且【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 且

且(qiě )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):5画(huà );

I

qiě

ㄑ〡ㄝˇ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》七(qī )也(yě )切(qiē ),上(shàng )马(mǎ ),清(qīng )。〕

〔《广(guǎng )韵(yùn )》子(zǐ )鱼(yú )切(qiē ),平(píng )鱼(yú ),精(jīng )。〕

1.此(cǐ );今(jīn )。

《诗(shī )·周(zhōu )颂(sòng )·载(zǎi )芟(shān )》:“匪(fěi )且(qiě )有(yǒu )且(qiě ),匪(fěi )今(jīn )斯(sī )今(jīn ),振(zhèn )古(gǔ )如(rú )兹(zī )。”

毛(máo )传(chuán ):“且(qiě ),此(cǐ )也(yě )。”

汉(hàn )王(wáng )充(chōng )《论(lùn )衡(héng )·桉(ān )书(shū )》:“儒(rú )家(jiā )之(zhī )宗(zōng ),孔(kǒng )子(zǐ )也(yě );墨(mò )家(jiā )之(zhī )祖(zǔ ),墨(mò )翟(zhái )也(yě )。且(qiě )桉(ān )儒(rú )道(dào )传(chuán )而(ér )墨(mò )法(fǎ )废(fèi )者(zhě ),儒(rú )之(zhī )道(dào )义(yì )可(kě )为(wéi ),而(ér )墨(mò )之(zhī )法(fǎ )议(yì )难(nán )从(cóng )也(yě )。”

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《封(fēng )建(jiàn )论(lùn )》:“且(qiě )汉(hàn )知(zhī )孟(mèng )舒(shū )于(yú )田(tián )叔(shū ),得(dé )魏(wèi )尚(shàng )于(yú )冯(féng )唐(táng ),闻(wén )黄(huáng )霸(bà )之(zhī )明(míng )审(shěn ),睹(dǔ )汲(jí )黯(àn )之(zhī )简(jiǎn )靖(jìng )。”

章(zhāng )士(shì )钊(zhāo )《柳(liǔ )文(wén )指(zhǐ )要(yào )》卷(juàn )上(shàng )四(sì ):“且(qiě )者(zhě ),指(zhǐ )事(shì )之(zhī )词(cí ),犹(yóu )言(yán )今(jīn )。”

2.苟(gǒu )且(qiě )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·庚(gēng )桑(sāng )楚(chǔ )》:“与(yǔ )物(wù )且(qiě )者(zhě ),其(qí )身(shēn )之(zhī )不(bú )能(néng )容(róng ),焉(yān )能(néng )容(róng )人(rén )!”成(chéng )玄(xuán )英(yīng )疏(shū ):“聊(liáo )与(yǔ )人(rén )涉(shè ),苟(gǒu )且(qiě )于(yú )浮(fú )华(huá )。”

俞(yú )樾(yuè )《诸(zhū )子(zǐ )平(píng )议(yì )·庄(zhuāng )子(zǐ )三(sān )》:“且(qiě ),即(jí )苟(gǒu )且(qiě )之(zhī )且(qiě )。”

3.应(yīng )当(dāng )。

《墨(mò )子(zǐ )·非(fēi )命(mìng )上(shàng )》:“上(shàng )之(zhī )所(suǒ )赏(shǎng ),命(mìng )固(gù )且(qiě )赏(shǎng ),非(fēi )贤(xián )故(gù )赏(shǎng )也(yě );上(shàng )之(zhī )所(suǒ )罚(fá ),命(mìng )固(gù )且(qiě )罚(fá ),不(bú )暴(bào )故(gù )罚(fá )也(yě )。”

于(yú )省(shěng )吾(wú )《双(shuāng )剑(jiàn )誃(yí )诸(zhū )子(zǐ )新(xīn )证(zhèng )·墨(mò )子(zǐ )二(èr )》:“且(qiě )宜(yí )古(gǔ )字(zì )通(tōng )……言(yán )赏(shǎng )罚(fá )乃(nǎi )命(mìng )之(zhī )宜(yí )然(rán ),非(fēi )以(yǐ )贤(xián )与(yǔ )暴(bào )之(zhī )故(gù )而(ér )得(dé )赏(shǎng )罚(fá )也(yě )。”

唐(táng )韦(wéi )渠(qú )牟(móu )《步(bù )虚(xū )词(cí )》之(zhī )十(shí )九(jiǔ ):“酿(niàng )玉(yù )当(dāng )成(chéng )酒(jiǔ ),烧(shāo )金(jīn )且(qiě )转(zhuǎn )丹(dān )。”

4.副(fù )词(cí )。将(jiāng )要(yào )。

《诗(shī )·齐(qí )风(fēng )·鸡(jī )鸣(míng )》:“会(huì )且(qiě )归(guī )矣(yǐ ),无(wú )庶(shù )予(yǔ )子(zǐ )憎(zēng )!”汉(hàn )王(wáng )充(chōng )《论(lùn )衡(héng )·变(biàn )动(dòng )》:“故(gù )天(tiān )且(qiě )风(fēng ),巢(cháo )居(jū )之(zhī )虫(chóng )动(dòng );且(qiě )雨(yǔ ),穴(xué )处(chù )之(zhī )物(wù )扰(rǎo )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《游(yóu )褒(bāo )禅(chán )山(shān )记(jì )》:“不(bú )出(chū ),火(huǒ )且(qiě )尽(jìn )。”

叶(yè )圣(shèng )陶(táo )《未(wèi )厌(yàn )集(jí )·苦(kǔ )辛(xīn )》:“这(zhè )位(wèi )衰(shuāi )病(bìng )侵(qīn )寻(xún )的(de )老(lǎo )太(tài )太(tài )还(hái )得(dé )把(bǎ )她(tā )消(xiāo )磨(mó )且(qiě )尽(jìn )的(de )精(jīng )力(lì )灌(guàn )注(zhù )到(dào )全(quán )家(jiā )的(de )一(yī )切(qiē ),作(zuò )全(quán )家(jiā )的(de )中(zhōng )枢(shū )呢(ne )!”

5.副(fù )词(cí )。将(jiāng )近(jìn ),几(jǐ )近(jìn )。

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·齐(qí )策(cè )三(sān )》:“覆(fù )三(sān )国(guó )之(zhī )军(jūn ),兼(jiān )二(èr )周(zhōu )之(zhī )地(dì ),举(jǔ )韩(hán )氏(shì ),取(qǔ )其(qí )地(dì ),且(qiě )天(tiān )下(xià )之(zhī )半(bàn )。”

唐(táng )刘(liú )餗(sù )《隋(suí )唐(táng )嘉(jiā )话(huà )》卷(juàn )上(shàng ):“突(tū )厥(jué )之(zhī )平(píng ),僕(pú )射(shè )温(wēn )彦(yàn )博(bó )请(qǐng )其(qí )种(zhǒng )落(luò )于(yú )朔(shuò )方(fāng )以(yǐ )实(shí )空(kōng )虚(xū )之(zhī )地(dì ),于(yú )是(shì )入(rù )居(jū )长(zhǎng )安(ān )者(zhě )且(qiě )万(wàn )家(jiā )。”

清(qīng )黄(huáng )宗(zōng )羲(xī )《熊(xióng )公(gōng )雨(yǔ )殷(yīn )行(háng )状(zhuàng )》:“辛(xīn )巳(sì ),江(jiāng )南(nán )荒(huāng )疫(yì ),人(rén )死(sǐ )且(qiě )半(bàn )。”

6.副(fù )词(cí )。再(zài ),又(yòu )。

《诗(shī )·郑(zhèng )风(fēng )·溱(qín )洧(wěi )》:“且(qiě )往(wǎng )观(guān )乎(hū )!”孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“且(qiě )复(fù )更(gèng )往(wǎng )观(guān )乎(hū )。”

《国(guó )语(yǔ )·齐(qí )语(yǔ )》:“葵(kuí )丘(qiū )之(zhī )会(huì ),天(tiān )子(zǐ )使(shǐ )宰(zǎi )孔(kǒng )致(zhì )胙(zuò )于(yú )桓(huán )公(gōng ),曰(yuē ):‘余(yú )一(yī )人(rén )之(zhī )命(mìng )有(yǒu )事(shì )于(yú )文(wén )、武(wǔ ),使(shǐ )孔(kǒng )致(zhì )胙(zuò )。’且(qiě )有(yǒu )后(hòu )命(mìng )曰(yuē ):‘以(yǐ )尔(ěr )自(zì )卑(bēi )劳(láo ),实(shí )谓(wèi )尔(ěr )伯(bó )舅(jiù ),无(wú )下(xià )拜(bài )。’”韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“且(qiě ),犹(yóu )复(fù )也(yě )。”

7.副(fù )词(cí )。姑(gū )且(qiě );暂(zàn )且(qiě )。

《诗(shī )·唐(táng )风(fēng )·山(shān )有(yǒu )枢(shū )》:“且(qiě )以(yǐ )喜(xǐ )乐(lè ),且(qiě )以(yǐ )永(yǒng )日(rì )。”

王(wáng )引(yǐn )之(zhī )《经(jīng )传(chuán )释(shì )词(cí )》卷(juàn )八(bā ):“且(qiě ),姑(gū )且(qiě )也(yě )。”

唐(táng )王(wáng )绩(jì )《田(tián )家(jiā )》诗(shī )之(zhī )一(yī ):“小(xiǎo )池(chí )聊(liáo )养(yǎng )鹤(hè ),閒(jiān )田(tián )且(qiě )牧(mù )猪(zhū )。”

明(míng )陶(táo )宗(zōng )仪(yí )《辍(chuò )耕(gēng )录(lù )·寒(hán )号(hào )虫(chóng )》:“比(bǐ )至(zhì )深(shēn )冬(dōng )严(yán )寒(hán )之(zhī )际(jì ),毛(máo )羽(yǔ )脱(tuō )落(luò ),索(suǒ )然(rán )如(rú )鷇(kòu )雏(chú ),遂(suí )自(zì )鸣(míng )曰(yuē ):‘得(dé )过(guò )且(qiě )过(guò )。’”鲁(lǔ )迅(xùn )《书(shū )信(xìn )集(jí )·致(zhì )窦(dòu )隐(yǐn )夫(fū )》:“不(bú )过(guò )这(zhè )几(jǐ )天(tiān )不(bú )行(háng ),且(qiě )等(děng )一(yī )等(děng )罢(bà )。”

8.副(fù )词(cí )。尚(shàng )且(qiě )。

《易(yì )·乾(qián )》:“天(tiān )且(qiě )弗(fú )违(wéi ),而(ér )况(kuàng )于(yú )人(rén )乎(hū )”

《史(shǐ )记(jì )·项(xiàng )羽(yǔ )本(běn )纪(jì )》:“臣(chén )死(sǐ )且(qiě )不(bú )避(bì ),卮(zhī )酒(jiǔ )安(ān )足(zú )辞(cí )!”鲁(lǔ )迅(xùn )《坟(fén )·春(chūn )末(mò )闲(xián )谈(tán )》:“鬼(guǐ )且(qiě )反(fǎn )对(duì ),而(ér )况(kuàng )于(yú )官(guān )?”

9.副(fù )词(cí )。即(jí ),就(jiù )。

《墨(mò )子(zǐ )·尚(shàng )同(tóng )下(xià )》:“上(shàng )得(dé )且(qiě )罚(fá )之(zhī ),众(zhòng )闻(wén )则(zé )非(fēi )之(zhī )。”

宋(sòng )无(wú )名(míng )氏(shì )《张(zhāng )协(xié )状(zhuàng )元(yuán )》戏(xì )文(wén )第(dì )二(èr )十(shí )齣(chū ):“张(zhāng )协(xié )顷(qǐng )刻(kè )且(qiě )来(lái )拜(bài )辞(cí )。”

钱(qián )南(nán )扬(yáng )校(xiào )注(zhù ):“且(qiě ),犹(yóu )云(yún )‘就(jiù )’。”

10.副(fù )词(cí )。岂(qǐ ),难(nán )道(dào )。

《晏(yàn )子(zǐ )春(chūn )秋(qiū )·杂(zá )上(shàng )三(sān )》:“今(jīn )婴(yīng )且(qiě )可(kě )以(yǐ )回(huí )而(ér )求(qiú )福(fú )乎(hū )?”张(zhāng )纯(chún )一(yī )校(xiào )注(zhù ):“且(qiě ),犹(yóu )岂(qǐ )也(yě )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·藩(fān )镇(zhèn )传(chuán )·魏(wèi )博(bó )》:“若(ruò )师(shī )未(wèi )扣(kòu )赵(zhào ),而(ér )先(xiān )碎(suì )于(yú )魏(wèi ),是(shì )上(shàng )之(zhī )谋(móu )不(bú )及(jí )下(xià ),且(qiě )能(néng )不(bú )耻(chǐ )!”

《醒(xǐng )世(shì )姻(yīn )缘(yuán )传(chuán )》第(dì )七(qī )四(sì )回(huí ):“我(wǒ )替(tì )俺(ǎn )哥(gē )哥(gē )那(nà )肐(gē )膊(bó )还(hái )疼(téng )不(bú )过(guò )来(lái ),且(qiě )有(yǒu )功(gōng )夫(fū )为(wéi )嫂(sǎo )子(zǐ )哩(lǐ )!”

11.副(fù )词(cí )。犹(yóu )何(hé )。表(biǎo )示(shì )反(fǎn )诘(jié )。

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·韩(hán )策(cè )二(èr )》:“张(zhāng )翠(cuì )曰(yuē ):‘韩(hán )未(wèi )急(jí )也(yě ),且(qiě )急(jí )矣(yǐ )?’”

《史(shǐ )记(jì )·吕(lǚ )不(bú )韦(wéi )列(liè )传(chuán )》:“子(zǐ )楚(chǔ )笑(xiào )曰(yuē ):‘且(qiě )自(zì )大(dà )君(jūn )之(zhī )门(mén ),而(ér )乃(nǎi )大(dà )吾(wú )门(mén )!’”晋(jìn )陶(táo )潜(qián )《咏(yǒng )荆(jīng )轲(kē )》诗(shī ):“心(xīn )知(zhī )去(qù )不(bú )归(guī ),且(qiě )有(yǒu )后(hòu )世(shì )名(míng )。”

12.副(fù )词(cí )。尚(shàng );还(hái )。

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《咏(yǒng )怀(huái )古(gǔ )迹(jì )》诗(shī )之(zhī )一(yī ):“羯(jié )胡(hú )事(shì )主(zhǔ )终(zhōng )无(wú )赖(lài ),词(cí )客(kè )哀(āi )时(shí )且(qiě )未(wèi )还(hái )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《题(tí )勇(yǒng )老(lǎo )退(tuì )居(jū )院(yuàn )》诗(shī ):“梦(mèng )境(jìng )此(cǐ )身(shēn )能(néng )且(qiě )在(zài ),明(míng )年(nián )寒(hán )食(shí )更(gèng )应(yīng )寻(xún )。”

《西(xī )游(yóu )记(jì )》第(dì )三(sān )九(jiǔ )回(huí ):“你(nǐ )倒(dǎo )未(wèi )曾(céng )接(jiē )我(wǒ ),且(qiě )敢(gǎn )争(zhēng )我(wǒ )不(bú )拜(bài )?”

13.连(lián )词(cí )。连(lián )接(jiē )两(liǎng )个(gè )形(xíng )容(róng )词(cí )或(huò )形(xíng )容(róng )词(cí )性(xìng )词(cí )组(zǔ ),约(yuē )相(xiàng )当(dāng )于(yú )“又(yòu )……又(yòu )……”。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·鱼(yú )丽(lì )》:“君(jūn )子(zǐ )有(yǒu )酒(jiǔ ),旨(zhǐ )且(qiě )多(duō )。”

汉(hàn )王(wáng )褒(bāo )《四(sì )子(zǐ )讲(jiǎng )德(dé )论(lùn )》:“盖(gài )闻(wén )国(guó )有(yǒu )道(dào ),贫(pín )且(qiě )贱(jiàn )焉(yān ),耻(chǐ )也(yě )。”

唐(táng )王(wáng )勃(bó )《临(lín )高(gāo )台(tái )》诗(shī ):“瑶(yáo )轩(xuān )绮(qǐ )构(gòu )何(hé )崔(cuī )嵬(wéi ),鸾(luán )歌(gē )凤(fèng )吹(chuī )清(qīng )且(qiě )哀(āi )。”

清(qīng )戴(dài )名(míng )世(shì )《道(dào )墟(xū )图(tú )诗(shī )序(xù )》:“闻(wén )章(zhāng )氏(shì )子(zǐ )弟(dì )多(duō )才(cái )且(qiě )贤(xián ),而(ér )余(yú )不(bú )获(huò )交(jiāo )其(qí )一(yī )二(èr ),是(shì )则(zé )余(yú )之(zhī )陋(lòu )也(yě )。”

叶(yè )圣(shèng )陶(táo )《线(xiàn )下(xià )·金(jīn )耳(ěr )环(huán )》:“但(dàn )是(shì )那(nà )执(zhí )刀(dāo )的(de )手(shǒu ),发(fā )出(chū )夺(duó )目(mù )的(de )金(jīn )光(guāng ),灿(càn )灿(càn )的(de )不(bú )止(zhǐ )一(yī )道(dào ),尤(yóu )其(qí )觉(jiào )得(dé )庄(zhuāng )严(yán )且(qiě )宝(bǎo )贵(guì )。”

14.连(lián )词(cí )。连(lián )接(jiē )两(liǎng )个(gè )动(dòng )词(cí ),表(biǎo )示(shì )两(liǎng )件(jiàn )事(shì )同(tóng )时(shí )进(jìn )行(háng )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·车(chē )舝(xiá )》:“虽(suī )无(wú )德(dé )与(yǔ )女(nǚ ),式(shì )歌(gē )且(qiě )舞(wǔ )。”

《史(shǐ )记(jì )·李(lǐ )将(jiāng )军(jūn )列(liè )传(chuán )》:“陵(líng )军(jūn )五(wǔ )千(qiān )人(rén ),兵(bīng )矢(shǐ )既(jì )尽(jìn ),士(shì )死(sǐ )者(zhě )过(guò )半(bàn ),而(ér )所(suǒ )杀(shā )伤(shāng )匈(xiōng )奴(nú )亦(yì )万(wàn )馀(yú )人(rén ),且(qiě )引(yǐn )且(qiě )战(zhàn )。”

宋(sòng )陆(lù )游(yóu )《老(lǎo )学(xué )庵(ān )笔(bǐ )记(jì )》卷(juàn )五(wǔ ):“肃(sù )王(wáng )不(bú )视(shì ),且(qiě )听(tīng )且(qiě )行(háng ),若(ruò )不(bú )经(jīng )意(yì )。”

杨(yáng )朔(shuò )《走(zǒu )进(jìn )太(tài )阳(yáng )里(lǐ )去(qù )》:“这(zhè )许(xǔ )多(duō )年(nián )来(lái ),就(jiù )靠(kào )着(zhe )这(zhè )种(zhǒng )指(zhǐ )引(yǐn ),我(wǒ )们(men )的(de )人(rén )民(mín )且(qiě )战(zhàn )且(qiě )走(zǒu ),且(qiě )走(zǒu )且(qiě )战(zhàn ),一(yī )直(zhí )走(zǒu )到(dào )胜(shèng )利(lì ),走(zǒu )到(dào )今(jīn )天(tiān )。”

15.连(lián )词(cí )。而(ér )且(qiě );并(bìng )且(qiě )。表(biǎo )递(dì )进(jìn )。

《论(lùn )语(yǔ )·为(wéi )政(zhèng )》:“道(dào )之(zhī )以(yǐ )德(dé ),齐(qí )之(zhī )以(yǐ )礼(lǐ ),有(yǒu )耻(chǐ )且(qiě )格(gé )。”

唐(táng )张(zhāng )贾(jiǎ )《天(tiān )道(dào )运(yùn )行(háng )成(chéng )岁(suì )赋(fù )》:“气(qì )为(wéi )物(wù )母(mǔ ),自(zì )无(wú )名(míng )而(ér )有(yǒu )名(míng ),且(qiě )居(jū )高(gāo )而(ér )济(jì )下(xià ),谅(liàng )无(wú )迹(jì )而(ér )能(néng )行(háng )。”

清(qīng )李(lǐ )渔(yú )《闲(xián )情(qíng )偶(ǒu )寄(jì )·词(cí )采(cǎi )·贵(guì )显(xiǎn )浅(qiǎn )》:“曲(qǔ )文(wén )之(zhī )词(cí )采(cǎi ),与(yǔ )诗(shī )文(wén )之(zhī )词(cí )采(cǎi )非(fēi )但(dàn )不(bú )同(tóng ),且(qiě )要(yào )判(pàn )然(rán )相(xiàng )反(fǎn )。”

丁(dīng )玲(líng )《韦(wéi )护(hù )》第(dì )二(èr )章(zhāng ):“不(bú )知(zhī )为(wéi )什(shí )么(me ),一(yī )个(gè )女(nǚ )人(rén )一(yī )做(zuò )了(le )母(mǔ )亲(qīn ),便(biàn )将(jiāng )一(yī )切(qiē )都(dōu )缩(suō )小(xiǎo )了(le ),且(qiě )总(zǒng )是(shì )那(nà )样(yàng )小(xiǎo )气(qì ),填(tián )不(bú )满(mǎn )那(nà )物(wù )质(zhì )的(de )奢(shē )望(wàng )。”

16.连(lián )词(cí )。还(hái )是(shì ),或(huò )者(zhě )。表(biǎo )选(xuǎn )择(zé )。

《礼(lǐ )记(jì )·曾(céng )子(zǐ )问(wèn )》:“曾(céng )子(zǐ )问(wèn )曰(yuē ):‘葬(zàng )引(yǐn )至(zhì )于(yú )堩(gèng )。日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī ),则(zé )有(yǒu )变(biàn )乎(hū )?且(qiě )不(bú )乎(hū )?’”

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·齐(qí )策(cè )四(sì )》:“王(wáng )以(yǐ )天(tiān )下(xià )为(wéi )尊(zūn )秦(qín )乎(hū )?且(qiě )尊(zūn )齐(qí )乎(hū )?”

《史(shǐ )记(jì )·魏(wèi )世(shì )家(jiā )》:“富(fù )贵(guì )者(zhě )骄(jiāo )人(rén )乎(hū )?且(qiě )贫(pín )贱(jiàn )者(zhě )骄(jiāo )人(rén )乎(hū )?”

17.连(lián )词(cí )。却(què );但(dàn )是(shì )。表(biǎo )转(zhuǎn )折(shé )。

《左(zuǒ )传(chuán )·桓(huán )公(gōng )八(bā )年(nián )》:“楚(chǔ )人(rén )上(shàng )左(zuǒ ),君(jūn )必(bì )左(zuǒ ),无(wú )与(yǔ )王(wáng )遇(yù )。且(qiě )攻(gōng )其(qí )右(yòu )。”

杨(yáng )伯(bó )峻(jùn )注(zhù ):“且(qiě )作(zuò )而(ér )用(yòng )。”

唐(táng )孟(mèng )棨(qǐ )《本(běn )事(shì )诗(shī )·徵(zhēng )异(yì )》:“宾(bīn )王(wáng )亦(yì )落(luò )髮(fà ),遍(biàn )游(yóu )名(míng )山(shān ),至(zhì )灵(líng )隐(yǐn ),以(yǐ )周(zhōu )岁(suì )卒(zú )。当(dāng )时(shí )虽(suī )败(bài ),且(qiě )以(yǐ )匡(kuāng )复(fù )为(wéi )名(míng ),故(gù )人(rén )多(duō )护(hù )脱(tuō )之(zhī )。”

唐(táng )皇(huáng )甫(fǔ )枚(méi )《三(sān )水(shuǐ )小(xiǎo )牍(dú )·王(wáng )公(gōng )直(zhí )》:“王(wáng )公(gōng )直(zhí )虽(suī )无(wú )杀(shā )人(rén )之(zhī )事(shì ),且(qiě )有(yǒu )坑(kēng )蚕(cán )之(zhī )咎(jiù );法(fǎ )或(huò )可(kě )恕(shù ),情(qíng )在(zài )难(nán )容(róng )。”

18.连(lián )词(cí )。与(yǔ ),及(jí )。表(biǎo )并(bìng )列(liè )。

马(mǎ )王(wáng )堆(duī )汉(hàn )墓(mù )帛(bó )书(shū )《十(shí )六(liù )经(jīng )·前(qián )道(dào )》:“知(zhī )此(cǐ )道(dào ),地(dì )且(qiě )天(tiān ),鬼(guǐ )且(qiě )人(rén )。”

《汉(hàn )书(shū )·郊(jiāo )祀(sì )志(zhì )上(shàng )》:“汉(hàn )之(zhī )圣(shèng )者(zhě ),在(zài )高(gāo )祖(zǔ )之(zhī )孙(sūn )且(qiě )曾(céng )孙(sūn )也(yě )。”

19.连(lián )词(cí )。若(ruò ),如(rú )果(guǒ )。表(biǎo )假(jiǎ )设(shè )。

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·知(zhī )士(shì )》:“且(qiě )静(jìng )郭(guō )君(jūn )听(tīng )辨(biàn )而(ér )为(wéi )之(zhī )也(yě ),必(bì )无(wú )今(jīn )日(rì )之(zhī )患(huàn )也(yě )。”

许(xǔ )维(wéi )遹(yù )集(jí )释(shì ):“且(qiě )字(zì ),《齐(qí )策(cè )》作(zuò )若(ruò ),且(qiě )若(ruò )义(yì )同(tóng )。”

20.连(lián )词(cí )。即(jí )使(shǐ ),纵(zòng )然(rán )。表(biǎo )让(ràng )步(bù )。

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《寄(jì )岑(cén )嘉(jiā )州(zhōu )》诗(shī ):“外(wài )江(jiāng )之(zhī )峡(xiá )且(qiě )相(xiàng )接(jiē ),斗(dòu )酒(jiǔ )新(xīn )诗(shī )终(zhōng )自(zì )疏(shū )。”

宋(sòng )杜(dù )安(ān )世(shì )《胡(hú )捣(dǎo )练(liàn )》词(cí ):“狂(kuáng )风(fēng )横(héng )雨(yǔ )且(qiě )相(xiàng )饶(ráo ),又(yòu )恐(kǒng )有(yǒu )彩(cǎi )云(yún )迎(yíng )去(qù )。”

21.助(zhù )词(cí )。用(yòng )在(zài )句(jù )首(shǒu ),表(biǎo )示(shì )提(tí )挈(qiè ),犹(yóu )夫(fū )。

《墨(mò )子(zǐ )·非(fēi )命(mìng )中(zhōng )》:“且(qiě )今(jīn )天(tiān )下(xià )之(zhī )士(shì )君(jūn )子(zǐ ),将(jiāng )欲(yù )辩(biàn )是(shì )非(fēi )利(lì )害(hài )之(zhī )故(gù ),当(dāng )天(tiān )有(yǒu )命(mìng )者(zhě ),不(bú )可(kě )不(bú )疾(jí )非(fēi )也(yě )。”

《史(shǐ )记(jì )·刺(cì )客(kè )列(liè )传(chuán )》:“且(qiě )提(tí )一(yī )匕(bǐ )首(shǒu )入(rù )不(bú )测(cè )之(zhī )彊(jiāng )秦(qín ),僕(pú )所(suǒ )以(yǐ )留(liú )者(zhě ),待(dài )吾(wú )客(kè )与(yǔ )俱(jù )。”

章(zhāng )炳(bǐng )麟(lín )《革(gé )命(mìng )之(zhī )道(dào )德(dé )》:“且(qiě )道(dào )德(dé )之(zhī )为(wéi )用(yòng ),非(fēi )特(tè )革(gé )命(mìng )而(ér )已(yǐ ),事(shì )有(yǒu )易(yì )于(yú )革(gé )命(mìng )者(zhě ),而(ér )无(wú )道(dào )德(dé )亦(yì )不(bú )可(kě )就(jiù )。”

22.通(tōng )“抯(zhā )”。取(qǔ ),拿(ná )。

《老(lǎo )子(zǐ )》:“今(jīn )捨(shě )慈(cí )且(qiě )勇(yǒng ),捨(shě )俭(jiǎn )且(qiě )广(guǎng ),捨(shě )后(hòu )且(qiě )先(xiān ),死(sǐ )矣(yǐ )!”王(wáng )弼(bì )注(zhù ):“且(qiě )犹(yóu )取(qǔ )也(yě )。”

高(gāo )亨(hēng )注(zhù ):“且(qiě ),读(dú )为(wéi )抯(zhā )。

《方(fāng )言(yán )》十(shí ):‘抯(zhā ),取(qǔ )也(yě )。’”

23.姓(xìng )。

春(chūn )秋(qiū )吴(wú )有(yǒu )且(qiě )姚(yáo )。见(jiàn )《左(zuǒ )传(chuán )·哀(āi )公(gōng )十(shí )二(èr )年(nián )》。

II

jū

ㄐㄩ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》子(zǐ )鱼(yú )切(qiē ),平(píng )鱼(yú ),精(jīng )。〕

1.多(duō )貌(mào )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·韩(hán )奕(yì )》:“笾(biān )豆(dòu )有(yǒu )且(qiě ),侯(hóu )氏(shì )燕(yàn )胥(xū )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“且(qiě ),多(duō )貌(mào )。”

唐(táng )萧(xiāo )颖(yǐng )士(shì )《有(yǒu )竹(zhú )》诗(shī )之(zhī )六(liù ):“有(yǒu )旨(zhǐ )者(zhě )酒(jiǔ ),欢(huān )其(qí )且(qiě )矣(yǐ )。”

2.恭(gōng )敬(jìng )貌(mào )。

《诗(shī )·周(zhōu )颂(sòng )·有(yǒu )客(kè )》:“有(yǒu )萋(qī )有(yǒu )且(qiě ),敦(dūn )琢(zhuó )其(qí )旅(lǚ )。”

毛(máo )传(chuán ):“萋(qī )且(qiě ),敬(jìng )慎(shèn )貌(mào )。”一(yī )说(shuō ),众(zhòng )盛(shèng )貌(mào )。

马(mǎ )瑞(ruì )辰(chén )通(tōng )释(shì ):“萋(qī )、且(qiě )双(shuāng )声(shēng )字(zì ),皆(jiē )以(yǐ )状(zhuàng )从(cóng )者(zhě )之(zhī )盛(shèng )……且(qiě )与(yǔ )居(jū )同(tóng )部(bù )义(yì )近(jìn )。且(qiě )且(qiě )犹(yóu )言(yán )裾(jū )裾(jū )。”

《荀(xún )子(zǐ )》杨(yáng )倞(liàng )注(zhù ):“裾(jū )裾(jū ),盛(shèng )服(fú )貌(mào )。草(cǎo )之(zhī )盛(shèng )曰(yuē )萋(qī )萋(qī ),服(fú )之(zhī )盛(shèng )曰(yuē )裾(jū )裾(jū ),人(rén )之(zhī )盛(shèng )曰(yuē )萋(qī )且(qiě ),其(qí )义(yì )一(yī )也(yě )。”

3.犹(yóu )俱(jù ),都(dōu )。

《史(shǐ )记(jì )·李(lǐ )斯(sī )列(liè )传(chuán )》:“夫(fū )贤(xián )主(zhǔ )者(zhě )。必(bì )且(qiě )能(néng )全(quán )道(dào )而(ér )行(háng )督(dū )责(zé )之(zhī )术(shù )者(zhě )也(yě )。”

宋(sòng )王(wáng )谠(dǎng )《唐(táng )语(yǔ )林(lín )·补(bǔ )遗(yí )四(sì )》:“秦(qín )有(yǒu )侍(shì )中(zhōng )、僕(pú )射(shè ),其(qí )初(chū )且(qiě )非(fēi )官(guān )名(míng ),惟(wéi )供(gòng )奉(fèng )左(zuǒ )右(yòu ),是(shì )其(qí )职(zhí )业(yè )。”

宋(sòng )杨(yáng )万(wàn )里(lǐ )《大(dà )司(sī )成(chéng )颜(yán )几(jǐ )圣(shèng )率(lǜ )同(tóng )舍(shě )招(zhāo )游(yóu )得(dé )十(shí )绝(jué )句(jù )》之(zhī )五(wǔ ):“水(shuǐ )月(yuè )亭(tíng )前(qián )且(qiě )杨(yáng )柳(liǔ ),集(jí )芳(fāng )园(yuán )下(xià )儘(jǐn )荷(hé )花(huā )。”

4.承(chéng )籍(jí )。

《说(shuō )文(wén )·且(qiě )部(bù )》:“且(qiě ),荐(jiàn )也(yě )。”

段(duàn )玉(yù )裁(cái )注(zhù ):“所(suǒ )以(yǐ )承(chéng )籍(jí )进(jìn )物(wù )者(zhě )。”参(cān )见(jiàn )“且(qiě )字(zì )”。

5.助(zhù )词(cí ),用(yòng )于(yú )句(jù )末(mò ),犹(yóu )啊(ā )。

《诗(shī )·郑(zhèng )风(fēng )·蹇(jiǎn )裳(shang )》:“狂(kuáng )童(tóng )之(zhī )狂(kuáng )也(yě )且(qiě )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《符(fú )读(dú )书(shū )城(chéng )南(nán )》诗(shī ):“君(jūn )子(zǐ )与(yǔ )小(xiǎo )人(rén ),不(bú )繫(jì )父(fù )母(mǔ )且(qiě )。”

宋(sòng )张(zhāng )先(xiān )《生(shēng )查(chá )子(zǐ )》词(cí ):“休(xiū )休(xiū )休(xiū )便(biàn )休(xiū ),美(měi )底(dǐ )交(jiāo )他(tā )且(qiě )。”

明(míng )唐(táng )寅(yín )《招(zhāo )辟(pì )》:“多(duō )乐(lè )无(wú )悲(bēi ),魂(hún )亟(jí )归(guī )且(qiě )。”

6.用(yòng )于(yú )人(rén )名(míng )、地(dì )名(míng )。如(rú )《汉(hàn )书(shū )·高(gāo )帝(dì )纪(jì )上(shàng )》有(yǒu )龙(lóng )且(qiě )、《地(dì )理(lǐ )志(zhì )上(shàng )》有(yǒu )且(qiě )兰(lán )。

7.通(tōng )“趄(jū )”。

《尔(ěr )雅(yǎ )·释(shì )天(tiān )》:“六(liù )月(yuè )为(wéi )且(qiě )。”

郝(hǎo )懿(yì )行(háng )义(yì )疏(shū ):“且(qiě )者(zhě ),次(cì )且(qiě ),行(háng )不(bú )进(jìn )也(yě )。六(liù )月(yuè )阴(yīn )渐(jiàn )起(qǐ ),欲(yù )遂(suí )上(shàng ),畏(wèi )阳(yáng ),犹(yóu )次(cì )且(qiě )也(yě )。”参(cān )见(jiàn )“次(cì )且(qiě )”。

8.通(tōng )“沮(jǔ )”。见(jiàn )“且(qiě )泄(xiè )”。

III

z·

ㄗㄨˇ

“祖(zǔ )”的(de )古(gǔ )字(zì )。

清(qīng )阮(ruǎn )元(yuán )《释(shì )且(qiě )》:“且(qiě ),古(gǔ )祖(zǔ )字(zì )也(yě )。古(gǔ )文(wén )祖(zǔ )皆(jiē )且(qiě )字(zì )……小(xiǎo )篆(zhuàn )始(shǐ )左(zuǒ )示(shì )作(zuò )祖(zǔ ),故(gù )《说(shuō )文(wén )·示(shì )部(bù )》:‘祖(zǔ ),始(shǐ )庙(miào )也(yě )。’今(jīn )音(yīn ),祖(zǔ )则(zé )古(gǔ )切(qiē ),且(qiě )千(qiān )也(yě )切(qiē ),不(bú )知(zhī )古(gǔ )音(yīn )古(gǔ )谊(yì )正(zhèng )相(xiàng )同(tóng )也(yě )。”

IV

cú

ㄘㄨˊ

〔《集(jí )韵(yùn )》丛(cóng )租(zū )切(qiē ),平(píng )模(mó ),从(cóng )。〕

1.通(tōng )“徂(cú )”。(1)往(wǎng )。

《诗(shī )·郑(zhèng )风(fēng )·溱(qín )洧(wěi )》:“女(nǚ )曰(yuē ):‘观(guān )乎(hū )!’士(shì )曰(yuē ):‘既(jì )且(qiě )。’”陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“且(qiě )音(yīn )徂(cú ),往(wǎng )也(yě )。”(2)犹(yóu )存(cún ),思(sī )念(niàn )。

《诗(shī )·郑(zhèng )风(fēng )·出(chū )其(qí )东(dōng )门(mén )》:“虽(suī )则(zé )如(rú )荼(tú ),匪(fěi )我(wǒ )思(sī )且(qiě )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“且(qiě )音(yīn )徂(cú ),《尔(ěr )雅(yǎ )》云(yún ):存(cún )也(yě )。”一(yī )说(shuō )为(wéi )语(yǔ )助(zhù )词(cí )。见(jiàn )朱(zhū )熹(xī )集(jí )传(chuán )。

2.通(tōng )“粗(cū )”。见(jiàn )“且(qiě )苴(jū )”。

阅读:1805

●且(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库