牧【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 牧

牧(mù )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):8画(huà );

mù

ㄇㄨˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》莫(mò )六(liù )切(qiē ),入(rù )屋(wū ),明(míng )。〕

1.放(fàng )牧(mù );饲(sì )养(yǎng )。

《孟(mèng )子(zǐ )·公(gōng )孙(sūn )丑(chǒu )下(xià )》:“今(jīn )有(yǒu )受(shòu )人(rén )之(zhī )牛(niú )羊(yáng )而(ér )为(wéi )之(zhī )牧(mù )之(zhī )者(zhě )。”

北(běi )齐(qí )颜(yán )之(zhī )推(tuī )《颜(yán )氏(shì )家(jiā )训(xùn )·勉(miǎn )学(xué )》:“古(gǔ )人(rén )勤(qín )学(xué ),有(yǒu )握(wò )锥(zhuī )投(tóu )斧(fǔ ),照(zhào )雪(xuě )聚(jù )萤(yíng ),锄(chú )则(zé )带(dài )经(jīng ),牧(mù )则(zé )编(biān )简(jiǎn ),亦(yì )为(wéi )勤(qín )笃(dǔ )。”

宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《顾(gù )恺(kǎi )之(zhī )画(huà )黄(huáng )初(chū )平(píng )牧(mù )羊(yáng )图(tú )赞(zàn )》:“先(xiān )生(shēng )养(yǎng )生(shēng )如(rú )牧(mù )羊(yáng ),放(fàng )之(zhī )无(wú )何(hé )有(yǒu )之(zhī )乡(xiāng )。”

高(gāo )缨(yīng )《云(yún )崖(yá )初(chū )暖(nuǎn )》第(dì )三(sān )章(zhāng ):“长(zhǎng )到(dào )七(qī )岁(suì ),哈(hā )嫫(mó )就(jiù )叫(jiào )他(tā )天(tiān )天(tiān )牧(mù )猪(zhū )。”

2.牧(mù )地(dì );郊(jiāo )外(wài )。

《左(zuǒ )传(chuán )·隐(yǐn )公(gōng )五(wǔ )年(nián )》:“四(sì )月(yuè ),郑(zhèng )人(rén )侵(qīn )卫(wèi )牧(mù ),以(yǐ )报(bào )东(dōng )门(mén )之(zhī )役(yì )。”

俞(yú )樾(yuè )《群(qún )经(jīng )平(píng )议(yì )·左(zuǒ )传(chuán )一(yī )》:“此(cǐ )传(chuán )‘牧(mù )’字(zì )即(jí )郊(jiāo )外(wài )之(zhī )‘牧(mù )’也(yě )。”

《国(guó )语(yǔ )·周(zhōu )语(yǔ )中(zhōng )》:“国(guó )有(yǒu )郊(jiāo )牧(mù ),疆(jiāng )有(yǒu )寓(yù )望(wàng ),薮(sǒu )有(yǒu )圃(pǔ )草(cǎo ),囿(yòu )有(yǒu )林(lín )池(chí ),所(suǒ )以(yǐ )御(yù )灾(zāi )也(yě )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“牧(mù ),放(fàng )牧(mù )之(zhī )地(dì )也(yě )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·公(gōng )孙(sūn )丑(chǒu )下(xià )》:“则(zé )必(bì )为(wéi )之(zhī )求(qiú )牧(mù )与(yǔ )刍(chú )矣(yǐ )。”

赵(zhào )岐(qí )注(zhù ):“牧(mù ),牧(mù )地(dì )。”

《文(wén )选(xuǎn )·王(wáng )粲(càn )〈登(dēng )楼(lóu )赋(fù )〉》:“北(běi )弥(mí )陶(táo )牧(mù ),西(xī )接(jiē )昭(zhāo )邱(qiū )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù )引(yǐn )《尔(ěr )雅(yǎ )》:“郊(jiāo )外(wài )曰(yuē )牧(mù )。”

3.牧(mù )人(rén );牧(mù )民(mín )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·无(wú )羊(yáng )》:“尔(ěr )牧(mù )来(lái )思(sī ),何(hé )蓑(suō )何(hé )笠(lì ),或(huò )负(fù )其(qí )餱(hóu )。”

高(gāo )亨(hēng )注(zhù ):“牧(mù ),牧(mù )人(rén )。”

《文(wén )选(xuǎn )·任(rèn )昉(fǎng )〈为(wéi )卞(biàn )彬(bīn )谢(xiè )修(xiū )卞(biàn )忠(zhōng )贞(zhēn )墓(mù )启(qǐ )〉》:“狐(hú )兔(tù )成(chéng )穴(xué ),童(tóng )牧(mù )哀(āi )歌(gē )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù )引(yǐn )桓(huán )谭(tán )《新(xīn )论(lùn )》:“樵(qiáo )儿(ér )牧(mù )竖(shù ),踯(zhí )躅(zhú )而(ér )歌(gē )其(qí )上(shàng )也(yě )。”

宋(sòng )陆(lù )游(yóu )《村(cūn )居(jū )》诗(shī ):“樵(qiáo )牧(mù )相(xiàng )谙(ān )欲(yù )争(zhēng )席(xí ),比(bǐ )邻(lín )渐(jiàn )熟(shú )约(yuē )论(lùn )婚(hūn )。”

周(zhōu )衍(yǎn )《江(jiāng )源(yuán )行(háng )·去(qù )冰(bīng )碛(qì )湖(hú )的(de )路(lù )上(shàng )》:“为(wéi )了(le )踏(tà )勘(kān )水(shuǐ )源(yuán ),老(lǎo )贫(pín )牧(mù )多(duō )吉(jí )加(jiā )和(hé )小(xiǎo )孙(sūn )子(zǐ )索(suǒ )旺(wàng )一(yī )起(qǐ ),在(zài )羊(yáng )皮(pí )袋(dài )里(lǐ )装(zhuāng )着(zhe )酥(sū )油(yóu )和(hé )炒(chǎo )麵(miàn ),来(lái )到(dào )了(le )冰(bīng )碛(qì )湖(hú )。”

4.掌(zhǎng )畜(chù )牧(mù )的(de )官(guān )员(yuán )或(huò )官(guān )署(shǔ )。

《隋(suí )书(shū )·百(bǎi )官(guān )志(zhì )下(xià )》:“其(qí )骅(huá )骝(liú )牧(mù )及(jí )二(èr )十(shí )四(sì )军(jūn )马(mǎ )牧(mù ),每(měi )牧(mù )置(zhì )仪(yí )同(tóng )及(jí )尉(wèi )、大(dà )都(dōu )督(dū )、帅(shuài )都(dōu )督(dū )等(děng )员(yuán )。驴(lǘ )骡(luó )牧(mù ),置(zhì )帅(shuài )都(dōu )督(dū )及(jí )尉(wèi )。

原(yuán )州(zhōu )羊(yáng )牧(mù ),置(zhì )大(dà )都(dōu )督(dū )并(bìng )尉(wèi )。”

5.牧(mù )群(qún )。

《魏(wèi )书(shū )·食(shí )货(huò )志(zhì )》:“每(měi )岁(suì )自(zì )河(hé )西(xī )徙(xǐ )牧(mù )于(yú )并(bìng )州(zhōu ),以(yǐ )渐(jiàn )南(nán )转(zhuǎn ),欲(yù )其(qí )习(xí )水(shuǐ )土(tǔ )而(ér )无(wú )死(sǐ )伤(shāng )也(yě ),而(ér )河(hé )西(xī )之(zhī )牧(mù )弥(mí )滋(zī )矣(yǐ )。”

6.畜(chù )牧(mù )业(yè )。

《瞭(liǎo )望(wàng )》1982年(nián )第(dì )5期(qī ):“阿(ā )里(lǐ )的(de )生(shēng )产(chǎn )方(fāng )针(zhēn ),要(yào )以(yǐ )牧(mù )为(wéi )主(zhǔ ),牧(mù )农(nóng )结(jié )合(hé ),多(duō )种(zhǒng )经(jīng )营(yíng ),全(quán )面(miàn )发(fā )展(zhǎn )。”

7.划(huá )田(tián )界(jiè )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·地(dì )官(guān )·遂(suí )师(shī )》:“经(jīng )牧(mù )其(qí )田(tián )野(yě )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“经(jīng )牧(mù ),制(zhì )田(tián )界(jiè )与(yǔ )井(jǐng )。”

8.统(tǒng )治(zhì );驾(jià )驭(yù )。

《书(shū )·吕(lǚ )刑(xíng )》:“四(sì )方(fāng )司(sī )政(zhèng )典(diǎn )狱(yù ),非(fēi )尔(ěr )惟(wéi )作(zuò )天(tiān )牧(mù )。”

孙(sūn )星(xīng )衍(yǎn )疏(shū ):“言(yán )惟(wéi )汝(rǔ )非(fēi )为(wéi )天(tiān )牧(mù )民(mín )乎(hū )!”

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·命(mìng )训(xùn )》:“古(gǔ )之(zhī )明(míng )王(wáng ),奉(fèng )此(cǐ )六(liù )者(zhě )以(yǐ )牧(mù )万(wàn )民(mín ),民(mín )用(yòng )而(ér )不(bú )失(shī )。”

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·说(shuō )疑(yí )》:“是(shì )以(yǐ )群(qún )臣(chén )居(jū )则(zé )修(xiū )身(shēn ),动(dòng )则(zé )任(rèn )力(lì ),非(fēi )上(shàng )之(zhī )令(lìng ),不(bú )敢(gǎn )擅(shàn )作(zuò )疾(jí )言(yán )诬(wū )事(shì ),此(cǐ )圣(shèng )王(wáng )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )牧(mù )臣(chén )下(xià )也(yě )。”

汉(hàn )司(sī )马(mǎ )相(xiàng )如(rú )《难(nán )蜀(shǔ )父(fù )老(lǎo )》:“盖(gài )闻(wén )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )牧(mù )夷(yí )狄(dí )也(yě ),其(qí )义(yì )羁(jī )縻(mí )勿(wù )绝(jué )而(ér )已(yǐ )。”

唐(táng )李(lǐ )商(shāng )隐(yǐn )《行(háng )次(cì )西(xī )郊(jiāo )作(zuò )一(yī )百(bǎi )韵(yùn )》:“因(yīn )令(lìng )勐(měng )毅(yì )辈(bèi ),杂(zá )牧(mù )升(shēng )平(píng )民(mín )。”

清(qīng )魏(wèi )源(yuán )《圣(shèng )武(wǔ )记(jì )》卷(juàn )三(sān ):“﹝和(hé )林(lín )﹞为(wéi )瀚(hàn )海(hǎi )王(wáng )气(qì )之(zhī )区(qū ),故(gù )太(tài )祖(zǔ )十(shí )五(wǔ )世(shì )孙(sūn )达(dá )延(yán )车(chē )臣(chén )汗(hàn )者(zhě ),留(liú )牧(mù )其(qí )地(dì )。”

9.察(chá )看(kàn )。

《鬼(guǐ )谷(gǔ )子(zǐ )·反(fǎn )应(yīng )》:“见(jiàn )其(qí )情(qíng ),随(suí )而(ér )牧(mù )之(zhī )。”

俞(yú )樾(yuè )注(zhù ):“牧(mù ),察(chá )。”

汉(hàn )班(bān )固(gù )《白(bái )虎(hǔ )通(tōng )·封(fēng )公(gōng )侯(hóu )》:“使(shǐ )大(dà )夫(fū )往(wǎng )来(lái )牧(mù )诸(zhū )侯(hóu ),故(gù )谓(wèi )之(zhī )牧(mù )。”

10.治(zhì )民(mín )的(de )人(rén )。指(zhǐ )国(guó )君(jūn )或(huò )州(zhōu )郡(jùn )长(zhǎng )官(guān )。

《国(guó )语(yǔ )·鲁(lǔ )语(yǔ )下(xià )》:“日(rì )中(zhōng )考(kǎo )政(zhèng ),与(yǔ )百(bǎi )官(guān )之(zhī )政(zhèng )事(shì ),师(shī )尹(yǐn )维(wéi )旅(lǚ )、牧(mù )、相(xiàng )宣(xuān )序(xù )民(mín )事(shì )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“牧(mù ),州(zhōu )牧(mù )也(yě )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·梁(liáng )惠(huì )王(wáng )上(shàng )》:“今(jīn )夫(fū )天(tiān )下(xià )之(zhī )人(rén )牧(mù ),未(wèi )有(yǒu )不(bú )嗜(shì )杀(shā )人(rén )者(zhě )也(yě )。”

孙(sūn )奭(shì )疏(shū ):“言(yán )今(jīn )天(tiān )下(xià )为(wéi )牧(mù )养(yǎng )人(rén )民(mín )之(zhī )君(jūn ),未(wèi )有(yǒu )不(bú )好(hǎo )杀(shā )人(rén )者(zhě )。”

《汉(hàn )书(shū )·成(chéng )帝(dì )纪(jì )》:“十(shí )二(èr )月(yuè ),罢(bà )部(bù )刺(cì )史(shǐ ),更(gèng )置(zhì )州(zhōu )牧(mù ),秩(zhì )二(èr )千(qiān )石(shí )。”

《文(wén )选(xuǎn )·任(rèn )昉(fǎng )〈为(wéi )范(fàn )尚(shàng )书(shū )让(ràng )吏(lì )部(bù )封(fēng )侯(hóu )第(dì )一(yī )表(biǎo )〉》:“持(chí )斧(fǔ )作(zuò )牧(mù ),以(yǐ )薏(yì )苡(yǐ )兴(xìng )谤(bàng )。”

李(lǐ )周(zhōu )翰(hàn )注(zhù ):“马(mǎ )援(yuán )为(wéi )交(jiāo )趾(zhǐ )太(tài )守(shǒu ),出(chū )薏(yì )苡(yǐ )可(kě )治(zhì )瘴(zhàng )气(qì ),遂(suí )取(qǔ )一(yī )车(chē ),将(jiāng )还(hái )时(shí ),人(rén )以(yǐ )为(wéi )南(nán )土(tǔ )珍(zhēn )怪(guài ),因(yīn )而(ér )流(liú )谤(bàng )也(yě )。”

唐(táng )储(chǔ )光(guāng )羲(xī )《送(sòng )丘(qiū )健(jiàn )至(zhì )州(zhōu )敕(chì )放(fàng )作(zuò )时(shí )任(rèn )下(xià )邽(guī )县(xiàn )》诗(shī ):“邦(bāng )牧(mù )新(xīn )下(xià )车(chē ),德(dé )礼(lǐ )彼(bǐ )甿(máng )讴(ōu )。”

11.指(zhǐ )主(zhǔ )事(shì )之(zhī )官(guān )。

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·季(jì )春(chūn )》:“命(mìng )舟(zhōu )牧(mù )覆(fù )舟(zhōu ),五(wǔ )覆(fù )五(wǔ )反(fǎn ),乃(nǎi )告(gào )舟(zhōu )备(bèi )具(jù )于(yú )天(tiān )子(zǐ )焉(yān )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“舟(zhōu )牧(mù ),主(zhǔ )舟(zhōu )官(guān )也(yě )。”

12.法(fǎ )式(shì ),法(fǎ )度(dù )。

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·周(zhōu )祝(zhù )》:“为(wéi )天(tiān )下(xià )者(zhě )用(yòng )牧(mù )。”

孔(kǒng )晁(cháo )注(zhù ):“牧(mù )为(wéi )法(fǎ )也(yě )。”

马(mǎ )王(wáng )堆(duī )汉(hàn )墓(mù )帛(bó )书(shū )甲(jiǎ )本(běn )《老(lǎo )子(zǐ )·道(dào )经(jīng )》:“是(shì )以(yǐ )声(shēng )人(rén )执(zhí )一(yī ),以(yǐ )为(wéi )天(tiān )下(xià )牧(mù )。”

许(xǔ )抗(kàng )生(shēng )注(zhù ):“牧(mù ),甲(jiǎ )、乙(yǐ )本(běn )同(tóng )作(zuò )‘牧(mù )’,傅(fù )奕(yì )本(běn )、通(tōng )行(háng )本(běn )、河(hé )上(shàng )公(gōng )本(běn )皆(jiē )作(zuò )‘式(shì )’。式(shì ),法(fǎ )式(shì )也(yě )。”

13.修(xiū )养(yǎng )。

《易(yì )·谦(qiān )》:“谦(qiān )谦(qiān )君(jūn )子(zǐ ),卑(bēi )以(yǐ )自(zì )牧(mù )也(yě )。”

王(wáng )弼(bì )注(zhù ):“牧(mù ),养(yǎng )也(yě )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·公(gōng )孙(sūn )瓒(zàn )传(chuán )》:“刘(liú )虞(yú )守(shǒu )道(dào )慕(mù )名(míng ),以(yǐ )忠(zhōng )厚(hòu )自(zì )牧(mù )。”

宋(sòng )罗(luó )烨(yè )《醉(zuì )翁(wēng )谈(tán )录(lù )·刁(diāo )氏(shì )夫(fū )人(rén )贤(xián )德(dé )》:“夫(fū )人(rén )谦(qiān )顺(shùn )自(zì )牧(mù ),虽(suī )小(xiǎo )事(shì )未(wèi )尝(cháng )专(zhuān ),必(bì )禀(bǐng )而(ér )后(hòu )行(háng )。”

清(qīng )《今(jīn )世(shì )说(shuō )·德(dé )行(háng )》:“其(qí )牧(mù )己(jǐ )谦(qiān )冲(chōng )退(tuì )约(yuē ),虽(suī )践(jiàn )九(jiǔ )列(liè ),抑(yì )然(rán )如(rú )寒(hán )士(shì )。”

14.谓(wèi )来(lái )自(zì )北(běi )方(fāng )的(de )入(rù )侵(qīn )。

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )沉(chén )约(yuē )《齐(qí )故(gù )安(ān )陆(lù )昭(zhāo )王(wáng )碑(bēi )文(wén )》:“侦(zhēn )谍(dié )不(bú )敢(gǎn )东(dōng )窥(kuī ),驼(tuó )马(mǎ )不(bú )敢(gǎn )南(nán )牧(mù )。”

宋(sòng )王(wáng )君(jūn )玉(yù )《国(guó )老(lǎo )谈(tán )苑(yuàn )》卷(juàn )二(èr ):“李(lǐ )允(yǔn )则(zé )守(shǒu )雄(xióng )州(zhōu ),匈(xiōng )奴(nú )不(bú )敢(gǎn )南(nán )牧(mù ),朝(cháo )廷(tíng )无(wú )北(běi )顾(gù )之(zhī )忧(yōu )。”

清(qīng )魏(wèi )源(yuán )《圣(shèng )武(wǔ )记(jì )》卷(juàn )六(liù ):“而(ér )鄂(è )罗(luó )斯(sī )亦(yì )方(fāng )与(yǔ )西(xī )北(běi )普(pǔ )鲁(lǔ )社(shè )搆(gōu )兵(bīng ),未(wèi )遑(huáng )南(nán )牧(mù )。”

15.草(cǎo )名(míng )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·马(mǎ )融(róng )传(chuán )》:“其(qí )土(tǔ )毛(máo )则(zé )搉(huō )牧(mù )荐(jiàn )草(cǎo ),芳(fāng )茹(rú )甘(gān )荼(tú )。”

16.古(gǔ )地(dì )名(míng )。

牧(mù )野(yě )的(de )简(jiǎn )称(chēng )。

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·武(wǔ )寤(wù )》:“约(yuē )期(qī )于(yú )牧(mù ),桉(ān )用(yòng )师(shī )旅(lǚ ),商(shāng )不(bú )足(zú )灭(miè )。”

孔(kǒng )晁(cháo )注(zhù ):“于(yú )牧(mù )野(yě ),将(jiāng )战(zhàn )先(xiān )祷(dǎo )天(tiān )地(dì )也(yě )。”

《国(guó )语(yǔ )·周(zhōu )语(yǔ )上(shàng )》:“其(qí )亡(wáng )也(yě ),夷(yí )羊(yáng )在(zài )牧(mù )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“牧(mù ),商(shāng )郊(jiāo )牧(mù )野(yě )也(yě )。”

17.姓(xìng )。

汉(hàn )代(dài )有(yǒu )牧(mù )良(liáng )。见(jiàn )《通(tōng )志(zhì )·氏(shì )族(zú )四(sì )》。

阅读:3571

●牧(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库