蹠【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 蹠

蹠(zhí )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):18画(huà );

(蹠(zhí ),跖(zhí ))

zhí

ㄓˊ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》之(zhī )石(shí )切(qiē ),入(rù )昔(xī ),章(zhāng )。〕

亦(yì )作(zuò )“跖(zhí )”。

1.足(zú )跟(gēn );脚(jiǎo )掌(zhǎng )。

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·楚(chǔ )策(cè )一(yī )》:“上(shàng )峥(zhēng )山(shān ),踰(yáo )深(shēn )谿(jī ),蹠(zhí )穿(chuān )膝(xī )暴(bào ),七(qī )日(rì )而(ér )薄(báo )秦(qín )王(wáng )之(zhī )朝(cháo )。”

鲍(bào )彪(biāo )注(zhù ):“蹠(zhí ),足(zú )下(xià )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·用(yòng )众(zhòng )》:“善(shàn )学(xué )者(zhě )若(ruò )齐(qí )王(wáng )之(zhī )食(shí )鸡(jī )也(yě ),必(bì )食(shí )其(qí )跖(zhí )数(shù )千(qiān )而(ér )后(hòu )足(zú )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“跖(zhí ),鸡(jī )足(zú )踵(zhǒng )。”

汉(hàn )张(zhāng )衡(héng )《西(xī )京(jīng )赋(fù )》:“巨(jù )灵(líng )贔(bì )屭(xiè ),高(gāo )掌(zhǎng )远(yuǎn )蹠(zhí ),以(yǐ )流(liú )河(hé )曲(qǔ ),厥(jué )迹(jì )犹(yóu )存(cún )。”

晋(jìn )张(zhāng )协(xié )《七(qī )命(mìng )》:“封(fēng )熊(xióng )之(zhī )蹯(fán ),翰(hàn )音(yīn )之(zhī )跖(zhí )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·事(shì )类(lèi )》:“狐(hú )腋(yè )非(fēi )一(yī )皮(pí )能(néng )温(wēn ),鸡(jī )蹠(zhí )必(bì )数(shù )千(qiān )而(ér )饱(bǎo )矣(yǐ )。”

清(qīng )顾(gù )炎(yán )武(wǔ )《旅(lǚ )中(zhōng )》诗(shī ):“蹠(zhí )穿(chuān )山(shān )更(gèng )险(xiǎn ),船(chuán )破(pò )浪(làng )犹(yóu )横(héng )。”

清(qīng )曹(cáo )寅(yín )《药(yào )后(hòu )除(chú )食(shí )忌(jì )谢(xiè )方(fāng )南(nán )董(dǒng )馈(kuì )鮓(zhǎ )鸡(jī )二(èr )品(pǐn )》诗(shī ):“百(bǎi )嗜(shì )不(bú )如(rú )双(shuāng )跖(zhí )美(měi ),频(pín )年(nián )自(zì )愧(kuì )一(yī )坩(gān )虚(xū )。”

2.腿(tuǐ )脚(jiǎo )。

《素(sù )问(wèn )·通(tōng )评(píng )虚(xū )实(shí )论(lùn )》:“蹠(zhí )跛(bǒ ),寒(hán )风(fēng )湿(shī )之(zhī )病(bìng )也(yě )。”

王(wáng )冰(bīng )注(zhù ):“湿(shī )胜(shèng )于(yú )足(zú )则(zé )筋(jīn )不(bú )利(lì ),寒(hán )胜(shèng )于(yú )足(zú )则(zé )挛(luán )急(jí )……故(gù )足(zú )跛(bǒ )而(ér )不(bú )可(kě )履(lǚ )也(yě )。”

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·氾(fán )论(lùn )训(xùn )》:“体(tǐ )大(dà )者(zhě )节(jiē )疏(shū ),蹠(zhí )距(jù )者(zhě )举(jǔ )远(yuǎn )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“蹠(zhí ),足(zú )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《祭(jì )河(hé )南(nán )张(zhāng )员(yuán )外(wài )文(wén )》:“夜(yè )息(xī )南(nán )山(shān ),同(tóng )卧(wò )一(yī )席(xí )。守(shǒu )隶(lì )防(fáng )夫(fū ),觝(zhǐ )顶(dǐng )交(jiāo )跖(zhí )。”

3.踩(cǎi );践(jiàn )踏(tà )。

《楚(chǔ )辞(cí )·九(jiǔ )章(zhāng )·哀(āi )郢(yǐng )》:“心(xīn )婵(chán )媛(yuán )而(ér )伤(shāng )怀(huái )兮(xī ),眇(miǎo )不(bú )知(zhī )其(qí )所(suǒ )蹠(zhí )。”

王(wáng )逸(yì )注(zhù ):“蹠(zhí ),践(jiàn )也(yě )。”

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·齐(qí )俗(sú )训(xùn )》:“故(gù )伊(yī )尹(yǐn )之(zhī )兴(xìng )土(tǔ )功(gōng )也(yě ),脩(yǒu )胫(jìng )者(zhě )使(shǐ )之(zhī )跖(zhí )钁(jué ),强(qiáng )嵴(jí )者(zhě )使(shǐ )之(zhī )负(fù )土(tǔ )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“长(zhǎng )胫(jìng )以(yǐ )蹋(tà )插(chā )者(zhě ),使(shǐ )入(rù )深(shēn )。”

《史(shǐ )记(jì )·苏(sū )秦(qín )列(liè )传(chuán )》:“以(yǐ )韩(hán )卒(zú )之(zhī )勇(yǒng ),被(bèi )坚(jiān )甲(jiǎ ),蹠(zhí )劲(jìn )弩(nǔ ),带(dài )利(lì )剑(jiàn ),一(yī )人(rén )当(dāng )百(bǎi ),不(bú )足(zú )言(yán )也(yě )。”

《古(gǔ )文(wén )苑(yuàn )·刘(liú )歆(xīn )〈遂(suí )初(chū )赋(fù )〉》:“蹠(zhí )三(sān )台(tái )而(ér )上(shàng )征(zhēng )兮(xī ),入(rù )北(běi )辰(chén )之(zhī )紫(zǐ )宫(gōng )。”

章(zhāng )樵(qiáo )注(zhù ):“蹠(zhí ),践(jiàn )也(yě )。”

4.用(yòng )以(yǐ )表(biǎo )示(shì )乘(chéng ),登(dēng )。

汉(hàn )王(wáng )逸(yì )《九(jiǔ )思(sī )·伤(shāng )时(shí )》:“放(fàng )余(yú )辔(pèi )兮(xī )策(cè )驷(sì ),忽(hū )飙(biāo )腾(téng )兮(xī )浮(fú )云(yún )。蹠(zhí )飞(fēi )杭(háng )兮(xī )越(yuè )海(hǎi ),从(cóng )安(ān )期(qī )兮(xī )蓬(péng )莱(lái )。”

5.跳(tiào )跃(yuè )。

《汉(hàn )书(shū )·扬(yáng )雄(xióng )传(chuán )上(shàng )》:“秦(qín )神(shén )下(xià )讋(zhé ),跖(zhí )魂(hún )负(fù )沴(lì )。”

王(wáng )先(xiān )谦(qiān )补(bǔ )注(zhù ):“跖(zhí )与(yǔ )蹠(zhí )同(tóng )字(zì )。

《说(shuō )文(wén )》‘楚(chǔ )人(rén )谓(wèi )跳(tiào )跃(yuè )曰(yuē )蹠(zhí )。’言(yán )秦(qín )神(shén )讋(zhé )惧(jù )其(qí )灵(líng )魂(hún )跳(tiào )跃(yuè )远(yuǎn )避(bì )而(ér )负(fù )倚(yǐ )坻(dǐ )岸(àn )也(yě )。”

6.往(wǎng );到(dào )达(dá )。

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·原(yuán )道(dào )训(xùn )》:“自(zì )无(wú )蹠(zhí )有(yǒu ),自(zì )有(yǒu )蹠(zhí )无(wú ),而(ér )以(yǐ )衰(shuāi )贱(jiàn )兮(xī )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“蹠(zhí ),适(shì )也(yě )。”

7.愿(yuàn )。

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·缪(miù )称(chēng )训(xùn )》:“凿(záo )地(dì )漂(piāo )池(chí ),非(fēi )止(zhǐ )以(yǐ )劳(láo )苦(kǔ )民(mín )也(yě ),各(gè )从(cóng )其(qí )蹠(zhí )而(ér )乱(luàn )生(shēng )焉(yān )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“蹠(zhí ),愿(yuàn )也(yě )。”

8.耸(sǒng )立(lì )。

明(míng )汤(tāng )显(xiǎn )祖(zǔ )《大(dà )司(sī )马(mǎ )新(xīn )城(chéng )王(wáng )公(gōng )祖(zǔ )德(dé )赋(fù )序(xù )》:“最(zuì )后(hòu ),蛮(mán )乃(nǎi )献(xiàn )其(qí )大(dà )木(mù )千(qiān )章(zhāng )。皆(jiē )悬(xuán )崖(yá )蹠(zhí )石(shí ),熟(shú )视(shì )而(ér )不(bú )可(kě )出(chū )。众(zhòng )咸(xián )忧(yōu )之(zhī )。”徐(xú )铸(zhù )成(chéng )《报(bào )海(hǎi )旧(jiù )闻(wén )》二(èr ):“他(tā )们(men )对(duì )于(yú )由(yóu )‘五(wǔ )四(sì )’掀(xiān )起(qǐ )的(de )新(xīn )文(wén )化(huà )运(yùn )动(dòng )、新(xīn )思(sī )潮(cháo )、白(bái )话(huà )文(wén )、反(fǎn )封(fēng )建(jiàn )等(děng )等(děng ),是(shì )立(lì )于(yú )对(duì )蹠(zhí )地(dì )位(wèi )的(de )。”

9.古(gǔ )人(rén )名(míng )。指(zhǐ )盗(dào )跖(zhí )。

《孟(mèng )子(zǐ )·尽(jìn )心(xīn )上(shàng )》:“鸡(jī )鸣(míng )而(ér )起(qǐ ),孳(zī )孳(zī )为(wéi )利(lì )者(zhě ),蹠(zhí )之(zhī )徒(tú )也(yě )。欲(yù )知(zhī )舜(shùn )与(yǔ )蹠(zhí )之(zhī )分(fèn ),无(wú )他(tā ),利(lì )与(yǔ )善(shàn )之(zhī )间(jiān )也(yě )。”

《庄(zhuāng )子(zǐ )·胠(qū )箧(qiè )》:“故(gù )盗(dào )跖(zhí )之(zhī )徒(tú ),问(wèn )于(yú )跖(zhí )曰(yuē ):‘盗(dào )亦(yì )有(yǒu )道(dào )乎(hū )?’”

《史(shǐ )记(jì )·伯(bó )夷(yí )列(liè )传(chuán )》:“盗(dào )蹠(zhí )日(rì )杀(shā )不(bú )辜(gū ),肝(gān )人(rén )之(zhī )肉(ròu ),暴(bào )戾(lì )恣(zì )睢(suī )。”

司(sī )马(mǎ )贞(zhēn )索(suǒ )隐(yǐn ):“‘蹠(zhí )’及(jí )注(zhù )作(zuò )‘跖(zhí )’,并(bìng )音(yīn )之(zhī )石(shí )反(fǎn )。”

晋(jìn )干(gàn )宝(bǎo )《〈晋(jìn )纪(jì )〉总(zǒng )论(lùn )》:“朝(cháo )为(wéi )伊(yī )周(zhōu ),夕(xī )为(wéi )桀(jié )跖(zhí )。”

清(qīng )曾(céng )国(guó )藩(fān )《陈(chén )岱(dài )云(yún )妻(qī )易(yì )安(ān )人(rén )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“天(tiān )之(zhī )所(suǒ )陨(yǔn )非(fēi )人(rén )尸(shī ),跖(zhí )修(xiū )渊(yuān )短(duǎn )谁(shuí )敢(gǎn )訾(zī )?”

10.后(hòu )泛(fàn )指(zhǐ )强(qiáng )盗(dào )。

唐(táng )高(gāo )彦(yàn )休(xiū )《唐(táng )阙(què )史(shǐ )·杨(yáng )尚(shàng )书(shū )补(bǔ )吏(lì )》:“有(yǒu )夕(xī )道(dào )于(yú )丛(cóng )林(lín )间(jiān )者(zhě ),聆(líng )群(qún )跖(zhí )评(píng )窃(qiè )贿(huì )之(zhī )数(shù ),且(qiě )曰(yuē ):人(rén )六(liù )匹(pǐ )则(zé )长(zhǎng )五(wǔ )匹(pǐ ),人(rén )七(qī )匹(pǐ )则(zé )短(duǎn )八(bā )匹(pǐ )。不(bú )知(zhī )几(jǐ )人(rén )复(fù )几(jǐ )匹(pǐ )?”宋(sòng )汪(wāng )元(yuán )量(liàng )《万(wàn )州(zhōu )》诗(shī ):“四(sì )面(miàn )青(qīng )山(shān )藏(cáng )白(bái )跖(zhí ),万(wàn )州(zhōu )城(chéng )下(xià )草(cǎo )连(lián )天(tiān )。”

阅读:2225

●蹠(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库