責【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 責

简(jiǎn )体(tǐ )责(zé )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):8画(huà );繁(fán )體(tǐ )責(zé )字(zì )筆(bǐ )畫(huà ):11畫(huà )。

(责(zé ),责(zé ))

I

zé

ㄗㄜˊ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》侧(cè )革(gé )切(qiē ),入(rù )麦(mài ),庄(zhuāng )。〕

“债(zhài )”的(de )古(gǔ )字(zì )。

1.索(suǒ )取(qǔ ),求(qiú )取(qǔ )。

《墨(mò )子(zǐ )·公(gōng )孟(mèng )》:“劝(quàn )于(yú )善(shàn )言(yán )而(ér )葬(zàng ),已(yǐ )葬(zàng )而(ér )责(zé )酒(jiǔ )于(yú )其(qí )四(sì )弟(dì )。”

唐(táng )颜(yán )萱(xuān )《过(guò )张(zhāng )祜(hù )处(chù )士(shì )丹(dān )阳(yáng )故(gù )居(jū )》诗(shī ):“柴(chái )扉(fēi )草(cǎo )屋(wū )无(wú )人(rén )问(wèn ),犹(yóu )向(xiàng )荒(huāng )田(tián )责(zé )地(dì )征(zhēng )。”

《清(qīng )史(shǐ )稿(gǎo )·太(tài )祖(zǔ )纪(jì )》:“有(yǒu )智(zhì )略(luè ),谋(móu )恢(huī )复(fù ),歼(jiān )其(qí )仇(chóu ),且(qiě )责(zé )其(qí )地(dì )焉(yān )。”

严(yán )复(fù )《辟(pì )韩(hán )》:“又(yòu )安(ān )用(yòng )此(cǐ )高(gāo )高(gāo )在(zài )上(shàng )者(zhě ),睃(suō )我(wǒ )以(yǐ )生(shēng ),出(chū )令(lìng )令(lìng )我(wǒ ),责(zé )所(suǒ )出(chū )而(ér )诛(zhū )我(wǒ ),时(shí )而(ér )抚(fǔ )我(wǒ )为(wéi )后(hòu ),时(shí )而(ér )虐(nuè )我(wǒ )为(wéi )仇(chóu )也(yě )哉(zāi )?”

2.要(yào )求(qiú );期(qī )望(wàng )。

《论(lùn )语(yǔ )·卫(wèi )灵(líng )公(gōng )》:“躬(gōng )自(zì )厚(hòu ),而(ér )薄(báo )责(zé )于(yú )人(rén ),则(zé )远(yuǎn )怨(yuàn )矣(yǐ )。”

何(hé )晏(yàn )集(jí )解(jiě )引(yǐn )孔(kǒng )安(ān )国(guó )曰(yuē ):“责(zé )己(jǐ )厚(hòu ),责(zé )人(rén )薄(báo ),所(suǒ )以(yǐ )远(yuǎn )怨(yuàn )咎(jiù )。”

《史(shǐ )记(jì )·汲(jí )郑(zhèng )列(liè )传(chuán )》:“其(qí )治(zhì ),责(zé )大(dà )指(zhǐ )而(ér )已(yǐ ),不(bú )苛(kē )小(xiǎo )。”

宋(sòng )岳(yuè )飞(fēi )《辞(cí )男(nán )云(yún )特(tè )转(zhuǎn )恩(ēn )命(mìng )札(zhá )子(zǐ )》:“臣(chén )闻(wén )君(jūn )之(zhī )驭(yù )臣(chén ),固(gù )不(bú )吝(lìn )于(yú )厚(hòu )赏(shǎng ),父(fù )之(zhī )教(jiāo )子(zǐ ),岂(qǐ )可(kě )责(zé )以(yǐ )近(jìn )功(gōng )。”

章(zhāng )炳(bǐng )麟(lín )《訄(kāo )书(shū )前(qián )录(lù )·客(kè )帝(dì )匡(kuāng )谬(miù )》:“今(jīn )弗(fú )能(néng )昌(chāng )言(yán )自(zì )主(zhǔ ),而(ér )以(yǐ )责(zé )宣(xuān )尼(ní )之(zhī )主(zhǔ )祏(shí ),面(miàn )欺(qī )!”

3.责(zé )令(lìng ),督(dū )促(cù )。

《史(shǐ )记(jì )·绛(jiàng )侯(hóu )周(zhōu )勃(bó )世(shì )家(jiā )》:“勃(bó )不(bú )好(hǎo )文(wén )学(xué ),每(měi )召(zhào )诸(zhū )生(shēng )说(shuō )士(shì ),东(dōng )乡(xiāng )坐(zuò )而(ér )责(zé )之(zhī ):‘趣(qù )为(wéi )我(wǒ )语(yǔ )。’其(qí )椎(zhuī )少(shǎo )文(wén )如(rú )此(cǐ )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《曹(cáo )成(chéng )王(wáng )碑(bēi )》:“太(tài )妃(fēi )薨(hōng ),王(wáng )弃(qì )部(bù )随(suí )丧(sàng )之(zhī )河(hé )南(nán )葬(zàng ),及(jí )荆(jīng ),被(bèi )诏(zhào )责(zé )还(hái )。”

《明(míng )史(shǐ )·食(shí )货(huò )志(zhì )二(èr )》:“请(qǐng )责(zé )州(zhōu )县(xiàn )官(guān ),于(yú )农(nóng )隙(xì )时(shí ),令(lìng )里(lǐ )甲(jiǎ )等(děng )倣(fǎng )洪(hóng )武(wǔ )、正(zhèng )统(tǒng )间(jiān )鱼(yú )鳞(lín )、风(fēng )旗(qí )之(zhī )式(shì ),编(biān )造(zào )图(tú )册(cè )。”

清(qīng )蒲(pú )松(sōng )龄(líng )《聊(liáo )斋(zhāi )志(zhì )异(yì )·促(cù )织(zhī )》:“此(cǐ )物(wù )故(gù )非(fēi )西(xī )产(chǎn );有(yǒu )华(huá )阴(yīn )令(lìng )欲(yù )媚(mèi )上(shàng )官(guān ),以(yǐ )一(yī )头(tóu )进(jìn ),试(shì )使(shǐ )斗(dòu )而(ér )才(cái ),因(yīn )责(zé )常(cháng )供(gòng )。”

4.谴(qiǎn )责(zé ),责(zé )备(bèi )。

《管(guǎn )子(zǐ )·大(dà )匡(kuāng )》:“文(wén )姜(jiāng )通(tōng )于(yú )齐(qí )侯(hóu ),桓(huán )公(gōng )闻(wén ),责(zé )文(wén )姜(jiāng )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《答(dá )司(sī )马(mǎ )谏(jiàn )议(yì )书(shū )》:“如(rú )君(jūn )实(shí )责(zé )我(wǒ )以(yǐ )在(zài )位(wèi )久(jiǔ ),未(wèi )能(néng )助(zhù )上(shàng )大(dà )有(yǒu )为(wéi ),以(yǐ )膏(gāo )泽(zé )斯(sī )民(mín ),则(zé )某(mǒu )知(zhī )罪(zuì )矣(yǐ )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《且(qiě )介(jiè )亭(tíng )杂(zá )文(wén )末(mò )编(biān )·三(sān )月(yuè )的(de )租(zū )界(jiè )》:“狄(dí )克(kè )先(xiān )生(shēng )一(yī )听(tīng )到(dào )‘有(yǒu )人(rén )’的(de )话(huà ),立(lì )刻(kè )同(tóng )意(yì ),责(zé )别(bié )人(rén )不(bú )来(lái )指(zhǐ )出(chū )‘许(xǔ )多(duō )问(wèn )题(tí )’了(le )。”

5.指(zhǐ )诘(jié )问(wèn )。

《史(shǐ )记(jì )·酷(kù )吏(lì )列(liè )传(chuán )》:“天(tiān )子(zǐ )果(guǒ )以(yǐ )汤(tāng )怀(huái )诈(zhà )面(miàn )欺(qī ),使(shǐ )使(shǐ )八(bā )辈(bèi )簿(bù )责(zé )汤(tāng )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《嘲(cháo )鼾(hān )睡(shuì )》诗(shī ):“孰(shú )云(yún )天(tiān )地(dì )仁(rén ),吾(wú )欲(yù )责(zé )真(zhēn )宰(zǎi )。”

宋(sòng )乐(lè )史(shǐ )《杨(yáng )太(tài )真(zhēn )外(wài )传(chuán )》:“上(shàng )乃(nǎi )出(chū )驿(yì )门(mén )劳(láo )六(liù )军(jūn )。六(liù )军(jūn )不(bú )解(jiě )围(wéi ),上(shàng )顾(gù )左(zuǒ )右(yòu )责(zé )其(qí )故(gù )。”

6.惩(chéng )处(chù )、处(chù )罚(fá )。

《史(shǐ )记(jì )·李(lǐ )斯(sī )列(liè )传(chuán )》:“夫(fū )贤(xián )主(zhǔ )者(zhě ),必(bì )且(qiě )能(néng )全(quán )道(dào )而(ér )行(háng )督(dū )责(zé )之(zhī )术(shù )者(zhě )也(yě )。”

司(sī )马(mǎ )贞(zhēn )索(suǒ )隐(yǐn ):“督(dū )者(zhě ),察(chá )也(yě )。察(chá )其(qí )罪(zuì ),责(zé )之(zhī )以(yǐ )刑(xíng )罚(fá )也(yě )。”

《晋(jìn )书(shū )·四(sì )夷(yí )传(chuán )·夫(fū )馀(yú )国(guó )》:“其(qí )法(fǎ ):杀(shā )人(rén )者(zhě )死(sǐ ),没(méi )入(rù )其(qí )家(jiā );盗(dào )者(zhě )一(yī )责(zé )十(shí )二(èr )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《中(zhōng )大(dà )夫(fū )陝(shǎn )府(fǔ )左(zuǒ )司(sī )马(mǎ )李(lǐ )公(gōng )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“改(gǎi )拜(bài )陝(shǎn )府(fǔ )左(zuǒ )司(sī )马(mǎ ),公(gōng )又(yòu )喜(xǐ )曰(yuē ):‘是(shì )官(guān )无(wú )所(suǒ )职(zhí ),吾(wú )其(qí )不(bú )以(yǐ )吏(lì )事(shì )受(shòu )责(zé )死(sǐ )矣(yǐ )。’”宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《与(yǔ )王(wáng )定(dìng )国(guó )书(shū )》:“罪(zuì )大(dà )责(zé )轻(qīng ),得(dé )此(cǐ )已(yǐ )幸(xìng ),未(wèi )尝(cháng )戚(qī )戚(qī )。”

7.特(tè )指(zhǐ )鞭(biān )扑(pū ),责(zé )打(dǎ )。

《新(xīn )五(wǔ )代(dài )史(shǐ )·梁(liáng )文(wén )惠(huì )皇(huáng )后(hòu )王(wáng )氏(shì )传(chuán )》:“﹝刘(liú )崇(chóng )﹞患(huàn )太(tài )祖(zǔ )慵(yōng )堕(duò )不(bú )作(zuò )业(yè ),数(shù )加(jiā )笞(chī )责(zé )。”

《冷(lěng )眼(yǎn )观(guān )》第(dì )三(sān )回(huí ):“﹝曾(céng )大(dà )令(lìng )﹞就(jiù )当(dāng )场(chǎng )将(jiāng )那(nà )凶(xiōng )手(shǒu )重(zhòng )责(zé )了(le )二(èr )千(qiān )板(bǎn )子(zǐ ),打(dǎ )得(dé )皮(pí )开(kāi )血(xuè )绽(zhàn ),钉(dìng )镣(liào )收(shōu )禁(jìn )。”京(jīng )剧(jù )《猎(liè )虎(hǔ )记(jì )》第(dì )三(sān )场(chǎng ):“若(ruò )是(shì )三(sān )日(rì )猎(liè )不(bú )着(zhe )勐(měng )虎(hǔ ),就(jiù )要(yào )重(zhòng )责(zé )八(bā )十(shí ),枷(jiā )号(hào )一(yī )月(yuè )。”

8.贬(biǎn )谪(zhé )。

《旧(jiù )五(wǔ )代(dài )史(shǐ )·周(zhōu )书(shū )·世(shì )宗(zōng )纪(jì )一(yī )》:“﹝申(shēn )师(shī )厚(hòu )﹞不(bú )俟(sì )诏(zhào )离(lí )任(rèn ),故(gù )责(zé )之(zhī )。”

宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《东(dōng )坡(pō )志(zhì )林(lín )·僧(sēng )伽(gā )何(hé )国(guó )人(rén )》:“余(yú )在(zài )惠(huì )州(zhōu ),忽(hū )被(bèi )命(mìng )责(zé )儋(dān )耳(ěr )。”

《宣(xuān )和(hé )遗(yí )事(shì )》后(hòu )集(jí ):“蔡(cài )攸(yōu )责(zé )永(yǒng )州(zhōu )安(ān )置(zhì )。”

9.责(zé )任(rèn ),职(zhí )责(zé )。

《书(shū )·金(jīn )縢(téng )》:“若(ruò )尔(ěr )三(sān )王(wáng ),是(shì )有(yǒu )丕(pī )子(zǐ )之(zhī )责(zé )于(yú )天(tiān ),以(yǐ )旦(dàn )代(dài )某(mǒu )之(zhī )身(shēn )。”

俞(yú )樾(yuè )《群(qún )经(jīng )平(píng )议(yì )·尚(shàng )书(shū )三(sān )》:“谓(wèi )尔(ěr )三(sān )王(wáng )在(zài )天(tiān ),若(ruò )有(yǒu )疾(jí )病(bìng )扶(fú )持(chí )之(zhī )事(shì ),必(bì )须(xū )子(zǐ )孙(sūn )任(rèn )其(qí )责(zé ),则(zé )请(qǐng )以(yǐ )旦(dàn )代(dài )某(mǒu )也(yě )。”

宋(sòng )叶(yè )适(shì )《〈谢(xiè )景(jǐng )思(sī )集(jí )〉序(xù )》:“今(jīn )公(gōng )藁(gǎo )藏(cáng )已(yǐ )久(jiǔ ),惧(jù )遂(suí )沦(lún )坠(zhuì ),使(shǐ )真(zhēn )能(néng )文(wén )者(zhě )不(bú )见(jiàn )信(xìn )于(yú )后(hòu ),此(cǐ )希(xī )孟(mèng )之(zhī )责(zé )也(yě )。”

叶(yè )剑(jiàn )英(yīng )《忆(yì )江(jiāng )南(nán )·赠(zèng )西(xī )安(ān )搪(táng )瓷(cí )厂(chǎng )职(zhí )工(gōng )同(tóng )志(zhì )》词(cí ):“手(shǒu )转(zhuǎn )机(jī )轮(lún )歌(gē )奋(fèn )进(jìn ),戎(róng )场(chǎng )曾(céng )作(zuò )健(jiàn )儿(ér )身(shēn ),骨(gǔ )干(gàn )责(zé )非(fēi )轻(qīng )。”

10.特(tè )指(zhǐ )罪(zuì )责(zé )。

晋(jìn )庾(yǔ )亮(liàng )《让(ràng )中(zhōng )书(shū )令(lìng )表(biǎo )》:“臣(chén )虽(suī )不(bú )达(dá ),何(hé )事(shì )背(bèi )时(shí )违(wéi )上(shàng ),自(zì )贻(yí )患(huàn )责(zé )邪(xié )?”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·齐(qí )映(yìng )传(chuán )》:“会(huì )马(mǎ )骇(hài )突(tū ),帝(dì )恐(kǒng )伤(shāng )映(yìng ),诏(zhào )捨(shě )辔(pèi ),固(gù )不(bú )去(qù ),曰(yuē ):‘马(mǎ )奔(bēn )踶(dì ),不(bú )过(guò )伤(shāng )臣(chén ),捨(shě )之(zhī ),或(huò )犯(fàn )清(qīng )跸(bì ),臣(chén )虽(suī )死(sǐ ),不(bú )足(zú )偿(cháng )责(zé )。’”

《封(fēng )神(shén )演(yǎn )义(yì )》第(dì )十(shí )一(yī )回(huí ):“姑(gū )看(kàn )诸(zhū )卿(qīng )所(suǒ )奏(zòu )赦(shè )免(miǎn )(姬(jī )昌(chāng )),但(dàn )恐(kǒng )他(tā )日(rì )归(guī )国(guó )有(yǒu )变(biàn ),卿(qīng )等(děng )不(bú )得(dé )辞(cí )其(qí )责(zé )矣(yǐ )!”

11.谓(wèi )立(lì )下(xià )或(huò )写(xiě )下(xià )。

唐(táng )皇(huáng )甫(fǔ )枚(méi )《三(sān )水(shuǐ )小(xiǎo )牍(dú )·埋(mái )蚕(cán )受(shòu )祸(huò )》:“先(xiān )集(jí )邻(lín )保(bǎo )责(zé )手(shǒu )状(zhuàng )。”

宋(sòng )俞(yú )文(wén )豹(bào )《吹(chuī )剑(jiàn )四(sì )录(lù )》:“高(gāo )宗(zōng )时(shí ),内(nèi )侍(shì )黄(huáng )彦(yàn )节(jiē )移(yí )竹(zhú )栽(zāi )入(rù )内(nèi ),丞(chéng )相(xiàng )赵(zhào )鼎(dǐng )见(jiàn )之(zhī ),呼(hū )彦(yàn )节(jiē )责(zé )军(jūn )令(lìng )状(zhuàng ),日(rì )下(xià )罢(bà )役(yì )。”

明(míng )陶(táo )宗(zōng )仪(yí )《辍(chuò )耕(gēng )录(lù )·邓(dèng )山(shān )房(fáng )》:“一(yī )日(rì ),谢(xiè )后(hòu )遣(qiǎn )巨(jù )璫(dāng )召(zhào )至(zhì )内(nèi )后(hòu )门(mén ),泣(qì )降(jiàng )德(dé )音(yīn ),且(qiě )令(lìng )其(qí )责(zé )军(jūn )令(lìng )状(zhuàng ),使(shǐ )无(wú )泄(xiè )。”

12.见(jiàn )“责(zé )责(zé )”。

13.通(tōng )“积(jī )”。聚(jù )积(jī )。

银(yín )雀(què )山(shān )汉(hàn )墓(mù )竹(zhú )简(jiǎn )《孙(sūn )子(zǐ )兵(bīng )法(fǎ )·军(jūn )争(zhēng )》:“军(jūn )毋(wú )无(wú )辎(zī )重(zhòng )﹝□□﹞粮(liáng )食(shí )则(zé )亡(wáng ),无(wú )委(wěi )责(zé )则(zé )亡(wáng )。”

银(yín )雀(què )山(shān )汉(hàn )墓(mù )竹(zhú )简(jiǎn )《孙(sūn )膑(bìn )兵(bīng )法(fǎ )·见(jiàn )威(wēi )王(wáng )》:“曰(yuē )我(wǒ )将(jiāng )欲(yù )责(zé )仁(rén )义(yì ),式(shì )礼(lǐ )乐(lè ),垂(chuí )衣(yī )裳(shang ),以(yǐ )禁(jìn )争(zhēng )夺(duó )。”整(zhěng )理(lǐ )小(xiǎo )组(zǔ )注(zhù ):“责(zé ),借(jiè )为(wéi )积(jī )。”

II

zhài

ㄓㄞˋ

〔《集(jí )韵(yùn )》侧(cè )卖(mài )切(qiē ),去(qù )卦(guà ),庄(zhuāng )。〕

“债(zhài )”的(de )古(gǔ )字(zì )。

《管(guǎn )子(zǐ )·轻(qīng )重(zhòng )乙(yǐ )》:“君(jūn )直(zhí )币(bì )之(zhī )轻(qīng )重(zhòng ),以(yǐ )决(jué )其(qí )数(shù ),使(shǐ )无(wú )券(quàn )契(qì )之(zhī )责(zé )。”

尹(yǐn )知(zhī )章(zhāng )注(zhù ):“责(zé ),读(dú )曰(yuē )债(zhài )。”

《汉(hàn )书(shū )·食(shí )货(huò )志(zhì )上(shàng )》:“当(dāng )具(jù )有(yǒu )者(zhě )半(bàn )贾(jiǎ )而(ér )卖(mài ),亡(wáng )者(zhě )取(qǔ )倍(bèi )称(chēng )之(zhī )息(xī ),于(yú )是(shì )有(yǒu )卖(mài )田(tián )宅(zhái )、鬻(yù )子(zǐ )孙(sūn )以(yǐ )偿(cháng )责(zé )者(zhě )矣(yǐ )。”

清(qīng )袁(yuán )枚(méi )《随(suí )园(yuán )随(suí )笔(bǐ )·摘(zhāi )〈史(shǐ )记(jì )〉注(zhù )》:“赧(nǎn )王(wáng )为(wéi )诸(zhū )侯(hóu )所(suǒ )逼(bī ),负(fù )责(zé )于(yú )民(mín ),乃(nǎi )上(shàng )台(tái )避(bì )之(zhī ),号(hào )避(bì )责(zé )台(tái )。”

阅读:2739

●責(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库