五位【登录】

ok8.org > 词典 > 五位

1.谓(wèi )天(tiān )数(shù )五(wǔ )和(hé )地(dì )数(shù )五(wǔ )。前(qián )者(zhě )为(wéi )奇(qí )数(shù ),一(yī )、三(sān )、五(wǔ )、七(qī )、九(jiǔ );后(hòu )者(zhě )为(wéi )偶(ǒu )数(shù ),二(èr )、四(sì )、六(liù )、八(bā )、十(shí )。

《易(yì )·繫(jì )辞(cí )上(shàng )》:“天(tiān )数(shù )五(wǔ ),地(dì )数(shù )五(wǔ ),五(wǔ )位(wèi )相(xiàng )得(dé ),而(ér )各(gè )有(yǒu )合(hé )。”

韩(hán )康(kāng )伯(bó )注(zhù ):“天(tiān )地(dì )之(zhī )数(shù )各(gè )五(wǔ ),五(wǔ )数(shù )相(xiàng )配(pèi ),以(yǐ )合(hé )成(chéng )金(jīn )、木(mù )、水(shuǐ )、火(huǒ )、土(tǔ )。”

高(gāo )亨(hēng )注(zhù ):“天(tiān )数(shù )一(yī )、三(sān )、五(wǔ )、七(qī )、九(jiǔ ),五(wǔ )位(wèi )奇(qí )数(shù )相(xiàng )加(jiā ),其(qí )和(hé )数(shù )为(wéi )二(èr )十(shí )五(wǔ )。地(dì )数(shù )二(èr )、四(sì )、六(liù )、八(bā )、十(shí ),五(wǔ )位(wèi )偶(ǒu )数(shù )相(xiàng )加(jiā ),其(qí )和(hé )数(shù )为(wéi )三(sān )十(shí )。”

2.指(zhǐ )岁(suì )、月(yuè )、日(rì )、星(xīng )、辰(chén )。

《国(guó )语(yǔ )·周(zhōu )语(yǔ )下(xià )》:“王(wáng )欲(yù )合(hé )是(shì )五(wǔ )位(wèi )三(sān )所(suǒ )而(ér )用(yòng )之(zhī )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“五(wǔ )位(wèi ),岁(suì )、月(yuè )、日(rì )、星(xīng )、辰(chén )也(yě )。”

3.谓(wèi )五(wǔ )行(háng )。

《尚(shàng )书(shū )大(dà )传(chuán )》卷(juàn )二(èr ):“维(wéi )五(wǔ )位(wèi )复(fù )建(jiàn ),辟(pì )厥(jué )沴(lì )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“君(jūn )失(shī )五(wǔ )事(shì ),则(zé )五(wǔ )行(háng )相(xiàng )沴(lì ),违(wéi )其(qí )位(wèi )。复(fù )立(lì )之(zhī )者(zhě ),当(dāng )明(míng )其(qí )吉(jí )凶(xiōng )变(biàn )异(yì )。”

《汉(hàn )书(shū )·五(wǔ )行(háng )志(zhì )上(shàng )》:“天(tiān )以(yǐ )一(yī )生(shēng )水(shuǐ ),地(dì )以(yǐ )二(èr )生(shēng )火(huǒ ),天(tiān )以(yǐ )三(sān )生(shēng )木(mù ),地(dì )以(yǐ )四(sì )生(shēng )金(jīn ),天(tiān )以(yǐ )五(wǔ )生(shēng )土(tǔ )。五(wǔ )位(wèi )皆(jiē )以(yǐ )五(wǔ )而(ér )合(hé )。”

《云(yún )笈(jí )七(qī )籤(qiān )》卷(juàn )七(qī ):“三(sān )元(yuán )既(jì )立(lì ),五(wǔ )行(háng )咸(xián )具(jù ),以(yǐ )五(wǔ )行(háng )为(wéi )五(wǔ )位(wèi ),三(sān )五(wǔ )和(hé )合(hé ),谓(wèi )之(zhī )八(bā )会(huì )。”参(cān )见(jiàn )“五(wǔ )行(háng )”。

4.犹(yóu )言(yán )五(wǔ )方(fāng )。

《素(sù )问(wèn )·天(tiān )元(yuán )纪(jì )大(dà )论(lùn )》:“天(tiān )有(yǒu )五(wǔ )行(háng )御(yù )五(wǔ )位(wèi ),以(yǐ )生(shēng )寒(hán )暑(shǔ )燥(zào )湿(shī )风(fēng )。”

《医(yī )宗(zōng )金(jīn )鉴(jiàn )·运(yùn )气(qì )要(yào )诀(jué )·主(zhǔ )运(yùn )歌(gē )》:“五(wǔ )运(yùn )五(wǔ )行(háng )御(yù )五(wǔ )位(wèi ),五(wǔ )气(qì )相(xiàng )生(shēng )顺(shùn )令(lìng )行(háng )。”注(zhù ):“五(wǔ )位(wèi )者(zhě ),东(dōng )、南(nán )、中(zhōng )、西(xī )、北(běi )也(yě )。”

5.指(zhǐ )五(wǔ )方(fāng )之(zhī )神(shén )。

《汉(hàn )书(shū )·扬(yáng )雄(xióng )传(chuán )上(shàng )》:“灵(líng )祇(qí )既(jì )乡(xiāng ),五(wǔ )位(wèi )时(shí )叙(xù )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù )引(yǐn )服(fú )虔(qián )曰(yuē ):“五(wǔ )位(wèi ),五(wǔ )方(fāng )之(zhī )神(shén )。”

《文(wén )选(xuǎn )·班(bān )固(gù )<东(dōng )都(dōu )赋(fù )>》:“上(shàng )帝(dì )宴(yàn )飨(xiǎng ),五(wǔ )位(wèi )时(shí )序(xù )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù ):“《汉(hàn )书(shū )》曰(yuē ):‘天(tiān )神(shén )之(zhī )贵(guì )者(zhě )太(tài )一(yī ),其(qí )佐(zuǒ )曰(yuē )五(wǔ )帝(dì )。’《河(hé )图(tú )》曰(yuē ):‘苍(cāng )帝(dì )神(shén )名(míng )灵(líng )威(wēi )仰(yǎng ),赤(chì )帝(dì )神(shén )名(míng )赤(chì )熛(biāo )怒(nù ),黄(huáng )帝(dì )神(shén )名(míng )含(hán )枢(shū )纽(niǔ ),白(bái )帝(dì )神(shén )名(míng )白(bái )招(zhāo )拒(jù ),黑(hēi )帝(dì )神(shén )名(míng )汁(zhī )光(guāng )纪(jì )。’”

6.九(jiǔ )五(wǔ )之(zhī )位(wèi ),指(zhǐ )帝(dì )位(wèi )。

唐(táng )元(yuán )稹(zhěn )《郊(jiāo )天(tiān )日(rì )五(wǔ )色(sè )祥(xiáng )云(yún )赋(fù )》:“陛(bì )下(xià )乘(chéng )五(wǔ )位(wèi )而(ér )出(chū )震(zhèn ),迎(yíng )五(wǔ )帝(dì )以(yǐ )郊(jiāo )天(tiān )。”

明(míng )张(zhāng )居(jū )正(zhèng )《贺(hè )冬(dōng )至(zhì )表(biǎo )一(yī )》:“立(lì )天(tiān )地(dì )人(rén )之(zhī )极(jí ),而(ér )垂(chuí )衣(yī )五(wǔ )位(wèi )。”参(cān )见(jiàn )“九(jiǔ )五(wǔ )”。

7.土(tǔ )层(céng )较(jiào )深(shēn )的(de )优(yōu )质(zhì )土(tǔ )壤(rǎng )。

8.指(zhǐ )侯(hóu )、大(dà )夫(fū )、卿(qīng )、公(gōng )、辟(pì )五(wǔ )种(zhǒng )等(děng )级(jí )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·朱(zhū )穆(mù )传(chuán )》:“天(tiān )气(qì )鬱(yù )冒(mào ),五(wǔ )位(wèi )四(sì )候(hòu )连(lián )失(shī )正(zhèng )气(qì ),此(cǐ )互(hù )相(xiàng )明(míng )也(yě )。”

王(wáng )先(xiān )谦(qiān )集(jí )解(jiě )引(yǐn )惠(huì )栋(dòng )曰(yuē ):“五(wǔ )位(wèi ),谓(wèi )侯(hóu )、大(dà )夫(fū )、卿(qīng )、公(gōng )、辟(pì )。”

9.指(zhǐ )宋(sòng )时(shí )童(tóng )贯(guàn )等(děng )五(wǔ )人(rén )为(wéi )皇(huáng )帝(dì )分(fèn )工(gōng )修(xiū )建(jiàn )的(de )宫(gōng )室(shì )。

《宣(xuān )和(hé )遗(yí )事(shì )》前(qián )集(jí ):“蔡(cài )京(jīng )欲(yù )以(yǐ )宫(gōng )室(shì )媚(mèi )上(shàng ),一(yī )日(rì ),召(zhào )内(nèi )侍(shì )童(tóng )贯(guàn )、杨(yáng )戬(jiǎn )、曹(cáo )详(xiáng )、何(hé )訢(xī )、蓝(lán )从(cóng )熙(xī ),讽(fěng )以(yǐ )禁(jìn )中(zhōng )逼(bī )窄(zhǎi )之(zhī )状(zhuàng )。五(wǔ )人(rén )听(tīng )命(mìng )……既(jì )有(yǒu )分(fèn )地(dì ),因(yīn )各(gè )出(chū )新(xīn )意(yì ),故(gù )号(hào )‘五(wǔ )位(wèi )’。五(wǔ )位(wèi )既(jì )成(chéng ),楼(lóu )阁(gé )相(xiàng )望(wàng )。”

10.算(suàn )术(shù )上(shàng )的(de )第(dì )五(wǔ )个(gè )数(shù )位(wèi )。即(jí )个(gè )十(shí )百(bǎi )千(qiān )万(wàn )之(zhī )万(wàn )位(wèi )。

阅读:1961

●五位(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库