治【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 治

治(zhì )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):8画(huà );

I

zhì

ㄓˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》直(zhí )吏(lì )切(qiē ),去(qù )志(zhì ),澄(chéng )。〕

〔《广(guǎng )韵(yùn )》直(zhí )利(lì )切(qiē ),去(qù )至(zhì ),澄(chéng )。〕

〔《广(guǎng )韵(yùn )》直(zhí )之(zhī )切(qiē ),平(píng )之(zhī ),澄(chéng )。〕

“乿(luàn )”的(de )今(jīn )字(zì )。

1.治(zhì )理(lǐ );统(tǒng )治(zhì )。

《易(yì )·繫(jì )辞(cí )下(xià )》:“上(shàng )古(gǔ )结(jié )绳(shéng )而(ér )治(zhì ),后(hòu )世(shì )圣(shèng )人(rén )易(yì )之(zhī )以(yǐ )书(shū )契(qì )。”

《史(shǐ )记(jì )·循(xún )吏(lì )列(liè )传(chuán )序(xù )》:“奉(fèng )职(zhí )循(xún )理(lǐ ),亦(yì )可(kě )以(yǐ )为(wéi )治(zhì ),何(hé )必(bì )威(wēi )严(yán )哉(zāi )?”巴(bā )金(jīn )《秋(qiū )》二(èr )十(shí ):“圣(shèng )人(rén )之(zhī )书(shū )乃(nǎi )是(shì )立(lì )身(shēn )之(zhī )大(dà )本(běn ),半(bàn )部(bù )《论(lùn )语(yǔ )》便(biàn )可(kě )以(yǐ )治(zhì )天(tiān )下(xià )。”

2.政(zhèng )绩(jì )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·天(tiān )官(guān )·小(xiǎo )宰(zǎi )》:“二(èr )曰(yuē )以(yǐ )叙(xù )进(jìn )其(qí )治(zhì )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“治(zhì ),功(gōng )状(zhuàng )也(yě )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·狄(dí )兼(jiān )谟(mó )传(chuán )》:“历(lì )刑(xíng )部(bù )郎(láng )中(zhōng )、蕲(qí )、邓(dèng )、郑(zhèng )三(sān )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )……改(gǎi )苏(sū )州(zhōu ),以(yǐ )治(zhì )最(zuì ),擢(zhuó )给(gěi )事(shì )中(zhōng )。”

3.整(zhěng )治(zhì );整(zhěng )理(lǐ )。

《左(zuǒ )传(chuán )·文(wén )公(gōng )六(liù )年(nián )》:“治(zhì )旧(jiù )洿(wū ),本(běn )秩(zhì )礼(lǐ ),续(xù )常(cháng )职(zhí ),出(chū )滞(zhì )淹(yān )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“法(fǎ )有(yǒu )不(bú )便(biàn )于(yú )民(mín ),事(shì )有(yǒu )不(bú )利(lì )于(yú )国(guó ),是(shì )为(wéi )政(zhèng )之(zhī )洿(wū )秽(huì )也(yě ),理(lǐ )治(zhì )改(gǎi )正(zhèng )使(shǐ )絜(jié )清(qīng )也(yě )。”

《新(xīn )五(wǔ )代(dài )史(shǐ )·杂(zá )传(chuán )三(sān )·雷(léi )满(mǎn )》:“﹝雷(léi )满(mǎn )﹞取(qǔ )器(qì )嬉(xī )水(shuǐ )上(shàng ),久(jiǔ )之(zhī )乃(nǎi )出(chū ),治(zhì )衣(yī )复(fù )坐(zuò ),意(yì )气(qì )自(zì )若(ruò )。”

清(qīng )王(wáng )士(shì )禛(zhēn )《池(chí )北(běi )偶(ǒu )谈(tán )·谈(tán )异(yì )六(liù )·宣(xuān )城(chéng )烈(liè )妇(fù )》:“宣(xuān )城(chéng )北(běi )门(mén )内(nèi ),旧(jiù )有(yǒu )某(mǒu )烈(liè )妇(fù )坊(fāng ),近(jìn )许(xǔ )州(zhōu )守(shǒu )阮(ruǎn )士(shì )鹏(péng )居(jū )宅(zhái ),污(wū )秽(huì )不(bú )治(zhì )。”

4.有(yǒu )规(guī )矩(jǔ );严(yán )整(zhěng )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·人(rén )间(jiān )世(shì )》:“以(yǐ )礼(lǐ )饮(yǐn )酒(jiǔ )者(zhě ),始(shǐ )乎(hū )治(zhì ),常(cháng )卒(zú )乎(hū )乱(luàn )。”

郭(guō )象(xiàng )注(zhù ):“尊(zūn )卑(bēi )有(yǒu )别(bié ),旅(lǚ )酬(chóu )有(yǒu )次(cì )。”

《孙(sūn )子(zǐ )·军(jūn )争(zhēng )》:“以(yǐ )治(zhì )待(dài )乱(luàn ),以(yǐ )静(jìng )待(dài )譁(wá )。”

5.作(zuò );为(wéi )。

《诗(shī )·邶(bèi )风(fēng )·绿(lǜ )衣(yī )》:“绿(lǜ )兮(xī )衣(yī )兮(xī ),女(nǚ )所(suǒ )治(zhì )兮(xī )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·公(gōng )孙(sūn )丑(chǒu )下(xià )》:“夫(fū )既(jì )或(huò )治(zhì )之(zhī ),予(yǔ )何(hé )言(yán )哉(zāi )?”严(yán )复(fù )《论(lùn )中(zhōng )国(guó )之(zhī )阻(zǔ )力(lì )与(yǔ )离(lí )心(xīn )力(lì )》:“当(dāng )其(qí )少(shǎo )年(nián )本(běn )无(wú )根(gēn )蒂(dì ),一(yī )行(háng )作(zuò )吏(lì ),习(xí )气(qì )益(yì )深(shēn ),陈(chén )力(lì )就(jiù )列(liè ),所(suǒ )治(zhì )之(zhī )事(shì ),彼(bǐ )此(cǐ )不(bú )相(xiàng )知(zhī ),各(gè )凭(píng )私(sī )见(jiàn ),以(yǐ )为(wéi )独(dú )断(duàn )。”

刘(liú )半(bàn )农(nóng )《游(yóu )香(xiāng )山(shān )纪(jì )事(shì )诗(shī )》:“渔(yú )妇(fù )治(zhì )晨(chén )炊(chuī ),轻(qīng )烟(yān )入(rù )疏(shū )树(shù )。”

6.修(xiū )建(jiàn );修(xiū )缮(shàn )。

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《刑(xíng )部(bù )郎(láng )中(zhōng )致(zhì )仕(shì )王(wáng )公(gōng )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“会(huì )天(tiān )圣(shèng )十(shí )年(nián ),掖(yè )庭(tíng )火(huǒ ),谘(zī )任(rèn )公(gōng )具(jù )材(cái )治(zhì )宫(gōng )室(shì ),五(wǔ )日(rì )而(ér )用(yòng )足(zú )。”

7.备(bèi )办(bàn )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·天(tiān )官(guān )·小(xiǎo )宰(zǎi )》:“大(dà )丧(sàng )小(xiǎo )丧(sàng ),掌(zhǎng )小(xiǎo )官(guān )之(zhī )戒(jiè )令(lìng ),帅(shuài )执(zhí )事(shì )而(ér )治(zhì )之(zhī )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“治(zhì )谓(wèi )共(gòng )办(bàn )。”

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·说(shuō )林(lín )训(xùn )》:“治(zhì )祭(jì )者(zhě )庖(páo )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )四(sì )回(huí ):“合(hé )家(jiā )俱(jù )厮(sī )见(jiàn )过(guò );又(yòu )治(zhì )席(xí )接(jiē )风(fēng )。”

姚(yáo )雪(xuě )垠(yín )《长(zhǎng )夜(yè )》三(sān )一(yī ):“特(tè )意(yì )派(pài )伙(huǒ )计(jì )进(jìn )城(chéng )去(qù )买(mǎi )了(le )很(hěn )多(duō )的(de )海(hǎi )菜(cài ),要(yào )丰(fēng )丰(fēng )富(fù )富(fù )地(dì )治(zhì )几(jǐ )桌(zhuō )酒(jiǔ )席(xí )请(qǐng )请(qǐng )你(nǐ )们(men )。”

8.指(zhǐ )设(shè )置(zhì )。

《汉(hàn )书(shū )·礼(lǐ )乐(lè )志(zhì )》:“治(zhì )竽(yú )员(yuán )五(wǔ )人(rén ),楚(chǔ )鼓(gǔ )员(yuán )六(liù )人(rén )。”

9.惩(chéng )处(chù )。

《书(shū )·胤(yìn )征(zhēng )》:“歼(jiān )厥(jué )渠(qú )魁(kuí ),胁(xié )从(cóng )罔(wǎng )治(zhì )。”

《史(shǐ )记(jì )·李(lǐ )斯(sī )列(liè )传(chuán )》:“赵(zhào )高(gāo )治(zhì )斯(sī ),榜(bǎng )掠(luě )千(qiān )馀(yú )。”

《二(èr )刻(kè )拍(pāi )桉(ān )惊(jīng )奇(qí )》卷(juàn )十(shí )六(liù ):“后(hòu )来(lái )冥(míng )司(sī )追(zhuī )去(qù ),要(yào )治(zhì )他(tā )谤(bàng )讪(shàn )之(zhī )罪(zuì )。”

老(lǎo )舍(shě )《二(èr )马(mǎ )》第(dì )五(wǔ )段(duàn )三(sān ):“父(fù )亲(qīn )到(dào )底(dǐ )是(shì )父(fù )亲(qīn ),没(méi )法(fǎ )子(zǐ )治(zhì )他(tā )。”

10.医(yī )治(zhì );医(yī )疗(liáo )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·列(liè )御(yù )寇(kòu )》:“子(zǐ )岂(qǐ )治(zhì )其(qí )痔(zhì )邪(xié )?”

《儿(ér )女(nǚ )英(yīng )雄(xióng )传(chuán )》第(dì )六(liù )回(huí ):“你(nǐ )道(dào )这(zhè )铜(tóng )旋(xuán )子(zǐ )怎(zěn )的(de )就(jiù )能(néng )治(zhì )昏(hūn )迷(mí )不(bú )省(shěng )呢(ne )?”曹(cáo )禺(yú )《雷(léi )雨(yǔ )》第(dì )一(yī )幕(mù ):“药(yào )苦(kǔ )可(kě )能(néng )够(gòu )治(zhì )病(bìng )。”

11.攻(gōng )读(dú );研(yán )究(jiū )。

《汉(hàn )书(shū )·董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )传(chuán )》:“﹝董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )﹞少(shǎo )治(zhì )《春(chūn )秋(qiū )》,孝(xiào )景(jǐng )时(shí )为(wéi )博(bó )士(shì )。”

宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《与(yǔ )封(fēng )守(shǒu )朱(zhū )朝(cháo )请(qǐng )书(shū )》之(zhī )二(èr ):“舍(shě )弟(dì )颇(pō )治(zhì )此(cǐ )学(xué ),异(yì )日(rì )相(xiàng )见(jiàn ),当(dāng )出(chū )其(qí )书(shū )互(hù )相(xiàng )考(kǎo )也(yě )。”

清(qīng )俞(yú )樾(yuè )《春(chūn )在(zài )堂(táng )随(suí )笔(bǐ )》卷(juàn )八(bā ):“硕(shuò )甫(fǔ )先(xiān )生(shēng )专(zhuān )治(zhì )毛(máo )传(chuán ),吟(yín )咏(yǒng )非(fēi )长(zhǎng )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《且(qiě )介(jiè )亭(tíng )杂(zá )文(wén )·买(mǎi )〈小(xiǎo )学(xué )大(dà )全(quán )〉记(jì )》:“为(wéi )了(le )文(wén )字(zì )狱(yù ),使(shǐ )士(shì )子(zǐ )不(bú )敢(gǎn )治(zhì )史(shǐ ),尤(yóu )不(bú )敢(gǎn )言(yán )近(jìn )代(dài )事(shì )。”

12.修(xiū )养(yǎng );修(xiū )饰(shì )。

《三(sān )国(guó )志(zhì )·魏(wèi )志(zhì )·武(wǔ )帝(dì )纪(jì )》:“太(tài )祖(zǔ )少(shǎo )机(jī )警(jǐng ),有(yǒu )权(quán )数(shù ),而(ér )任(rèn )侠(xiá )放(fàng )荡(dàng ),不(bú )治(zhì )行(háng )业(yè ),故(gù )世(shì )人(rén )未(wèi )之(zhī )奇(qí )也(yě )。”

《三(sān )国(guó )志(zhì )·魏(wèi )志(zhì )·陈(chén )思(sī )王(wáng )植(zhí )传(chuán )》:“性(xìng )简(jiǎn )易(yì ),不(bú )治(zhì )威(wēi )仪(yí )。”参(cān )见(jiàn )“治(zhì )心(xīn )”。

13.求(qiú )乞(qǐ ),求(qiú )取(qǔ )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·地(dì )官(guān )·旅(lǚ )师(shī )》:“凡(fán )新(xīn )甿(máng )之(zhī )治(zhì ),皆(jiē )听(tīng )之(zhī ),使(shǐ )无(wú )征(zhēng )役(yì ),以(yǐ )地(dì )之(zhī )媺(měi )恶(è )为(wéi )之(zhī )等(děng )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“治(zhì ),谓(wèi )有(yǒu )所(suǒ )求(qiú )乞(qǐ )也(yě )。”

汉(hàn )袁(yuán )康(kāng )《越(yuè )绝(jué )书(shū )·外(wài )传(chuán )计(jì )倪(ní )》:“爵(jué )赏(shǎng )刑(xíng )罚(fá ),一(yī )由(yóu )君(jūn )出(chū ),则(zé )臣(chén )下(xià )不(bú )敢(gǎn )毁(huǐ )誉(yù )以(yǐ )言(yán ),无(wú )功(gōng )者(zhě )不(bú )敢(gǎn )干(gàn )治(zhì )。”

《三(sān )国(guó )志(zhì )·魏(wèi )志(zhì )·王(wáng )昶(chǎng )传(chuán )》:“北(běi )海(hǎi )徐(xú )伟(wěi )长(zhǎng ),不(bú )治(zhì )名(míng )高(gāo ),不(bú )求(qiú )苟(gǒu )得(dé ),澹(dàn )然(rán )自(zì )守(shǒu ),惟(wéi )道(dào )是(shì )务(wù )。”

14.指(zhǐ )心(xīn )绪(xù )安(ān )宁(níng )平(píng )静(jìng )。

《左(zuǒ )传(chuán )·宣(xuān )公(gōng )十(shí )五(wǔ )年(nián )》:“疾(jí )病(bìng )则(zé )乱(luàn ),吾(wú )从(cóng )其(qí )治(zhì )也(yě )。”

《文(wén )子(zǐ )·下(xià )德(dé )》:“争(zhēng )怨(yuàn )不(bú )生(shēng ),则(zé )心(xīn )治(zhì )而(ér )气(qì )顺(shùn )。”

15.指(zhǐ )政(zhèng )治(zhì )清(qīng )明(míng ),社(shè )会(huì )安(ān )定(dìng )。与(yǔ )“乱(luàn )”相(xiàng )对(duì )。

《易(yì )·繫(jì )辞(cí )下(xià )》:“君(jūn )子(zǐ )安(ān )而(ér )不(bú )忘(wàng )危(wēi ),存(cún )而(ér )不(bú )忘(wàng )亡(wáng ),治(zhì )而(ér )不(bú )忘(wàng )乱(luàn )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《上(shàng )仁(rén )宗(zōng )皇(huáng )帝(dì )万(wàn )言(yán )书(shū )》:“夫(fū )文(wén )王(wáng )惟(wéi )能(néng )如(rú )此(cǐ ),故(gù )以(yǐ )征(zhēng )则(zé )服(fú ),以(yǐ )守(shǒu )则(zé )治(zhì )。”

明(míng )冯(féng )梦(mèng )龙(lóng )《智(zhì )囊(náng )补(bǔ )·语(yǔ )智(zhì )·杨(yáng )廷(tíng )和(hé )》:“陛(bì )下(xià )垂(chuí )衣(yī )裳(shang )而(ér )天(tiān )下(xià )治(zhì ),圣(shèng )情(qíng )甚(shèn )悦(yuè )。”

16.平(píng )顺(shùn );和(hé )顺(shùn )。

《素(sù )问(wèn )·五(wǔ )常(cháng )政(zhèng )大(dà )论(lùn )》:“静(jìng )顺(shùn )之(zhī )纪(jì ),藏(cáng )而(ér )勿(wù )害(hài ),治(zhì )而(ér )善(shàn )下(xià ),五(wǔ )化(huà )咸(xián )整(zhěng )。”

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·解(jiě )老(lǎo )》:“圣(shèng )人(rén )在(zài )上(shàng )则(zé )民(mín )少(shǎo )欲(yù ),民(mín )少(shǎo )欲(yù )则(zé )血(xuè )气(qì )治(zhì )。”

《史(shǐ )记(jì )·扁(biǎn )鹊(què )仓(cāng )公(gōng )列(liè )传(chuán )》:“血(xuè )脉(mò )治(zhì )也(yě ),而(ér )何(hé )怪(guài )!”

17.旺(wàng )盛(shèng )。

《素(sù )问(wèn )·逆(nì )调(diào )论(lùn )》:“两(liǎng )阳(yáng )相(xiàng )得(dé ),而(ér )阴(yīn )气(qì )虚(xū )少(shǎo ),少(shǎo )水(shuǐ )不(bú )能(néng )灭(miè )盛(shèng )火(huǒ ),而(ér )阳(yáng )独(dú )治(zhì )。”

18.较(jiào )量(liàng ),匹(pǐ )敌(dí )。

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·赵(zhào )策(cè )四(sì )》:“齐(qí )秦(qín )交(jiāo )重(zhòng )赵(zhào ),臣(chén )必(bì )见(jiàn )燕(yàn )与(yǔ )韩(hán )魏(wèi )亦(yì )且(qiě )重(zhòng )赵(zhào )也(yě ),皆(jiē )且(qiě )无(wú )敢(gǎn )与(yǔ )赵(zhào )治(zhì )。”

《汉(hàn )书(shū )·韩(hán )安(ān )国(guó )传(chuán )》:“甲(jiǎ )肉(ròu )袒(tǎn )谢(xiè ),安(ān )国(guó )笑(xiào )曰(yuē ):‘公(gōng )等(děng )足(zú )与(yǔ )治(zhì )乎(hū )?’”颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“治(zhì )谓(wèi )当(dāng )敌(dí )也(yě ),今(jīn )人(rén )犹(yóu )云(yún )对(duì )治(zhì )。”

19.古(gǔ )代(dài )指(zhǐ )王(wáng )都(dōu )或(huò )地(dì )方(fāng )官(guān )署(shǔ )所(suǒ )在(zài )地(dì )。

《史(shǐ )记(jì )·齐(qí )太(tài )公(gōng )世(shì )家(jiā )》:“献(xiàn )公(gōng )元(yuán )年(nián ),尽(jìn )逐(zhú )胡(hú )公(gōng )子(zǐ ),因(yīn )徙(xǐ )薄(báo )姑(gū )都(dōu ),治(zhì )临(lín )菑(zī )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《南(nán )海(hǎi )神(shén )庙(miào )碑(bēi )》:“因(yīn )其(qí )故(gù )庙(miào ),易(yì )而(ér )新(xīn )之(zhī ),在(zài )今(jīn )广(guǎng )州(zhōu )治(zhì )之(zhī )东(dōng )南(nán )。”

清(qīng )方(fāng )文(wén )《张(zhāng )武(wǔ )进(jìn )环(huán )生(shēng )》诗(shī ):“毘(pí )陵(líng )下(xià )车(chē )时(shí ),我(wǒ )适(shì )游(yóu )其(qí )治(zhì )。”

20.指(zhǐ )建(jiàn )立(lì )治(zhì )所(suǒ )。

《史(shǐ )记(jì )·韩(hán )信(xìn )卢(lú )绾(wǎn )列(liè )传(chuán )》:“诏(zhào )徙(xǐ )韩(hán )王(wáng )信(xìn )王(wáng )太(tài )原(yuán )以(yǐ )北(běi ),备(bèi )御(yù )胡(hú ),都(dōu )晋(jìn )阳(yáng )。

信(xìn )上(shàng )书(shū )曰(yuē ):‘国(guó )被(bèi )边(biān ),匈(xiōng )奴(nú )数(shù )入(rù ),晋(jìn )阳(yáng )去(qù )塞(sāi )远(yuǎn ),请(qǐng )治(zhì )马(mǎ )邑(yì )。’”

21.指(zhǐ )道(dào )家(jiā )居(jū )住(zhù )的(de )祠(cí )庙(miào )。

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )简(jiǎn )文(wén )帝(dì )《招(zhāo )真(zhēn )馆(guǎn )碑(bēi )》:“君(jūn )因(yīn )辞(cí )山(shān )旧(jiù )居(jū ),而(ér )以(yǐ )梦(mèng )中(zhōng )所(suǒ )指(zhǐ )峰(fēng )下(xià )之(zhī )地(dì )即(jí )以(yǐ )为(wéi )治(zhì )。”

《云(yún )笈(jí )七(qī )籤(qiān )》卷(juàn )二(èr )八(bā ):“张(zhāng )天(tiān )师(shī )将(jiāng )弟(dì )子(zǐ )三(sān )百(bǎi )七(qī )十(shí )人(rén )住(zhù )治(zhì )上(shàng ),教(jiāo )化(huà )二(èr )年(nián )。”

清(qīng )黄(huáng )生(shēng )《义(yì )府(fǔ )·冥(míng )通(tōng )记(jì )》:“道(dào )家(jiā )以(yǐ )符(fú )法(fǎ )禁(jìn )治(zhì )鬼(guǐ )神(shén ),故(gù )名(míng )其(qí )所(suǒ )居(jū )为(wéi )治(zhì )。”

22.通(tōng )“砖(zhuān )”。

《晏(yàn )子(zǐ )春(chūn )秋(qiū )·谏(jiàn )下(xià )四(sì )》:“景(jǐng )公(gōng )令(lìng )兵(bīng )抟(tuán )治(zhì )。”

王(wáng )念(niàn )孙(sūn )《读(dú )书(shū )杂(zá )志(zhì )·晏(yàn )子(zǐ )春(chūn )秋(qiū )一(yī )》:“桉(ān ),治(zhì )者(zhě ),砖(zhuān )也(yě ),抟(tuán )治(zhì ),谓(wèi )抟(tuán )土(tǔ )为(wéi )砖(zhuān )。

《广(guǎng )雅(yǎ )》曰(yuē ):‘治(zhì ),砖(zhuān )也(yě )。’”

23.通(tōng )“似(sì )”。好(hǎo )像(xiàng )。

马(mǎ )王(wáng )堆(duī )汉(hàn )墓(mù )帛(bó )书(shū )甲(jiǎ )本(běn )《老(lǎo )子(zǐ )·道(dào )经(jīng )》:“上(shàng )善(shàn )治(zhì )水(shuǐ )。”

24.通(tōng )“辞(cí )”。言(yán )辞(cí )。

《管(guǎn )子(zǐ )·立(lì )政(zhèng )》:“孤(gū )寡(guǎ )无(wú )隐(yǐn )治(zhì )。”

于(yú )省(shěng )吾(wú )《双(shuāng )剑(jiàn )誃(yí )诸(zhū )子(zǐ )新(xīn )证(zhèng )·宙(zhòu )合(hé )》:“是(shì )以(yǐ )古(gǔ )之(zhī )士(shì )有(yǒu )意(yì )而(ér )未(wèi )可(kě )阳(yáng )也(yě ),故(gù )愁(chóu )其(qí )治(zhì ),言(yán )含(hán )愁(chóu )而(ér )藏(cáng )之(zhī )也(yě )。”

郭(guō )沫(mò )若(ruò )等(děng )集(jí )校(xiào ):“‘治(zhì )’读(dú )为(wéi )辞(cí ),断(duàn )句(jù ),下(xià )文(wén )‘察(chá )于(yú )治(zhì )’、‘博(bó )为(wéi )之(zhī )治(zhì )’、‘本(běn )乎(hū )无(wú )妄(wàng )之(zhī )治(zhì )’,均(jūn )以(yǐ )‘治(zhì )’为(wéi )言(yán )辞(cí )之(zhī )辞(cí )。”

25.通(tōng )“辞(cí )”。指(zhǐ )诉(sù )讼(sòng );告(gào )状(zhuàng )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·秋(qiū )官(guān )·方(fāng )士(shì )》:“凡(fán )都(dōu )家(jiā )之(zhī )士(shì )所(suǒ )上(shàng )治(zhì ),则(zé )主(zhǔ )之(zhī )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“所(suǒ )上(shàng )治(zhì )者(zhě ),谓(wèi )狱(yù )讼(sòng )之(zhī )小(xiǎo )事(shì )不(bú )附(fù )罪(zuì )者(zhě )也(yě )。”

《公(gōng )羊(yáng )传(chuán )·成(chéng )公(gōng )十(shí )六(liù )年(nián )》:“公(gōng )子(zǐ )喜(xǐ )时(shí )者(zhě ),仁(rén )人(rén )也(yě )。内(nèi )平(píng )其(qí )国(guó )而(ér )待(dài )之(zhī ),外(wài )治(zhì )诸(zhū )京(jīng )师(shī )而(ér )免(miǎn )之(zhī )。”

何(hé )休(xiū )注(zhù ):“讼(sòng )治(zhì )于(yú )京(jīng )师(shī ),解(jiě )免(miǎn )使(shǐ )来(lái )归(guī )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )三(sān )四(sì )回(huí ):“他(tā )母(mǔ )亲(qīn )又(yòu )说(shuō )他(tā )犯(fàn )舌(shé ),宝(bǎo )玉(yù )之(zhī )打(dǎ ),是(shì )他(tā )治(zhì )的(de )。”

26.通(tōng )“司(sī )”。主(zhǔ )管(guǎn )。

《管(guǎn )子(zǐ )·君(jūn )臣(chén )下(xià )》:“治(zhì )斧(fǔ )钺(yuè )者(zhě ),不(bú )敢(gǎn )让(ràng )刑(xíng );治(zhì )轩(xuān )冕(miǎn )者(zhě ),不(bú )敢(gǎn )让(ràng )赏(shǎng )。”

《墨(mò )子(zǐ )·经(jīng )说(shuō )上(shàng )》:“治(zhì ),吾(wú )事(shì )治(zhì )矣(yǐ )。”

汉(hàn )刘(liú )向(xiàng )《列(liè )女(nǚ )传(chuán )·鲁(lǔ )季(jì )敬(jìng )姜(jiāng )》:“寝(qǐn )门(mén )之(zhī )内(nèi )妇(fù )人(rén )治(zhì )其(qí )职(zhí )焉(yān ),上(shàng )下(xià )同(tóng )之(zhī )。”

27.通(tōng )“殆(dài )”。危(wēi )及(jí )。

《荀(xún )子(zǐ )·议(yì )兵(bīng )》:“故(gù )兵(bīng )大(dà )齐(qí )则(zé )制(zhì )天(tiān )下(xià ),小(xiǎo )齐(qí )则(zé )治(zhì )邻(lín )敌(dí )。”

王(wáng )念(niàn )孙(sūn )《读(dú )书(shū )杂(zá )志(zhì )·荀(xún )子(zǐ )五(wǔ )》:“桉(ān )治(zhì )读(dú )为(wéi )‘殆(dài )’。殆(dài ),危(wēi )也(yě )。谓(wèi )危(wēi )邻(lín )敌(dí )也(yě )……殆(dài )、治(zhì ),古(gǔ )字(zì )通(tōng )。”

28.姓(xìng )。

明(míng )代(dài )有(yǒu )治(zhì )国(guó )器(qì )。见(jiàn )《明(míng )史(shǐ )·王(wáng )肇(zhào )坤(kūn )传(chuán )》。

II

yí

〡ˊ

〔《集(jí )韵(yùn )》盈(yíng )之(zhī )切(qiē ),平(píng )之(zhī ),以(yǐ )。〕

古(gǔ )水(shuǐ )名(míng )。发(fā )源(yuán )于(yú )山(shān )西(xī )省(shěng )宁(níng )武(wǔ )县(xiàn )。上(shàng )游(yóu )即(jí )今(jīn )山(shān )西(xī )、河(hé )北(běi )境(jìng )内(nèi )的(de )桑(sāng )干(gàn )河(hé )。下(xià )游(yóu )东(dōng )流(liú )入(rù )渤(bó )海(hǎi )。参(cān )阅(yuè )《汉(hàn )书(shū )·地(dì )理(lǐ )志(zhì )下(xià )》。

阅读:4458

●治(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库