拱(gǒng )箴(zhēn )》:“大(dà )臣(chén )元(yuán )老(lǎo ),经(jīng )邦(bāng )论(lùn )道(dào ),裨(bì )补(bǔ )聪(cōng )明(míng ),于(yú )何(hé )不(bú )照(zhào )。”

7.犹(yóu )耳(ěr )目(mù )。

《礼(lǐ )记(jì )·乐(lè )记(jì )》:“姦(jiān )声(shēng )乱(luàn )色(sè ),不(bú )留(liú )聪(cōng )明(míng )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“谓(wèi )不(bú )使(shǐ )姦(jiān )声(shēng )乱(luàn )色(sè )留(liú )停(tíng )于(yú )耳(ěr )目(mù ),令(lìng )耳(ěr )目(mù )不(bú )聪(cōng )明(míng )也(yě )。”

《文(wén )选(xuǎn )·枚(méi )乘(chéng )<七(qī )发(fā )>》:“聪(cōng )明(míng )昡(xuàn )曜(yào ),悦(yuè )怒(nù )不(bú )平(píng )。”

刘(liú )良(liáng )注(zhù ):“聪(cōng )明(míng ),耳(ěr )目(mù )也(yě )。”

8.指(zhǐ )刺(cì )探(tàn )消(xiāo )息(xī )的(de )人(rén )。

《汉(hàn )书(shū )·韩(hán )延(yán )寿(shòu )传(chuán )》:“赵(zhào )广(guǎng )汉(hàn )为(wéi )太(tài )守(shǒu ),患(huàn )其(qí )俗(sú )多(duō )朋(péng )党(dǎng ),故(gù )构(gòu )会(huì )吏(lì )民(mín ),令(lìng )相(xiàng )告(gào )讦(jié ),一(yī )切(qiē )以(yǐ )为(wéi )聪(cōng )明(míng )。”

阅读:1781

●聪明(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库