雄【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 雄

雄(xióng )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):12画(huà );

xióng

ㄒㄩㄥˊ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》羽(yǔ )弓(gōng )切(qiē ),平(píng )东(dōng ),云(yún )。〕

1.禽(qín )类(lèi )中(zhōng )能(néng )产(chǎn )生(shēng )精(jīng )细(xì )胞(bāo )的(de )。

《说(shuō )文(wén )·隹(zhuī )部(bù )》:“雄(xióng ),鸟(niǎo )父(fù )也(yě )。”

《诗(shī )·邶(bèi )风(fēng )·雄(xióng )雉(zhì )》:“雄(xióng )雉(zhì )于(yú )飞(fēi ),泄(xiè )泄(xiè )其(qí )羽(yǔ )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《琴(qín )操(cāo )·雉(zhì )朝(cháo )飞(fēi )》:“雉(zhì )之(zhī )飞(fēi ),于(yú )朝(cháo )日(rì )。群(qún )雌(cí )孤(gū )雄(xióng ),意(yì )气(qì )横(héng )出(chū )。”

2.指(zhǐ )动(dòng )植(zhí )物(wù )能(néng )产(chǎn )生(shēng )精(jīng )细(xì )胞(bāo )的(de )。

《诗(shī )·齐(qí )风(fēng )·南(nán )山(shān )》:“南(nán )山(shān )崔(cuī )崔(cuī ),雄(xióng )狐(hú )绥(suí )绥(suí )。”

宋(sòng )彭(péng )乘(chéng )《墨(mò )客(kè )挥(huī )犀(xī )》卷(juàn )五(wǔ ):“僧(sēng )悟(wù )空(kōng )在(zài )江(jiāng )外(wài )见(jiàn )一(yī )猿(yuán )坐(zuò )树(shù )杪(miǎo ),弋(yì )人(rén )伺(sì )其(qí )便(biàn )射(shè )之(zhī ),正(zhèng )中(zhōng )母(mǔ )腹(fù )。母(mǔ )呼(hū )其(qí )雄(xióng )至(zhì ),付(fù )子(zǐ )已(yǐ ),哀(āi )鸣(míng )数(shù )声(shēng ),乃(nǎi )投(tóu )箭(jiàn )堕(duò )地(dì )而(ér )死(sǐ )。”

宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《仇(chóu )池(chí )笔(bǐ )记(jì )·竹(zhú )雌(cí )雄(xióng )》:“竹(zhú )有(yǒu )雌(cí )雄(xióng )者(zhě )多(duō )笋(sǔn ),故(gù )种(zhǒng )竹(zhú )当(dāng )种(zhǒng )雌(cí )。”

明(míng )李(lǐ )时(shí )珍(zhēn )《本(běn )草(cǎo )纲(gāng )目(mù )·穀(yù )一(yī )·大(dà )麻(má )》:“有(yǒu )雌(cí )有(yǒu )雄(xióng ):雄(xióng )者(zhě )为(wéi )枲(xǐ ),雌(cí )者(zhě )为(wéi )苴(jū )。”

3.指(zhǐ )男(nán )子(zǐ )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·德(dé )充(chōng )符(fú )》:“﹝哀(āi )骀(dài )它(tā )﹞又(yòu )以(yǐ )恶(è )骇(hài )天(tiān )下(xià ),和(hé )而(ér )不(bú )唱(chàng ),知(zhī )不(bú )出(chū )乎(hū )四(sì )域(yù ),且(qiě )有(yǒu )雌(cí )雄(xióng )合(hé )乎(hū )前(qián ),是(shì )必(bì )有(yǒu )异(yì )乎(hū )人(rén )者(zhě )也(yě )。”

陈(chén )鼓(gǔ )应(yīng )今(jīn )注(zhù ):“雌(cí )雄(xióng ),指(zhǐ )妇(fù )人(rén )丈(zhàng )夫(fū )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《许(xǔ )国(guó )公(gōng )神(shén )道(dào )碑(bēi )铭(míng )》:“河(hé )流(liú )两(liǎng )壖(ruán ),盗(dào )连(lián )为(wéi )群(qún ),雄(xióng )唱(chàng )雌(cí )和(hé ),首(shǒu )尾(wěi )一(yī )身(shēn )。”

明(míng )夏(xià )完(wán )淳(chún )《狱(yù )中(zhōng )上(shàng )母(mǔ )书(shū )》:“淳(chún )死(sǐ )之(zhī )后(hòu ),新(xīn )妇(fù )遗(yí )腹(fù )得(dé )雄(xióng ),便(biàn )以(yǐ )为(wéi )家(jiā )门(mén )之(zhī )幸(xìng )。”

4.指(zhǐ )强(qiáng )有(yǒu )力(lì )者(zhě ),杰(jié )出(chū )者(zhě )。

《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )二(èr )十(shí )一(yī )年(nián )》:“齐(qí )庄(zhuāng )公(gōng )朝(cháo ),指(zhǐ )殖(zhí )绰(chāo )、郭(guō )最(zuì )曰(yuē ):‘是(shì )寡(guǎ )人(rén )之(zhī )雄(xióng )也(yě )。’”唐(táng )李(lǐ )白(bái )《送(sòng )梁(liáng )公(gōng )昌(chāng )从(cóng )信(xìn )安(ān )王(wáng )北(běi )征(zhēng )》诗(shī ):“高(gāo )谈(tán )百(bǎi )战(zhàn )术(shù ),鬱(yù )作(zuò )万(wàn )夫(fū )雄(xióng )。”

周(zhōu )恩(ēn )来(lái )《寿(shòu )冯(féng )焕(huàn )章(zhāng )先(xiān )生(shēng )六(liù )十(shí )大(dà )庆(qìng )》:“五(wǔ )原(yuán )誓(shì )师(shī )后(hòu ),又(yòu )加(jiā )以(yǐ )政(zhèng )治(zhì )训(xùn )练(liàn ),西(xī )北(běi )军(jūn )遂(suí )成(chéng )为(wéi )当(dāng )时(shí )之(zhī )雄(xióng )。”

5.指(zhǐ )强(qiáng )有(yǒu )力(lì ),杰(jié )出(chū )。

汉(hàn )刘(liú )向(xiàng )《〈战(zhàn )国(guó )策(cè )〉序(xù )》:“然(rán )当(dāng )此(cǐ )之(zhī )时(shí ),秦(qín )国(guó )最(zuì )雄(xióng ),诸(zhū )侯(hóu )方(fāng )弱(ruò )。”

元(yuán )关(guān )汉(hàn )卿(qīng )《单(dān )刀(dāo )会(huì )》第(dì )一(yī )摺(zhé ):“幸(xìng )然(rán )是(shì )天(tiān )无(wú )祸(huò ),是(shì )喒(zǎn )这(zhè )人(rén )自(zì )招(zhāo ),全(quán )不(bú )肯(kěn )施(shī )恩(ēn )布(bù )德(dé )行(háng )王(wáng )道(dào ),怎(zěn )比(bǐ )那(nà )多(duō )谋(móu )足(zú )智(zhì )雄(xióng )曹(cáo )操(cāo )。”

6.称(chēng )雄(xióng )。

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·赵(zhào )策(cè )三(sān )》:“方(fāng )今(jīn )唯(wéi )秦(qín )雄(xióng )天(tiān )下(xià )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·狄(dí )仁(rén )杰(jié )传(chuán )》:“今(jīn )阿(ā )史(shǐ )那(nà )斛(hú )瑟(sè )罗(luó ),皆(jiē )阴(yīn )山(shān )贵(guì )种(zhǒng ),代(dài )雄(xióng )沙(shā )漠(mò )。”

明(míng )宋(sòng )濂(lián )《诗(shī )冢(zhǒng )铭(míng )》:“先(xiān )生(shēng )以(yǐ )文(wén )雄(xióng )江(jiāng )东(dōng )。”

郑(zhèng )泽(zé )《夏(xià )日(rì )感(gǎn )兴(xìng )次(cì )钝(dùn )根(gēn )韵(yùn )》:“大(dà )楚(chǔ )雄(xióng )南(nán )服(fú ),势(shì )勒(lè )秦(qín )与(yǔ )齐(qí )。”

7.谓(wèi )擅(shàn )长(zhǎng )。

郭(guō )沫(mò )若(ruò )《归(guī )去(qù )来(lái )·在(zài )轰(hōng )炸(zhà )中(zhōng )来(lái )去(qù )二(èr )》:“李(lǐ )老(lǎo )雄(xióng )于(yú )谈(tán ),音(yīn )调(diào )甚(shèn )激(jī )烈(liè ),犹(yóu )有(yǒu )当(dāng )年(nián )叱(chì )吒(zhà )三(sān )军(jūn )之(zhī )概(gài )。”

8.指(zhǐ )为(wéi )首(shǒu )者(zhě ),居(jū )前(qián )列(liè )者(zhě )。

《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )十(shí )年(nián )》:“有(yǒu )夫(fū )出(chū )征(zhēng ),而(ér )丧(sàng )其(qí )雄(xióng )。”

《汉(hàn )书(shū )·东(dōng )方(fāng )朔(shuò )传(chuán )赞(zàn )》:“其(qí )滑(huá )稽(jī )之(zhī )雄(xióng )乎(hū )!”颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“雄(xióng ),谓(wèi )为(wéi )之(zhī )长(zhǎng )帅(shuài )也(yě )。”

汉(hàn )王(wáng )充(chōng )《论(lùn )衡(héng )·遭(zāo )虎(hǔ )》:“其(qí )意(yì )以(yǐ )为(wéi )功(gōng )曹(cáo )众(zhòng )吏(lì )之(zhī )率(lǜ ),虎(hǔ )亦(yì )诸(zhū )禽(qín )之(zhī )雄(xióng )也(yě )。”

9.比(bǐ )喻(yù )高(gāo )强(qiáng ),胜(shèng )利(lì )。常(cháng )与(yǔ )“雌(cí )”连(lián )用(yòng )。

《史(shǐ )记(jì )·项(xiàng )羽(yǔ )本(běn )纪(jì )》:“愿(yuàn )与(yǔ )汉(hàn )王(wáng )挑(tiāo )战(zhàn )决(jué )雌(cí )雄(xióng )。”

10.勇(yǒng )武(wǔ )。

《墨(mò )子(zǐ )·修(xiū )身(shēn )》:“雄(xióng )而(ér )不(bú )脩(yǒu )者(zhě ),其(qí )后(hòu )必(bì )惰(duò )。”

孙(sūn )诒(yí )让(ràng )间(jiān )诂(gǔ )引(yǐn )毕(bì )沅(yuán )曰(yuē ):“雄(xióng )犹(yóu )勇(yǒng )。”

三(sān )国(guó )魏(wèi )刘(liú )劭(shào )《人(rén )物(wù )志(zhì )·英(yīng )雄(xióng )》:“是(shì )故(gù )聪(cōng )明(míng )秀(xiù )出(chū )谓(wèi )之(zhī )英(yīng ),胆(dǎn )力(lì )过(guò )人(rén )谓(wèi )之(zhī )雄(xióng )。”

陈(chén )毅(yì )《三(sān )十(shí )五(wǔ )岁(suì )生(shēng )日(rì )寄(jì )怀(huái )》诗(shī ):“日(rì )搜(sōu )夜(yè )剿(jiǎo )人(rén )犹(yóu )在(zài ),万(wàn )死(sǐ )千(qiān )伤(shāng )鬼(guǐ )亦(yì )雄(xióng )。”

11.雄(xióng )壮(zhuàng );雄(xióng )伟(wěi )。

《北(běi )史(shǐ )·卢(lú )曹(cáo )传(chuán )》:“曹(cáo )身(shēn )长(zhǎng )九(jiǔ )尺(chǐ ),鬓(bìn )面(miàn )甚(shèn )雄(xióng ),臂(bì )毛(máo )逆(nì )如(rú )猪(zhū )鬣(liè ),力(lì )能(néng )拔(bá )树(shù )。”

唐(táng )刘(liú )禹(yǔ )锡(xī )《奉(fèng )送(sòng )裴(péi )司(sī )徒(tú )令(lìng )公(gōng )自(zì )东(dōng )都(dōu )留(liú )守(shǒu )再(zài )命(mìng )太(tài )原(yuán )》诗(shī ):“行(háng )色(sè )旌(jīng )旗(qí )动(dòng ),军(jūn )声(shēng )鼓(gǔ )角(jiǎo )雄(xióng )。”

元(yuán )李(lǐ )好(hǎo )古(gǔ )《张(zhāng )生(shēng )煮(zhǔ )海(hǎi )》第(dì )一(yī )摺(zhé ):“端(duān )的(de )心(xīn )聪(cōng ),那(nà )更(gèng )神(shén )功(gōng ),悲(bēi )若(ruò )鸣(míng )鸿(hóng ),切(qiē )若(ruò )寒(hán )蛩(qióng ),娇(jiāo )比(bǐ )花(huā )容(róng ),雄(xióng )似(sì )雷(léi )轰(hōng )。”

郭(guō )沫(mò )若(ruò )《颂(sòng )武(wǔ )汉(hàn )》诗(shī ):“天(tiān )堑(qiàn )通(tōng )衢(qú )我(wǒ )再(zài )来(lái ),披(pī )襟(jīn )岸(àn )帻(zé )歎(tàn )雄(xióng )哉(zāi )!”

12.刚(gāng )健(jiàn ),豪(háo )放(fàng )。

唐(táng )司(sī )空(kōng )图(tú )《二(èr )十(shí )四(sì )诗(shī )品(pǐn )·雄(xióng )浑(hún )》:“返(fǎn )虚(xū )入(rù )深(shēn ),积(jī )健(jiàn )为(wéi )雄(xióng )。”

明(míng )祁(qí )彪(biāo )佳(jiā )《远(yuǎn )山(shān )堂(táng )曲(qǔ )品(pǐn )·能(néng )品(pǐn )》:“北(běi )词(cí )之(zhī )雄(xióng ),南(nán )词(cí )之(zhī )婉(wǎn ),兼(jiān )极(jí )其(qí )致(zhì )。”

13.旺(wàng )盛(shèng );高(gāo )涨(zhǎng )。

唐(táng )薛(xuē )逢(féng )《送(sòng )封(fēng )尚(shàng )书(shū )节(jiē )制(zhì )兴(xìng )元(yuán )》诗(shī ):“大(dà )封(fēng )茅(máo )土(tǔ )镇(zhèn )裒(póu )中(zhōng ),醉(zuì )出(chū )都(dōu )门(mén )杀(shā )气(qì )雄(xióng )。”

朱(zhū )德(dé )《纪(jì )念(niàn )秋(qiū )收(shōu )起(qǐ )义(yì )》诗(shī ):“秋(qiū )收(shōu )起(qǐ )义(yì )大(dà )成(chéng )功(gōng ),亿(yì )万(wàn )农(nóng )民(mín )战(zhàn )气(qì )雄(xióng )。”

14.富(fù )有(yǒu )。

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )鲍(bào )照(zhào )《咏(yǒng )史(shǐ )》:“五(wǔ )都(dōu )矜(jīn )财(cái )雄(xióng ),三(sān )川(chuān )养(yǎng )声(shēng )利(lì )。”

清(qīng )纪(jì )昀(yún )《阅(yuè )微(wēi )草(cǎo )堂(táng )笔(bǐ )记(jì )·滦(luán )阳(yáng )消(xiāo )夏(xià )录(lù )一(yī )》:“维(wéi )华(huá )之(zhī )父(fù )雄(xióng )于(yú )赀(zī ),喜(xǐ )周(zhōu )穷(qióng )乏(fá )。”

沙(shā )汀(tīng )《困(kùn )兽(shòu )记(jì )》一(yī ):“只(zhī )要(yào )你(nǐ )票(piào )子(zǐ )雄(xióng ),你(nǐ )就(jiù )天(tiān )天(tiān )绷(bēng )阔(kuò )人(rén )也(yě )办(bàn )得(dé )到(dào )!”

15.雄(xióng )奇(qí );险(xiǎn )要(yào )。

宋(sòng )苏(sū )舜(shùn )钦(qīn )《中(zhōng )秋(qiū )松(sōng )江(jiāng )新(xīn )桥(qiáo )对(duì )月(yuè )和(hé )柳(liǔ )令(lìng )之(zhī )作(zuò )》:“地(dì )雄(xióng )景(jǐng )胜(shèng )言(yán )不(bú )尽(jìn ),但(dàn )欲(yù )追(zhuī )随(suí )乘(chéng )晓(xiǎo )风(fēng )。”

宋(sòng )陆(lù )游(yóu )《老(lǎo )学(xué )庵(ān )笔(bǐ )记(jì )》卷(juàn )十(shí ):“其(qí )墓(mù )以(yǐ )钱(qián )塘(táng )江(jiāng )为(wéi )水(shuǐ ),越(yuè )之(zhī )秦(qín )望(wàng )山(shān )为(wéi )桉(ān ),可(kě )谓(wèi )雄(xióng )矣(yǐ )。”

清(qīng )魏(wèi )源(yuán )《圣(shèng )武(wǔ )记(jì )》卷(juàn )六(liù ):“忠(zhōng )州(zhōu )左(zuǒ )右(yòu )鸟(niǎo )竹(zhú )二(èr )岭(lǐng ),羊(yáng )肠(cháng )绕(rào )曲(qǔ ),有(yǒu )一(yī )夫(fū )当(dāng )关(guān )之(zhī )雄(xióng )。”

16.犹(yóu )依(yī )恃(shì ),挟(jiā )恃(shì )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·大(dà )宗(zōng )师(shī )》:“古(gǔ )之(zhī )真(zhēn )人(rén ),不(bú )逆(nì )寡(guǎ ),不(bú )雄(xióng )成(chéng ),不(bú )谟(mó )士(shì )。”

郭(guō )象(xiàng )注(zhù ):“不(bú )恃(shì )其(qí )成(chéng )而(ér )处(chù )物(wù )先(xiān )。”

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《封(fēng )建(jiàn )论(lùn )》:“历(lì )于(yú )宣(xuān )王(wáng ),挟(jiā )中(zhōng )兴(xìng )之(zhī )德(dé ),雄(xióng )南(nán )征(zhēng )北(běi )伐(fá )之(zhī )威(wēi ),卒(zú )不(bú )能(néng )定(dìng )鲁(lǔ )侯(hóu )之(zhī )嗣(sì )。”

17.唐(táng )代(dài )州(zhōu )的(de )等(děng )级(jí )之(zhī )一(yī ),属(shǔ )第(dì )一(yī )等(děng )。

《通(tōng )典(diǎn )·职(zhí )官(guān )十(shí )五(wǔ )》:“开(kāi )元(yuán )中(zhōng )定(dìng )天(tiān )下(xià )州(zhōu )府(fǔ ),自(zì )京(jīng )都(dōu )及(jí )都(dōu )督(dū )都(dōu )护(hù )府(fǔ )之(zhī )外(wài ),以(yǐ )近(jìn )畿(jī )之(zhī )州(zhōu )为(wéi )四(sì )辅(fǔ ),其(qí )馀(yú )为(wéi )六(liù )雄(xióng )、十(shí )望(wàng )、十(shí )紧(jǐn )及(jí )上(shàng )中(zhōng )下(xià )之(zhī )差(chà )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·地(dì )理(lǐ )志(zhì )二(èr )》:“汝(rǔ )州(zhōu )临(lín )汝(rǔ )郡(jùn ),雄(xióng )。”

18.姓(xìng )。相(xiàng )传(chuán )上(shàng )古(gǔ )有(yǒu )雄(xióng )陶(táo ),舜(shùn )友(yǒu )。见(jiàn )《战(zhàn )国(guó )策(cè )·齐(qí )策(cè )四(sì )》“舜(shùn )有(yǒu )七(qī )友(yǒu )”高(gāo )诱(yòu )注(zhù )。

阅读:3562

●雄(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库