計【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 計

简(jiǎn )体(tǐ )计(jì )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):4画(huà );繁(fán )體(tǐ )計(jì )字(zì )筆(bǐ )畫(huà ):9畫(huà )。

(计(jì ),计(jì ))

jì

ㄐ〡ˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》古(gǔ )诣(yì )切(qiē ),去(qù )霁(jì ),见(jiàn )。〕

1.结(jié )算(suàn );算(suàn )清(qīng )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )三(sān )十(shí )二(èr )年(nián )》:“士(shì )弥(mí )牟(móu )营(yíng )成(chéng )周(zhōu ),计(jì )丈(zhàng )数(shù ),揣(chuāi )高(gāo )卑(bēi )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“计(jì )所(suǒ )当(dāng )城(chéng )之(zhī )丈(zhàng )数(shù )也(yě )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·段(duàn )熲(jiǒng )传(chuán )》:“计(jì )东(dōng )种(zhǒng )所(suǒ )馀(yú )三(sān )万(wàn )馀(yú )落(luò ),居(jū )近(jìn )塞(sāi )内(nèi )。”

明(míng )吴(wú )廷(tíng )翰(hàn )《西(xī )仓(cāng )储(chǔ )蓄(xù )记(jì )》:“计(jì )所(suǒ )活(huó )逮(dǎi )四(sì )万(wàn )有(yǒu )奇(qí ),郡(jùn )口(kǒu )赖(lài )以(yǐ )完(wán )。”

2.总(zǒng )计(jì )。

汉(hàn )王(wáng )充(chōng )《论(lùn )衡(héng )·论(lùn )死(sǐ )》:“天(tiān )地(dì )开(kāi )闢(pì ),人(rén )皇(huáng )以(yǐ )来(lái ),随(suí )寿(shòu )而(ér )死(sǐ ),若(ruò )中(zhōng )年(nián )夭(yāo )亡(wáng ),以(yǐ )亿(yì )万(wàn )数(shù ),计(jì )今(jīn )人(rén )之(zhī )数(shù ),不(bú )若(ruò )死(sǐ )者(zhě )多(duō )。”

清(qīng )龚(gōng )自(zì )珍(zhēn )《明(míng )良(liáng )论(lùn )三(sān )》:“累(lèi )日(rì )以(yǐ )为(wéi )劳(láo ),计(jì )岁(suì )以(yǐ )为(wéi )阶(jiē )”。

沉(chén )从(cóng )文(wén )《从(cóng )文(wén )自(zì )传(chuán )·我(wǒ )的(de )家(jiā )庭(tíng )》:“现(xiàn )在(zài )生(shēng )存(cún )的(de )还(hái )有(yǒu )五(wǔ )个(gè ),计(jì )兄(xiōng )弟(dì )姊(zǐ )妹(mèi )各(gè )一(yī ),我(wǒ )应(yīng )当(dāng )在(zài )第(dì )三(sān )。”

3.算(suàn )法(fǎ );算(suàn )术(shù )。

《老(lǎo )子(zǐ )》:“善(shàn )计(jì ),不(bú )用(yòng )筹(chóu )策(cè )。”

《汉(hàn )书(shū )·东(dōng )方(fāng )朔(shuò )传(chuán )》:“因(yīn )留(liú )第(dì )中(zhōng ),教(jiāo )书(shū )计(jì )相(xiàng )马(mǎ )射(shè )御(yù ),颇(pō )读(dú )传(chuán )记(jì )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·冯(féng )勤(qín )传(chuán )》:“八(bā )岁(suì )善(shàn )计(jì )。”

李(lǐ )贤(xián )注(zhù ):“计(jì ),筭(suàn )术(shù )也(yě )。”

4.计(jì )簿(bù )。

《晏(yàn )子(zǐ )春(chūn )秋(qiū )·外(wài )篇(piān )上(shàng )二(èr )十(shí )》:“于(yú )是(shì )明(míng )年(nián )上(shàng )计(jì ),景(jǐng )公(gōng )迎(yíng )而(ér )贺(hè )之(zhī )曰(yuē ):‘甚(shèn )善(shàn )矣(yǐ )!子(zǐ )之(zhī )治(zhì )东(dōng )阿(ā )也(yě )。’”

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·齐(qí )策(cè )一(yī )》:“靖(jìng )郭(guō )君(jūn )谓(wèi )齐(qí )王(wáng )曰(yuē )‘五(wǔ )官(guān )之(zhī )计(jì ),不(bú )可(kě )不(bú )日(rì )听(tīng )也(yě )而(ér )数(shù )览(lǎn )。’”高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“计(jì ),簿(bù )计(jì )也(yě )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·光(guāng )武(wǔ )帝(dì )纪(jì )下(xià )》:“越(yuè )巂(guī )人(rén )任(rèn )贵(guì )自(zì )称(chēng )太(tài )守(shǒu ),遣(qiǎn )使(shǐ )奉(fèng )计(jì )”。

5.谓(wèi )送(sòng )计(jì )簿(bù )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )二(èr )十(shí )五(wǔ )年(nián )》:“计(jì )于(yú )季(jì )氏(shì )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“送(sòng )计(jì )簿(bù )于(yú )季(jì )氏(shì )。”

6.计(jì )吏(lì );计(jì )使(shǐ )。

《史(shǐ )记(jì )·儒(rú )林(lín )列(liè )传(chuán )》:“二(èr )千(qiān )石(shí )谨(jǐn )察(chá )可(kě )者(zhě ),当(dāng )与(yǔ )计(jì )偕(xié ),诣(yì )太(tài )常(cháng ),得(dé )受(shòu )业(yè )如(rú )弟(dì )子(zǐ )。”

司(sī )马(mǎ )贞(zhēn )索(suǒ )隐(yǐn ):“计(jì ),计(jì )吏(lì )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·武(wǔ )帝(dì )纪(jì )》:“县(xiàn )次(cì )续(xù )食(shí ),令(lìng )与(yǔ )计(jì )偕(xié )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“计(jì )者(zhě ),上(shàng )计(jì )簿(bù )使(shǐ )也(yě )。”

唐(táng )陈(chén )黯(àn )《拜(bài )岳(yuè )言(yán )》:“黯(àn )自(zì )关(guān )东(dōng ),随(suí )计(jì )来(lái )阙(què )下(xià ),经(jīng )华(huá )岳(yuè )。”

7.考(kǎo )核(hé )官(guān )吏(lì )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·天(tiān )官(guān )·大(dà )宰(zǎi )》:“八(bā )曰(yuē )官(guān )计(jì )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù )引(yǐn )郑(zhèng )司(sī )农(nóng )曰(yuē ):“官(guān )计(jì )谓(wèi )三(sān )年(nián )则(zé )大(dà )计(jì )群(qún )吏(lì )之(zhī )治(zhì )而(ér )诛(zhū )赏(shǎng )之(zhī )。”

汉(hàn )董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )《春(chūn )秋(qiū )繁(fán )露(lù )·考(kǎo )功(gōng )名(míng )》:“前(qián )后(hòu )三(sān )考(kǎo )而(ér )绌(chù )陟(zhì ),命(mìng )之(zhī )曰(yuē )计(jì )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《上(shàng )明(míng )州(zhōu )王(wáng )司(sī )封(fēng )启(qǐ )》:“入(rù )参(cān )省(shěng )计(jì ),出(chū )拥(yōng )州(zhōu )麾(huī )。”

8.泛(fàn )指(zhǐ )考(kǎo )察(chá ),审(shěn )核(hé )。

《管(guǎn )子(zǐ )·八(bā )观(guān )》:“行(háng )其(qí )田(tián )野(yě ),视(shì )其(qí )耕(gēng )芸(yún ),计(jì )其(qí )农(nóng )事(shì ),而(ér )飢(jī )饱(bǎo )之(zhī )国(guó )可(kě )以(yǐ )知(zhī )也(yě )。”

银(yín )雀(què )山(shān )汉(hàn )墓(mù )竹(zhú )简(jiǎn )《孙(sūn )膑(bìn )兵(bīng )法(fǎ )·威(wēi )王(wáng )问(wèn )》:“料(liào )敌(dí )计(jì )险(xiǎn ),必(bì )察(chá )远(yuǎn )近(jìn )……将(jiāng )之(zhī )道(dào )也(yě )。”

《新(xīn )五(wǔ )代(dài )史(shǐ )·杂(zá )传(chuán )十(shí )七(qī )·刘(liú )昫(xù )》:“昫(xù )性(xìng )察(chá ),而(ér )嫉(jí )三(sān )司(sī )蠹(dù )敝(bì )尤(yóu )甚(shèn ),乃(nǎi )句(jù )计(jì )文(wén )簿(bù ),覈(hé )其(qí )虚(xū )实(shí )。”

9.经(jīng )济(jì )力(lì )量(liàng );经(jīng )济(jì )开(kāi )支(zhī )。

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·难(nán )言(yán )》:“家(jiā )计(jì )小(xiǎo )谈(tán ),以(yǐ )具(jù )数(shù )言(yán ),则(zé )见(jiàn )以(yǐ )为(wéi )陋(lòu )。”

宋(sòng )陈(chén )亮(liàng )《与(yǔ )叶(yè )丞(chéng )相(xiàng )衡(héng )书(shū )》:“若(ruò )能(néng )相(xiàng )与(yǔ )协(xié )力(lì )整(zhěng )齐(qí )五(wǔ )年(nián ),使(shǐ )民(mín )力(lì )稍(shāo )苏(sū ),国(guó )计(jì )可(kě )倚(yǐ )。”

《宋(sòng )史(shǐ )·儒(rú )林(lín )传(chuán )七(qī )·真(zhēn )德(dé )秀(xiù )》:“诸(zhū )邑(yì )有(yǒu )累(lèi )月(yuè )不(bú )解(jiě )一(yī )钱(qián )者(zhě ),郡(jùn )计(jì )赤(chì )立(lì )不(bú )可(kě )为(wéi )。”

元(yuán )无(wú )名(míng )氏(shì )《合(hé )同(tóng )文(wén )字(zì )》第(dì )四(sì )摺(zhé ):“我(wǒ )须(xū )是(shì )他(tā )亲(qīn )子(zǐ )姪(zhí ),又(yòu )不(bú )争(zhēng )甚(shèn )家(jiā )和(hé )计(jì )。”

10.计(jì )虑(lǜ );考(kǎo )虑(lǜ )。

《管(guǎn )子(zǐ )·中(zhōng )匡(kuāng )》:“计(jì )得(dé )地(dì )与(yǔ )宝(bǎo ),而(ér )不(bú )计(jì )失(shī )诸(zhū )侯(hóu );计(jì )得(dé )财(cái )委(wěi ),而(ér )不(bú )计(jì )失(shī )百(bǎi )姓(xìng )。”

三(sān )国(guó )魏(wèi )嵇(jī )康(kāng )《释(shì )私(sī )论(lùn )》:“言(yán )不(bú )计(jì )乎(hū )得(dé )失(shī )而(ér )遇(yù )善(shàn )。”

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《祭(jì )姊(zǐ )夫(fū )崔(cuī )使(shǐ )君(jūn )简(jiǎn )文(wén )》:“惟(wéi )昔(xī )与(yǔ )君(jūn ),年(nián )殊(shū )志(zhì )匹(pǐ ),昼(zhòu )咨(zī )夕(xī )计(jì ),期(qī )正(zhèng )文(wén )律(lǜ )。”

孙(sūn )犁(lí )《澹(dàn )定(dìng )集(jí )·〈文(wén )艺(yì )增(zēng )刊(kān )〉更(gèng )名(míng )、缩(suō )短(duǎn )刊(kān )期(qī )启(qǐ )事(shì )》:“无(wú )间(jiān )寒(hán )暑(shǔ ),不(bú )计(jì )阴(yīn )晴(qíng )。”

11.估(gū )计(jì );料(liào )想(xiǎng )。

北(běi )齐(qí )颜(yán )之(zhī )推(tuī )《颜(yán )氏(shì )家(jiā )训(xùn )·勉(miǎn )学(xué )》:“问(wèn )齐(qí )主(zhǔ )何(hé )在(zài ),绐(dài )云(yún ):‘已(yǐ )去(qù ),计(jì )当(dāng )出(chū )境(jìng )。’”唐(táng )段(duàn )成(chéng )式(shì )《酉(yǒu )阳(yáng )杂(zá )俎(zǔ )续(xù )集(jí )·贬(biǎn )误(wù )》:“既(jì )尽(jìn )飞(fēi )卫(wèi )之(zhī )术(shù ),计(jì )天(tiān )下(xià )敌(dí )己(jǐ )者(zhě )一(yī )人(rén )而(ér )已(yǐ ),乃(nǎi )谋(móu )杀(shā )飞(fēi )卫(wèi )。”

清(qīng )蒲(pú )松(sōng )龄(líng )《聊(liáo )斋(zhāi )志(zhì )异(yì )·龙(lóng )飞(fēi )相(xiàng )公(gōng )》:“井(jǐng )深(shēn )数(shù )丈(zhàng ),计(jì )必(bì )死(sǐ )。”

12.计(jì )策(cè );谋(móu )略(luè )。

《孙(sūn )子(zǐ )·计(jì )》:“将(jiāng )听(tīng )吾(wú )计(jì ),用(yòng )之(zhī )必(bì )胜(shèng ),留(liú )之(zhī );将(jiāng )不(bú )听(tīng )吾(wú )计(jì ),用(yòng )之(zhī )必(bì )败(bài ),去(qù )之(zhī )。”

《荀(xún )子(zǐ )·哀(āi )公(gōng )》:“故(gù )明(míng )主(zhǔ )任(rèn )计(jì )不(bú )信(xìn )怒(nù ),闇(ān )主(zhǔ )信(xìn )怒(nù )不(bú )任(rèn )计(jì );计(jì )胜(shèng )怒(nù )则(zé )彊(jiāng ),怒(nù )胜(shèng )计(jì )则(zé )亡(wáng )。”

宋(sòng )郑(zhèng )思(sī )肖(xiāo )《张(zhāng )子(zǐ )房(fáng )遇(yù )黄(huáng )石(shí )公(gōng )图(tú )》诗(shī ):“不(bú )知(zhī )蹑(niè )足(zú )此(cǐ )一(yī )计(jì ),还(hái )出(chū )书(shū )中(zhōng )第(dì )几(jǐ )篇(piān )。”

老(lǎo )舍(shě )《四(sì )世(shì )同(tóng )堂(táng )》二(èr )五(wǔ ):“不(bú )知(zhī )是(shì )谁(shuí )设(shè )的(de )计(jì ),要(yào )把(bǎ )大(dà )会(huì )开(kāi )得(dé )这(zhè )么(me )有(yǒu )戏(xì )剧(jù )性(xìng )。”

13.计(jì )都(dōu )的(de )省(shěng )称(chēng )。

14.测(cè )量(liàng )或(huò )计(jì )算(suàn )度(dù )数(shù )、时(shí )间(jiān )等(děng )的(de )仪(yí )器(qì )。如(rú ):体(tǐ )温(wēn )计(jì );晴(qíng )雨(yǔ )计(jì )。

15.通(tōng )“记(jì )”。参(cān )见(jiàn )“计(jì )挂(guà )”、“计(jì )恨(hèn )”。

16.姓(xìng )。

春(chūn )秋(qiū )越(yuè )有(yǒu )计(jì )然(rán )。见(jiàn )《史(shǐ )记(jì )·货(huò )殖(zhí )列(liè )传(chuán )》。

阅读:2633

●計(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库