敦【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 敦

敦(dūn )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):12画(huà );

I

dūn

ㄉㄨㄣ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》都(dōu )昆(kūn )切(qiē ),平(píng )魂(hún ),端(duān )。〕

1.厚(hòu )重(zhòng );笃(dǔ )实(shí )。

《易(yì )·艮(gèn )》:“敦(dūn )艮(gèn ),吉(jí )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“敦(dūn ),厚(hòu )也(yě )……在(zài )上(shàng )能(néng )用(yòng )敦(dūn )厚(hòu )以(yǐ )自(zì )止(zhǐ ),不(bú )陷(xiàn )非(fēi )妄(wàng ),宜(yí )其(qí )吉(jí )也(yě )。”

程(chéng )颐(yí )传(chuán ):“敦(dūn ),笃(dǔ )实(shí )也(yě )。”

晋(jìn )葛(gě )洪(hóng )《抱(bào )朴(pǔ )子(zǐ )·审(shěn )举(jǔ )》:“务(wù )宽(kuān )含(hán )垢(gòu )之(zhī )政(zhèng ),可(kě )以(yǐ )莅(lì )敦(dūn )御(yù )朴(pǔ ),而(ér )不(bú )可(kě )以(yǐ )拯(zhěng )衰(shuāi )弊(bì )之(zhī )变(biàn )也(yě )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《贺(hè )留(liú )守(shǒu )侍(shì )中(zhōng )启(qǐ )》:“高(gāo )风(fēng )所(suǒ )洎(jì ),薄(báo )俗(sú )以(yǐ )敦(dūn ),。”

2.指(zhǐ )使(shǐ )敦(dūn )厚(hòu )笃(dǔ )实(shí )。

晋(jìn )陶(táo )潜(qián )《辛(xīn )丑(chǒu )岁(suì )七(qī )月(yuè )赴(fù )假(jiǎ )还(hái )江(jiāng )陵(líng )夜(yè )行(háng )涂(tú )口(kǒu )》诗(shī ):“诗(shī )书(shū )敦(dūn )宿(xiǔ )好(hǎo ),林(lín )园(yuán )无(wú )世(shì )情(qíng )。”

《元(yuán )典(diǎn )章(zhāng )·礼(lǐ )部(bù )六(liù )·孝(xiào )节(jiē )》:“义(yì )夫(fū )节(jiē )妇(fù ),旌(jīng )表(biǎo )门(mén )闾(lǘ ),本(běn )为(wéi )激(jī )厉(lì )薄(báo )俗(sú )以(yǐ )敦(dūn )风(fēng )化(huà )。”

欧(ōu )阳(yáng )予(yǔ )倩(qiàn )《屏(píng )风(fēng )后(hòu )》:“要(yào )维(wéi )持(chí )社(shè )会(huì )的(de )风(fēng )化(huà )应(yīng )当(dāng )先(xiān )敦(dūn )自(zì )己(jǐ )的(de )品(pǐn )行(háng )。”

3.恭(gōng )谨(jǐn )。参(cān )见(jiàn )“敦(dūn )授(shòu )”。

4.亲(qīn )密(mì );和(hé )睦(mù )。

银(yín )雀(què )山(shān )汉(hàn )墓(mù )竹(zhú )简(jiǎn )《孙(sūn )膑(bìn )兵(bīng )法(fǎ )·善(shàn )者(zhě )》:“故(gù )善(shàn )者(zhě )制(zhì )险(xiǎn )量(liàng )阻(zǔ ),敦(dūn )三(sān )军(jūn ),利(lì )屈(qū )伸(shēn )。”

明(míng )袁(yuán )宏(hóng )道(dào )《王(wáng )氏(shì )两(liǎng )节(jiē )妇(fù )传(chuán )》:“夫(fū )拮(jié )据(jù )勤(qín )家(jiā )、与(yǔ )夫(fū )事(shì )姑(gū )、相(xiàng )夫(fū )训(xùn )子(zǐ )敦(dūn )族(zú )之(zhī )类(lèi ),恆(héng )妇(fù )人(rén )之(zhī )有(yǒu )知(zhī )识(shí )者(zhě )皆(jiē )能(néng )之(zhī )。”

5.厚(hòu )实(shí )。

6.大(dà );多(duō );深(shēn )。

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·小(xiǎo )明(míng )武(wǔ )》:“上(shàng )困(kùn )下(xià )腾(téng ),戎(róng )迁(qiān )其(qí )野(yě ),敦(dūn )行(háng )王(wáng )法(fǎ ),济(jì )用(yòng )金(jīn )鼓(gǔ )。”

朱(zhū )右(yòu )曾(céng )校(xiào )释(shì ):“敦(dūn ),大(dà )也(yě )。”

《荀(xún )子(zǐ )·儒(rú )效(xiào )》:“知(zhī )之(zhī )而(ér )不(bú )行(háng ),虽(suī )敦(dūn )必(bì )困(kùn )。”

杨(yáng )倞(liàng )注(zhù ):“苟(gǒu )不(bú )能(néng )行(háng ),虽(suī )所(suǒ )知(zhī )多(duō )厚(hòu ),必(bì )至(zhì )困(kùn )踬(zhì )也(yě )。”

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )谢(xiè )灵(líng )运(yùn )《入(rù )彭(péng )蠡(lí )湖(hú )口(kǒu )》诗(shī ):“徒(tú )作(zuò )千(qiān )里(lǐ )曲(qǔ ),絃(xuàn )绝(jué )念(niàn )弥(mí )敦(dūn )。”

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《代(dài )书(shū )寄(jì )赵(zhào )宏(hóng )》诗(shī ):“从(cóng )来(lái )万(wàn )事(shì )固(gù )已(yǐ )拙(zhuō ),况(kuàng )乃(nǎi )病(bìng )敦(dūn )颜(yán )不(bú )少(shǎo )。”

7.盛(shèng ),茂(mào )盛(shèng )。参(cān )见(jiàn )“敦(dūn )牂(zāng )”。

8.崇(chóng )尚(shàng ),注(zhù )重(zhòng )。

《左(zuǒ )传(chuán )·僖(xī )公(gōng )二(èr )十(shí )七(qī )年(nián )》:“说(shuō )礼(lǐ )、乐(lè )而(ér )敦(dūn )《诗(shī )》《书(shū )》。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“说(shuō ),谓(wèi )爱(ài )乐(lè )之(zhī );敦(dūn ),谓(wèi )厚(hòu )重(zhòng )之(zhī )。”

晋(jìn )张(zhāng )悛(quān )《为(wéi )吴(wú )令(lìng )谢(xiè )询(xún )求(qiú )为(wéi )诸(zhū )孙(sūn )置(zhì )守(shǒu )冢(zhǒng )人(rén )表(biǎo )》:“故(gù )三(sān )王(wáng )敦(dūn )继(jì )绝(jué )之(zhī )德(dé ),《春(chūn )秋(qiū )》贵(guì )柔(róu )服(fú )之(zhī )义(yì )。”

《资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )·唐(táng )太(tài )宗(zōng )贞(zhēn )观(guān )二(èr )年(nián )》:“上(shàng )遣(qiǎn )杜(dù )如(rú )晦(huì )等(děng )谕(yù )旨(zhǐ )曰(yuē ):‘匹(pǐ )夫(fū )犹(yóu )敦(dūn )然(rán )诺(nuò ),奈(nài )何(hé )既(jì )许(xǔ )朕(zhèn )而(ér )复(fù )悔(huǐ )之(zhī )!’”胡(hú )三(sān )省(shěng )注(zhù ):“敦(dūn )然(rán )诺(nuò ),犹(yóu )重(zhòng )然(rán )诺(nuò )也(yě )。”

清(qīng )顾(gù )炎(yán )武(wǔ )《菰(gū )中(zhōng )随(suí )笔(bǐ )》:“士(shì )敦(dūn )操(cāo )尚(shàng ),乡(xiāng )耻(chǐ )轻(qīng )薄(báo )。”

孙(sūn )犁(lí )《秀(xiù )露(lù )集(jí )·读(dú )〈蒲(pú )柳(liǔ )人(rén )家(jiā )〉》:“绍(shào )棠(táng )敦(dūn )于(yú )旧(jiù )谊(yì ),每(měi )有(yǒu )新(xīn )作(zuò ),总(zǒng )是(shì )热(rè )情(qíng )告(gào )我(wǒ ),希(xī )望(wàng )看(kàn )看(kàn )。”

9.勤(qín )勉(miǎn )。

《管(guǎn )子(zǐ )·君(jūn )臣(chén )上(shàng )》:“上(shàng )惠(huì )其(qí )道(dào ),下(xià )敦(dūn )其(qí )业(yè )。”

《史(shǐ )记(jì )·蒙(méng )恬(tián )列(liè )传(chuán )》:“帝(dì )以(yǐ )高(gāo )(赵(zhào )高(gāo ))之(zhī )敦(dūn )于(yú )事(shì )也(yě ),赦(shè )之(zhī ),复(fù )其(qí )官(guān )爵(jué )。”

唐(táng )独(dú )孤(gū )及(jí )《唐(táng )故(gù )开(kāi )府(fǔ )杨(yáng )公(gōng )遗(yí )爱(ài )碑(bēi )颂(sòng )》:“人(rén )人(rén )得(dé )敦(dūn )其(qí )业(yè )而(ér )厚(hòu )其(qí )生(shēng )。”

10.劝(quàn )勉(miǎn );勉(miǎn )励(lì )。

《汉(hàn )书(shū )·扬(yáng )雄(xióng )传(chuán )上(shàng )》:“敦(dūn )众(zhòng )神(shén )使(shǐ )式(shì )道(dào )兮(xī ),奋(fèn )六(liù )经(jīng )以(yǐ )摅(shū )颂(sòng )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“敦(dūn ),勉(miǎn )也(yě )。”

宋(sòng )林(lín )逋(bū )《知(zhī )县(xiàn )李(lǐ )大(dà )博(bó )得(dé )替(tì )》诗(shī ):“弦(xián )歌(gē )敦(dūn )雅(yǎ )俗(sú ),桃(táo )李(lǐ )譪(ǎi )春(chūn )荣(róng )。”

11.督(dū )促(cù )。

《易(yì )·复(fù )》:“敦(dūn )复(fù ),无(wú )悔(huǐ )。”

高(gāo )亨(hēng )注(zhù ):“敦(dūn )本(běn )督(dū )责(zé )促(cù )迫(pò )之(zhī )义(yì )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·公(gōng )孙(sūn )丑(chǒu )下(xià )》:“前(qián )日(rì )不(bú )知(zhī )虞(yú )之(zhī )不(bú )肖(xiāo ),使(shǐ )虞(yú )敦(dūn )匠(jiàng )事(shì )。”

朱(zhū )熹(xī )集(jí )注(zhù ):“充(chōng )虞(yú ),孟(mèng )子(zǐ )弟(dì )子(zǐ ),尝(cháng )董(dǒng )治(zhì )作(zuò )棺(guān )之(zhī )事(shì )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·李(lǐ )光(guāng )弼(bì )传(chuán )》:“光(guāng )弼(bì )敦(dūn )阵(zhèn )徐(xú )行(háng ),趋(qū )东(dōng )京(jīng )。”

12.俗(sú )称(chēng )鸡(jī )去(qù )势(shì )为(wéi )“敦(dūn )”。

13.犹(yóu )顿(dùn )。把(bǎ )东(dōng )西(xī )使(shǐ )劲(jìn )地(dì )放(fàng )下(xià )。

金(jīn )董(dǒng )解(jiě )元(yuán )《西(xī )厢(xiāng )记(jì )诸(zhū )宫(gōng )调(diào )》卷(juàn )四(sì ):“自(zì )埋(mái )怨(yuàn ),自(zì )失(shī )笑(xiào ),自(zì )解(jiě )歎(tàn ),自(zì )敦(dūn )搠(shuò )。”

元(yuán )关(guān )汉(hàn )卿(qīng )《蝴(hú )蝶(dié )梦(mèng )》第(dì )四(sì )摺(zhé ):“空(kōng )教(jiāo )我(wǒ )哭(kū )啼(tí )啼(tí )自(zì )敦(dūn )自(zì )摔(shuāi ),百(bǎi )般(bān )地(dì )唤(huàn )不(bú )回(huí )来(lái )。”

《醒(xǐng )世(shì )姻(yīn )缘(yuán )传(chuán )》第(dì )七(qī )七(qī )回(huí ):“素(sù )姐(jiě )为(wéi )不(bú )叫(jiào )他(tā )往(wǎng )皇(huáng )姑(gū )寺(sì )去(qù ),从(cóng )此(cǐ )敦(dūn )葫(hú )芦(lú )挣(zhèng )马(mǎ )杓(sháo )发(fā )作(zuò )。”

14.犹(yóu )殿(diàn )。在(zài )最(zuì )后(hòu )。

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·武(wǔ )顺(shùn )》:“一(yī )卒(zú )居(jū )前(qián )曰(yuē )开(kāi ),一(yī )卒(zú )居(jū )后(hòu )曰(yuē )敦(dūn ),左(zuǒ )右(yòu )一(yī )卒(zú )曰(yuē )闾(lǘ ),四(sì )卒(zú )成(chéng )卫(wèi )曰(yuē )伯(bó )。”

卢(lú )文(wén )弨(chāo )注(zhù ):“敦(dūn ),犹(yóu )殿(diàn )。军(jūn )后(hòu )曰(yuē )殿(diàn )。”

15.姓(xìng )。

春(chūn )秋(qiū )时(shí )卫(wèi )有(yǒu )敦(dūn )洽(qià )。

II

duī

ㄉㄨㄟ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》都(dōu )回(huí )切(qiē ),平(píng )灰(huī ),端(duān )。〕

1.治(zhì )理(lǐ ),管(guǎn )理(lǐ )。

《诗(shī )·鲁(lǔ )颂(sòng )·閟(bì )宫(gōng )》:“敦(dūn )商(shāng )之(zhī )旅(lǚ ),克(kè )咸(xián )厥(jué )功(gōng )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“敦(dūn ),治(zhì );旅(lǚ ),众(zhòng )……武(wǔ )王(wáng )克(kè )殷(yīn )而(ér )治(zhì )商(shāng )之(zhī )臣(chén )民(mín )。”

2.投(tóu )掷(zhì );捶(chuí )击(jī )。

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·兵(bīng )略(luè )训(xùn )》:“敦(dūn )六(liù )博(bó ),投(tóu )高(gāo )壶(hú )。”

刘(liú )文(wén )典(diǎn )集(jí )解(jiě )引(yǐn )王(wáng )念(niàn )孙(sūn )曰(yuē ):“敦(dūn ),亦(yì )投(tóu )也(yě )。敦(dūn ),音(yīn )都(dōu )回(huí )反(fǎn )。”

元(yuán )关(guān )汉(hàn )卿(qīng )《哭(kū )存(cún )孝(xiào )》第(dì )二(èr )摺(zhé ):“词(cí )未(wèi )尽(jìn )将(jiāng )他(tā )来(lái )骂(mà ),口(kǒu )未(wèi )落(luò )便(biàn )拳(quán )敦(dūn )。”

3.独(dú )处(chù )貌(mào )。

《诗(shī )·豳(bīn )风(fēng )·东(dōng )山(shān )》:“敦(dūn )彼(bǐ )独(dú )宿(xiǔ ),亦(yì )在(zài )车(chē )下(xià )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“敦(dūn )敦(dūn )然(rán )独(dú )宿(xiǔ )于(yú )车(chē )下(xià )。”

朱(zhū )熹(xī )集(jí )传(chuán ):“敦(dūn ),独(dú )处(chù )不(bú )移(yí )之(zhī )貌(mào )。”

4.比(bǐ )试(shì )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·说(shuō )剑(jiàn )》:“王(wáng )曰(yuē ):‘今(jīn )日(rì )试(shì )使(shǐ )士(shì )敦(dūn )剑(jiàn )。’”郭(guō )庆(qìng )藩(fān )集(jí )释(shì )引(yǐn )郭(guō )嵩(sōng )焘(tāo )曰(yuē ):“敦(dūn )剑(jiàn )即(jí )治(zhì )剑(jiàn )之(zhī )意(yì )。

《说(shuō )文(wén )》:‘敦(dūn ),怒(nù )也(yě );一(yī )曰(yuē ),谁(shuí )何(hé )也(yě )。’谁(shuí )何(hé )犹(yóu )言(yán )莫(mò )我(wǒ )何(hé )。亦(yì )即(jí )两(liǎng )相(xiàng )比(bǐ )较(jiào )之(zhī )意(yì )。”

III

duì

ㄉㄨㄟˋ

〔《集(jí )韵(yùn )》都(dōu )内(nèi )切(qiē ),去(qù )队(duì ),端(duān )。〕

1.古(gǔ )代(dài )食(shí )器(qì )。用(yòng )以(yǐ )盛(shèng )黍(shǔ )、稷(jì )、稻(dào )、粱(liáng )等(děng )。形(xíng )状(zhuàng )较(jiào )多(duō )。一(yī )般(bān )为(wéi )三(sān )短(duǎn )足(zú ),圆(yuán )腹(fù ),二(èr )环(huán )耳(ěr ),有(yǒu )盖(gài )。圈(quān )足(zú )的(de )敦(dūn ),盖(gài )上(shàng )多(duō )有(yǒu )提(tí )柄(bǐng )。流(liú )行(háng )于(yú )春(chūn )秋(qiū )战(zhàn )国(guó )时(shí )期(qī )。

《礼(lǐ )记(jì )·明(míng )堂(táng )位(wèi )》:“有(yǒu )虞(yú )氏(shì )之(zhī )两(liǎng )敦(dūn ),夏(xià )后(hòu )氏(shì )之(zhī )四(sì )连(lián )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“皆(jiē )黍(shǔ )稷(jì )器(qì )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“敦(dūn )音(yīn )对(duì ),又(yòu )都(dōu )雷(léi )反(fǎn )。”

《仪(yí )礼(lǐ )·士(shì )丧(sàng )礼(lǐ )》:“敦(dūn )启(qǐ )会(huì )面(miàn )足(zú ),序(xù )出(chū )如(rú )入(rù )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“敦(dūn )有(yǒu )足(zú ),则(zé )敦(dūn )之(zhī )形(xíng )如(rú )今(jīn )酒(jiǔ )敦(dūn )。”

《隋(suí )书(shū )·礼(lǐ )仪(yí )志(zhì )二(èr )》:“荐(jiàn )粢(zī )盛(shèng )为(wéi )六(liù )饭(fàn ):粳(jīng )以(yǐ )敦(dūn ),稻(dào )以(yǐ )牟(móu ),黄(huáng )粱(liáng )以(yǐ )簠(fǔ ),白(bái )粱(liáng )以(yǐ )簋(guǐ ),黍(shǔ )以(yǐ )瑚(hú ),粢(zī )以(yǐ )琏(liǎn )。”

清(qīng )方(fāng )薰(xūn )《山(shān )静(jìng )居(jū )诗(shī )话(huà )》:“敦(dūn )罗(luó )槃(pán )列(liè ),豆(dòu )进(jìn )笾(biān )加(jiā )。”

2.指(zhǐ )形(xíng )制(zhì )较(jiào )大(dà )的(de )酒(jiǔ )器(qì )。

元(yuán )关(guān )汉(hàn )卿(qīng )《五(wǔ )侯(hóu )宴(yàn )》第(dì )三(sān )摺(zhé ):“萝(luó )卜(bo )蘸(zhàn )生(shēng )酱(jiàng ),村(cūn )酒(jiǔ )大(dà )碗(wǎn )敦(dūn )。唱(chàng )会(huì )花(huā )桑(sāng )树(shù ),吃(chī )的(de )醉(zuì )醺(xūn )醺(xūn )。”

3.通(tōng )“憝(duì )”。怨(yuàn )恨(hèn ),怨(yuàn )怒(nù )。

《荀(xún )子(zǐ )·议(yì )兵(bīng )》:“有(yǒu )离(lí )俗(sú )不(bú )顺(shùn )其(qí )上(shàng ),则(zé )百(bǎi )姓(xìng )莫(mò )不(bú )敦(dūn )恶(è ),莫(mò )不(bú )毒(dú )孽(niè )。”

王(wáng )先(xiān )谦(qiān )集(jí )解(jiě )引(yǐn )王(wáng )念(niàn )孙(sūn )曰(yuē ):“《说(shuō )文(wén )》:‘憝(duì ),怨(yuàn )也(yě )。’《广(guǎng )雅(yǎ )》:‘憝(duì ),恶(è )也(yě )。’……本(běn )篇(piān )之(zhī )敦(dūn )恶(è )与(yǔ )毒(dú )孽(niè )对(duì )文(wén ),《礼(lǐ )论(lùn )篇(piān )》之(zhī )敦(dūn )恶(è )与(yǔ )喜(xǐ )乐(lè )哀(āi )痛(tòng )对(duì )文(wén ),则(zé )敦(dūn )不(bú )得(dé )训(xùn )为(wéi )厚(hòu ),亦(yì )不(bú )得(dé )读(dú )为(wéi )困(kùn )顿(dùn )之(zhī )顿(dùn )也(yě )。

卢(lú )引(yǐn )《方(fāng )言(yán )》:‘谆(zhūn ),憎(zēng )所(suǒ )疾(jí )也(yě )。

宋(sòng )鲁(lǔ )凡(fán )相(xiàng )恶(è )谓(wèi )之(zhī )谆(zhūn )憎(zēng )。’谆(zhūn )与(yǔ )敦(dūn )亦(yì )声(shēng )之(zhī )转(zhuǎn )。”

明(míng )冯(féng )惟(wéi )敏(mǐn )《折(shé )桂(guì )令(lìng )·嘲(cháo )友(yǒu )人(rén )下(xià )第(dì )乘(chéng )独(dú )轮(lún )车(chē )》曲(qǔ )之(zhī )一(yī ):“踡(juǎn )的(de )个(gè )腿(tuǐ )偎(wēi )腮(sāi )软(ruǎn )瘫(tān )做(zuò )一(yī )朵(duǒ ),敦(dūn )的(de )个(gè )手(shǒu )搥(duī )胸(xiōng )世(shì )不(bú )得(dé )通(tōng )活(huó )。”

IV

dùn

ㄉㄨㄣˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》都(dōu )困(kùn )切(qiē ),去(qù )慁(hùn ),端(duān )。〕

1.竖(shù )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·列(liè )御(yù )寇(kòu )》:“伯(bó )昏(hūn )瞀(mào )人(rén )北(běi )面(miàn )而(ér )立(lì ),敦(dūn )杖(zhàng )蹙(cù )之(zhī )乎(hū )颐(yí )。”

成(chéng )玄(xuán )英(yīng )疏(shū ):“敦(dūn ),竖(shù )也(yě ),以(yǐ )杖(zhàng )柱(zhù )颐(yí )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“敦(dūn ),音(yīn )顿(dùn )。

司(sī )马(mǎ )云(yún ):‘竖(shù )也(yě )’。”

2.同(tóng )“墩(dūn )”。土(tǔ )堆(duī )。

《文(wén )选(xuǎn )·班(bān )固(gù )〈答(dá )宾(bīn )戏(xì )〉》:“今(jīn )吾(wú )子(zǐ )处(chù )皇(huáng )代(dài )而(ér )论(lùn )战(zhàn )国(guó ),曜(yào )所(suǒ )闻(wén )而(ér )疑(yí )所(suǒ )觌(dí ),欲(yù )从(cóng )堥(máo )敦(dūn )而(ér )度(dù )高(gāo )乎(hū )泰(tài )山(shān ),怀(huái )氿(guǐ )滥(làn )而(ér )测(cè )深(shēn )乎(hū )重(zhòng )渊(yuān ),亦(yì )未(wèi )至(zhì )也(yě )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù ):“敦(dūn )音(yīn )顿(dùn ),顿(dùn )丘(qiū )也(yě )。

服(fú )虔(qián )曰(yuē ):‘敦(dūn ),音(yīn )顿(dùn ),顿(dùn )丘(qiū )也(yě )。’应(yīng )劭(shào )曰(yuē ):‘《尔(ěr )雅(yǎ )》曰(yuē ):前(qián )高(gāo ),堥(máo )丘(qiū );如(rú )覆(fù )敦(dūn )者(zhě ),敦(dūn )丘(qiū )。’”李(lǐ )周(zhōu )翰(hàn )注(zhù ):“堥(máo )、敦(dūn ),小(xiǎo )丘(qiū )也(yě )。”

3.指(zhǐ )形(xíng )状(zhuàng )似(sì )土(tǔ )堆(duī )的(de )东(dōng )西(xī )。

元(yuán )关(guān )汉(hàn )卿(qīng )《五(wǔ )侯(hóu )宴(yàn )》第(dì )三(sān )摺(zhé ):“舞(wǔ )会(huì )村(cūn )田(tián )乐(lè ),困(kùn )来(lái )坐(zuò )草(cǎo )敦(dūn )。”

V

dùn

ㄉㄨㄣˋ

〔《集(jí )韵(yùn )》杜(dù )本(běn )切(qiē ),上(shàng )溷(hùn ),定(dìng )。〕

见(jiàn )“浑(hún )敦(dūn )”、“敦(dūn )然(rán )”。

VI

tún

ㄊㄨㄣˊ

〔《集(jí )韵(yùn )》徒(tú )浑(hún )切(qiē ),平(píng )魂(hún ),定(dìng )。〕

通(tōng )“屯(tún )”。

1.布(bù )陈(chén ),屯(tún )聚(jù )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·常(cháng )武(wǔ )》:“铺(pù )敦(dūn )淮(huái )濆(pēn ),仍(réng )执(zhí )丑(chǒu )虏(lǔ )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“敦(dūn ),当(dāng )作(zuò )屯(tún )……陈(chén )屯(tún )其(qí )兵(bīng )于(yú )淮(huái )水(shuǐ )大(dà )防(fáng )之(zhī )上(shàng )以(yǐ )临(lín )敌(dí )。”

《汉(hàn )书(shū )·礼(lǐ )乐(lè )志(zhì )》:“神(shén )之(zhī )斿(yóu ),过(guò )天(tiān )门(mén ),车(chē )千(qiān )乘(chéng ),敦(dūn )昆(kūn )仑(lún )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“敦(dūn )读(dú )曰(yuē )屯(tún )。屯(tún ),聚(jù )也(yě )。”

汉(hàn )袁(yuán )康(kāng )《越(yuè )绝(jué )书(shū )·外(wài )传(chuán )记(jì )越(yuè )地(dì )传(chuán )》:“浙(zhè )江(jiāng )南(nán )路(lù )西(xī )城(chéng )者(zhě ),范(fàn )蠡(lí )敦(dūn )兵(bīng )城(chéng )也(yě )。”

2.古(gǔ )时(shí )军(jūn )伍(wǔ )编(biān )制(zhì )单(dān )位(wèi )。参(cān )见(jiàn )“敦(dūn )长(zhǎng )”。

VII

tuán

ㄊㄨㄢˊ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》度(dù )官(guān )切(qiē ),平(píng )桓(huán ),定(dìng )。〕

1.聚(jù )拢(lǒng )貌(mào )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·行(háng )苇(wěi )》:“敦(dūn )彼(bǐ )行(háng )苇(wěi ),牛(niú )羊(yáng )勿(wù )践(jiàn )履(lǚ )。”

毛(máo )传(chuán ):“敦(dūn ),聚(jù )貌(mào )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“《周(zhōu )礼(lǐ )》以(yǐ )苇(wěi )好(hǎo )丛(cóng )生(shēng )而(ér )谓(wèi )之(zhī )丛(cóng )物(wù ),故(gù )言(yán )‘敦(dūn ),聚(jù )貌(mào )。’”

2.谓(wèi )聚(jù )拢(lǒng )。

宋(sòng )王(wáng )禹(yǔ )偁(chēng )《酬(chóu )种(zhǒng )放(fàng )徵(zhēng )君(jūn )》诗(shī ):“人(rén )传(chuán )到(dào )迁(qiān )客(kè ),面(miàn )目(mù )敦(dūn )惭(cán )怍(zuò )。”

3.通(tōng )“团(tuán )”。圆(yuán )形(xíng )。参(cān )见(jiàn )“敦(dūn )瓜(guā )”。

VIII

diāo

ㄉ〡ㄠ

〔《集(jí )韵(yùn )》丁(dīng )聊(liáo )切(qiē ),平(píng )萧(xiāo ),端(duān )。〕

通(tōng )“凋(diāo )”。

凋(diāo )画(huà ),文(wén )饰(shì )。参(cān )见(jiàn )“敦(dūn )弓(gōng )”、“敦(dūn )琢(zhuó )”。

IX

dào

ㄉㄠˋ

〔《集(jí )韵(yùn )》大(dà )到(dào )切(qiē ),去(qù )号(hào ),定(dìng )。〕

覆(fù )盖(gài )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·春(chūn )官(guān )·司(sī )几(jǐ )筵(yàn )》:“每(měi )敦(dūn )一(yī )几(jǐ )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“敦(dūn ),读(dú )曰(yuē )焘(tāo )。焘(tāo ),覆(fù )也(yě )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“敦(dūn )音(yīn )道(dào )。”

阅读:2805

●敦(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库