畿【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 畿

畿(jī )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):15画(huà );

jī

ㄐ〡

〔《广(guǎng )韵(yùn )》渠(qú )希(xī )切(qiē ),平(píng )微(wēi ),群(qún )。〕

1.古(gǔ )代(dài )王(wáng )都(dōu )所(suǒ )领(lǐng )辖(xiá )的(de )千(qiān )里(lǐ )地(dì )面(miàn )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·地(dì )官(guān )·大(dà )司(sī )徒(tú )》:“乃(nǎi )建(jiàn )王(wáng )国(guó )焉(yān ),制(zhì )其(qí )畿(jī )方(fāng )千(qiān )里(lǐ )而(ér )封(fēng )树(shù )之(zhī )。”

贾(jiǎ )公(gōng )颜(yán )疏(shū ):“王(wáng )畿(jī )千(qiān )里(lǐ ),以(yǐ )象(xiàng )日(rì )月(yuè )之(zhī )大(dà ),中(zhōng )置(zhì )国(guó )城(chéng ),面(miàn )各(gè )五(wǔ )百(bǎi )里(lǐ )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·孔(kǒng )融(róng )传(chuán )》:“又(yòu )尝(cháng )奏(zòu )宜(yí )准(zhǔn )古(gǔ )王(wáng )畿(jī )之(zhī )制(zhì ),千(qiān )里(lǐ )寰(huán )内(nèi ),不(bú )以(yǐ )封(fēng )建(jiàn )诸(zhū )侯(hóu )。”

2.后(hòu )多(duō )指(zhǐ )京(jīng )城(chéng )管(guǎn )辖(xiá )的(de )地(dì )区(qū )。

《史(shǐ )记(jì )·孝(xiào )文(wén )本(běn )纪(jì )》:“夫(fū )四(sì )荒(huāng )之(zhī )外(wài )不(bú )安(ān )其(qí )生(shēng ),封(fēng )畿(jī )之(zhī )内(nèi )勤(qín )劳(láo )不(bú )处(chù ),二(èr )者(zhě )之(zhī )咎(jiù ),皆(jiē )自(zì )于(yú )朕(zhèn )之(zhī )德(dé )薄(báo )而(ér )不(bú )能(néng )远(yuǎn )达(dá )也(yě )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《乞(qǐ )制(zhì )置(zhì )三(sān )司(sī )条(tiáo )制(zhì )》:“窃(qiè )观(guān )先(xiān )王(wáng )之(zhī )法(fǎ ),自(zì )畿(jī )之(zhī )内(nèi ),赋(fù )入(rù )精(jīng )粗(cū )以(yǐ )百(bǎi )里(lǐ )为(wéi )之(zhī )差(chà ),而(ér )畿(jī )外(wài )邦(bāng )国(guó ),各(gè )以(yǐ )所(suǒ )有(yǒu )为(wéi )贡(gòng )。”

明(míng )沉(chén )鲸(jīng )《双(shuāng )珠(zhū )记(jì )·从(cóng )军(jūn )别(bié )意(yì )》:“宾(bīn )兴(xìng )多(duō )士(shì ),准(zhǔn )拟(nǐ )观(guān )光(guāng )上(shàng )帝(dì )畿(jī )。”

3.古(gǔ )指(zhǐ )王(wáng )畿(jī )之(zhī )外(wài )的(de )九(jiǔ )畿(jī ),即(jí )各(gè )级(jí )诸(zhū )侯(hóu )所(suǒ )领(lǐng )辖(xiá )以(yǐ )及(jí )外(wài )族(zú )所(suǒ )居(jū )的(de )九(jiǔ )等(děng )各(gè )以(yǐ )五(wǔ )百(bǎi )里(lǐ )为(wéi )界(jiè )的(de )地(dì )面(miàn )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·地(dì )官(guān )·小(xiǎo )司(sī )徒(tú )》:“凡(fán )建(jiàn )邦(bāng )国(guó ),立(lì )其(qí )社(shè )稷(jì ),正(zhèng )其(qí )畿(jī )疆(jiāng )之(zhī )封(fēng )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“畿(jī ),九(jiǔ )畿(jī )。”

贾(jiǎ )公(gōng )彦(yàn )疏(shū ):“桉(ān )《司(sī )马(mǎ )》:除(chú )王(wáng )畿(jī )以(yǐ )外(wài ),仍(réng )有(yǒu )九(jiǔ )畿(jī ),谓(wèi )侯(hóu )、甸(diàn )、男(nán )、采(cǎi )、卫(wèi )、要(yào )以(yǐ )内(nèi )六(liù )服(fú )为(wéi )中(zhōng )国(guó ),其(qí )外(wài )更(gèng )言(yán )夷(yí )、镇(zhèn ),蕃(fān )(藩(fān ))三(sān )服(fú )为(wéi )夷(yí )狄(dí )。王(wáng )畿(jī )四(sì )面(miàn ),皆(jiē )有(yǒu )此(cǐ )九(jiǔ )畿(jī ),相(xiàng )去(qù )各(gè )五(wǔ )百(bǎi )里(lǐ ),故(gù )云(yún )畿(jī )谓(wèi )九(jiǔ )畿(jī )。”按(àn ),《说(shuō )文(wén )·田(tián )部(bù )》“畿(jī )”清(qīng )段(duàn )玉(yù )裁(cái )注(zhù ):“古(gǔ )惟(wéi )王(wáng )畿(jī )偁(chēng )畿(jī ),甸(diàn )服(fú )外(wài )无(wú )偁(chēng )畿(jī )者(zhě ),至(zhì )周(zhōu )而(ér )侯(hóu )、甸(diàn )、男(nán )、采(cǎi )、卫(wèi )、蛮(mán )、夷(yí )、镇(zhèn )、藩(fān )皆(jiē )曰(yuē )畿(jī )。”参(cān )见(jiàn )“九(jiǔ )畿(jī )”、“九(jiǔ )服(fú )”。

4.疆(jiāng )界(jiè );地(dì )界(jiè )。

《诗(shī )·商(shāng )颂(sòng )·玄(xuán )鸟(niǎo )》:“邦(bāng )畿(jī )千(qiān )里(lǐ ),维(wéi )民(mín )所(suǒ )止(zhǐ )。”

毛(máo )传(chuán ):“畿(jī ),疆(jiāng )也(yě )。”

《文(wén )选(xuǎn )·潘(pān )岳(yuè )〈射(shè )雉(zhì )赋(fù )〉》:“巡(xún )丘(qiū )陵(líng )以(yǐ )经(jīng )略(luè )兮(xī ),画(huà )坟(fén )衍(yǎn )而(ér )分(fèn )畿(jī )。”

徐(xú )爰(yuán )注(zhù ):“言(yán )周(zhōu )行(háng )丘(qiū )陵(líng ),因(yīn )其(qí )坟(fén )衍(yǎn )以(yǐ )为(wéi )疆(jiāng )界(jiè ),分(fèn )而(ér )护(hù )之(zhī ),不(bú )相(xiàng )侵(qīn )越(yuè )也(yě )。”

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )鲍(bào )照(zhào )《绍(shào )古(gǔ )辞(cí )》之(zhī )四(sì ):“孤(gū )鸿(hóng )散(sàn )江(jiāng )屿(yǔ ),连(lián )翩(piān )遵(zūn )渚(zhǔ )飞(fēi )。含(hán )嘶(sī )衡(héng )桂(guì )浦(pǔ ),驰(chí )顾(gù )河(hé )朔(shuò )畿(jī )。”

唐(táng )宋(sòng )之(zhī )问(wèn )《送(sòng )李(lǐ )侍(shì )御(yù )》诗(shī ):“南(nán )登(dēng )指(zhǐ )吴(wú )服(fú ),北(běi )走(zǒu )出(chū )秦(qín )畿(jī )。”

5.指(zhǐ )边(biān )际(jì );边(biān )缘(yuán )。

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )颜(yán )延(yán )之(zhī )《归(guī )鸿(hóng )》诗(shī ):“相(xiàng )鸣(míng )去(qù )涧(jiàn )汜(sì ),长(zhǎng )引(yǐn )发(fā )江(jiāng )畿(jī )。”

《乐(lè )府(fǔ )诗(shī )集(jí )·清(qīng )商(shāng )曲(qǔ )辞(cí )三(sān )·华(huá )山(shān )畿(jī )》:“华(huá )山(shān )畿(jī ),君(jūn )既(jì )为(wéi )侬(nóng )死(sǐ ),独(dú )生(shēng )为(wéi )谁(shuí )施(shī )?”

6.门(mén )内(nèi );门(mén )槛(kǎn )。

《诗(shī )·邶(bèi )风(fēng )·谷(gǔ )风(fēng )》:“不(bú )远(yuǎn )伊(yī )迩(ěr ),薄(báo )送(sòng )我(wǒ )畿(jī )。”

毛(máo )传(chuán ):“畿(jī ),门(mén )内(nèi )也(yě )。”

马(mǎ )瑞(ruì )辰(chén )通(tōng )释(shì ):“‘薄(báo )送(sòng )我(wǒ )畿(jī )’,即(jí )送(sòng )不(bú )过(guò )梱(hún )之(zhī )谓(wèi )。梱(hún )设(shè )于(yú )门(mén )中(zhōng )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《谴(qiǎn )疟(nuè )鬼(guǐ )》诗(shī ):“清(qīng )波(bō )为(wéi )裳(shang )衣(yī ),白(bái )石(shí )为(wéi )门(mén )畿(jī )。”

7.指(zhǐ )田(tián )野(yě )。

晋(jìn )潘(pān )岳(yuè )《金(jīn )谷(gǔ )集(jí )作(zuò )》诗(shī ):“何(hé )以(yǐ )叙(xù )离(lí )思(sī ),携(xié )手(shǒu )游(yóu )郊(jiāo )畿(jī )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )简(jiǎn )文(wén )帝(dì )《雉(zhì )朝(cháo )飞(fēi )操(cāo )》:“晨(chén )光(guāng )照(zhào )麦(mài )畿(jī ),平(píng )野(yě )度(dù )春(chūn )翬(huī )。”

8.西(xī )汉(hàn )末(mò ),王(wáng )莽(mǎng )改(gǎi )国(guó )号(hào )为(wéi )新(xīn )时(shí ),长(zhǎng )安(ān )西(xī )市(shì )称(chēng )“畿(jī )”。

《汉(hàn )书(shū )·食(shí )货(huò )志(zhì )上(shàng )》:“﹝莽(mǎng )﹞遂(suí )于(yú )长(zhǎng )安(ān )及(jí )五(wǔ )都(dōu )立(lì )五(wǔ )均(jūn )官(guān ),更(gèng )名(míng )长(zhǎng )安(ān )东(dōng )西(xī )市(shì )令(lìng )及(jí )洛(luò )阳(yáng )、邯(hán )郸(dān )、临(lín )甾(zāi )、宛(wǎn )、成(chéng )都(dōu )市(shì )长(zhǎng )皆(jiē )为(wéi )五(wǔ )均(jūn )司(sī )市(shì )师(shī )。东(dōng )市(shì )称(chēng )京(jīng ),西(xī )市(shì )称(chēng )畿(jī ),洛(luò )阳(yáng )称(chēng )中(zhōng ),馀(yú )四(sì )都(dōu )各(gè )用(yòng )东(dōng )西(xī )南(nán )北(běi )为(wéi )称(chēng ),皆(jiē )置(zhì )交(jiāo )易(yì )丞(chéng )五(wǔ )人(rén ),钱(qián )府(fǔ )丞(chéng )一(yī )人(rén )。”

9.唐(táng )代(dài )县(xiàn )的(de )等(děng )级(jí )名(míng )。京(jīng )城(chéng )的(de )旁(páng )邑(yì )为(wéi )畿(jī )县(xiàn )。

《通(tōng )典(diǎn )·职(zhí )官(guān )十(shí )五(wǔ )》:“大(dà )唐(táng )县(xiàn )有(yǒu )赤(chì )、畿(jī )、望(wàng )、紧(jǐn )、上(shàng )、中(zhōng )、下(xià )七(qī )等(děng )之(zhī )差(chà )。”注(zhù ):“京(jīng )都(dōu )所(suǒ )治(zhì )为(wéi )赤(chì )县(xiàn ),京(jīng )之(zhī )旁(páng )邑(yì )为(wéi )畿(jī )县(xiàn ),其(qí )馀(yú )则(zé )以(yǐ )户(hù )口(kǒu )多(duō )少(shǎo )、资(zī )地(dì )美(měi )恶(è )为(wéi )差(chà )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·地(dì )理(lǐ )志(zhì )一(yī )》:“﹝京(jīng )兆(zhào )府(fǔ )京(jīng )兆(zhào )郡(jùn )﹞领(lǐng )县(xiàn )二(èr )十(shí )。

万(wàn )年(nián ),赤(chì )。

长(zhǎng )安(ān ),赤(chì )。

咸(xián )阳(yáng ),畿(jī )。

兴(xìng )平(píng ),畿(jī )。”参(cān )见(jiàn )“畿(jī )赤(chì )”。

阅读:1530

●畿(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库