测【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 测

测(cè )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà )是(shì ):9画(huà )

简(jiǎn )体(tǐ )测(cè )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):9画(huà );繁(fán )體(tǐ )測(cè )字(zì )筆(bǐ )畫(huà ):12畫(huà )。

(测(cè ),测(cè ))

cè

ㄘㄜˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》初(chū )力(lì )切(qiē ),入(rù )职(zhí ),初(chū )。〕

1.量(liàng )度(dù );测(cè )量(liàng )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·地(dì )官(guān )·大(dà )司(sī )徒(tú )》:“以(yǐ )土(tǔ )圭(guī )之(zhī )法(fǎ ),测(cè )土(tǔ )深(shēn )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“测(cè ),犹(yóu )度(dù )也(yě )。”

《荀(xún )子(zǐ )·劝(quàn )学(xué )》:“不(bú )道(dào )礼(lǐ )宪(xiàn ),以(yǐ )《诗(shī )》《书(shū )》为(wéi )之(zhī ),譬(pì )之(zhī )犹(yóu )以(yǐ )指(zhǐ )测(cè )河(hé )也(yě ),以(yǐ )戈(gē )舂(chōng )黍(shǔ )也(yě ),以(yǐ )锥(zhuī )飧(sūn )壶(hú )也(yě ),不(bú )可(kě )以(yǐ )得(dé )之(zhī )矣(yǐ )。”

2.猜(cāi )度(dù )。

《易(yì )·繫(jì )辞(cí )上(shàng )》:“阴(yīn )阳(yáng )不(bú )测(cè )之(zhī )谓(wèi )神(shén )。”

《礼(lǐ )记(jì )·少(shǎo )仪(yí )》:“毋(wú )测(cè )未(wèi )至(zhì )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“测(cè ),意(yì )度(dù )也(yě )。”

唐(táng )白(bái )行(háng )简(jiǎn )《李(lǐ )娃(wá )传(chuán )》:“四(sì )坐(zuò )愕(è )眙(yí ),莫(mò )之(zhī )测(cè )也(yě )。”

清(qīng )宋(sòng )永(yǒng )岳(yuè )《志(zhì )异(yì )续(xù )编(biān )·徐(xú )景(jǐng )东(dōng )》:“举(jǔ )家(jiā )仓(cāng )皇(huáng ),谓(wèi )祸(huò )且(qiě )不(bú )测(cè )。”

周(zhōu )而(ér )复(fù )《上(shàng )海(hǎi )的(de )早(zǎo )晨(chén )》第(dì )四(sì )部(bù )四(sì )三(sān ):“他(tā )测(cè )出(chū )潘(pān )信(xìn )诚(chéng )的(de )心(xīn )事(shì )。”

3.知(zhī )。

《礼(lǐ )记(jì )·乐(lè )记(jì )》:“穷(qióng )高(gāo )极(jí )远(yuǎn ),而(ér )测(cè )深(shēn )厚(hòu )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“测(cè ),知(zhī )也(yě )。”

汉(hàn )扬(yáng )雄(xióng )《太(tài )玄(xuán )·测(cè )》:“夜(yè )则(zé )测(cè )阴(yīn ),昼(zhòu )则(zé )测(cè )阳(yáng )。”

范(fàn )望(wàng )注(zhù ):“测(cè ),知(zhī )也(yě )。”

宋(sòng )王(wáng )谠(dǎng )《唐(táng )语(yǔ )林(lín )·补(bǔ )遗(yí )三(sān )》:“今(jīn )则(zé )已(yǐ )应(yīng )天(tiān )象(xiàng ),异(yì )时(shí )方(fāng )测(cè )余(yú )言(yán )。”

4.尽(jìn ),极(jí )。

《楚(chǔ )辞(cí )·大(dà )招(zhāo )》:“代(dài )水(shuǐ )不(bú )可(kě )涉(shè ),深(shēn )不(bú )可(kě )测(cè )只(zhī )。”

王(wáng )逸(yì )注(zhù ):“其(qí )深(shēn )无(wú )底(dǐ ),不(bú )可(kě )穷(qióng )测(cè )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·论(lùn )人(rén )》:“阔(kuò )大(dà )渊(yuān )深(shēn ),不(bú )可(kě )测(cè )也(yě )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“测(cè ),尽(jìn )极(jí )也(yě )。”

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·原(yuán )道(dào )训(xùn )》:“大(dà )不(bú )可(kě )极(jí ),深(shēn )不(bú )可(kě )测(cè )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“测(cè ),尽(jìn )也(yě )。”

5.探(tàn )访(fǎng )。

宋(sòng )洪(hóng )迈(mài )《夷(yí )坚(jiān )丙(bǐng )志(zhì )·朱(zhū )二(èr )杀(shā )鬼(guǐ )》:“遍(biàn )村(cūn )落(luò )测(cè )之(zhī ),了(le )无(wú )踪(zōng )迹(jì )。”

清(qīng )恽(yùn )敬(jìng )《游(yóu )庐(lú )山(shān )后(hòu )记(jì )》:“循(xún )高(gāo )贤(xián )堂(táng ),跨(kuà )虎(hǔ )溪(xī ),却(què )游(yóu )西(xī )林(lín )寺(sì ),测(cè )香(xiāng )谷(gǔ )泉(quán ),出(chū )太(tài )平(píng )宫(gōng ),漱(shù )宝(bǎo )石(shí )池(chí )。”

6.水(shuǐ )的(de )深(shēn )度(dù )。

《尔(ěr )雅(yǎ )·释(shì )言(yán )》:“潜(qián )深(shēn ),测(cè )也(yě )。”

郭(guō )璞(pú )注(zhù ):“测(cè ),亦(yì )水(shuǐ )深(shēn )之(zhī )别(bié )名(míng )。”

清(qīng )朱(zhū )彝(yí )尊(zūn )《更(gèng )漏(lòu )子(zǐ )·吴(wú )江(jiāng )秋(qiū )泛(fàn )》词(cí ):“江(jiāng )八(bā )测(cè ),柳(liǔ )千(qiān )条(tiáo ),赤(chì )阑(lán )第(dì )四(sì )桥(qiáo )。”

7.泛(fàn )指(zhǐ )深(shēn )。参(cān )见(jiàn )“测(cè )恩(ēn )”。

8.刑(xíng )具(jù )名(míng )。

《隋(suí )书(shū )·刑(xíng )法(fǎ )志(zhì )》:“其(qí )有(yǒu )赃(zāng )验(yàn )显(xiǎn )然(rán )而(ér )不(bú )款(kuǎn ),则(zé )上(shàng )测(cè )立(lì )。立(lì )测(cè )者(zhě ),以(yǐ )土(tǔ )为(wéi )垛(duǒ ),高(gāo )一(yī )尺(chǐ ),上(shàng )圆(yuán ),劣(liè )容(róng )囚(qiú )两(liǎng )足(zú )立(lì )。鞭(biān )二(èr )十(shí ),笞(chī )三(sān )十(shí )讫(qì ),着(zhe )两(liǎng )械(xiè )及(jí )杻(niǔ ),上(shàng )垛(duǒ )。”

9.指(zhǐ )使(shǐ )用(yòng )测(cè )刑(xíng )。

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )任(rèn )昉(fǎng )《奏(zòu )弹(dàn )刘(liú )整(zhěng )》:“辄(zhé )收(shōu )付(fù )近(jìn )狱(yù )测(cè )治(zhì )。”

《陈(chén )书(shū )·儒(rú )林(lín )传(chuán )·沉(chén )洙(zhū )》:“梁(liáng )代(dài )旧(jiù )律(lǜ ),测(cè )囚(qiú )之(zhī )法(fǎ ),日(rì )一(yī )上(shàng ),起(qǐ )自(zì )晡(bū )鼓(gǔ ),尽(jìn )于(yú )二(èr )更(gèng )。”

《南(nán )史(shǐ )·循(xún )吏(lì )传(chuán )·何(hé )远(yuǎn )》:“当(dāng )时(shí )士(shì )大(dà )夫(fū )坐(zuò )法(fǎ )皆(jiē )不(bú )受(shòu )测(cè )。”

10.清(qīng )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·考(kǎo )工(gōng )记(jì )·弓(gōng )人(rén )》:“漆(qī )欲(yù )测(cè ),丝(sī )欲(yù )沉(chén )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“测(cè ),犹(yóu )清(qīng )也(yě )。”

11.见(jiàn )“测(cè )测(cè )”。

12.通(tōng )“侧(cè )”。隐(yǐn )伏(fú )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·常(cháng )武(wǔ )》:“绵(mián )绵(mián )翼(yì )翼(yì ),不(bú )测(cè )不(bú )克(kè )。”

马(mǎ )瑞(ruì )辰(chén )通(tōng )释(shì ):“测(cè )当(dāng )为(wéi )侧(cè )之(zhī )假(jiǎ )借(jiè )。

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·原(yuán )道(dào )篇(piān )》:‘侧(cè )谿(jī )谷(gǔ )之(zhī )间(jiān )。’高(gāo )注(zhù ):‘侧(cè ),伏(fú )也(yě )。’不(bú )侧(cè )者(zhě ),谓(wèi )其(qí )师(shī )不(bú )隐(yǐn )伏(fú )也(yě )。”

阅读:1737

●测(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库