实【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 实

实(shí )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà )是(shì ):8画(huà )

简(jiǎn )体(tǐ )实(shí )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):8画(huà );繁(fán )體(tǐ )實(shí )字(zì )筆(bǐ )畫(huà ):14畫(huà )。

(实(shí ),实(shí ))

I

shí

ㄕˊ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》神(shén )质(zhì )切(qiē ),入(rù )质(zhì ),船(chuán )。〕

1.充(chōng )足(zú );富(fù )裕(yù )。

《国(guó )语(yǔ )·越(yuè )语(yǔ )下(xià )》:“田(tián )野(yě )开(kāi )阔(kuò ),府(fǔ )仓(cāng )实(shí ),民(mín )众(zhòng )殷(yīn )。”

汉(hàn )焦(jiāo )赣(gàn )《易(yì )林(lín )·归(guī )妹(mèi )之(zhī )咸(xián )》:“文(wén )君(jūn )之(zhī )德(dé ),养(yǎng )仁(rén )致(zhì )福(fú ),年(nián )无(wú )胎(tāi )夭(yāo ),国(guó )富(fù )民(mín )实(shí )。”如(rú ):殷(yīn )实(shí )。

2.财(cái )富(fù );财(cái )物(wù )。

《左(zuǒ )传(chuán )·文(wén )公(gōng )十(shí )八(bā )年(nián )》:“聚(jù )歛(liǎn )积(jī )实(shí ),不(bú )知(zhī )纪(jì )极(jí )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“实(shí ),财(cái )也(yě )。”

《礼(lǐ )记(jì )·表(biǎo )记(jì )》:“君(jūn )子(zǐ )尊(zūn )仁(rén )畏(wèi )义(yì ),耻(chǐ )费(fèi )轻(qīng )实(shí )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“实(shí ),谓(wèi )财(cái )货(huò )也(yě )。”

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·本(běn )经(jīng )训(xùn )》:“实(shí )不(bú )聚(jù )而(ér )名(míng )不(bú )立(lì )。”

3.物(wù )品(pǐn );物(wù )产(chǎn );物(wù )资(zī )。

《易(yì )·归(guī )妹(mèi )》:“女(nǚ )承(chéng )筐(kuāng )无(wú )实(shí ),士(shì )刲(kuī )羊(yáng )无(wú )血(xuè )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·隐(yǐn )公(gōng )五(wǔ )年(nián )》:“若(ruò )夫(fū )山(shān )林(lín )、川(chuān )泽(zé )之(zhī )实(shí ),器(qì )用(yòng )之(zhī )资(zī ),皁(zào )隶(lì )之(zhī )事(shì ),官(guān )司(sī )之(zhī )守(shǒu ),非(fēi )君(jūn )所(suǒ )及(jí )也(yě )。”

《文(wén )选(xuǎn )·左(zuǒ )思(sī )〈吴(wú )都(dōu )赋(fù )〉》:“数(shù )军(jūn )实(shí )乎(hū )桂(guì )林(lín )之(zhī )苑(yuàn ),飨(xiǎng )戎(róng )旅(lǚ )乎(hū )落(luò )星(xīng )之(zhī )楼(lóu )。”

刘(liú )逵(kuí )注(zhù ):“郑(zhèng )氏(shì )曰(yuē ):军(jūn )所(suǒ )讨(tǎo )获(huò )曰(yuē )实(shí )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《吊(diào )武(wǔ )侍(shì )御(yù )所(suǒ )画(huà )佛(fó )文(wén )》:“既(jì )又(yòu )逢(féng )月(yuè )旦(dàn )十(shí )五(wǔ )日(rì ),复(fù )出(chū )其(qí )箧(qiè )实(shí )而(ér )陈(chén )之(zhī ),抱(bào )婴(yīng )儿(ér )以(yǐ )泣(qì )。”

4.实(shí )惠(huì );实(shí )利(lì )。

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·下(xià )贤(xián )》:“今(jīn )女(nǚ )欲(yù )官(guān )则(zé )相(xiàng )位(wèi ),欲(yù )禄(lù )则(zé )上(shàng )卿(qīng ),既(jì )受(shòu )吾(wú )实(shí ),又(yòu )责(zé )吾(wú )礼(lǐ ),无(wú )乃(nǎi )难(nán )乎(hū )?”陈(chén )奇(qí )猷(yóu )校(xiào )释(shì ):“实(shí ),犹(yóu )实(shí )利(lì )也(yě )。”

晋(jìn )傅(fù )玄(xuán )《傅(fù )子(zǐ )·重(zhòng )爵(jué )禄(lù )》:“夫(fū )爵(jué )者(zhě )位(wèi )之(zhī )级(jí ),而(ér )禄(lù )者(zhě )官(guān )之(zhī )实(shí )也(yě )。”

5.宽(kuān )广(guǎng ),广(guǎng )大(dà )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·节(jiē )南(nán )山(shān )》:“节(jiē )彼(bǐ )南(nán )山(shān ),有(yǒu )实(shí )其(qí )猗(yī )。”

王(wáng )引(yǐn )之(zhī )《经(jīng )义(yì )述(shù )闻(wén )·毛(máo )诗(shī )中(zhōng )》:“实(shí ),广(guǎng )大(dà )貌(mào )。”一(yī )说(shuō ),满(mǎn )。见(jiàn )毛(máo )传(chuán )。参(cān )见(jiàn )“实(shí )实(shí )”。

6.充(chōng )实(shí );充(chōng )满(mǎn );填(tián )塞(sāi )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )七(qī )年(nián )》:“为(wéi )章(zhāng )华(huá )之(zhī )宫(gōng ),纳(nà )亡(wáng )人(rén )以(yǐ )实(shí )之(zhī )。”

《楚(chǔ )辞(cí )·招(zhāo )魂(hún )》:“瑶(yáo )浆(jiāng )蜜(mì )勺(sháo ),实(shí )羽(yǔ )觞(shāng )些(xiē )。”

王(wáng )逸(yì )注(zhù ):“实(shí ),满(mǎn )也(yě )。”

《史(shǐ )记(jì )·五(wǔ )帝(dì )本(běn )纪(jì )》:“瞽(gǔ )叟(sǒu )与(yǔ )象(xiàng )共(gòng )下(xià )土(tǔ )实(shí )井(jǐng )。”

司(sī )马(mǎ )贞(zhēn )索(suǒ )隐(yǐn ):“亦(yì )作(zuò )‘填(tián )井(jǐng )’。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·狄(dí )仁(rén )杰(jié )传(chuán )》:“罢(bà )安(ān )东(dōng ),实(shí )辽(liáo )西(xī )。”

清(qīng )纪(jì )昀(yún )《阅(yuè )微(wēi )草(cǎo )堂(táng )笔(bǐ )记(jì )·姑(gū )妄(wàng )听(tīng )之(zhī )二(èr )》:“禅(chán )室(shì )甚(shèn )洁(jié ),而(ér )以(yǐ )板(bǎn )实(shí )其(qí )后(hòu )窗(chuāng )。”

7.指(zhǐ )容(róng )纳(nà ),容(róng )受(shòu )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·逍(xiāo )遥(yáo )游(yóu )》:“魏(wèi )王(wáng )贻(yí )我(wǒ )大(dà )瓠(hù )之(zhī )种(zhǒng ),我(wǒ )树(shù )之(zhī )成(chéng ),而(ér )实(shí )五(wǔ )石(shí )。”

8.指(zhǐ )坚(jiān )实(shí );踏(tà )实(shí );内(nèi )部(bù )完(wán )全(quán )填(tián )满(mǎn ),没(méi )有(yǒu )空(kōng )隙(xì )。

《孙(sūn )子(zǐ )·虚(xū )实(shí )》:“兵(bīng )之(zhī )形(xíng ),避(bì )实(shí )而(ér )击(jī )虚(xū )。”

丁(dīng )玲(líng )《奔(bēn )》:“这(zhè )一(yī )群(qún )人(rén )一(yī )走(zǒu )了(le )进(jìn )来(lái ),就(jiù )塞(sāi )实(shí )了(le )。”

《人(rén )民(mín )文(wén )学(xué )》1977年(nián )第(dì )7期(qī ):“闹(nào )不(bú )清(qīng )我(wǒ )揿(qìn )亮(liàng )几(jǐ )回(huí )手(shǒu )电(diàn ),几(jǐ )回(huí )张(zhāng )望(wàng )过(guò )对(duì )面(miàn )屋(wū )里(lǐ )有(yǒu )没(méi )有(yǒu )动(dòng )静(jìng ),我(wǒ )不(bú )敢(gǎn )睡(shuì )实(shí )。”如(rú ):实(shí )心(xīn )儿(ér )铁(tiě )球(qiú );河(hé )水(shuǐ )已(yǐ )经(jīng )冻(dòng )实(shí )了(le )。

9.实(shí )际(jì );事(shì )实(shí )。

《易(yì )·既(jì )济(jì )》:“东(dōng )邻(lín )杀(shā )牛(niú ),不(bú )如(rú )西(xī )邻(lín )之(zhī )禴(yuè )祭(jì )实(shí )受(shòu )其(qí )福(fú )。”

《北(běi )齐(qí )书(shū )·崔(cuī )暹(xiān )传(chuán )》:“岁(suì )馀(yú ),奴(nú )告(gào )暹(xiān )谋(móu )反(fǎn ),锁(suǒ )赴(fù )晋(jìn )阳(yáng ),无(wú )实(shí ),释(shì )而(ér )劳(láo )之(zhī )。”

《宣(xuān )和(hé )遗(yí )事(shì )》前(qián )集(jí ):“朝(cháo )廷(tíng )遣(qiǎn )黄(huáng )潜(qián )善(shàn )按(àn )视(shì ),潜(qián )善(shàn )归(guī )谓(wèi )讹(é )传(chuán ),不(bú )以(yǐ )实(shí )闻(wén )于(yú )上(shàng )。”

毛(máo )泽(zé )东(dōng )《战(zhàn )争(zhēng )和(hé )战(zhàn )略(luè )问(wèn )题(tí )》五(wǔ ):“游(yóu )击(jī )战(zhàn )争(zhēng )虽(suī )在(zài )战(zhàn )争(zhēng )全(quán )体(tǐ )上(shàng )居(jū )于(yú )辅(fǔ )助(zhù )地(dì )位(wèi ),但(dàn )实(shí )占(zhàn )据(jù )着(zhe )极(jí )其(qí )重(zhòng )要(yào )的(de )战(zhàn )略(luè )地(dì )位(wèi )。”

10.实(shí )质(zhì );实(shí )在(zài )内(nèi )容(róng )。

《孟(mèng )子(zǐ )·滕(téng )文(wén )公(gōng )上(shàng )》:“夏(xià )后(hòu )氏(shì )五(wǔ )十(shí )而(ér )贡(gòng ),殷(yīn )人(rén )七(qī )十(shí )而(ér )助(zhù ),周(zhōu )人(rén )百(bǎi )亩(mǔ )而(ér )彻(chè ),其(qí )实(shí )皆(jiē )什(shí )一(yī )也(yě )。”

汉(hàn )王(wáng )充(chōng )《论(lùn )衡(héng )·讥(jī )日(rì )》:“作(zuò )车(chē )不(bú )求(qiú )良(liáng )辰(chén ),裁(cái )衣(yī )独(dú )求(qiú )吉(jí )日(rì ),俗(sú )人(rén )所(suǒ )重(zhòng ),失(shī )轻(qīng )重(zhòng )之(zhī )实(shí )也(yě )。”

王(wáng )守(shǒu )仁(rén )《大(dà )学(xué )问(wèn )》附(fù )明(míng )钱(qián )德(dé )洪(hóng )曰(yuē ):“四(sì )方(fāng )学(xué )者(zhě )徒(tú )喜(xǐ )领(lǐng )悟(wù )之(zhī )易(yì ),而(ér )未(wèi )究(jiū )其(qí )躬(gōng )践(jiàn )之(zhī )实(shí )。”

11.诚(chéng )实(shí );真(zhēn )实(shí ),不(bú )虚(xū )假(jiǎ )。

《楚(chǔ )辞(cí )·刘(liú )向(xiàng )〈九(jiǔ )叹(tàn )·逢(féng )纷(fēn )〉》:“后(hòu )听(tīng )虚(xū )而(ér )黜(chù )实(shí )兮(xī ),不(bú )吾(wú )理(lǐ )而(ér )顺(shùn )情(qíng )。”

王(wáng )逸(yì )注(zhù ):“实(shí ),诚(chéng )也(yě )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·曹(cáo )褒(bāo )传(chuán )》:“后(hòu )坐(zuò )上(shàng )灾(zāi )害(hài )不(bú )实(shí )免(miǎn )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《与(yǔ )祠(cí )部(bù )陆(lù )员(yuán )外(wài )书(shū )》:“其(qí )为(wéi )人(rén ),淳(chún )重(zhòng )方(fāng )实(shí ),可(kě )以(yǐ )任(rèn )事(shì )。”

沉(chén )从(cóng )文(wén )《王(wáng )谢(xiè )子(zǐ )弟(dì )》:“大(dà )爷(yé )心(xīn )实(shí )。”

管(guǎn )桦(huà )《将(jiāng )军(jūn )河(hé )》第(dì )一(yī )部(bù )第(dì )十(shí )九(jiǔ )章(zhāng ):“我(wǒ )说(shuō )古(gǔ )佩(pèi )雄(xióng ),那(nà )账(zhàng )上(shàng )的(de )数(shù )码(mǎ )实(shí )不(bú )实(shí )啊(ā )?”

12.指(zhǐ )呆(dāi )板(bǎn ),不(bú )灵(líng )活(huó )。

《光(guāng )明(míng )日(rì )报(bào )》1982.11.3:“人(rén )民(mín )喜(xǐ )欢(huān )漂(piāo )亮(liàng )的(de )人(rén )与(yǔ )衣(yī )服(fú ),不(bú )要(yào )搞(gǎo )得(dé )太(tài )实(shí )了(le )。”

13.确(què )实(shí );的(de )确(què )。

《左(zuǒ )传(chuán )·庄(zhuāng )公(gōng )八(bā )年(nián )》:“我(wǒ )实(shí )不(bú )德(dé ),齐(qí )师(shī )何(hé )罪(zuì )?”唐(táng )韩(hán )愈(yù )《举(jǔ )张(zhāng )正(zhèng )甫(fǔ )自(zì )代(dài )状(zhuàng )》:“可(kě )谓(wèi )古(gǔ )之(zhī )老(lǎo )成(chéng ),朝(cháo )之(zhī )硕(shuò )德(dé ),久(jiǔ )处(chù )散(sàn )地(dì ),实(shí )非(fēi )所(suǒ )宜(yí )。”

《水(shuǐ )浒(hǔ )传(chuán )》第(dì )九(jiǔ )十(shí )回(huí ):“山(shān )明(míng )水(shuǐ )秀(xiù ),令(lìng )小(xiǎo )弟(dì )应(yīng )接(jiē )不(bú )暇(xiá ),实(shí )是(shì )难(nán )得(dé )。”

丁(dīng )玲(líng )《太(tài )阳(yáng )照(zhào )在(zài )桑(sāng )干(gàn )河(hé )上(shàng )·写(xiě )在(zài )前(qián )边(biān )》:“那(nà )些(xiē )工(gōng )作(zuò )作(zuò )风(fēng )实(shí )不(bú )足(zú )为(wéi )法(fǎ )。”

14.实(shí )行(háng );实(shí )践(jiàn )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·板(bǎn )》:“靡(mí )圣(shèng )管(guǎn )管(guǎn ),不(bú )实(shí )于(yú )亶(dǎn )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“不(bú )能(néng )用(yòng )实(shí )于(yú )诚(chéng )信(xìn )之(zhī )言(yán ),言(yán )行(háng )相(xiàng )违(wéi )也(yě )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·宣(xuān )公(gōng )十(shí )二(èr )年(nián )》:“栾(luán )伯(bó )善(shàn )哉(zāi )!实(shí )其(qí )言(yán ),必(bì )长(zhǎng )晋(jìn )国(guó )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·宣(xuān )公(gōng )十(shí )二(èr )年(nián )》:“于(yú )是(shì )卿(qīng )不(bú )书(shū ),不(bú )实(shí )其(qí )言(yán )也(yě )。”

杨(yáng )伯(bó )峻(jùn )注(zhù ):“虽(suī )有(yǒu )盟(méng )约(yuē ),然(rán )未(wèi )实(shí )行(háng )。”

15.证(zhèng )明(míng );核(hé )实(shí )。

《列(liè )子(zǐ )·汤(tāng )问(wèn )》:“汤(tāng )又(yòu )问(wèn )曰(yuē ):‘四(sì )海(hǎi )之(zhī )外(wài )奚(xī )有(yǒu )?’革(gé )曰(yuē ):‘犹(yóu )齐(qí )州(zhōu )也(yě )。’汤(tāng )曰(yuē ):‘汝(rǔ )奚(xī )以(yǐ )实(shí )之(zhī )?’”

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·精(jīng )神(shén )训(xùn )》:“众(zhòng )人(rén )以(yǐ )为(wéi )虚(xū )言(yán ),吾(wú )将(jiāng )举(jǔ )类(lèi )而(ér )实(shí )之(zhī )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“实(shí ),明(míng )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·顺(shùn )帝(dì )纪(jì )》:“诏(zhào )幽(yōu )、并(bìng )、凉(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),使(shǐ )各(gè )实(shí )二(èr )千(qiān )石(shí )以(yǐ )下(xià )至(zhì )黄(huáng )绶(shòu ),年(nián )老(lǎo )劣(liè )弱(ruò )不(bú )任(rèn )军(jūn )事(shì )者(zhě ),上(shàng )名(míng )。”

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《本(běn )朝(cháo )政(zhèng )要(yào )策(cè )·管(guǎn )榷(què )》:“太(tài )祖(zǔ )知(zhī )百(bǎi )姓(xìng )疾(jí )苦(kǔ )五(wǔ )代(dài )之(zhī )政(zhèng ),欲(yù )与(yǔ )之(zhī )休(xiū )息(xī ),故(gù )诏(zhào )书(shū )屡(lǚ )下(xià ),弛(chí )盐(yán )禁(jìn )于(yú )河(hé )北(běi ),实(shí )盐(yán )价(jià )于(yú )海(hǎi )滨(bīn )。”

清(qīng )蒲(pú )松(sōng )龄(líng )《聊(liáo )斋(zhāi )志(zhì )异(yì )·石(shí )清(qīng )虚(xū )》:“邢(xíng )託(tuō )言(yán )石(shí )失(shī )已(yǐ )久(jiǔ )。叟(sǒu )笑(xiào )曰(yuē ):‘客(kè )舍(shě )非(fēi )耶(yē )?’邢(xíng )便(biàn )请(qǐng )入(rù )舍(shě ),以(yǐ )实(shí )其(qí )无(wú )。”

16.果(guǒ )实(shí );子(zǐ )实(shí )。

《诗(shī )经(jīng )·周(zhōu )南(nán )·桃(táo )夭(yāo )》:“桃(táo )之(zhī )夭(yāo )夭(yāo ),有(yǒu )蕡(fèi )其(qí )实(shí )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·马(mǎ )援(yuán )传(chuán )》:“援(yuán )在(zài )交(jiāo )阯(zhǐ ),常(cháng )饵(ěr )薏(yì )苡(yǐ )实(shí )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《奏(zòu )汴(biàn )州(zhōu )得(dé )嘉(jiā )禾(hé )嘉(jiā )瓜(guā )状(zhuàng )》:“或(huò )延(yán )蔓(màn )敷(fū )荣(róng ),异(yì )实(shí )共(gòng )蔕(dì )。”

明(míng )徐(xú )弘(hóng )祖(zǔ )《徐(xú )霞(xiá )客(kè )游(yóu )记(jì )·闽(mǐn )游(yóu )日(rì )记(jì )前(qián )》:“窟(kū )旁(páng )有(yǒu )野(yě )橘(jú )三(sān )株(zhū ),垂(chuí )实(shí )纍(lèi )纍(lèi )。”

臧(zāng )克(kè )家(jiā )《六(liù )机(jī )匠(jiàng )》诗(shī ):“这(zhè )是(shì )多(duō )么(me )叫(jiào )人(rén )痛(tòng )心(xīn )的(de )事(shì ):像(xiàng )你(nǐ )这(zhè )样(yàng )一(yī )粒(lì )种(zhǒng )子(zǐ ),埋(mái )在(zài )封(fēng )建(jiàn )的(de )泥(ní )土(tǔ )里(lǐ ),开(kāi )不(bú )出(chū )花(huā )也(yě )结(jié )不(bú )成(chéng )实(shí )。”

17.指(zhǐ )结(jié )果(guǒ )实(shí );结(jié )子(zǐ )实(shí )。

《论(lùn )语(yǔ )·子(zǐ )罕(hǎn )》:“苗(miáo )而(ér )不(bú )秀(xiù )者(zhě )有(yǒu )矣(yǐ )夫(fū ),秀(xiù )而(ér )不(bú )实(shí )者(zhě )有(yǒu )矣(yǐ )夫(fū )。”

北(běi )魏(wèi )贾(jiǎ )思(sī )勰(xié )《齐(qí )民(mín )要(yào )术(shù )·种(zhǒng )桃(táo )柰(nài )》:“桃(táo )性(xìng )早(zǎo )实(shí ),三(sān )岁(suì )便(biàn )结(jié )子(zǐ )。”

宋(sòng )司(sī )马(mǎ )光(guāng )《祭(jì )晋(jìn )祠(cí )文(wén )》:“实(shí )我(wǒ )来(lái )麰(móu ),秀(xiù )我(wǒ )稌(tú )黍(shǔ )。”

18.生(shēng )长(zhǎng );成(chéng )熟(shú )。

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·时(shí )则(zé )训(xùn )》:“十(shí )月(yuè )失(shī )政(zhèng ),四(sì )月(yuè )草(cǎo )木(mù )不(bú )实(shí ),十(shí )一(yī )月(yuè )失(shī )政(zhèng ),五(wǔ )月(yuè )下(xià )霜(shuāng )雹(báo )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“实(shí ),长(zhǎng )。”

19.果(guǒ )然(rán )。

《国(guó )语(yǔ )·晋(jìn )语(yǔ )五(wǔ )》:“其(qí )妻(qī )曰(yuē ):‘诸(zhū )大(dà )夫(fū )莫(mò )子(zǐ )若(ruò )也(yě )。然(rán )而(ér )民(mín )不(bú )能(néng )戴(dài )其(qí )上(shàng )久(jiǔ )矣(yǐ ),难(nán )必(bì )及(jí )子(zǐ )乎(hū )!盍(hé )亟(jí )索(suǒ )士(shì )整(zhěng )庇(bì )州(zhōu )犁(lí )焉(yān )。’得(dé )毕(bì )阳(yáng )。及(jí )栾(luán )弗(fú )忌(jì )之(zhī )难(nán ),诸(zhū )大(dà )夫(fū )害(hài )伯(bó )宗(zōng ),将(jiāng )谋(móu )而(ér )杀(shā )之(zhī )。

毕(bì )阳(yáng )实(shí )送(sòng )州(zhōu )犁(lí )于(yú )荆(jīng )。”

刘(liú )淇(qí )《助(zhù )字(zì )辨(biàn )略(luè )》卷(juàn )五(wǔ )引(yǐn )上(shàng )文(wén )曰(yuē ):“此(cǐ )‘实(shí )’字(zì ),犹(yóu )云(yún )果(guǒ )也(yě )。”

20.通(tōng )“寔(shí )”。相(xiàng )当(dāng )于(yú )“是(shì )”。此(cǐ );这(zhè )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·頍(kuǐ )弁(biàn )》:“有(yǒu )頍(kuǐ )者(zhě )弁(biàn ),实(shí )维(wéi )伊(yī )何(hé )?”郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“实(shí )犹(yóu )是(shì )也(yě )。言(yán )幽(yōu )王(wáng )服(fú )是(shì )皮(pí )弁(biàn )之(zhī )冠(guàn ),是(shì )维(wéi )何(hé )为(wéi )乎(hū )?”

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·韩(hán )奕(yì )》:“实(shí )墉(yōng )实(shí )壑(hè ),实(shí )亩(mǔ )实(shí )藉(jiè )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“实(shí )当(dāng )作(zuò )寔(shí )。

赵(zhào )魏(wèi )之(zhī )东(dōng ),实(shí )、寔(shí )同(tóng )声(shēng )。寔(shí ),是(shì )也(yě )。……故(gù )筑(zhù )治(zhì )是(shì )城(chéng ),濬(xùn )脩(yǒu )是(shì )壑(hè ),井(jǐng )牧(mù )是(shì )田(tián )亩(mǔ ),收(shōu )敛(liǎn )是(shì )赋(fù )税(shuì ),使(shǐ )如(rú )故(gù )常(cháng )。”

21.通(tōng )“寔(shí )”。相(xiàng )当(dāng )于(yú )“是(shì )”。即(jí );就(jiù )是(shì )。

《左(zuǒ )传(chuán )·定(dìng )公(gōng )十(shí )年(nián )》:“夏(xià ),公(gōng )会(huì )齐(qí )侯(hóu )于(yú )祝(zhù )其(qí ),实(shí )夹(jiá )谷(gǔ )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“夹(jiá )谷(gǔ )即(jí )祝(zhù )其(qí )也(yě )。”

《史(shǐ )记(jì )·秦(qín )本(běn )纪(jì )》:“大(dà )费(fèi )生(shēng )子(zǐ )二(èr )人(rén ):一(yī )曰(yuē )大(dà )廉(lián ),实(shí )鸟(niǎo )俗(sú )氏(shì );二(èr )曰(yuē )若(ruò )木(mù ),实(shí )费(fèi )氏(shì )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·体(tǐ )性(xìng )》:“辞(cí )为(wéi )肤(fū )根(gēn ),志(zhì )实(shí )骨(gǔ )髓(suǐ )。”

唐(táng )元(yuán )稹(zhěn )《唐(táng )故(gù )越(yuè )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )薛(xuē )公(gōng )神(shén )道(dào )碑(bēi )铭(míng )》:“刑(xíng )部(bù )五(wǔ )男(nán ):乂(ài )终(zhōng )郎(láng ),丹(dān )终(zhōng )宾(bīn )客(kè ),拥(yōng )终(zhōng )御(yù )史(shǐ ),公(gōng )实(shí )刑(xíng )部(bù )府(fǔ )君(jūn )第(dì )某(mǒu )子(zǐ )。”

明(míng )方(fāng )孝(xiào )孺(rú )《祭(jì )从(cóng )兄(xiōng )希(xī )声(shēng )》:“我(wǒ )之(zhī )先(xiān )君(jūn ),实(shí )汝(rǔ )伯(bó )兄(xiōng )。”

22.结(jié )构(gòu )助(zhù )词(cí ),用(yòng )在(zài )动(dòng )词(cí )和(hé )它(tā )的(de )宾(bīn )语(yǔ )之(zhī )间(jiān ),起(qǐ )把(bǎ )宾(bīn )语(yǔ )提(tí )前(qián )的(de )作(zuò )用(yòng )。

《左(zuǒ )传(chuán )·僖(xī )公(gōng )五(wǔ )年(nián )》:“鬼(guǐ )神(shén )非(fēi )人(rén )实(shí )亲(qīn ),惟(wéi )德(dé )是(shì )依(yī )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《衢(qú )州(zhōu )徐(xú )偃(yǎn )王(wáng )庙(miào )碑(bēi )》:“王(wáng )之(zhī )闻(wén )孙(sūn ),世(shì )世(shì )多(duō )有(yǒu ),唯(wéi )临(lín )兹(zī )邦(bāng ),庙(miào )土(tǔ )实(shí )守(shǒu )。”

23.语(yǔ )助(zhù )词(cí )。用(yòng )以(yǐ )加(jiā )强(qiáng )语(yǔ )意(yì )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·生(shēng )民(mín )》:“实(shí )覃(tán )实(shí )訏(xǔ ),厥(jué )声(shēng )载(zǎi )路(lù )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·宣(xuān )公(gōng )十(shí )二(èr )年(nián )》:“敢(gǎn )布(bù )腹(fù )心(xīn ),君(jūn )实(shí )图(tú )之(zhī )。”

《国(guó )语(yǔ )·晋(jìn )语(yǔ )八(bā )》:“公(gōng )曰(yuē ):‘子(zǐ )实(shí )图(tú )之(zhī )。’”

《书(shū )·君(jūn )奭(shì )》:“商(shāng )实(shí )百(bǎi )姓(xìng )王(wáng )人(rén ),罔(wǎng )不(bú )秉(bǐng )德(dé )明(míng )恤(xù )。”

《史(shǐ )记(jì )·周(zhōu )本(běn )纪(jì )》:“今(jīn )三(sān )川(chuān )实(shí )震(zhèn ),是(shì )阳(yáng )失(shī )其(qí )所(suǒ )而(ér )填(tián )阴(yīn )也(yě )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《应(yīng )所(suǒ )在(zài )典(diǎn )贴(tiē )良(liáng )人(rén )男(nán )女(nǚ )等(děng )状(zhuàng )》:“鞭(biān )笞(chī )役(yì )使(shǐ ),至(zhì )死(sǐ )乃(nǎi )休(xiū )。既(jì )亏(kuī )律(lǜ )文(wén ),实(shí )亏(kuī )政(zhèng )理(lǐ )。”

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《祭(jì )张(zhāng )唐(táng )公(gōng )文(wén )》:“惟(wéi )公(gōng )作(zuò )德(dé )于(yú )躬(gōng ),实(shí )方(fāng )实(shí )厚(hòu ),实(shí )夷(yí )实(shí )訏(xǔ ),实(shí )坚(jiān )实(shí )茂(mào )。”

24.古(gǔ )算(suàn )术(shù )用(yòng )语(yǔ )。指(zhǐ )被(bèi )乘(chéng )数(shù )或(huò )被(bèi )除(chú )数(shù )。与(yǔ )“法(fǎ )”相(xiàng )对(duì )。

《九(jiǔ )章(zhāng )算(suàn )术(shù )·方(fāng )田(tián )》:“术(shù )曰(yuē ):以(yǐ )人(rén )数(shù )为(wéi )法(fǎ ),钱(qián )数(shù )为(wéi )实(shí )。实(shí )如(rú )法(fǎ )而(ér )一(yī ),有(yǒu )分(fèn )者(zhě )通(tōng )之(zhī )。”

清(qīng )梅(méi )文(wén )鼎(dǐng )《勾(gōu )股(gǔ )举(jǔ )隅(yú )》:“置(zhì )立(lì )木(mù )影(yǐng )五(wǔ )丈(zhàng )为(wéi )实(shí ),以(yǐ )竿(gān )影(yǐng )一(yī )丈(zhàng )二(èr )尺(chǐ )五(wǔ )寸(cùn )为(wéi )法(fǎ )除(chú )之(zhī ),合(hé )问(wèn )。”

25.中(zhōng )医(yī )用(yòng )语(yǔ )。指(zhǐ )邪(xié )气(qì )亢(kàng )盛(shèng )。

《素(sù )问(wèn )·玉(yù )机(jī )真(zhēn )藏(cáng )论(lùn )》:“歧(qí )伯(bó )曰(yuē ):脉(mò )盛(shèng )、皮(pí )热(rè )、腹(fù )胀(zhàng )、前(qián )后(hòu )不(bú )通(tōng )、闷(mèn )瞀(mào ),此(cǐ )谓(wèi )五(wǔ )实(shí )。”

王(wáng )冰(bīng )注(zhù ):“实(shí )谓(wèi )邪(xié )气(qì )盛(shèng )实(shí )。”

《三(sān )国(guó )志(zhì )·魏(wèi )志(zhì )·华(huá )陀(tuó )传(chuán )》:“佗(tuó )曰(yuē ):‘寻(xún )外(wài )实(shí ),延(yán )内(nèi )实(shí ),故(gù )治(zhì )之(zhī )宜(yí )殊(shū )。’”

26.指(zhǐ )滋(zī )补(bǔ )。

《金(jīn )匮(kuì )要(yào )略(luè )·腑(fǔ )脏(zāng )经(jīng )络(luò )》:“夫(fū )治(zhì )未(wèi )病(bìng )者(zhě ),见(jiàn )肝(gān )之(zhī )病(bìng ),知(zhī )肝(gān )传(chuán )脾(pí ),当(dāng )先(xiān )实(shí )脾(pí )。”

27.终(zhōng )于(yú );结(jié )果(guǒ )。

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·务(wù )大(dà )》:“其(qí )实(shí )无(wú )不(bú )安(ān )者(zhě ),功(gōng )大(dà )故(gù )也(yě )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“实(shí ),犹(yóu )终(zhōng )也(yě )。”

II

zhì

ㄓˋ

〔《字(zì )彙(huì )》支(zhī )义(yì )切(qiē )〕

通(tōng )“至(zhì )”。

到(dào )达(dá )。

《礼(lǐ )记(jì )·杂(zá )记(jì )》:“讣(fù )于(yú )士(shì ),亦(yì )曰(yuē ):吾(wú )子(zǐ )之(zhī )外(wài )寡(guǎ )大(dà )夫(fū )某(mǒu )不(bú )禄(lù ),使(shǐ )某(mǒu )实(shí )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“实(shí ),当(dāng )为(wéi )至(zhì )。此(cǐ )读(dú )周(zhōu )秦(qín )之(zhī )人(rén )声(shēng )之(zhī )误(wù )也(yě )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“实(shí ),依(yī )注(zhù ),音(yīn )至(zhì )。”

阅读:1868

●实(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库