尚【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 尚

尚(shàng )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):8画(huà );

I

shàng

ㄕㄤˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》时(shí )亮(liàng )切(qiē ),去(qù )漾(yàng ),禅(chán )。〕

1.上(shàng )。

《易(yì )·小(xiǎo )畜(chù )》:“密(mì )云(yún )不(bú )雨(yǔ ),尚(shàng )往(wǎng )也(yě )。”

朱(zhū )熹(xī )本(běn )义(yì ):“尚(shàng )往(wǎng ),言(yán )畜(chù )之(zhī )未(wèi )极(jí ),其(qí )气(qì )犹(yóu )上(shàng )进(jìn )也(yě )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·万(wàn )章(zhāng )下(xià )》:“舜(shùn )尚(shàng )见(jiàn )帝(dì )。”

赵(zhào )岐(qí )注(zhù ):“尚(shàng ),上(shàng )也(yě )。”

2.尊(zūn )崇(chóng );重(zhòng )视(shì )。

《易(yì )·剥(bāo )》:“君(jūn )子(zǐ )尚(shàng )消(xiāo )息(xī )盈(yíng )虚(xū ),天(tiān )行(háng )也(yě )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“君(jūn )子(zǐ )通(tōng )达(dá )物(wù )理(lǐ ),贵(guì )尚(shàng )消(xiāo )息(xī )盈(yíng )虚(xū )。”

宋(sòng )俞(yú )文(wén )豹(bào )《吹(chuī )剑(jiàn )四(sì )录(lù )》:“三(sān )代(dài )而(ér )后(hòu ),言(yán )学(xué )者(zhě )与(yǔ )汉(hàn )、唐(táng ),汉(hàn )尚(shàng )传(chuán )注(zhù ),唐(táng )尚(shàng )词(cí )章(zhāng )。”

清(qīng )戴(dài )名(míng )世(shì )《道(dào )墟(xū )图(tú )诗(shī )序(xù )》:“盖(gài )其(qí )山(shān )区(qū )水(shuǐ )聚(jù ),风(fēng )气(qì )完(wán )密(mì ),而(ér )俗(sú )尚(shàng )气(qì )节(jiē ),敦(dūn )诗(shī )书(shū ),皆(jiē )非(fēi )他(tā )邦(bāng )所(suǒ )及(jí )。”

周(zhōu )恩(ēn )来(lái )《论(lùn )中(zhōng )国(guó )的(de )法(fǎ )西(xī )斯(sī )主(zhǔ )义(yì )--新(xīn )专(zhuān )制(zhì )主(zhǔ )义(yì )》:“他(tā )唯(wéi )武(wǔ )力(lì )是(shì )尚(shàng ),所(suǒ )以(yǐ )他(tā )对(duì )内(nèi )坚(jiān )持(chí )武(wǔ )力(lì )统(tǒng )一(yī ),主(zhǔ )张(zhāng )‘军(jūn )主(zhǔ )政(zhèng )治(zhì )’。”

3.引(yǐn )申(shēn )为(wéi )仰(yǎng )慕(mù )。

汉(hàn )张(zhāng )衡(héng )《思(sī )玄(xuán )赋(fù )》:“尚(shàng )前(qián )良(liáng )之(zhī )遗(yí )风(fēng )兮(xī ),恫(dòng )后(hòu )辰(chén )而(ér )无(wú )及(jí )。”

晋(jìn )陶(táo )潜(qián )《与(yǔ )子(zǐ )俨(yǎn )等(děng )疏(shū )》:“虽(suī )不(bú )能(néng )尔(ěr ),至(zhì )心(xīn )尚(shàng )之(zhī )。”

4.爱(ài )好(hǎo );盛(shèng )行(háng )。

《国(guó )语(yǔ )·晋(jìn )语(yǔ )八(bā )》:“其(qí )为(wéi )人(rén )也(yě ),刚(gāng )而(ér )尚(shàng )宠(chǒng )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“尚(shàng ),好(hǎo )也(yě )。”

三(sān )国(guó )魏(wèi )嵇(jī )康(kāng )《幽(yōu )愤(fèn )诗(shī )》:“抗(kàng )心(xīn )希(xī )古(gǔ ),任(rèn )其(qí )所(suǒ )尚(shàng )。”

唐(táng )陈(chén )鸿(hóng )《长(zhǎng )恨(hèn )歌(gē )传(chuán )》:“秋(qiū )七(qī )月(yuè ),牵(qiān )牛(niú )织(zhī )女(nǚ )相(xiàng )见(jiàn )之(zhī )夕(xī ),秦(qín )人(rén )风(fēng )俗(sú ),是(shì )夜(yè )张(zhāng )锦(jǐn )绣(xiù ),陈(chén )饮(yǐn )食(shí ),树(shù )瓜(guā )华(huá ),焚(fén )香(xiāng )于(yú )庭(tíng ),号(hào )为(wéi )乞(qǐ )巧(qiǎo ),宫(gōng )掖(yè )间(jiān )尤(yóu )尚(shàng )之(zhī )。”

明(míng )叶(yè )盛(shèng )《水(shuǐ )东(dōng )日(rì )记(jì )·李(lǐ )无(wú )易(yì )家(jiā )旧(jiù )物(wù )》:“李(lǐ )无(wú )易(yì )名(míng )庸(yōng ),一(yī )字(zì )无(wú )逸(yì ),碛(qì )澳(ào )巨(jù )姓(xìng ),颇(pō )尚(shàng )文(wén )学(xué )。”

清(qīng )葆(bǎo )光(guāng )子(zǐ )《物(wù )妖(yāo )志(zhì )·木(mù )·柳(liǔ )》:“﹝陶(táo )希(xī )侃(kǎn )﹞美(měi )丰(fēng )姿(zī ),尚(shàng )诙(huī )谑(xuè )。”

5.佑(yòu ),佑(yòu )助(zhù )。

《易(yì )·泰(tài )》:“象(xiàng )曰(yuē ):包(bāo )荒(huāng )得(dé )尚(shàng )于(yú )中(zhōng )行(háng ),以(yǐ )光(guāng )大(dà )也(yě )。”

王(wáng )引(yǐn )之(zhī )《经(jīng )义(yì )述(shù )闻(wén )·周(zhōu )易(yì )上(shàng )》:“尚(shàng )者(zhě ),右(yòu )也(yě ),助(zhù )也(yě )。”

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·抑(yì )》:“肆(sì )皇(huáng )天(tiān )弗(fú )尚(shàng )。”

王(wáng )引(yǐn )之(zhī )《经(jīng )义(yì )述(shù )闻(wén )·毛(máo )诗(shī )下(xià )》:“《尔(ěr )雅(yǎ )》:‘尚(shàng ),右(yòu )也(yě )。’言(yán )皇(huáng )天(tiān )不(bú )右(yòu )助(zhù )之(zhī )也(yě )。”

6.主(zhǔ ),主(zhǔ )要(yào )在(zài )于(yú )。

《书(shū )·秦(qín )誓(shì )》:“邦(bāng )之(zhī )杌(wù )陧(niè ),曰(yuē )由(yóu )一(yī )人(rén );邦(bāng )之(zhī )荣(róng )怀(huái ),亦(yì )尚(shàng )一(yī )人(rén )之(zhī )庆(qìng )。”

王(wáng )引(yǐn )之(zhī )《经(jīng )义(yì )述(shù )闻(wén )·尚(shàng )书(shū )下(xià )》:“高(gāo )诱(yòu )注(zhù )《淮(huái )南(nán )·览(lǎn )冥(míng )篇(piān )》曰(yuē ):‘尚(shàng ),主(zhǔ )也(yě )。’尚(shàng )与(yǔ )由(yóu )相(xiàng )对(duì ),言(yán )主(zhǔ )一(yī )人(rén )之(zhī )庆(qìng )也(yě )。”

7.指(zhǐ )主(zhǔ )管(guǎn )、执(zhí )掌(zhǎng )帝(dì )王(wáng )私(sī )人(rén )事(shì )务(wù )。

《史(shǐ )记(jì )·吕(lǚ )太(tài )后(hòu )本(běn )纪(jì )》:“襄(xiāng )平(píng )侯(hóu )通(tōng )尚(shàng )符(fú )节(jiē ),迺(nǎi )令(lìng )持(chí )节(jiē )矫(jiǎo )内(nèi )太(tài )尉(wèi )北(běi )军(jūn )。”

8.推(tuī )举(jǔ )。

《楚(chǔ )辞(cí )·天(tiān )问(wèn )》:“不(bú )任(rèn )汩(gǔ )鸿(hóng ),师(shī )何(hé )以(yǐ )尚(shàng )之(zhī )?”王(wáng )逸(yì )注(zhù ):“言(yán )鲧(gǔn )才(cái )不(bú )任(rèn )治(zhì )鸿(hóng )水(shuǐ ),众(zhòng )人(rén )何(hé )以(yǐ )举(jǔ )之(zhī )乎(hū )?”

9.奉(fèng );承(chéng )。

《文(wén )选(xuǎn )·司(sī )马(mǎ )相(xiàng )如(rú )〈长(zhǎng )门(mén )赋(fù )〉》:“愿(yuàn )赐(cì )问(wèn )而(ér )自(zì )进(jìn )兮(xī ),得(dé )尚(shàng )君(jūn )之(zhī )玉(yù )音(yīn )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù ):“尚(shàng ),犹(yóu )奉(fèng )也(yě )。”

10.匹(pǐ )配(pèi ),事(shì )奉(fèng )。

《史(shǐ )记(jì )·司(sī )马(mǎ )相(xiàng )如(rú )列(liè )传(chuán )》:“卓(zhuó )王(wáng )孙(sūn )喟(kuì )然(rán )而(ér )歎(tàn ),自(zì )以(yǐ )得(dé )使(shǐ )女(nǚ )尚(shàng )司(sī )马(mǎ )长(zhǎng )卿(qīng )晚(wǎn )。”

11.专(zhuān )指(zhǐ )娶(qǔ )公(gōng )主(zhǔ )为(wéi )妻(qī )。

《史(shǐ )记(jì )·张(zhāng )耳(ěr )陈(chén )馀(yú )列(liè )传(chuán )》:“张(zhāng )敖(áo )已(yǐ )出(chū ),以(yǐ )尚(shàng )鲁(lǔ )元(yuán )公(gōng )主(zhǔ )故(gù ),封(fēng )为(wéi )宣(xuān )平(píng )侯(hóu )。”

司(sī )马(mǎ )贞(zhēn )索(suǒ )隐(yǐn ):“韦(wéi )昭(zhāo )曰(yuē ):‘尚(shàng ),奉(fèng )也(yě ),不(bú )敢(gǎn )言(yán )取(qǔ )。’崔(cuī )浩(hào )云(yún ):‘奉(fèng )事(shì )公(gōng )主(zhǔ )。’”宋(sòng )王(wáng )谠(dǎng )《唐(táng )语(yǔ )林(lín )·赏(shǎng )誉(yù )》:“郭(guō )暧(ài )尚(shàng )昇(shēng )平(píng )公(gōng )主(zhǔ ),盛(shèng )集(jí )文(wén )士(shì ),即(jí )席(xí )赋(fù )诗(shī ),公(gōng )主(zhǔ )帷(wéi )而(ér )观(guān )之(zhī )。”

《初(chū )刻(kè )拍(pāi )桉(ān )惊(jīng )奇(qí )》卷(juàn )七(qī ):“盖(gài )婚(hūn )姻(yīn )之(zhī )事(shì ),民(mín )间(jiān )谓(wèi )之(zhī )‘嫁(jià )’,皇(huáng )家(jiā )谓(wèi )之(zhī )‘降(jiàng )’;民(mín )间(jiān )谓(wèi )之(zhī )‘娶(qǔ )’,皇(huáng )家(jiā )谓(wèi )之(zhī )‘尚(shàng )’。”参(cān )见(jiàn )“尚(shàng )主(zhǔ )”。

12.增(zēng )加(jiā )。

《诗(shī )·齐(qí )风(fēng )·着(zhe )》:“尚(shàng )之(zhī )以(yǐ )琼(qióng )华(huá )乎(hū )尔(ěr )。”

朱(zhū )熹(xī )注(zhù ):“尚(shàng ),加(jiā )也(yě )。”

13.指(zhǐ )添(tiān )饰(shì )。

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·序(xù )志(zhì )》:“饰(shì )羽(yǔ )尚(shàng )画(huà ),文(wén )绣(xiù )鞶(pán )帨(shuì )。”

14.超(chāo )过(guò ),胜(shèng )过(guò )。

《论(lùn )语(yǔ )·里(lǐ )仁(rén )》:“好(hǎo )仁(rén )者(zhě )无(wú )以(yǐ )尚(shàng )之(zhī )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·滕(téng )文(wén )公(gōng )上(shàng )》:“江(jiāng )汉(hàn )以(yǐ )濯(zhuó )之(zhī ),秋(qiū )阳(yáng )以(yǐ )暴(bào )之(zhī ),皜(hào )皜(hào )乎(hū )不(bú )可(kě )尚(shàng )已(yǐ )。”

《汉(hàn )书(shū )·西(xī )域(yù )传(chuán )赞(zàn )》:“虽(suī )大(dà )禹(yǔ )之(zhī )序(xù )西(xī )戎(róng ),周(zhōu )公(gōng )之(zhī )让(ràng )白(bái )雉(zhì ),太(tài )宗(zōng )之(zhī )却(què )走(zǒu )马(mǎ ),义(yì )兼(jiān )之(zhī )矣(yǐ ),亦(yì )何(hé )以(yǐ )尚(shàng )兹(zī )!”

15.引(yǐn )申(shēn )为(wéi )凌(líng )驾(jià )。

三(sān )国(guó )魏(wèi )刘(liú )劭(shào )《人(rén )物(wù )志(zhì )·材(cái )理(lǐ )》:“虽(suī )明(míng )包(bāo )众(zhòng )理(lǐ ),不(bú )以(yǐ )尚(shàng )人(rén )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·杨(yáng )恭(gōng )仁(rén )传(chuán )》:“既(jì )贵(guì ),不(bú )以(yǐ )势(shì )尚(shàng )人(rén ),故(gù )誉(yù )望(wàng )益(yì )重(zhòng )。”

16.夸(kuā )耀(yào );争(zhēng )高(gāo )。

《礼(lǐ )记(jì )·表(biǎo )记(jì )》:“是(shì )故(gù )君(jūn )子(zǐ )不(bú )自(zì )大(dà )其(qí )事(shì ),不(bú )自(zì )尚(shàng )其(qí )功(gōng )。”

《南(nán )史(shǐ )·徐(xú )羡(xiàn )之(zhī )传(chuán )》:“时(shí )安(ān )成(chéng )公(gōng )何(hé )勗(xù ),无(wú )忌(jì )之(zhī )子(zǐ );临(lín )汝(rǔ )公(gōng )孟(mèng )灵(líng )休(xiū ),昶(chǎng )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。并(bìng )名(míng )奢(shē )豪(háo ),与(yǔ )湛(zhàn )之(zhī )以(yǐ )肴(yáo )膳(shàn )器(qì )服(fú )车(chē )马(mǎ )相(xiàng )尚(shàng )。”

17.久(jiǔ );远(yuǎn )。

《史(shǐ )记(jì )·三(sān )代(dài )世(shì )表(biǎo )序(xù )》:“五(wǔ )帝(dì )三(sān )代(dài )之(zhī )记(jì ),尚(shàng )矣(yǐ )。”

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《发(fā )同(tóng )谷(gǔ )县(xiàn )》诗(shī ):“况(kuàng )我(wǒ )飢(jī )寒(hán )人(rén ),焉(yān )能(néng )尚(shàng )安(ān )宅(zhái )?”清(qīng )陈(chén )孟(mèng )楷(kǎi )《湘(xiāng )烟(yān )小(xiǎo )录(lù )·香(xiāng )畹(wǎn )楼(lóu )忆(yì )语(yǔ )》:“夫(fū )白(bái )门(mén )柳(liǔ )枝(zhī ),青(qīng )谿(jī )桃(táo )叶(yè ),辰(chén )楼(lóu )顾(gù )曲(qǔ ),丁(dīng )帘(lián )醉(zuì )花(huā ),繇(yáo )来(lái )尚(shàng )矣(yǐ )。”

18.志(zhì )向(xiàng )。

北(běi )朝(cháo )齐(qí )颜(yán )之(zhī )推(tuī )《颜(yán )氏(shì )家(jiā )训(xùn )·勉(miǎn )学(xué )》:“有(yǒu )志(zhì )尚(shàng )者(zhě ),遂(suí )能(néng )磨(mó )砺(lì ),以(yǐ )就(jiù )素(sù )业(yè )。”

19.犹(yóu )当(dāng ),值(zhí )。

宋(sòng )王(wáng )禹(yǔ )偁(chēng )《宋(sòng )公(gōng )神(shén )道(dào )碑(bēi )》:“齿(chǐ )髮(fà )尚(shàng )暮(mù ),寒(hán )暄(xuān )荐(jiàn )瘥(chài )。”

20.副(fù )词(cí )。庶(shù )几(jǐ ),犹(yóu )言(yán )也(yě )许(xǔ )可(kě )以(yǐ )。常(cháng )带(dài )有(yǒu )祈(qí )使(shǐ )语(yǔ )气(qì )。

《书(shū )·汤(tāng )誓(shì )》:“尔(ěr )尚(shàng )辅(fǔ )予(yǔ )一(yī )人(rén ),致(zhì )天(tiān )之(zhī )罚(fá )!予(yǔ )其(qí )大(dà )赉(lài )汝(rǔ )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )十(shí )三(sān )年(nián )》:“灵(líng )王(wáng )卜(bo )曰(yuē ):‘余(yú )尚(shàng )得(dé )天(tiān )下(xià )!’”杜(dù )预(yù )注(zhù ):“尚(shàng ),庶(shù )几(jǐ )也(yě )。”

21.副(fù )词(cí )。犹(yóu );还(hái )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·荡(dàng )》:“虽(suī )无(wú )老(lǎo )成(chéng )人(rén ),尚(shàng )有(yǒu )典(diǎn )刑(xíng )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·滕(téng )文(wén )公(gōng )上(shàng )》:“今(jīn )吾(wú )尚(shàng )病(bìng ),病(bìng )愈(yù ),我(wǒ )且(qiě )往(wǎng )见(jiàn )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《明(míng )妃(fēi )曲(qǔ )》:“低(dī )佪(huái )顾(gù )影(yǐng )无(wú )颜(yán )色(sè ),尚(shàng )得(dé )君(jūn )王(wáng )不(bú )自(zì )持(chí )。”

巴(bā )金(jīn )《秋(qiū )》一(yī ):“郑(zhèng )家(jiā )至(zhì )今(jīn )尚(shàng )无(wú )安(ān )葬(zàng )的(de )意(yì )思(sī ),大(dà )舅(jiù )也(yě )置(zhì )之(zhī )不(bú )问(wèn )。”

22.副(fù )词(cí )。且(qiě );尚(shàng )且(qiě )。

《汉(hàn )书(shū )·董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )传(chuán )》:“民(mín )不(bú )乐(lè )生(shēng ),尚(shàng )不(bú )避(bì )死(sǐ ),安(ān )能(néng )避(bì )罪(zuì )?”唐(táng )韩(hán )愈(yù )《重(zhòng )云(yún )李(lǐ )观(guān )疾(jí )赠(zèng )之(zhī )》诗(shī ):“藜(lí )羹(gēng )尚(shàng )如(rú )此(cǐ ),肉(ròu )食(shí )安(ān )可(kě )尝(cháng )?”

23.连(lián )词(cí )。犹(yóu )傥(tǎng ),倘(tǎng )若(ruò )。

《墨(mò )子(zǐ )·尚(shàng )贤(xián )上(shàng )》:“尚(shàng )欲(yù )祖(zǔ )述(shù )尧(yáo )舜(shùn )禹(yǔ )汤(tāng )之(zhī )道(dào ),将(jiāng )不(bú )可(kě )以(yǐ )不(bú )尚(shàng )贤(xián )。”

24.通(tōng )“鞝(zhǎng )”。参(cān )见(jiàn )“尚(shàng )韦(wéi )”。

25.姓(xìng )。

周(zhōu )太(tài )师(shī )尚(shàng )父(fù )之(zhī )后(hòu ),唐(táng )有(yǒu )尚(shàng )可(kě )孤(gū )。

II

cháng

ㄔㄤˊ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》市(shì )羊(yáng )切(qiē ),平(píng )阳(yáng ),禅(chán )。〕

1.见(jiàn )“尚(shàng )羊(yáng )”。

2.通(tōng )“常(cháng )”。

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·主(zhǔ )术(shù )训(xùn )》:“尚(shàng )与(yǔ )人(rén )化(huà ),知(zhī )不(bú )能(néng )得(dé )。”

于(yú )省(shěng )吾(wú )《双(shuāng )剑(jiàn )誃(yí )诸(zhū )子(zǐ )新(xīn )证(zhèng )·淮(huái )南(nán )子(zǐ )二(èr )》“尚(shàng )与(yǔ )人(rén )化(huà )”:“尚(shàng )应(yīng )读(dú )作(zuò )‘常(cháng )’,金(jīn )文(wén )常(cháng )字(zì )通(tōng )作(zuò )‘尚(shàng )’。”参(cān )见(jiàn )“尚(shàng )仪(yí )”。

3.通(tōng )“尝(cháng )”。曾(céng )经(jīng )。

马(mǎ )王(wáng )堆(duī )汉(hàn )墓(mù )帛(bó )书(shū )《战(zhàn )国(guó )纵(zòng )横(héng )家(jiā )书(shū )·苏(sū )秦(qín )谓(wèi )齐(qí )王(wáng )章(zhāng )(四(sì ))》:“王(wáng )□尚(shàng )与(yǔ )臣(chén )言(yán ),甘(gān )薛(xuē )公(gōng )以(yǐ )就(jiù )事(shì ),臣(chén )甚(shèn )善(shàn )之(zhī )。”

阅读:2835

●尚(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库