负乘致寇【登录】

ok8.org > 成语大全 > 负乘致寇

【成(chéng )语(yǔ )】:负(fù )乘(chéng )致(zhì )寇(kòu )

【拼(pīn )音(yīn )】:fù chéng zhì kòu

【解(jiě )释(shì )】:指(zhǐ )居(jū )非(fēi )其(qí )位(wèi ),才(cái )不(bú )称(chēng )职(zhí ),就(jiù )会(huì )招(zhāo )致(zhì )祸(huò )患(huàn )。

【出(chū )处(chù )】:典(diǎn )出(chū )《易(yì )·解(jiě )》:“六(liù )三(sān ):负(fù )且(qiě )乘(chéng ),致(zhì )寇(kòu )至(zhì ),贞(zhēn )吝(lìn )。《象(xiàng )》曰(yuē ):‘负(fù )且(qiě )乘(chéng ),亦(yì )可(kě )丑(chǒu )也(yě )。自(zì )我(wǒ )致(zhì )戎(róng ),又(yòu )谁(shuí )咎(jiù )也(yě )。’”

【示(shì )例(lì )】:城(chéng )峻(jùn )冲(chōng )生(shēng ),~,惟(wéi )陛(bì )下(xià )图(tú )之(zhī )。 ★《晋(jìn )书(shū )·张(zhāng )祚(zuò )传(chuán )》

【近(jìn )义(yì )词(cí )】:负(fù )乘(chéng )斯(sī )夺(duó )

【反(fǎn )义(yì )词(cí )】:

【语(yǔ )法(fǎ )】:作(zuò )宾(bīn )语(yǔ )、定(dìng )语(yǔ );用(yòng )于(yú )书(shū )面(miàn )语(yǔ )

(负(fù )乘(chéng )致(zhì )寇(kòu ),负(fù )乘(chéng )致(zhì )寇(kòu ))

典(diǎn )出(chū )《易(yì )·解(jiě )》:“六(liù )三(sān ):负(fù )且(qiě )乘(chéng ),致(zhì )寇(kòu )至(zhì ),贞(zhēn )吝(lìn )。

《象(xiàng )》曰(yuē ):‘负(fù )且(qiě )乘(chéng ),亦(yì )可(kě )丑(chǒu )也(yě )。自(zì )我(wǒ )致(zhì )戎(róng ),又(yòu )谁(shuí )咎(jiù )也(yě )。’”孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“乘(chéng )者(zhě ),君(jūn )子(zǐ )之(zhī )器(qì )也(yě )。负(fù )者(zhě ),小(xiǎo )人(rén )之(zhī )事(shì )也(yě )。施(shī )之(zhī )于(yú )人(rén ),即(jí )在(zài )车(chē )骑(qí )之(zhī )上(shàng )而(ér )负(fù )于(yú )物(wù )也(yě ),故(gù )寇(kòu )盗(dào )知(zhī )其(qí )非(fēi )己(jǐ )所(suǒ )有(yǒu ),于(yú )是(shì )竞(jìng )欲(yù )夺(duó )之(zhī )。”意(yì )思(sī )是(shì )卑(bēi )贱(jiàn )者(zhě )背(bèi )着(zhe )人(rén )家(jiā )的(de )财(cái )物(wù ),又(yòu )坐(zuò )上(shàng )大(dà )马(mǎ )车(chē )显(xiǎn )耀(yào ),就(jiù )会(huì )招(zhāo )致(zhì )强(qiáng )盗(dào )来(lái )抢(qiǎng )。后(hòu )以(yǐ )“负(fù )乘(chéng )致(zhì )寇(kòu )”谓(wèi )居(jū )非(fēi )其(qí )位(wèi ),才(cái )不(bú )称(chēng )职(zhí ),就(jiù )会(huì )招(zhāo )致(zhì )祸(huò )患(huàn )。

《晋(jìn )书(shū )·张(zhāng )祚(zuò )传(chuán )》:“城(chéng )峻(jùn )冲(chōng )生(shēng ),负(fù )乘(chéng )致(zhì )寇(kòu ),惟(wéi )陛(bì )下(xià )图(tú )之(zhī )。”

北(běi )周(zhōu )庾(yǔ )信(xìn )《为(wéi )阎(yán )大(dà )将(jiāng )军(jūn )乞(qǐ )致(zhì )仕(shì )表(biǎo )》:“而(ér )臣(chén )甲(jiǎ )子(zǐ )既(jì )多(duō ),耄(mào )年(nián )又(yòu )及(jí ),无(wú )参(cān )宾(bīn )客(kè )之(zhī )事(shì ),谬(miù )达(dá )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )班(bān )。尸(shī )禄(lù )素(sù )餐(cān ),久(jiǔ )紊(wěn )彝(yí )典(diǎn ),负(fù )乘(chéng )致(zhì )寇(kòu ),徒(tú )烦(fán )有(yǒu )司(sī )。”

唐(táng )刘(liú )知(zhī )几(jǐ )《史(shǐ )通(tōng )·辨(biàn )职(zhí )》:“曾(céng )试(shì )论(lùn )之(zhī ):世(shì )之(zhī )从(cóng )仕(shì )者(zhě ),若(ruò )使(shǐ )之(zhī )为(wéi )将(jiāng )也(yě ),而(ér )才(cái )无(wú )韬(tāo )略(luè );使(shǐ )之(zhī )为(wéi )吏(lì )也(yě ),而(ér )术(shù )靡(mí )循(xún )良(liáng );使(shǐ )之(zhī )属(shǔ )文(wén )也(yě ),而(ér )匪(fěi )闲(xián )于(yú )辞(cí )赋(fù ),使(shǐ )之(zhī )讲(jiǎng )学(xué )也(yě ),而(ér )不(bú )习(xí )于(yú )经(jīng )典(diǎn )。斯(sī )则(zé )负(fù )乘(chéng )致(zhì )寇(kòu ),悔(huǐ )吝(lìn )旋(xuán )及(jí ),虽(suī )五(wǔ )尺(chǐ )童(tóng )儿(ér ),犹(yóu )知(zhī )调(diào )笑(xiào )者(zhě )矣(yǐ )。”

《太(tài )平(píng )广(guǎng )记(jì )》卷(juàn )八(bā )二(èr )引(yǐn )唐(táng )陈(chén )翰(hàn )《异(yì )闻(wén )集(jí )·吕(lǚ )翁(wēng )》:“﹝臣(chén )﹞有(yǒu )忝(tiǎn )恩(ēn )造(zào ),无(wú )裨(bì )圣(shèng )化(huà ),负(fù )乘(chéng )致(zhì )寇(kòu ),履(lǚ )薄(báo )战(zhàn )兢(jīng )。”亦(yì )省(shěng )作(zuò )“负(fù )乘(chéng )”。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·灵(líng )帝(dì )纪(jì )赞(zàn )》:“灵(líng )帝(dì )负(fù )乘(chéng ),委(wěi )体(tǐ )宦(huàn )孽(niè )。徵(zhēng )亡(wáng )备(bèi )兆(zhào ),《小(xiǎo )雅(yǎ )》尽(jìn )缺(quē )。麋(mí )鹿(lù )霜(shuāng )露(lù ),遂(suí )栖(qī )宫(gōng )卫(wèi )。”

李(lǐ )贤(xián )注(zhù ):“《易(yì )》曰(yuē ):‘负(fù )且(qiě )乘(chéng ),致(zhì )寇(kòu )至(zhì )。’言(yán )帝(dì )以(yǐ )小(xiǎo )人(rén )而(ér )乘(chéng )君(jūn )子(zǐ )之(zhī )器(qì )。”

唐(táng )刘(liú )禹(yǔ )锡(xī )《代(dài )谢(xiè )男(nán )师(shī )损(sǔn )等(děng )官(guān )表(biǎo )》:“虚(xū )受(shòu )丘(qiū )山(shān )之(zhī )赐(cì ),实(shí )增(zēng )负(fù )乘(chéng )之(zhī )忧(yōu )。”

《明(míng )史(shǐ )·外(wài )戚(qī )传(chuán )序(xù )》:“一(yī )二(èr )怙(hù )恩(ēn )负(fù )乘(chéng )之(zhī )徒(tú ),所(suǒ )好(hǎo )不(bú )过(guò )田(tián )宅(zhái )、狗(gǒu )马(mǎ )、音(yīn )乐(lè ),所(suǒ )狎(xiá )不(bú )过(guò )俳(pái )优(yōu )、伎(jì )妾(qiè )。”

阅读:2121

●负乘致寇(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库