六德【登录】

ok8.org > 词典 > 六德

1.谓(wèi )人(rén )的(de )六(liù )种(zhǒng )美(měi )德(dé )。

《书(shū )·皋(gāo )陶(táo )谟(mó )》:“日(rì )严(yán )祗(zhī )敬(jìng )六(liù )德(dé ),亮(liàng )采(cǎi )有(yǒu )邦(bāng )。”按(àn ),“六(liù )德(dé )”即(jí )“九(jiǔ )德(dé )”“宽(kuān )而(ér )栗(lì ),柔(róu )而(ér )立(lì ),愿(yuàn )而(ér )恭(gōng ),乱(luàn )而(ér )敬(jìng ),扰(rǎo )而(ér )毅(yì ),直(zhí )而(ér )温(wēn ),简(jiǎn )而(ér )廉(lián ),刚(gāng )而(ér )塞(sāi ),彊(jiāng )而(ér )义(yì )”中(zhōng )的(de )六(liù )种(zhǒng )。

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·才(cái )略(luè )》:“虞(yú )夏(xià )文(wén )章(zhāng ),则(zé )有(yǒu )皋(gāo )陶(táo )六(liù )德(dé )。”

明(míng )唐(táng )顺(shùn )之(zhī )《廷(tíng )试(shì )策(cè )一(yī )道(dào )》:“禹(yǔ )曰(yuē ):‘知(zhī )人(rén )则(zé )哲(zhé ),能(néng )官(guān )人(rén );安(ān )民(mín )则(zé )惠(huì ),黎(lí )民(mín )怀(huái )之(zhī )。’分(fèn )之(zhī )以(yǐ )三(sān )德(dé )、六(liù )德(dé ),皆(jiē )以(yǐ )广(guǎng )知(zhī )人(rén )之(zhī )旨(zhǐ )也(yě )。”

2.古(gǔ )代(dài )使(shǐ )臣(chén )的(de )六(liù )项(xiàng )守(shǒu )则(zé )。

《国(guó )语(yǔ )·鲁(lǔ )语(yǔ )下(xià )》:“《皇(huáng )皇(huáng )者(zhě )华(huá )》,君(jūn )教(jiāo )使(shǐ )臣(chén )曰(yuē )‘每(měi )怀(huái )靡(mí )及(jí )’,诹(zōu )、谋(móu )、度(dù )、询(xún ),必(bì )咨(zī )于(yú )周(zhōu )。敢(gǎn )不(bú )拜(bài )教(jiāo )。臣(chén )闻(wén )之(zhī )曰(yuē ):‘怀(huái )和(hé )为(wéi )每(měi )怀(huái ),咨(zī )才(cái )为(wéi )诹(zōu ),咨(zī )事(shì )为(wéi )谋(móu ),咨(zī )义(yì )为(wéi )度(dù ),咨(zī )亲(qīn )为(wéi )询(xún ),忠(zhōng )信(xìn )为(wéi )周(zhōu )。’君(jūn )贶(kuàng )使(shǐ )臣(chén )以(yǐ )大(dà )礼(lǐ ),重(zhòng )之(zhī )以(yǐ )六(liù )德(dé ),敢(gǎn )不(bú )重(zhòng )拜(bài )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“六(liù )德(dé ),谓(wèi )诹(zōu )也(yě ),谋(móu )也(yě ),度(dù )也(yě ),询(xún )也(yě ),咨(zī )也(yě ),周(zhōu )也(yě )。”

3.周(zhōu )大(dà )司(sī )徒(tú )教(jiāo )民(mín )的(de )六(liù )项(xiàng )道(dào )德(dé )标(biāo )准(zhǔn )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·地(dì )官(guān )·大(dà )司(sī )徒(tú )》:“以(yǐ )乡(xiāng )三(sān )物(wù ),教(jiāo )万(wàn )民(mín )而(ér )宾(bīn )兴(xìng )之(zhī )。一(yī )曰(yuē )六(liù )德(dé ):知(zhī )、仁(rén )、圣(shèng )、义(yì )、忠(zhōng )、和(hé )。”

清(qīng )姚(yáo )鼐(nài )《乾(qián )隆(lóng )庚(gēng )寅(yín )科(kē )湖(hú )南(nán )乡(xiāng )试(shì )策(cè )问(wèn )》之(zhī )一(yī ):“昔(xī )箕(jī )子(zǐ )言(yán )五(wǔ )事(shì ),《周(zhōu )礼(lǐ )》言(yán )六(liù )德(dé ),孔(kǒng )子(zǐ )四(sì )教(jiāo ):文(wén )、行(háng )、忠(zhōng )、信(xìn )而(ér )已(yǐ )。”

4.兵(bīng )家(jiā )之(zhī )六(liù )德(dé ):礼(lǐ )、仁(rén )、信(xìn )、义(yì )、勇(yǒng )、智(zhì )。

《司(sī )马(mǎ )法(fǎ )·仁(rén )本(běn )》:“古(gǔ )者(zhě )逐(zhú )奔(bēn )不(bú )过(guò )百(bǎi )步(bù ),纵(zòng )绥(suí )不(bú )过(guò )三(sān )舍(shě ),是(shì )以(yǐ )明(míng )其(qí )礼(lǐ )也(yě )。不(bú )穷(qióng )不(bú )能(néng )而(ér )哀(āi )怜(lián )伤(shāng )病(bìng ),是(shì )以(yǐ )明(míng )其(qí )仁(rén )也(yě )。成(chéng )列(liè )而(ér )鼓(gǔ ),是(shì )以(yǐ )明(míng )其(qí )信(xìn )也(yě )。争(zhēng )义(yì )不(bú )争(zhēng )利(lì ),是(shì )以(yǐ )明(míng )其(qí )义(yì )也(yě )。又(yòu )能(néng )舍(shě )服(fú ),是(shì )以(yǐ )明(míng )其(qí )勇(yǒng )也(yě )。知(zhī )终(zhōng )知(zhī )始(shǐ ),是(shì )以(yǐ )明(míng )其(qí )智(zhì )也(yě )。六(liù )德(dé )以(yǐ )时(shí )合(hé )教(jiāo ),以(yǐ )为(wéi )民(mín )纪(jì )之(zhī )道(dào )也(yě )。”

阅读:1535

●六德(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库