不【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 不

不(bú )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):4画(huà );

I

bù

ㄅㄨˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》分(fèn )勿(wù )切(qiē ),入(rù )物(wù ),非(fēi )。〕

1.无(wú ),没(méi )有(yǒu )。

《诗(shī )·王(wáng )风(fēng )·君(jūn )子(zǐ )于(yú )役(yì )》:“君(jūn )子(zǐ )于(yú )役(yì ),不(bú )日(rì )不(bú )月(yuè )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“行(háng )役(yì )反(fǎn )无(wú )日(rì )月(yuè )。”

宋(sòng )杨(yáng )万(wàn )里(lǐ )《月(yuè )下(xià )杲(gǎo )饮(yǐn )》诗(shī )之(zhī )二(èr ):“月(yuè )下(xià )不(bú )风(fēng )终(zhōng )是(shì )爽(shuǎng ),烛(zhú )光(guāng )何(hé )罪(zuì )也(yě )堪(kān )憎(zēng )?”清(qīng )蒲(pú )松(sōng )龄(líng )《聊(liáo )斋(zhāi )志(zhì )异(yì )·罗(luó )刹(shā )海(hǎi )市(shì )》:“别(bié )后(hòu )两(liǎng )月(yuè ),竟(jìng )得(dé )孪(luán )生(shēng )。今(jīn )已(yǐ )啁(zhōu )啾(jiū )怀(huái )抱(bào ),颇(pō )解(jiě )笑(xiào )言(yán );觅(mì )枣(zǎo )抓(zhuā )梨(lí ),不(bú )母(mǔ )可(kě )活(huó )。”

2.非(fēi ),不(bú )是(shì )。

《礼(lǐ )记(jì )·中(zhōng )庸(yōng )》:“苟(gǒu )不(bú )至(zhì )德(dé ),至(zhì )道(dào )不(bú )凝(níng )焉(yān )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“苟(gǒu ),诚(chéng )也(yě );不(bú ),非(fēi )也(yě )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·孔(kǒng )融(róng )传(chuán )》:“观(guān )君(jūn )所(suǒ )言(yán ),将(jiāng )不(bú )早(zǎo )惠(huì )乎(hū )?”

《金(jīn )瓶(píng )梅(méi )词(cí )话(huà )》第(dì )三(sān )五(wǔ )回(huí ):“恨(hèn )小(xiǎo )非(fēi )君(jūn )子(zǐ ),无(wú )毒(dú )不(bú )丈(zhàng )夫(fū )。”

3.不(bú )到(dào ),未(wèi )。

《孟(mèng )子(zǐ )·梁(liáng )惠(huì )王(wáng )上(shàng )》:“以(yǐ )五(wǔ )十(shí )步(bù )笑(xiào )百(bǎi )步(bù )……直(zhí )不(bú )百(bǎi )步(bù )耳(ěr ),是(shì )亦(yì )走(zǒu )也(yě )。”

孙(sūn )奭(shì )疏(shū ):“虽(suī )止(zhǐ )于(yú )五(wǔ )十(shí )步(bù ),不(bú )至(zhì )于(yú )百(bǎi )步(bù ),然(rán )皆(jiē )是(shì )走(zǒu )也(yě )。”

《百(bǎi )喻(yù )经(jīng )·工(gōng )鸽(gē )喻(yù )》:“彼(bǐ )实(shí )不(bú )食(shí ),我(wǒ )妄(wàng )杀(shā )他(tā )。”

4.副(fù )词(cí )。表(biǎo )否(fǒu )定(dìng )。

《书(shū )·舜(shùn )典(diǎn )》:“帝(dì )曰(yuē ):‘契(qì ),百(bǎi )姓(xìng )不(bú )亲(qīn ),五(wǔ )品(pǐn )不(bú )逊(xùn ),汝(rǔ )作(zuò )司(sī )徒(tú ),敬(jìng )敷(fū )五(wǔ )教(jiāo ),在(zài )宽(kuān )。’”唐(táng )牛(niú )僧(sēng )孺(rú )《玄(xuán )怪(guài )录(lù )·裴(péi )谌(chén )》:“妓(jì )作(zuò )之(zhī )曲(qǔ ),赵(zhào )皆(jiē )不(bú )能(néng )逐(zhú )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )五(wǔ )五(wǔ )回(huí ):“不(bú )干(gàn )己(jǐ )事(shì )不(bú )张(zhāng )口(kǒu ),一(yī )问(wèn )摇(yáo )头(tóu )三(sān )不(bú )知(zhī )。”

茅(máo )盾(dùn )《子(zǐ )夜(yè )》一(yī ):“黄(huáng )浦(pǔ )的(de )夕(xī )潮(cháo )不(bú )知(zhī )怎(zěn )的(de )已(yǐ )经(jīng )涨(zhǎng )上(shàng )了(le )。”

5.副(fù )词(cí )。表(biǎo )禁(jìn )止(zhǐ )。勿(wù ),不(bú )要(yào )。

《孟(mèng )子(zǐ )·滕(téng )文(wén )公(gōng )上(shàng )》:“病(bìng )愈(yù ),我(wǒ )且(qiě )往(wǎng )见(jiàn ),夷(yí )子(zǐ )不(bú )来(lái )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《和(hé )归(guī )二(èr )部(bù )送(sòng )僧(sēng )约(yuē )》诗(shī ):“早(zǎo )知(zhī )皆(jiē )是(shì )自(zì )拘(jū )囚(qiú ),不(bú )学(xué )因(yīn )循(xún )到(dào )白(bái )头(tóu )。”

清(qīng )陈(chén )鱣(shàn )《对(duì )策(cè )》卷(juàn )二(èr ):“陆(lù )澄(chéng )以(yǐ )为(wéi )非(fēi )郑(zhèng )所(suǒ )注(zhù ),请(qǐng )不(bú )藏(cáng )于(yú )祕(bì )省(shěng )。”

6.副(fù )词(cí )。单(dān )用(yòng ),做(zuò )否(fǒu )定(dìng )性(xìng )的(de )回(huí )答(dá )。

叶(yè )圣(shèng )陶(táo )《城(chéng )中(zhōng )·微(wēi )波(bō )》:“‘这(zhè )两(liǎng )年(nián )里(lǐ )头(tóu ),你(nǐ )一(yī )向(xiàng )在(zài )上(shàng )海(hǎi )吧(ba )。’‘不(bú ),前(qián )年(nián )夏(xià )天(tiān )我(wǒ )到(dào )北(běi )京(jīng )去(qù )了(le ),是(shì )上(shàng )礼(lǐ )拜(bài )才(cái )来(lái )上(shàng )海(hǎi )的(de )。’”

7.副(fù )词(cí )。方(fāng )言(yán )。用(yòng )在(zài )句(jù )末(mò )表(biǎo )示(shì )疑(yí )问(wèn ),跟(gēn )反(fǎn )覆(fù )问(wèn )句(jù )的(de )作(zuò )用(yòng )相(xiàng )等(děng )。

《儿(ér )女(nǚ )英(yīng )雄(xióng )传(chuán )》第(dì )十(shí )四(sì )回(huí ):“我(wǒ )且(qiě )问(wèn )你(nǐ ),褚(chǔ )一(yī )官(guān )在(zài )家(jiā )也(yě )不(bú )?”叶(yè )圣(shèng )陶(táo )《未(wèi )厌(yàn )集(jí )·小(xiǎo )妹(mèi )妹(mèi )》:“我(wǒ )也(yě )问(wèn )你(nǐ ),你(nǐ )愿(yuàn )意(yì )不(bú )?”

8.副(fù )词(cí )。用(yòng )在(zài )动(dòng )补(bǔ )结(jié )构(gòu )中(zhōng )间(jiān ),表(biǎo )示(shì )不(bú )可(kě )能(néng )达(dá )到(dào )某(mǒu )种(zhǒng )结(jié )果(guǒ )。

冰(bīng )心(xīn )《我(wǒ )的(de )同(tóng )班(bān )》:“我(wǒ )呆(dāi )不(bú )下(xià )去(qù )了(le )。”

马(mǎ )烽(fēng )西(xī )戎(róng )《吕(lǚ )梁(liáng )英(yīng )雄(xióng )传(chuán )》第(dì )七(qī )回(huí ):“咱(zán )们(men )吃(chī )不(bú )成(chéng ),叫(jiào )敌(dí )人(rén )也(yě )不(bú )要(yào )想(xiǎng )好(hǎo )好(hǎo )吃(chī )。”

9.副(fù )词(cí )。“不(bú )”字(zì )的(de )前(qián )后(hòu )迭(dié )用(yòng )相(xiàng )同(tóng )的(de )名(míng )词(cí ),表(biǎo )示(shì )不(bú )在(zài )乎(hū )或(huò )不(bú )相(xiàng )干(gàn )。

《儿(ér )女(nǚ )英(yīng )雄(xióng )传(chuán )》第(dì )四(sì )回(huí ):“倒(dǎo )不(bú )在(zài )钱(qián )不(bú )钱(qián )的(de );你(nǐ )老(lǎo )瞧(qiáo ),那(nà )傢(xiàng )伙(huǒ )真(zhēn )有(yǒu )三(sān )百(bǎi )斤(jīn )开(kāi )外(wài ),怕(pà )未(wèi )必(bì )弄(nòng )得(dé )行(háng )啊(ā )!”

10.副(fù )词(cí )。跟(gēn )“便(biàn )”“就(jiù )”搭(dā )用(yòng ),表(biǎo )示(shì )选(xuǎn )择(zé )。

《初(chū )刻(kè )拍(pāi )桉(ān )惊(jīng )奇(qí )》卷(juàn )二(èr )十(shí ):“独(dú )有(yǒu )最(zuì )狠(hěn )毒(dú )最(zuì )狡(jiǎo )猾(huá )最(zuì )短(duǎn )见(jiàn )的(de ),是(shì )那(nà )晚(wǎn )婆(pó ),大(dà )概(gài )不(bú )是(shì )一(yī )婚(hūn )两(liǎng )婚(hūn )人(rén ),便(biàn )是(shì )那(nà )低(dī )门(mén )小(xiǎo )户(hù )。捡(jiǎn )剩(shèng )货(huò )与(yǔ )那(nà )不(bú )学(xué )好(hǎo )为(wéi )夫(fū )所(suǒ )弃(qì )的(de ),这(zhè )几(jǐ )项(xiàng )人(rén ),极(jí )是(shì )‘老(lǎo )鲫(jì )熘(liū )’。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )四(sì )七(qī ):“不(bú )是(shì )这(zhè )个(gè )拦(lán ),就(jiù )是(shì )那(nà )个(gè )劝(quàn )的(de )。”

沙(shā )汀(tīng )《在(zài )祠(cí )堂(táng )里(lǐ )》:“不(bú )是(shì )饿(è )死(sǐ )拖(tuō )死(sǐ ),就(jiù )是(shì )做(zuò )了(le )某(mǒu )种(zhǒng )难(nán )堪(kān )的(de )职(zhí )业(yè )的(de )牺(xī )牲(shēng )品(pǐn )。”

11.副(fù )词(cí )。方(fāng )言(yán )。不(bú )用(yòng );不(bú )要(yào )(限(xiàn )用(yòng )于(yú )某(mǒu )些(xiē )套(tào )语(yǔ ))。如(rú ):不(bú )送(sòng ),不(bú )谢(xiè )。

12.助(zhù )词(cí )。无(wú )义(yì )。用(yòng )以(yǐ )足(zú )句(jù )或(huò )加(jiā )强(qiáng )语(yǔ )气(qì )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·车(chē )攻(gōng )》:“徒(tú )御(yù )不(bú )惊(jīng ),大(dà )庖(páo )不(bú )盈(yíng )。”

毛(máo )传(chuán ):“不(bú )惊(jīng ),惊(jīng )也(yě );不(bú )盈(yíng ),盈(yíng )也(yě )。”

《敦(dūn )煌(huáng )变(biàn )文(wén )集(jí )·垆(lú )山(shān )远(yuǎn )公(gōng )话(huà )》:“你(nǐ )若(ruò )在(zài )寺(sì )舍(shě )伽(gā )蓝(lán ),要(yào )念(niàn )即(jí )不(bú )可(kě ),今(jīn )况(kuàng )是(shì )随(suí )逐(zhú )于(yú )我(wǒ ),争(zhēng )合(hé )念(niàn )经(jīng )?”蒋(jiǎng )礼(lǐ )鸿(hóng )通(tōng )释(shì ):“‘要(yào )念(niàn )即(jí )不(bú )可(kě )’就(jiù )是(shì )‘要(yào )念(niàn )即(jí )可(kě )’。”

《水(shuǐ )浒(hǔ )传(chuán )》第(dì )十(shí )二(èr )回(huí ):“不(bú )因(yīn )这(zhè )番(fān )比(bǐ )试(shì ),有(yǒu )分(fèn )教(jiāo ),杨(yáng )志(zhì )在(zài )万(wàn )马(mǎ )丛(cóng )中(zhōng )闻(wén )姓(xìng )字(zì ),千(qiān )军(jūn )头(tóu )里(lǐ )夺(duó )头(tóu )功(gōng )。”

13.助(zhù )词(cí )。无(wú )义(yì )。表(biǎo )示(shì )反(fǎn )问(wèn )语(yǔ )气(qì )。

《书(shū )·西(xī )伯(bó )戡(kān )黎(lí )》:“我(wǒ )生(shēng )不(bú )有(yǒu )命(mìng )在(zài )天(tiān )?”

14.通(tōng )“丕(pī )”。大(dà )。

《诗(shī )·周(zhōu )颂(sòng )·清(qīng )庙(miào )》:“不(bú )显(xiǎn )不(bú )承(chéng )。无(wú )射(shè )于(yú )人(rén ),斯(sī )。”

段(duàn )玉(yù )裁(cái )曰(yuē ):“丕(pī )与(yǔ )不(bú )音(yīn )同(tóng ),故(gù )古(gǔ )多(duō )用(yòng )不(bú )为(wéi )丕(pī )。如(rú )不(bú )显(xiǎn )即(jí )丕(pī )显(xiǎn )之(zhī )类(lèi )。”

高(gāo )亨(hēng )注(zhù ):“不(bú ),通(tōng )丕(pī ),大(dà )也(yě )。”

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·小(xiǎo )开(kāi )》:“呜(wū )呼(hū ),敬(jìng )之(zhī )哉(zāi )!汝(rǔ )恭(gōng )闻(wén )不(bú )命(mìng )。”

朱(zhū )右(yòu )曾(céng )校(xiào )释(shì ):“不(bú )读(dú )为(wéi )丕(pī ),大(dà )也(yě )。”

《管(guǎn )子(zǐ )·宙(zhòu )合(hé )》:“君(jūn )臣(chén )各(gè )能(néng )其(qí )分(fèn ),则(zé )国(guó )宁(níng )矣(yǐ ),故(gù )名(míng )之(zhī )曰(yuē )不(bú )德(dé )。”

郭(guō )沫(mò )若(ruò )等(děng )集(jí )校(xiào )引(yǐn )丁(dīng )士(shì )涵(hán )云(yún ):“古(gǔ )字(zì )多(duō )以(yǐ )‘不(bú )’为(wéi )‘丕(pī )’,此(cǐ )‘不(bú )’字(zì )当(dāng )读(dú )为(wéi )丕(pī ),‘丕(pī )’,大(dà )也(yě )。”

II

f·u

ㄈㄡˇ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》方(fāng )久(jiǔ )切(qiē ),上(shàng )有(yǒu ),非(fēi )。〕

同(tóng )“否(fǒu )”。

《说(shuō )文(wén )·不(bú )部(bù )》:“否(fǒu ),不(bú )也(yě )”。

段(duàn )玉(yù )裁(cái )注(zhù ):“不(bú )者(zhě ),事(shì )之(zhī )不(bú )然(rán )也(yě );否(fǒu )者(zhě ),说(shuō )事(shì )之(zhī )不(bú )然(rán )也(yě )。故(gù )音(yīn )义(yì )皆(jiē )同(tóng )。”

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·内(nèi )储(chǔ )说(shuō )上(shàng )》:“昭(zhāo )侯(hóu )以(yǐ )此(cǐ )察(chá )左(zuǒ )右(yòu )之(zhī )诚(chéng )不(bú )。”

陈(chén )奇(qí )猷(yóu )集(jí )释(shì ):“诚(chéng )不(bú ),谓(wèi )昭(zhāo )侯(hóu )知(zhī )不(bú )割(gē )爪(zhǎo )者(zhě )为(wéi )诚(chéng ),其(qí )割(gē )者(zhě )则(zé )否(fǒu )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·段(duàn )熲(jiǒng )传(chuán )》:“羌(qiāng )悉(xī )众(zhòng )攻(gōng )之(zhī ),厉(lì )声(shēng )问(wèn )曰(yuē ):‘田(tián )婴(yīng )夏(xià )育(yù )在(zài )此(cǐ )不(bú )?’”清(qīng )姚(yáo )鼐(nài )《夏(xià )昼(zhòu )斋(zhāi )居(jū )》诗(shī ):“未(wèi )知(zhī )古(gǔ )与(yǔ )今(jīn ),此(cǐ )意(yì )有(yǒu )迁(qiān )不(bú )?”鲁(lǔ )迅(xùn )《书(shū )信(xìn )集(jí )·致(zhì )许(xǔ )寿(shòu )裳(shang )》:“今(jīn )兹(zī )则(zé )颇(pō )无(wú )奈(nài )何(hé ),可(kě )不(bú )秋(qiū )季(jì )再(zài )行(háng )应(yīng )命(mìng )?”

III

fōu

ㄈㄡ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》甫(fǔ )鸠(jiū )切(qiē ),平(píng )尤(yóu ),非(fēi )。〕

姓(xìng )。

汉(hàn )有(yǒu )不(bú )疑(yí )。见(jiàn )《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·皇(huáng )甫(fǔ )规(guī )传(chuán )》。

IV

fū

ㄈㄨ

〔《集(jí )韵(yùn )》风(fēng )无(wú )切(qiē ),平(píng )虞(yú ),非(fēi )。〕

花(huā )蒂(dì )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·常(cháng )棣(dì )》:“常(cháng )棣(dì )之(zhī )华(huá ),鄂(è )不(bú )韡(wěi )韡(wěi )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“承(chéng )华(huá )者(zhě )曰(yuē )鄂(è ),‘不(bú )’当(dāng )作(zuò )拊(fǔ )。拊(fǔ ),鄂(è )足(zú )也(yě )。”

《说(shuō )文(wén )·不(bú )部(bù )》:“不(bú )”,段(duàn )玉(yù )裁(cái )注(zhù ):“古(gǔ )声(shēng )不(bú ),柎(fù )同(tóng )。”

V

p·

ㄆ〡ˇ

〔《韵(yùn )补(bǔ )》补(bǔ )美(měi )切(qiē ),上(shàng )纸(zhǐ )〕

通(tōng )“否(fǒu )”。

1.邪(xié )僻(pì )。

《商(shāng )君(jūn )书(shū )·壹(yī )言(yán )》:“秉(bǐng )权(quán )而(ér )立(lì ),垂(chuí )法(fǎ )而(ér )治(zhì ),以(yǐ )得(dé )奸(jiān )于(yú )上(shàng )而(ér )官(guān )无(wú )不(bú ),赏(shǎng )罚(fá )断(duàn )而(ér )器(qì )用(yòng )有(yǒu )度(dù )。”

高(gāo )亨(hēng )注(zhù ):“不(bú )与(yǔ )否(fǒu )古(gǔ )通(tōng )用(yòng )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·抑(yì )》:‘未(wèi )知(zhī )臧(zāng )否(fǒu )’《释(shì )文(wén )》:‘否(fǒu ),恶(è )也(yě )。’”

2.鄙(bǐ ),不(bú )敬(jìng )重(zhòng )。

《荀(xún )子(zǐ )·赋(fù )》:“君(jūn )子(zǐ )所(suǒ )敬(jìng )而(ér )小(xiǎo )人(rén )所(suǒ )不(bú )者(zhě )与(yǔ )?”

阅读:5079

●不(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库