比【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 比

比(bǐ )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):4画(huà );

I

b·

ㄅ〡ˇ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》卑(bēi )履(lǚ )切(qiē ),上(shàng )旨(zhǐ ),帮(bāng )。〕

〔《广(guǎng )韵(yùn )》毗(pí )至(zhì )切(qiē ),去(qù )至(zhì ),并(bìng )。〕

〔《广(guǎng )韵(yùn )》必(bì )至(zhì )切(qiē ),去(qù )至(zhì ),帮(bāng )。〕

〔《广(guǎng )韵(yùn )》毗(pí )必(bì )切(qiē ),入(rù )质(zhì ),并(bìng )。〕

〔《广(guǎng )韵(yùn )》房(fáng )脂(zhī )切(qiē ),平(píng )脂(zhī ),并(bìng )。〕

1.亲(qīn )近(jìn );和(hé )睦(mù )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·皇(huáng )矣(yǐ )》:“王(wáng )此(cǐ )大(dà )邦(bāng ),克(kè )顺(shùn )克(kè )比(bǐ )。”

朱(zhū )熹(xī )集(jí )传(chuán ):“比(bǐ ),上(shàng )下(xià )相(xiàng )亲(qīn )也(yě )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·僖(xī )公(gōng )二(èr )十(shí )二(èr )年(nián )》:“《诗(shī )》曰(yuē ):‘协(xié )比(bǐ )其(qí )邻(lín ),昏(hūn )姻(yīn )孔(kǒng )云(yún )。’吾(wú )兄(xiōng )弟(dì )之(zhī )不(bú )协(xié ),焉(yān )能(néng )怨(yuàn )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )不(bú )睦(mù )?”

《三(sān )国(guó )演(yǎn )义(yì )》第(dì )十(shí )一(yī )回(huí ):“某(mǒu )太(tài )史(shǐ )慈(cí )……与(yǔ )孔(kǒng )融(róng )亲(qīn )非(fēi )骨(gǔ )肉(ròu ),比(bǐ )非(fēi )乡(xiāng )党(dǎng ),特(tè )以(yǐ )气(qì )谊(yì )相(xiàng )投(tóu ),有(yǒu )分(fèn )忧(yōu )共(gòng )患(huàn )之(zhī )意(yì )。”

2.勾(gōu )结(jié )。

《礼(lǐ )记(jì )·缁(zī )衣(yī )》:“大(dà )臣(chén )不(bú )治(zhì )而(ér )迩(ěr )臣(chén )比(bǐ )矣(yǐ )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“比(bǐ ),私(sī )相(xiàng )亲(qīn )也(yě )。”

《论(lùn )语(yǔ )·为(wéi )政(zhèng )》:“君(jūn )子(zǐ )周(zhōu )而(ér )不(bú )比(bǐ ),小(xiǎo )人(rén )比(bǐ )而(ér )不(bú )周(zhōu )。”

朱(zhū )熹(xī )集(jí )注(zhù ):“比(bǐ ),偏(piān )党(dǎng )也(yě )。”

《三(sān )国(guó )志(zhì )·魏(wèi )志(zhì )·袁(yuán )绍(shào )传(chuán )》:“审(shěn )配(pèi )、逢(féng )纪(jì )与(yǔ )辛(xīn )评(píng )、郭(guō )图(tú )争(zhēng )权(quán )。

配(pèi )纪(jì )与(yǔ )尚(shàng )比(bǐ ),评(píng )图(tú )与(yǔ )谭(tán )比(bǐ )。”

《明(míng )史(shǐ )·徐(xú )学(xué )诗(shī )传(chuán )》:“内(nèi )结(jié )权(quán )贵(guì ),外(wài )比(bǐ )群(qún )小(xiǎo )。”

3.顺(shùn )从(cóng );附(fù )从(cóng )。

《荀(xún )子(zǐ )·儒(rú )效(xiào )》:“先(xiān )王(wáng )之(zhī )道(dào ),仁(rén )人(rén )隆(lóng )也(yě ),比(bǐ )中(zhōng )而(ér )行(háng )之(zhī )。”

王(wáng )念(niàn )孙(sūn )《读(dú )书(shū )杂(zá )志(zhì )·荀(xún )子(zǐ )二(èr )》:“比(bǐ ),顺(shùn )也(yě ),从(cóng )也(yě )。”

《朱(zhū )子(zǐ )语(yǔ )类(lèi )》卷(juàn )五(wǔ )三(sān ):“伊(yī )川(chuān )《易(yì )传(chuán )·比(bǐ )·彖(tuàn )辞(cí )》有(yǒu )云(yún ):‘以(yǐ )圣(shèng )人(rén )之(zhī )心(xīn )言(yán )之(zhī ),固(gù )至(zhì )诚(chéng )以(yǐ )求(qiú )天(tiān )下(xià )之(zhī )比(bǐ ),以(yǐ )安(ān )民(mín )也(yě );以(yǐ )后(hòu )王(wáng )之(zhī )私(sī )言(yán )之(zhī ),不(bú )求(qiú )下(xià )民(mín )之(zhī )附(fù ),则(zé )危(wēi )亡(wáng )至(zhì )矣(yǐ )。’”

4.辅(fǔ )助(zhù )。

《易(yì )·比(bǐ )》:“比(bǐ ),辅(fǔ )也(yě )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“比(bǐ )者(zhě ),人(rén )来(lái )相(xiàng )辅(fǔ )助(zhù )也(yě )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )二(èr )十(shí )六(liù )年(nián )》:“晋(jìn )人(rén )将(jiāng )与(yǔ )之(zhī )县(xiàn ),以(yǐ )比(bǐ )叔(shū )向(xiàng )。”

俞(yú )樾(yuè )《群(qún )经(jīng )平(píng )议(yì )·左(zuǒ )传(chuán )二(èr )》:“‘以(yǐ )比(bǐ )叔(shū )向(xiàng )’者(zhě ),以(yǐ )辅(fǔ )叔(shū )向(xiàng )也(yě )。”

《文(wén )选(xuǎn )·陆(lù )机(jī )〈文(wén )赋(fù )〉》:“或(huò )辞(cí )害(hài )而(ér )理(lǐ )比(bǐ ),或(huò )言(yán )顺(shùn )而(ér )义(yì )妨(fáng )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù )引(yǐn )《周(zhōu )易(yì )》:“比(bǐ ),辅(fǔ )也(yě )。”

5.配(pèi )合(hé );适(shì )合(hé )。

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·大(dà )武(wǔ )》:“男(nán )女(nǚ )比(bǐ )。”

朱(zhū )右(yòu )曾(céng )校(xiào )释(shì ):“比(bǐ ),合(hé )也(yě )。使(shǐ )无(wú )鳏(guān )旷(kuàng )。”

汉(hàn )马(mǎ )融(róng )《长(zhǎng )笛(dí )赋(fù )》:“心(xīn )乐(lè )五(wǔ )声(shēng )之(zhī )和(hé ),耳(ěr )比(bǐ )八(bā )音(yīn )之(zhī )调(diào )。”

晋(jìn )陆(lù )机(jī )《演(yǎn )连(lián )珠(zhū )》之(zhī )二(èr )三(sān ):“音(yīn )以(yǐ )比(bǐ )耳(ěr )为(wéi )美(měi ),色(sè )以(yǐ )悦(yuè )目(mù )为(wéi )欢(huān )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·情(qíng )采(cǎi )》:“五(wǔ )色(sè )杂(zá )而(ér )成(chéng )黼(fǔ )黻(fú ),五(wǔ )音(yīn )比(bǐ )而(ér )成(chéng )韶(sháo )夏(xià )。”

6.紧(jǐn )密(mì );细(xì )密(mì )。

《诗(shī )·周(zhōu )颂(sòng )·良(liáng )耜(sì )》:“其(qí )崇(chóng )如(rú )墉(yōng ),其(qí )比(bǐ )如(rú )栉(zhì )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·达(dá )鬱(yù )》:“肌(jī )肤(fū )欲(yù )其(qí )比(bǐ )也(yě ),血(xuè )脉(mò )欲(yù )其(qí )通(tōng )也(yě )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“比(bǐ ),犹(yóu )致(zhì )也(yě )。”

毕(bì )沅(yuán )校(xiào )证(zhèng ):“谓(wèi )緻(zhì )密(mì )。”

7.篦(bì )子(zǐ )。

《急(jí )就(jiù )篇(piān )》卷(juàn )三(sān ):“镜(jìng )奁(lián )疏(shū )比(bǐ )各(gè )异(yì )工(gōng )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“栉(zhì )之(zhī )大(dà )而(ér )麤(cū )所(suǒ )以(yǐ )理(lǐ )鬓(bìn )者(zhě )谓(wèi )之(zhī )疏(shū ),言(yán )其(qí )齿(chǐ )稀(xī )疏(shū )也(yě );小(xiǎo )而(ér )细(xì )所(suǒ )以(yǐ )去(qù )虮(jǐ )虱(shī )者(zhě )谓(wèi )之(zhī )比(bǐ ),言(yán )其(qí )齿(chǐ )密(mì )比(bǐ )也(yě )。皆(jiē )因(yīn )其(qí )体(tǐ )而(ér )立(lì )名(míng )也(yě )。”参(cān )见(jiàn )“比(bǐ )余(yú )”。

8.周(zhōu )遍(biàn )。

《墨(mò )子(zǐ )·节(jiē )葬(zàng )下(xià )》:“诸(zhū )侯(hóu )死(sǐ )者(zhě ),虚(xū )车(chē )府(fǔ ),然(rán )后(hòu )金(jīn )玉(yù )珠(zhū )玑(jī )比(bǐ )乎(hū )身(shēn ),纶(lún )组(zǔ )节(jiē )约(yuē ),车(chē )马(mǎ )藏(cáng )乎(hū )圹(kuàng )。”

孙(sūn )诒(yí )让(ràng )间(jiān )诂(gǔ ):“比(bǐ )乎(hū )身(shēn ),犹(yóu )言(yán )周(zhōu )乎(hū )身(shēn )。”

《汉(hàn )书(shū )·王(wáng )尊(zūn )传(chuán )》:“﹝匡(kuāng )衡(héng )﹞设(shè )不(bú )正(zhèng )之(zhī )席(xí ),使(shǐ )下(xià )坐(zuò )上(shàng ),相(xiàng )比(bǐ )为(wéi )小(xiǎo )惠(huì )于(yú )公(gōng )门(mén )之(zhī )下(xià )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“比(bǐ ),周(zhōu )也(yě )。”

9.并(bìng )列(liè );排(pái )列(liè )。

《书(shū )·牧(mù )誓(shì )》:“称(chēng )尔(ěr )戈(gē ),比(bǐ )尔(ěr )干(gàn )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“干(gàn ),楯(dùn )也(yě )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“楯(dùn )则(zé )并(bìng )以(yǐ )扞(gǎn )敌(dí ),故(gù )言(yán )比(bǐ )。”

晋(jìn )左(zuǒ )思(sī )《魏(wèi )都(dōu )赋(fù )》:“竦(sǒng )峭(qiào )双(shuāng )碣(jié ),方(fāng )驾(jià )比(bǐ )轮(lún )。”

宋(sòng )叶(yè )适(shì )《台(tái )州(zhōu )重(zhòng )建(jiàn )中(zhōng )津(jīn )桥(qiáo )记(jì )》:“联(lián )竹(zhú )比(bǐ )板(bǎn ),以(yǐ )斗(dòu )江(jiāng )潮(cháo )日(rì )夕(xī )之(zhī )厄(è );尺(chǐ )量(liàng )寸(cùn )度(dù ),而(ér )当(dāng )往(wǎng )来(lái )无(wú )穷(qióng )之(zhī )劳(láo )。”

10.齐(qí )同(tóng ),等(děng )同(tóng )。

《荀(xún )子(zǐ )·不(bú )苟(gǒu )》:“山(shān )渊(yuān )平(píng ),天(tiān )地(dì )比(bǐ )。”

杨(yáng )倞(liàng )注(zhù ):“比(bǐ ),谓(wèi )齐(qí )等(děng )也(yě )。”

三(sān )国(guó )魏(wèi )刘(liú )劭(shào )《人(rén )物(wù )志(zhì )·八(bā )观(guān )》:“是(shì )故(gù )钧(jūn )材(cái )而(ér )好(hǎo )学(xué ),明(míng )者(zhě )为(wéi )师(shī );比(bǐ )力(lì )而(ér )争(zhēng ),智(zhì )者(zhě )为(wéi )雄(xióng )。”

清(qīng )李(lǐ )渔(yú )《闲(xián )情(qíng )偶(ǒu )寄(jì )·词(cí )曲(qǔ )上(shàng )·鱼(yú )模(mó )当(dāng )分(fèn )》:“‘鱼(yú )’之(zhī )与(yǔ )‘模(mó )’,相(xiàng )去(qù )甚(shèn )远(yuǎn ),不(bú )知(zhī )周(zhōu )德(dé )清(qīng )当(dāng )日(rì )何(hé )故(gù )比(bǐ )而(ér )同(tóng )之(zhī )。”

11.近(jìn );靠(kào )近(jìn )。

《书(shū )·召(zhào )诰(gào )》:“王(wáng )先(xiān )服(fú )殷(yīn )御(yù )事(shì ),比(bǐ )介(jiè )于(yú )我(wǒ )有(yǒu )周(zhōu )御(yù )事(shì )。”

《史(shǐ )记(jì )·平(píng )津(jīn )侯(hóu )主(zhǔ )父(fù )列(liè )传(chuán )》:“晏(yàn )婴(yīng )相(xiàng )景(jǐng )公(gōng ),,食(shí )不(bú )重(zhòng )肉(ròu ),妾(qiè )不(bú )衣(yī )丝(sī ),齐(qí )国(guó )亦(yì )治(zhì ),此(cǐ )下(xià )比(bǐ )于(yú )民(mín )。”

司(sī )马(mǎ )贞(zhēn )索(suǒ )隐(yǐn ):“比(bǐ )者(zhě ),近(jìn )也(yě )。”

12.相(xiàng )连(lián )接(jiē )。

汉(hàn )王(wáng )充(chōng )《论(lùn )衡(héng )·物(wù )势(shì )》:“亦(yì )或(huò )辩(biàn )口(kǒu )利(lì )舌(shé ),辞(cí )喻(yù )横(héng )出(chū )为(wéi )胜(shèng );或(huò )诎(qū )弱(ruò )缀(zhuì )跲(jiá ),蹥(lián )蹇(jiǎn )不(bú )比(bǐ )者(zhě )为(wéi )负(fù )。”

13.编(biān )次(cì ),排(pái )比(bǐ )。

《礼(lǐ )记(jì )·乐(lè )记(jì )》:“律(lǜ )小(xiǎo )大(dà )之(zhī )称(chēng ),比(bǐ )终(zhōng )始(shǐ )之(zhī )序(xù ),以(yǐ )象(xiàng )事(shì )行(háng )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“比(bǐ )五(wǔ )声(shēng )终(zhōng )始(shǐ ),使(shǐ )有(yǒu )次(cì )序(xù )也(yě )。”

《旧(jiù )唐(táng )书(shū )·经(jīng )籍(jí )志(zhì )上(shàng )》:“篇(piān )卷(juàn )错(cuò )乱(luàn ),难(nán )于(yú )检(jiǎn )阅(yuè ),卿(qīng )试(shì )为(wéi )朕(zhèn )整(zhěng )比(bǐ )之(zhī )。”

14.副(fù )词(cí )。皆(jiē ),都(dōu )。

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·秦(qín )策(cè )一(yī )》:“闻(wén )战(zhàn ),顿(dùn )足(zú )徒(tú )裼(tì ),犯(fàn )白(bái )刃(rèn ),蹈(dǎo )煨(wēi )炭(tàn ),断(duàn )死(sǐ )于(yú )前(qián )者(zhě ),比(bǐ )是(shì )也(yě )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《平(píng )淮(huái )西(xī )碑(bēi )》:“愬(sè )入(rù )其(qí )西(xī ),得(dé )贼(zéi )将(jiāng ),辄(zhé )释(shì )不(bú )杀(shā ),用(yòng )其(qí )策(cè )战(zhàn )比(bǐ )有(yǒu )功(gōng )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·辛(xīn )云(yún )京(jīng )传(chuán )》:“下(xià )有(yǒu )犯(fàn ),虽(suī )丝(sī )毫(háo )比(bǐ )不(bú )肯(kěn )贷(dài )。”

宋(sòng )王(wáng )溥(pǔ )《唐(táng )会(huì )要(yào )·论(lùn )选(xuǎn )事(shì )》:“此(cǐ )人(rén )至(zhì )诚(chéng )在(zài )公(gōng ),实(shí )称(chēng )所(suǒ )使(shǐ ),凡(fán )所(suǒ )採(cǎi )访(fǎng )七(qī )十(shí )馀(yú )人(rén ),比(bǐ )并(bìng )闻(wén )其(qí )嘉(jiā )声(shēng )。”

15.副(fù )词(cí )。近(jìn )日(rì ),近(jìn )来(lái )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·宦(huàn )者(zhě )传(chuán )·吕(lǚ )强(qiáng )》:“比(bǐ )穀(yù )虽(suī )贱(jiàn ),而(ér )户(hù )有(yǒu )飢(jī )色(sè )。”

晋(jìn )王(wáng )羲(xī )之(zhī )《参(cān )军(jūn )帖(tiē )》:“雨(yǔ )蒸(zhēng ),比(bǐ )各(gè )可(kě )不(bú )?”

《北(běi )齐(qí )书(shū )·元(yuán )晖(huī )业(yè )传(chuán )》:“文(wén )襄(xiāng )尝(cháng )问(wèn )之(zhī )曰(yuē ):‘比(bǐ )何(hé )所(suǒ )披(pī )览(lǎn )?’”宋(sòng )梅(méi )尧(yáo )臣(chén )《送(sòng )萧(xiāo )秘(mì )校(xiào )》诗(shī ):“比(bǐ )从(cóng )江(jiāng )南(nán )来(lái ),又(yòu )从(cóng )江(jiāng )南(nán )去(qù )。”

16.副(fù )词(cí )。连(lián )续(xù );频(pín )频(pín )。

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·燕(yàn )策(cè )二(èr )》:“人(rén )有(yǒu )卖(mài )骏(jùn )马(mǎ )者(zhě ),比(bǐ )三(sān )日(rì )立(lì )市(shì ),人(rén )莫(mò )之(zhī )知(zhī )。”

鲍(bào )彪(biāo )注(zhù ):“比(bǐ ),犹(yóu )连(lián )。”

《汉(hàn )书(shū )·文(wén )帝(dì )纪(jì )》:“间(jiān )者(zhě )数(shù )年(nián )比(bǐ )不(bú )登(dēng ),又(yòu )有(yǒu )水(shuǐ )旱(hàn )疾(jí )疫(yì )之(zhī )灾(zāi ),朕(zhèn )甚(shèn )忧(yōu )之(zhī )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“比(bǐ ),犹(yóu )频(pín )也(yě )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·关(guān )播(bō )传(chuán )》:“帝(dì )曰(yuē ):‘朕(zhèn )比(bǐ )下(xià )诏(zhào )求(qiú )贤(xián )才(cái ),又(yòu )遣(qiǎn )使(shǐ )黜(chù )陟(zhì ),搜(sōu )逮(dǎi )所(suǒ )遗(yí ),须(xū )能(néng )者(zhě )用(yòng )之(zhī ),若(ruò )何(hé )?’”中(zhōng )国(guó )近(jìn )代(dài )史(shǐ )资(zī )料(liào )丛(cóng )刊(kān )《辛(xīn )亥(hài )革(gé )命(mìng )·武(wǔ )昌(chāng )起(qǐ )义(yì )清(qīng )方(fāng )档(dàng )桉(ān )·关(guān )于(yú )民(mín )清(qīng )军(jūn )交(jiāo )战(zhàn )情(qíng )况(kuàng )》:“比(bǐ )月(yuè )以(yǐ )来(lái ),锋(fēng )镝(dí )交(jiāo )加(jiā ),死(sǐ )亡(wáng )枕(zhěn )藉(jiè )。”

17.副(fù )词(cí )。每(měi )。

《礼(lǐ )记(jì )·王(wáng )制(zhì )》:“诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )于(yú )天(tiān )子(zǐ )也(yě ),比(bǐ )年(nián )一(yī )小(xiǎo )聘(pìn ),三(sān )年(nián )一(yī )大(dà )聘(pìn ),五(wǔ )年(nián )一(yī )朝(cháo )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“比(bǐ )年(nián ),每(měi )岁(suì )也(yě )。”

清(qīng )魏(wèi )源(yuán )《圣(shèng )武(wǔ )记(jì )》卷(juàn )七(qī ):“凡(fán )土(tǔ )司(sī )贡(gòng ),或(huò )比(bǐ )年(nián )一(yī )贡(gòng ),或(huò )三(sān )年(nián )一(yī )贡(gòng )。”

18.副(fù )词(cí )。先(xiān )前(qián ),以(yǐ )前(qián )。

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·先(xiān )识(shí )》:“臣(chén )比(bǐ )在(zài )晋(jìn )也(yě ),不(bú )敢(gǎn )直(zhí )言(yán )。”

唐(táng )康(kāng )骈(pián )《剧(jù )谈(tán )录(lù )·龙(lóng )待(dài )诏(zhào )相(xiàng )笏(hù )》:“某(mǒu )比(bǐ )不(bú )熟(shú )识(shí )于(yú )侍(shì )郎(láng ),今(jīn )日(rì )见(jiàn )之(zhī ),观(guān )其(qí )骨(gǔ )状(zhuàng ),真(zhēn )为(wéi )贵(guì )人(rén )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·宇(yǔ )文(wén )融(róng )传(chuán )》:“朕(zhèn )比(bǐ )不(bú )置(zhì )左(zuǒ )右(yòu )僕(pú )射(shè ),正(zhèng )以(yǐ )公(gōng )在(zài )省(shěng )耳(ěr )。”

19.介(jiè )词(cí )。待(dài )到(dào );等(děng )到(dào )。

《左(zuǒ )传(chuán )·庄(zhuāng )公(gōng )十(shí )二(èr )年(nián )》:“陈(chén )人(rén )使(shǐ )妇(fù )人(rén )饮(yǐn )之(zhī )酒(jiǔ ),而(ér )以(yǐ )犀(xī )革(gé )裹(guǒ )之(zhī )。比(bǐ )及(jí )宋(sòng ),手(shǒu )足(zú )皆(jiē )见(jiàn )。”

《史(shǐ )记(jì )·殷(yīn )本(běn )纪(jì )》:“比(bǐ )九(jiǔ )世(shì )乱(luàn ),于(yú )是(shì )诸(zhū )侯(hóu )莫(mò )朝(cháo )。”

《百(bǎi )喻(yù )经(jīng )·医(yī )与(yǔ )王(wáng )女(nǚ )葯(yào )令(lìng )卒(zú )长(zhǎng )大(dà )喻(yù )》:“比(bǐ )得(dé )药(yào )顷(qǐng ),王(wáng )要(yào )莫(mò )看(kàn ),待(dài )与(yǔ )药(yào )已(yǐ ),然(rán )后(hòu )示(shì )王(wáng )。”

清(qīng )黄(huáng )钧(jūn )宰(zǎi )《金(jīn )壶(hú )浪(làng )墨(mò )·果(guǒ )勇(yǒng )夫(fū )人(rén )》:“比(bǐ )大(dà )芳(fāng )至(zhì ),天(tiān )大(dà )风(fēng )雪(xuě ),夫(fū )人(rén )冒(mào )雪(xuě )抱(bào )子(zǐ ),泰(tài )然(rán )登(dēng )程(chéng )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《坟(fén )·文(wén )化(huà )偏(piān )至(zhì )论(lùn )》:“虽(suī )然(rán ),教(jiāo )权(quán )庞(páng )大(dà ),则(zé )覆(fù )之(zhī )假(jiǎ )手(shǒu )于(yú )帝(dì )王(wáng ),比(bǐ )大(dà )权(quán )尽(jìn )集(jí )一(yī )人(rén ),则(zé )又(yòu )颠(diān )之(zhī )以(yǐ )众(zhòng )庶(shù )。”

20.介(jiè )词(cí )。为(wéi );替(tì )。

《孟(mèng )子(zǐ )·梁(liáng )惠(huì )王(wáng )上(shàng )》:“寡(guǎ )人(rén )耻(chǐ )之(zhī ),愿(yuàn )比(bǐ )死(sǐ )者(zhě )壹(yī )洒(sǎ )之(zhī ),如(rú )之(zhī )何(hé )则(zé )可(kě )?”

《孟(mèng )子(zǐ )·公(gōng )孙(sūn )丑(chǒu )下(xià )》:“且(qiě )比(bǐ )化(huà )者(zhě )无(wú )使(shǐ )土(tǔ )亲(qīn )肤(fū ),于(yú )人(rén )心(xīn )独(dú )无(wú )恔(jiǎo )乎(hū )?”杨(yáng )伯(bó )峻(jùn )注(zhù ):“比(bǐ ),去(qù )声(shēng ),为(wéi )也(yě )。”

21.介(jiè )词(cí )。与(yǔ ),同(tóng )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·天(tiān )地(dì )》:“不(bú )推(tuī ),谁(shuí )其(qí )比(bǐ )忧(yōu )!”成(chéng )玄(xuán )英(yīng )疏(shū ):“比(bǐ ),与(yǔ )也(yě )。”

22.介(jiè )词(cí )。比(bǐ )起(qǐ )……来(lái )。用(yòng )来(lái )比(bǐ )较(jiào )性(xìng )状(zhuàng )和(hé )程(chéng )度(dù )的(de )差(chà )别(bié )。

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )刘(liú )义(yì )庆(qìng )《世(shì )说(shuō )新(xīn )语(yǔ )·文(wén )学(xué )》:“方(fāng )响(xiǎng )则(zé )金(jīn )声(shēng ),比(bǐ )德(dé )则(zé )玉(yù )亮(liàng )。”

唐(táng )刘(liú )长(zhǎng )卿(qīng )《饯(jiàn )王(wáng )相(xiàng )公(gōng )出(chū )牧(mù )括(kuò )州(zhōu )》诗(shī ):“缙(jìn )云(yún )讵(jù )比(bǐ )长(zhǎng )沙(shā )远(yuǎn ),出(chū )牧(mù )犹(yóu )承(chéng )明(míng )主(zhǔ )恩(ēn )。”

《西(xī )游(yóu )记(jì )》第(dì )十(shí )二(èr )回(huí ):“今(jīn )日(rì )之(zhī )行(háng ),比(bǐ )他(tā )事(shì )不(bú )同(tóng )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《书(shū )信(xìn )集(jí )·致(zhì )萧(xiāo )军(jūn )萧(xiāo )红(hóng )》:“猫(māo )比(bǐ )老(lǎo )鼠(shǔ )还(hái )要(yào )沉(chén )默(mò )。”

23.通(tōng )“庇(bì )”。寄(jì )托(tuō )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·秋(qiū )水(shuǐ )》:“自(zì )以(yǐ )比(bǐ )形(xíng )于(yú )天(tiān )地(dì ),而(ér )受(shòu )气(qì )于(yú )阴(yīn )阳(yáng )。”

高(gāo )亨(hēng )注(zhù ):“按(àn )比(bǐ )读(dú )为(wéi )‘庇(bì )’。

《方(fāng )言(yán )》卷(juàn )二(èr ):‘庇(bì ),寄(jì )也(yě )。’比(bǐ )形(xíng )于(yú )天(tiān )地(dì ),谓(wèi )寄(jì )形(xíng )于(yú )天(tiān )地(dì )也(yě )。”

24.古(gǔ )代(dài )哈(hā )萨(sà )克(kè )族(zú )、布(bù )鲁(lǔ )特(tè )族(zú )(即(jí )柯(kē )尔(ěr )克(kè )孜(zī )族(zú ))称(chēng )其(qí )君(jūn )长(zhǎng )为(wéi )比(bǐ )。

清(qīng )阮(ruǎn )葵(kuí )生(shēng )《茶(chá )馀(yú )客(kè )话(huà )》卷(juàn )十(shí )三(sān ):“哈(hā )萨(sà )克(kè ),古(gǔ )大(dà )宛(wǎn )地(dì ),回(huí )子(zǐ )一(yī )大(dà )国(guó ),称(chēng )其(qí )汗(hàn )曰(yuē )比(bǐ )。”

清(qīng )阮(ruǎn )葵(kuí )生(shēng )《茶(chá )馀(yú )客(kè )话(huà )》:“布(bù )鲁(lǔ )特(tè ),回(huí )子(zǐ )之(zhī )一(yī )种(zhǒng )。在(zài )安(ān )集(jí )延(yán )、喀(kā )什(shí )噶(gá )尔(ěr )之(zhī )间(jiān )。北(běi )亦(yì )与(yǔ )伊(yī )犁(lí )接(jiē )。地(dì )广(guǎng )人(rén )众(zhòng ),称(chēng )其(qí )主(zhǔ )曰(yuē )比(bǐ )。”

25.卦(guà )名(míng )。六(liù )十(shí )四(sì )卦(guà )之(zhī )一(yī )。坤(kūn )下(xià )坎(kǎn )上(shàng )。

《易(yì )·比(bǐ )》:“比(bǐ ),吉(jí )。”

26.矢(shǐ )括(kuò ),箭(jiàn )的(de )入(rù )弦(xián )处(chù )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·考(kǎo )工(gōng )记(jì )·矢(shǐ )人(rén )》:“夹(jiá )其(qí )阴(yīn )阳(yáng )以(yǐ )设(shè )其(qí )比(bǐ ),夹(jiá )其(qí )比(bǐ )以(yǐ )设(shè )其(qí )羽(yǔ )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù )引(yǐn )郑(zhèng )司(sī )农(nóng )曰(yuē ):“比(bǐ ),谓(wèi )括(kuò )也(yě )。”

孙(sūn )诒(yí )让(ràng )正(zhèng )义(yì ):“比(bǐ ),今(jīn )人(rén )谓(wèi )之(zhī )‘扣(kòu )’,所(suǒ )以(yǐ )扣(kòu )弦(xián )也(yě )。”

II

b·

ㄅ〡ˇ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》卑(bēi )履(lǚ )切(qiē ),上(shàng )旨(zhǐ ),帮(bāng )。〕

1.比(bǐ )较(jiào );考(kǎo )校(xiào )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·天(tiān )官(guān )·内(nèi )宰(zǎi )》:“比(bǐ )其(qí )大(dà )小(xiǎo )与(yǔ )其(qí )麤(cū )良(liáng ),而(ér )赏(shǎng )罚(fá )之(zhī )。”

《周(zhōu )礼(lǐ )·地(dì )官(guān )·小(xiǎo )司(sī )徒(tú )》:“及(jí )三(sān )年(nián ),则(zé )大(dà )比(bǐ )。”

《汉(hàn )书(shū )·石(shí )奋(fèn )传(chuán )》:“是(shì )以(yǐ )切(qiē )比(bǐ )闾(lǘ )里(lǐ ),知(zhī )吏(lì )奸(jiān )邪(xié )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“比(bǐ ),校(xiào )考(kǎo )也(yě )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《论(lùn )淮(huái )西(xī )事(shì )宜(yí )状(zhuàng )》:“所(suǒ )召(zhào )募(mù )人(rén )兵(bīng )数(shù )既(jì )足(zú ),加(jiā )之(zhī )教(jiāo )练(liàn ),三(sān )数(shù )月(yuè )后(hòu ),诸(zhū )道(dào )客(kè )军(jūn )一(yī )切(qiē )可(kě )罢(bà ),比(bǐ )之(zhī )徵(zhēng )发(fā )远(yuǎn )人(rén ),利(lì )害(hài )悬(xuán )隔(gé )。”

2.比(bǐ )方(fāng );比(bǐ )拟(nǐ );比(bǐ )喻(yù )。

《诗(shī )·邶(bèi )风(fēng )·谷(gǔ )风(fēng )》:“既(jì )生(shēng )既(jì )育(yù ),比(bǐ )予(yǔ )于(yú )毒(dú )。”

《论(lùn )语(yǔ )·述(shù )而(ér )》:“子(zǐ )曰(yuē ):‘述(shù )而(ér )不(bú )作(zuò ),信(xìn )而(ér )好(hǎo )古(gǔ ),窃(qiè )比(bǐ )于(yú )我(wǒ )老(lǎo )彭(péng )。’”汉(hàn )王(wáng )充(chōng )《论(lùn )衡(héng )·物(wù )势(shì )》:“夫(fū )比(bǐ )不(bú )应(yīng )事(shì ),未(wèi )可(kě )谓(wèi )喻(yù )。”

宋(sòng )沉(chén )作(zuò )哲(zhé )《寓(yù )简(jiǎn )》卷(juàn )十(shí ):“人(rén )以(yǐ )东(dōng )坡(pō )为(wéi )戏(xì ),不(bú )知(zhī )《妖(yāo )乱(luàn )志(zhì )》所(suǒ )载(zǎi )吴(wú )尧(yáo )卿(qīng )事(shì )已(yǐ )有(yǒu )此(cǐ )语(yǔ ),东(dōng )坡(pō )以(yǐ )比(bǐ )程(chéng )之(zhī )陋(lòu )耳(ěr )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《准(zhǔn )风(fēng )月(yuè )谈(tán )·“感(gǎn )旧(jiù )”以(yǐ )后(hòu )(上(shàng ))》:“施(shī )先(xiān )生(shēng )说(shuō )我(wǒ )用(yòng )瓶(píng )和(hé )酒(jiǔ )来(lái )比(bǐ )‘文(wén )学(xué )修(xiū )养(yǎng )’是(shì )不(bú )对(duì )的(de ),但(dàn )我(wǒ )并(bìng )未(wèi )这(zhè )么(me )比(bǐ )方(fāng )过(guò )。”

3.类(lèi );辈(bèi )。

《汉(hàn )书(shū )·叙(xù )传(chuán )上(shàng )》:“班(bān )侍(shì )中(zhōng )本(běn )大(dà )将(jiāng )军(jūn )所(suǒ )举(jǔ ),宜(yí )宠(chǒng )异(yì )之(zhī ),益(yì )求(qiú )其(qí )比(bǐ ),以(yǐ )辅(fǔ )圣(shèng )德(dé )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“比(bǐ ),类(lèi )也(yě )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·杨(yáng )赐(cì )传(chuán )》:“蜺(ní )之(zhī )比(bǐ ),无(wú )德(dé )以(yǐ )色(sè )亲(qīn )。”

李(lǐ )贤(xián )注(zhù ):“比(bǐ ),类(lèi )也(yě )。”

北(běi )魏(wèi )郦(lì )道(dào )元(yuán )《水(shuǐ )经(jīng )注(zhù )·济(jì )水(shuǐ )二(èr )》:“山(shān )下(xià )有(yǒu )大(dà )穴(xué ),谓(wèi )之(zhī )‘舜(shùn )井(jǐng )’,抑(yì )亦(yì )茅(máo )山(shān )‘禹(yǔ )井(jǐng )’之(zhī )比(bǐ )矣(yǐ )。”

《旧(jiù )唐(táng )书(shū )·隐(yǐn )逸(yì )传(chuán )序(xù )》:“卢(lú )鸿(hóng )一(yī )、承(chéng )祯(zhēn )之(zhī )比(bǐ )所(suǒ )重(zhòng )者(zhě )逃(táo )名(míng )。”

清(qīng )曾(céng )国(guó )藩(fān )《送(sòng )周(zhōu )荇(xìng )农(nóng )南(nán )归(guī )序(xù )》:“蔡(cài )邕(yōng )、范(fàn )蔚(wèi )宗(zōng )以(yǐ )下(xià ),如(rú )潘(pān )、陆(lù )、沉(chén )、任(rèn )等(děng )比(bǐ )者(zhě ),皆(jiē )师(shī )班(bān )氏(shì )者(zhě )也(yě )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《书(shū )信(xìn )集(jí )·致(zhì )郑(zhèng )振(zhèn )铎(duó )》:“上(shàng )海(hǎi )所(suǒ )谓(wèi )‘文(wén )人(rén )’之(zhī )堕(duò )落(luò )无(wú )赖(lài ),他(tā )处(chù )似(sì )乎(hū )未(wèi )见(jiàn )其(qí )比(bǐ )。”

4.类(lèi )似(sì );相(xiàng )类(lèi )。

《史(shǐ )记(jì )·天(tiān )官(guān )书(shū )》:“太(tài )白(bái )白(bái ),比(bǐ )狼(láng );赤(chì ),比(bǐ )心(xīn )。”

张(zhāng )守(shǒu )节(jiē )正(zhèng )义(yì ):“比(bǐ ),类(lèi )也(yě )。”

唐(táng )鲍(bào )溶(róng )《夏(xià )日(rì )华(huá )山(shān )别(bié )韩(hán )博(bó )士(shì )愈(yù )》诗(shī ):“迹(jì )比(bǐ )断(duàn )根(gēn )蓬(péng ),忧(yōu )如(rú )长(zhǎng )饮(yǐn )酒(jiǔ )。”

5.彷(páng )效(xiào )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )二(èr )十(shí )八(bā )年(nián )》:“慈(cí )和(hé )遍(biàn )服(fú )曰(yuē )顺(shùn ),择(zé )善(shàn )而(ér )从(cóng )之(zhī )曰(yuē )比(bǐ )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“比(bǐ )方(fāng )善(shàn )事(shì ),使(shǐ )相(xiàng )从(cóng )也(yě )。”

6.用(yòng )手(shǒu )势(shì )比(bǐ )画(huà )。

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )二(èr )九(jiǔ )回(huí ):“因(yīn )宝(bǎo )姐(jiě )姐(jiě )要(yào )看(kàn )呆(dāi )雁(yàn ),我(wǒ )比(bǐ )给(gěi )他(tā )看(kàn ),不(bú )想(xiǎng )失(shī )了(le )手(shǒu )。”

《儒(rú )林(lín )外(wài )史(shǐ )》第(dì )三(sān )九(jiǔ )回(huí ):“﹝恶(è )和(hé )尚(shàng )﹞右(yòu )手(shǒu )执(zhí )着(zhe )风(fēng )快(kuài )的(de )刀(dāo ),在(zài )老(lǎo )和(hé )尚(shàng )头(tóu )上(shàng )试(shì )一(yī )试(shì ),比(bǐ )个(gè )中(zhōng )心(xīn )。”

周(zhōu )而(ér )复(fù )《上(shàng )海(hǎi )的(de )早(zǎo )晨(chén )》第(dì )三(sān )部(bù )十(shí )六(liù ):“﹝张(zhāng )学(xué )海(hǎi )﹞用(yòng )手(shǒu )比(bǐ )了(le )比(bǐ ),说(shuō ):‘起(qǐ )码(mǎ )也(yě )有(yǒu )四(sì )倍(bèi ),唔(én ),我(wǒ )看(kàn ),足(zú )足(zú )有(yǒu )五(wǔ )倍(bèi )!’”

7.比(bǐ )照(zhào );按(àn )照(zhào )。

《书(shū )·吕(lǚ )刑(xíng )》:“上(shàng )下(xià )比(bǐ )罪(zuì ),无(wú )僭(jiàn )乱(luàn )辞(cí )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“上(shàng )下(xià )比(bǐ )方(fāng )其(qí )罪(zuì ),无(wú )听(tīng )僭(jiàn )乱(luàn )之(zhī )辞(cí )以(yǐ )自(zì )疑(yí )。”

曾(céng )运(yùn )乾(qián )正(zhèng )读(dú ):“罪(zuì )重(zhòng )者(zhě )比(bǐ )于(yú )上(shàng )刑(xíng ),罪(zuì )轻(qīng )者(zhě )比(bǐ )于(yú )下(xià )刑(xíng )也(yě )。”

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·内(nèi )储(chǔ )说(shuō )上(shàng )》:“人(rén )之(zhī )救(jiù )火(huǒ )者(zhě ),死(sǐ ),比(bǐ )死(sǐ )敌(dí )之(zhī )赏(shǎng )。救(jiù )火(huǒ )而(ér )不(bú )死(sǐ )者(zhě ),比(bǐ )胜(shèng )敌(dí )之(zhī )赏(shǎng )。不(bú )救(jiù )火(huǒ )者(zhě ),比(bǐ )降(jiàng )北(běi )之(zhī )罪(zuì )。”

8.特(tè )指(zhǐ )依(yī )法(fǎ )议(yì )罪(zuì )、拟(nǐ )刑(xíng )。

《东(dōng )观(guān )汉(hàn )记(jì )·陈(chén )宠(chǒng )传(chuán )》:“咸(xián )常(cháng )戒(jiè )子(zǐ )孙(sūn )曰(yuē ):‘为(wéi )人(rén )议(yì )法(fǎ ),当(dāng )依(yī )于(yú )轻(qīng )。虽(suī )有(yǒu )百(bǎi )金(jīn )之(zhī )利(lì ),慎(shèn )毋(wú )与(yǔ )人(rén )重(zhòng )比(bǐ )。’故(gù )世(shì )人(rén )谓(wèi )陈(chén )氏(shì )持(chí )法(fǎ )宽(kuān )。”

清(qīng )恽(yùn )敬(jìng )《汉(hàn )中(zhōng )知(zhī )府(fǔ )护(hù )汉(hàn )兴(xìng )道(dào )邓(dèng )公(gōng )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“民(mín )周(zhōu )景(jǐng )康(kāng )盗(dào )树(shù ),为(wéi )树(shù )主(zhǔ )斫(zhuó )颅(lú )左(zuǒ ),旋(xuán )以(yǐ )他(tā )事(shì )与(yǔ )周(zhōu )秉(bǐng )鲁(lǔ )争(zhēng ),伤(shāng )腹(fù )下(xià )乃(nǎi )死(sǐ )。前(qián )政(zhèng )以(yǐ )比(bǐ )树(shù )主(zhǔ ),公(gōng )请(qǐng )复(fù )诊(zhěn )之(zhī ).腹(fù )下(xià )伤(shāng )重(zhòng ),罪(zuì )当(dāng )比(bǐ )周(zhōu )秉(bǐng )鲁(lǔ )。”

9.例(lì );成(chéng )例(lì )。

《礼(lǐ )记(jì )·王(wáng )制(zhì )》:“疑(yí )狱(yù ),氾(fán )与(yǔ )众(zhòng )共(gòng )之(zhī );众(zhòng )疑(yí ),赦(shè )之(zhī )。必(bì )察(chá )大(dà )小(xiǎo )之(zhī )比(bǐ )以(yǐ )成(chéng )之(zhī )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“已(yǐ )行(háng )故(gù )事(shì )曰(yuē )比(bǐ )。”

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·有(yǒu )度(dù )》:“上(shàng )智(zhì )捷(jié )举(jǔ )中(zhōng )事(shì ),必(bì )以(yǐ )先(xiān )王(wáng )之(zhī )法(fǎ )为(wéi )比(bǐ )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·张(zhāng )敏(mǐn )传(chuán )》:“建(jiàn )初(chū )中(zhōng ),有(yǒu )人(rén )侮(wǔ )辱(rǔ )人(rén )父(fù )者(zhě ),而(ér )其(qí )子(zǐ )杀(shā )之(zhī ),肃(sù )宗(zōng )贳(shì )其(qí )死(sǐ )刑(xíng )而(ér )降(jiàng )宥(yòu )之(zhī ),自(zì )后(hòu )因(yīn )以(yǐ )为(wéi )比(bǐ )。”

《资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )·汉(hàn )灵(líng )帝(dì )熹(xī )平(píng )元(yuán )年(nián )》:“至(zhì )于(yú )卫(wèi )后(hòu ),孝(xiào )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )身(shēn )所(suǒ )废(fèi )弃(qì ),不(bú )可(kě )以(yǐ )为(wéi )比(bǐ )。”

10.对(duì )着(zhe );向(xiàng )着(zhe )。

明(míng )刘(liú )若(ruò )愚(yú )《酌(zhuó )中(zhōng )志(zhì )·忧(yōu )危(wēi )竑(hóng )议(yì )前(qián )纪(jì )》:“今(jīn )跋(bá )中(zhōng )词(cí )意(yì )所(suǒ )指(zhǐ ),直(zhí )比(bǐ )皇(huáng )上(shàng )、贵(guì )妃(fēi ),是(shì )敢(gǎn )于(yú )无(wú )君(jūn ),一(yī )何(hé )至(zhì )此(cǐ )哉(zāi )!”孔(kǒng )厥(jué )袁(yuán )静(jìng )《新(xīn )儿(ér )女(nǚ )英(yīng )雄(xióng )传(chuán )》第(dì )十(shí )二(èr )回(huí ):“双(shuāng )喜(xǐ )从(cóng )门(mén )背(bèi )后(hòu )跳(tiào )出(chū )去(qù ),一(yī )把(bǎ )抓(zhuā )住(zhù )他(tā )的(de )手(shǒu )腕(wàn )儿(ér ),用(yòng )盒(hé )子(zǐ )枪(qiāng )比(bǐ )着(zhe )他(tā )。”

11.副(fù )词(cí )。本(běn )来(lái )。

《敦(dūn )煌(huáng )变(biàn )文(wén )集(jí )·八(bā )相(xiàng )变(biàn )文(wén )》:“比(bǐ )望(wàng )我(wǒ )子(zǐ )受(shòu )快(kuài )乐(lè ),因(yīn )何(hé )愁(chóu )苦(kǔ )转(zhuǎn )悲(bēi )伤(shāng )?”宋(sòng )孙(sūn )光(guāng )宪(xiàn )《北(běi )梦(mèng )琐(suǒ )言(yán )》卷(juàn )十(shí )六(liù ):“仁(rén )矩(jǔ )比(bǐ )节(jiē )使(shǐ )下(xià )小(xiǎo )校(xiào ),骤(zhòu )居(jū )内(nèi )职(zhí ),性(xìng )好(hǎo )狎(xiá )邪(xié )。”

12.旧(jiù )时(shí )官(guān )府(fǔ )缉(jī )拿(ná )人(rén )犯(fàn )或(huò )徵(zhēng )收(shōu )租(zū )赋(fù )、额(é )派(pài )人(rén )役(yì )等(děng ),定(dìng )期(qī )催(cuī )逼(bī ),谓(wèi )之(zhī )比(bǐ )。

《古(gǔ )今(jīn )小(xiǎo )说(shuō )·沉(chén )小(xiǎo )霞(xiá )相(xiàng )会(huì )出(chū )师(shī )表(biǎo )》:“差(chà )四(sì )名(míng )民(mín )壮(zhuàng ),锁(suǒ )押(yā )张(zhāng )千(qiān )、李(lǐ )万(wàn )二(èr )人(rén ),追(zhuī )寻(xún )沉(chén )襄(xiāng ),五(wǔ )日(rì )一(yī )比(bǐ )。”

《儒(rú )林(lín )外(wài )史(shǐ )》第(dì )八(bā )回(huí ):“问(wèn )明(míng )了(le )各(gè )项(xiàng )内(nèi )的(de )馀(yú )利(lì ),不(bú )许(xǔ )欺(qī )隐(yǐn ),都(dōu )派(pài )入(rù )官(guān ),三(sān )日(rì )五(wǔ )日(rì )一(yī )比(bǐ )。”

《明(míng )季(jì )北(běi )略(luè )》卷(juàn )十(shí )三(sān )引(yǐn )明(míng )思(sī )宗(zōng )《罪(zuì )己(jǐ )诏(zhào )》:“催(cuī )钱(qián )粮(liáng )先(xiān )比(bǐ )火(huǒ )耗(hào ),完(wán )正(zhèng )额(é )又(yòu )欲(yù )羡(xiàn )馀(yú )。”

清(qīng )梁(liáng )清(qīng )标(biāo )《挽(wǎn )船(chuán )曲(qǔ )》:“穷(qióng )搜(sōu )急(jí )比(bǐ )势(shì )如(rú )火(huǒ ),那(nà )知(zhī )人(rén )夫(fū )不(bú )用(yòng )用(yòng )金(jīn )钱(qián )。”

13.《诗(shī )》六(liù )义(yì )之(zhī )一(yī )。

中(zhōng )国(guó )古(gǔ )典(diǎn )诗(shī )歌(gē )的(de )一(yī )种(zhǒng )传(chuán )统(tǒng )表(biǎo )现(xiàn )手(shǒu )法(fǎ )。

《诗(shī )大(dà )序(xù )》:“《诗(shī )》有(yǒu )六(liù )义(yì )焉(yān ):一(yī )曰(yuē )风(fēng ),二(èr )曰(yuē )赋(fù ),三(sān )曰(yuē )比(bǐ ),四(sì )曰(yuē )兴(xìng ),五(wǔ )曰(yuē )雅(yǎ ),六(liù )曰(yuē )颂(sòng )。”

《梁(liáng )书(shū )·文(wén )学(xué )传(chuán )上(shàng )·锺(zhōng )嵘(róng )》:“因(yīn )物(wù )喻(yù )志(zhì ),比(bǐ )也(yě )。”

《诗(shī )·周(zhōu )南(nán )·螽(zhōng )斯(sī )》“螽(zhōng )斯(sī )羽(yǔ ),诜(shēn )诜(shēn )兮(xī )。宜(yí )尔(ěr )子(zǐ )孙(sūn ),振(zhèn )振(zhèn )兮(xī )”宋(sòng )朱(zhū )熹(xī )集(jí )传(chuán ):“比(bǐ )也(yě )……比(bǐ )者(zhě ),以(yǐ )彼(bǐ )物(wù )比(bǐ )此(cǐ )物(wù )也(yě )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《汉(hàn )文(wén )学(xué )史(shǐ )纲(gāng )要(yào )》第(dì )二(èr )篇(piān ):“赋(fù )、比(bǐ )、兴(xìng ),以(yǐ )体(tǐ )制(zhì )言(yán ):赋(fù )者(zhě )直(zhí )抒(shū )其(qí )情(qíng ),比(bǐ )者(zhě )借(jiè )物(wù )言(yán )志(zhì ),兴(xìng )者(zhě )托(tuō )物(wù )兴(xìng )辞(cí )也(yě )。”

14.周(zhōu )代(dài )地(dì )方(fāng )的(de )基(jī )层(céng )组(zǔ )织(zhī )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·地(dì )官(guān )·大(dà )司(sī )徒(tú )》:“令(lìng )五(wǔ )家(jiā )为(wéi )比(bǐ ),使(shǐ )之(zhī )相(xiàng )保(bǎo )。”参(cān )见(jiàn )“比(bǐ )伍(wǔ )”。

15.指(zhǐ )同(tóng )类(lèi )数(shù )量(liàng )之(zhī )间(jiān )的(de )倍(bèi )数(shù )关(guān )係(xì )。亦(yì )指(zhǐ )两(liǎng )个(gè )同(tóng )类(lèi )量(liàng ),其(qí )中(zhōng )一(yī )数(shù )是(shì )另(lìng )一(yī )数(shù )的(de )几(jǐ )倍(bèi )或(huò )几(jǐ )分(fèn )之(zhī )几(jǐ )。如(rú ):这(zhè )里(lǐ )的(de )小(xiǎo )麦(mài )年(nián )产(chǎn )量(liàng )和(hé )水(shuǐ )稻(dào )年(nián )产(chǎn )量(liàng )约(yuē )为(wéi )一(yī )与(yǔ )四(sì )之(zhī )比(bǐ )。

16.表(biǎo )示(shì )比(bǐ )赛(sài )进(jìn )行(háng )中(zhōng )或(huò )结(jié )束(shù )时(shí )双(shuāng )方(fāng )得(dé )分(fèn )的(de )对(duì )比(bǐ )。如(rú ):场(chǎng )上(shàng )的(de )比(bǐ )分(fèn )是(shì )十(shí )四(sì )比(bǐ )五(wǔ );甲(jiǎ )队(duì )以(yǐ )二(èr )比(bǐ )一(yī )胜(shèng )了(le )乙(yǐ )队(duì )。

17.姓(xìng )。

汉(hàn )代(dài )有(yǒu )比(bǐ )铜(tóng )钳(qián )。见(jiàn )《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·西(xī )羌(qiāng )传(chuán )》。

III

pí

ㄆ〡ˊ

见(jiàn )“皋(gāo )比(bǐ )”。

IV

p·

ㄆ〡ˇ

〔《集(jí )韵(yùn )》普(pǔ )弭(mǐ )切(qiē ),上(shàng )纸(zhǐ ),滂(pāng )。〕

通(tōng )“庀(pǐ )”。

治(zhì )理(lǐ )。

王(wáng )念(niàn )孙(sūn )《读(dú )书(shū )杂(zá )志(zhì )·荀(xún )子(zǐ )一(yī )》:“敦(dūn )、比(bǐ )皆(jiē )治(zhì )也(yě )……比(bǐ )读(dú )为(wéi )‘庀(pǐ )’。”

《庄(zhuāng )子(zǐ )·徐(xú )无(wú )鬼(guǐ )》:“农(nóng )夫(fū )无(wú )草(cǎo )莱(lái )之(zhī )事(shì )则(zé )不(bú )比(bǐ ),商(shāng )贾(jiǎ )无(wú )市(shì )井(jǐng )之(zhī )事(shì )则(zé )不(bú )比(bǐ )。”

郭(guō )庆(qìng )藩(fān )集(jí )释(shì )引(yǐn )俞(yú )樾(yuè )曰(yuē ):“比(bǐ ),通(tōng )作(zuò )‘庀(pǐ )’。”

阅读:2348

●比(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库