筑【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 筑

简(jiǎn )体(tǐ )筑(zhù )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):12画(huà );繁(fán )體(tǐ )築(zhù )字(zì )筆(bǐ )畫(huà ):16畫(huà )。

(参(cān )见(jiàn )筑(zhù ))

I

zhú

ㄓㄨˊ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》张(zhāng )六(liù )切(qiē ),入(rù )屋(wū ),知(zhī )。〕

1.古(gǔ )弦(xián )乐(lè )器(qì )名(míng )。有(yǒu )五(wǔ )弦(xián )、十(shí )三(sān )弦(xián )、二(èr )十(shí )一(yī )弦(xián )三(sān )种(zhǒng )说(shuō )法(fǎ )。其(qí )形(xíng )似(sì )筝(zhēng ),颈(jǐng )细(xì )而(ér )肩(jiān )圆(yuán ),弦(xián )下(xià )设(shè )柱(zhù )。演(yǎn )奏(zòu )时(shí ),左(zuǒ )手(shǒu )按(àn )弦(xián )的(de )一(yī )端(duān ),右(yòu )手(shǒu )执(zhí )竹(zhú )尺(chǐ )击(jī )弦(xián )发(fā )音(yīn )。

战(zhàn )国(guó )时(shí )已(yǐ )有(yǒu )流(liú )行(háng )。

《史(shǐ )记(jì )·刺(cì )客(kè )列(liè )传(chuán )》:“高(gāo )渐(jiàn )离(lí )击(jī )筑(zhù ),荆(jīng )轲(kē )和(hé )而(ér )歌(gē )于(yú )市(shì )中(zhōng )。”按(àn )《说(shuō )文(wén )·竹(zhú )部(bù )》:“筑(zhù ),以(yǐ )竹(zhú )曲(qǔ )、五(wǔ )弦(xián )之(zhī )乐(lè )也(yě )。”

段(duàn )玉(yù )裁(cái )注(zhù ):“《吴(wú )都(dōu )赋(fù )》李(lǐ )注(zhù )作(zuò )似(sì )筝(zhēng ),五(wǔ )弦(xián )之(zhī )乐(lè )也(yě )。

高(gāo )注(zhù )《淮(huái )南(nán )》曰(yuē ),筑(zhù )曲(qǔ )二(èr )十(shí )一(yī )弦(xián )。

《乐(lè )书(shū )》云(yún )十(shí )三(sān )弦(xián )。筑(zhù )弦(xián )数(shù )未(wèi )审(shěn )。”

2.拾(shí )。

《书(shū )·金(jīn )縢(téng )》“凡(fán )大(dà )木(mù )所(suǒ )偃(yǎn ),尽(jìn )起(qǐ )而(ér )筑(zhù )之(zhī )”唐(táng )陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“筑(zhù ),本(běn )亦(yì )作(zuò )筑(zhù )……马(mǎ )云(yún ):‘筑(zhù ),拾(shí )也(yě )。’”

3.贵(guì )州(zhōu )省(shěng )贵(guì )阳(yáng )市(shì )的(de )简(jiǎn )称(chēng )。

明(míng )代(dài )称(chēng )为(wéi )贵(guì )筑(zhù )司(sī )、贵(guì )筑(zhù )乡(xiāng ),清(qīng )代(dài )改(gǎi )为(wéi )贵(guì )筑(zhù )县(xiàn )。后(hòu )因(yīn )省(shěng )称(chēng )筑(zhù )。

II

zhù

ㄓㄨˋ

同(tóng )“筑(zhù )”。

简(jiǎn )体(tǐ )筑(zhù )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):12画(huà );繁(fán )體(tǐ )築(zhù )字(zì )筆(bǐ )畫(huà ):16畫(huà )。

(筑(zhù ),筑(zhù ))

zhù

ㄓㄨˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》张(zhāng )六(liù )切(qiē ),入(rù )屋(wū ),知(zhī )。〕

亦(yì )作(zuò )“筑(zhù )”。

1.捣(dǎo )土(tǔ )的(de )杵(chǔ )。

《左(zuǒ )传(chuán )·宣(xuān )公(gōng )十(shí )一(yī )年(nián )》:“称(chēng )畚(běn )筑(zhù ),程(chéng )土(tǔ )物(wù )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“畚(běn )者(zhě ),盛(shèng )土(tǔ )之(zhī )器(qì );筑(zhù )者(zhě ),筑(zhù )土(tǔ )之(zhī )杵(chǔ )。”

《史(shǐ )记(jì )·黥(qíng )布(bù )列(liè )传(chuán )》:“项(xiàng )王(wáng )伐(fá )齐(qí ),身(shēn )负(fù )板(bǎn )筑(zhù ),以(yǐ )为(wéi )士(shì )卒(zú )先(xiān )。”

汉(hàn )陈(chén )琳(lín )《饮(yǐn )马(mǎ )长(zhǎng )城(chéng )窟(kū )行(háng )》:“官(guān )作(zuò )自(zì )有(yǒu )程(chéng ),举(jǔ )筑(zhù )谐(xié )汝(rǔ )声(shēng )。”

2.捣(dǎo )土(tǔ )使(shǐ )坚(jiān )实(shí )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·绵(mián )》:“筑(zhù )之(zhī )登(dēng )登(dēng ),削(xuē )屡(lǚ )冯(féng )冯(féng )。”

《仪(yí )礼(lǐ )·既(jì )夕(xī )礼(lǐ )》:“甸(diàn )人(rén )筑(zhù )坅(qǐn )坎(kǎn ),隶(lì )人(rén )涅(niè )厕(cè )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“筑(zhù ),实(shí )土(tǔ )其(qí )中(zhōng ),坚(jiān )之(zhī )。”

北(běi )魏(wèi )贾(jiǎ )思(sī )勰(xié )《齐(qí )民(mín )要(yào )术(shù )·栽(zāi )树(shù )》:“然(rán )后(hòu )下(xià )土(tǔ )坚(jiān )筑(zhù )。时(shí )时(shí )灌(guàn )溉(gài ),常(cháng )令(lìng )润(rùn )泽(zé )。”

石(shí )声(shēng )汉(hàn )注(zhù ):“筑(zhù ),用(yòng )杖(zhàng )或(huò )杠(gàng )杆(gǎn ),将(jiāng )鬆(sòng )土(tǔ )杵(chǔ )紧(jǐn )舂(chōng )实(shí )。”

3.修(xiū )建(jiàn ),建(jiàn )造(zào )。

《诗(shī )·豳(bīn )风(fēng )·七(qī )月(yuè )》:“九(jiǔ )月(yuè )筑(zhù )场(chǎng )圃(pǔ ),十(shí )月(yuè )纳(nà )禾(hé )稼(jià )。”

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·魏(wèi )策(cè )一(yī )》:“今(jīn )乃(nǎi )有(yǒu )意(yì )西(xī )面(miàn )而(ér )事(shì )秦(qín ),称(chēng )东(dōng )藩(fān ),筑(zhù )帝(dì )宫(gōng ),受(shòu )冠(guàn )带(dài ),祠(cí )春(chūn )秋(qiū ),臣(chén )窃(qiè )为(wéi )大(dà )王(wáng )媿(kuì )之(zhī )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《河(hé )南(nán )令(lìng )舍(shě )池(chí )台(tái )》诗(shī ):“灌(guàn )地(dì )纔(shān )盈(yíng )五(wǔ )六(liù )丈(zhàng ),筑(zhù )台(tái )不(bú )过(guò )七(qī )八(bā )尺(chǐ )。”

丁(dīng )玲(líng )《梦(mèng )珂(kē )》:“梦(mèng )珂(kē )只(zhī )愿(yuàn )意(yì )把(bǎ )母(mǔ )亲(qīn )的(de )坟(fén )墓(mù )修(xiū )好(hǎo ),筑(zhù )得(dé )正(zhèng )像(xiàng )在(zài )书(shū )上(shàng )所(suǒ )看(kàn )见(jiàn )的(de )一(yī )样(yàng )。”

4.居(jū )室(shì );建(jiàn )筑(zhù )物(wù )。

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《畏(wèi )人(rén )》诗(shī ):“畏(wèi )人(rén )成(chéng )小(xiǎo )筑(zhù ),褊(biǎn )性(xìng )合(hé )幽(yōu )栖(qī )。”

清(qīng )叶(yè )廷(tíng )琯(gùn )《吹(chuī )网(wǎng )录(lù )·虎(hǔ )邱(qiū )贺(hè )方(fāng )回(huí )题(tí )名(míng )》:“﹝贺(hè )方(fāng )回(huí )﹞有(yǒu )小(xiǎo )筑(zhù )在(zài )盘(pán )门(mén )外(wài )横(héng )塘(táng ),常(cháng )扁(biǎn )舟(zhōu )往(wǎng )来(lái )。”

5.打(dǎ ),击(jī )。

《世(shì )说(shuō )新(xīn )语(yǔ )·文(wén )学(xué )》“刘(liú )伶(líng )着(zhe )《酒(jiǔ )德(dé )颂(sòng )》,意(yì )气(qì )所(suǒ )寄(jì )”南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )孝(xiào )标(biāo )注(zhù ):“﹝刘(liú )伶(líng )﹞尝(cháng )与(yǔ )俗(sú )士(shì )相(xiàng )牾(wǔ ),其(qí )人(rén )攘(rǎng )袂(mèi )而(ér )起(qǐ ),欲(yù )必(bì )筑(zhù )之(zhī )。”

前(qián )蜀(shǔ )韦(wéi )庄(zhuāng )《丙(bǐng )辰(chén )年(nián )鄜(fū )州(zhōu )遇(yù )寒(hán )食(shí )城(chéng )外(wài )醉(zuì )吟(yín )》之(zhī )五(wǔ ):“永(yǒng )日(rì )迢(tiáo )迢(tiáo )无(wú )一(yī )事(shì ),隔(gé )街(jiē )闻(wén )筑(zhù )气(qì )毬(qiú )声(shēng )。”

清(qīng )蒲(pú )松(sōng )龄(líng )《聊(liáo )斋(zhāi )志(zhì )异(yì )·庚(gēng )娘(niáng )》:“王(wáng )邀(yāo )金(jīn )父(fù )子(zǐ )出(chū )户(hù )一(yī )豁(huō ),乃(nǎi )乘(chéng )间(jiān )挤(jǐ )金(jīn )入(rù )水(shuǐ ),金(jīn )父(fù )见(jiàn )之(zhī ),欲(yù )号(hào ),舟(zhōu )人(rén )以(yǐ )篙(gāo )筑(zhù )之(zhī ),亦(yì )溺(nì )。生(shēng )母(mǔ )闻(wén )声(shēng )出(chū )窥(kuī ),又(yòu )筑(zhù )溺(nì )之(zhī )。”

6.填(tián )塞(sāi );装(zhuāng )填(tián )。

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·酷(kù )吏(lì )传(chuán )·姚(yáo )绍(shào )之(zhī )》:“即(jí )引(yǐn )力(lì )士(shì )十(shí )馀(yú )曳(yè )囚(qiú )至(zhì ),筑(zhù )其(qí )口(kǒu ),反(fǎn )接(jiē )送(sòng )狱(yù )中(zhōng )。”

明(míng )余(yú )继(jì )登(dēng )《典(diǎn )故(gù )纪(jì )闻(wén )》卷(juàn )十(shí )七(qī ):“巡(xún )盐(yán )御(yù )史(shǐ )乃(nǎi )请(qǐng )令(lìng )运(yùn )司(sī )食(shí )盐(yán )较(jiào )定(dìng )斤(jīn )两(liǎng ),筑(zhù )包(bāo )于(yú )司(sī ),俟(sì )支(zhī )盐(yán )人(rén )役(yì )至(zhì ),数(shù )包(bāo )予(yǔ )之(zhī ),自(zì )外(wài )不(bú )许(xǔ )别(bié )有(yǒu )夹(jiá )带(dài )。”

7.拾(shí )取(qǔ )。

《书(shū )·金(jīn )縢(téng )》:“二(èr )公(gōng )命(mìng )邦(bāng )人(rén ),凡(fán )大(dà )木(mù )所(suǒ )偃(yǎn ),尽(jìn )起(qǐ )而(ér )筑(zhù )之(zhī ),岁(suì )则(zé )大(dà )熟(shú )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“郑(zhèng )王(wáng )皆(jiē )云(yún )筑(zhù ),拾(shí )也(yě )。禾(hé )为(wéi )大(dà )木(mù )所(suǒ )偃(yǎn )者(zhě ),起(qǐ )其(qí )木(mù ),拾(shí )下(xià )禾(hé ),无(wú )所(suǒ )亡(wáng )失(shī )。”

8.量(liàng )名(míng )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·春(chūn )官(guān )·鬱(yù )人(rén )》“和(hé )鬱(yù )鬯(chàng )以(yǐ )实(shí )彝(yí )而(ér )陈(chén )之(zhī )”郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù )引(yǐn )汉(hàn )郑(zhèng )司(sī )农(nóng )曰(yuē ):“鬱(yù ),草(cǎo )名(míng )。十(shí )叶(yè )为(wéi )贯(guàn ),百(bǎi )二(èr )十(shí )贯(guàn )为(wéi )筑(zhù )。”

9.通(tōng )“祝(zhù )”。切(qiē )断(duàn )。

《古(gǔ )文(wén )苑(yuàn )·王(wáng )褒(bāo )〈僮(tóng )约(yuē )〉》:“斮(zhuó )苏(sū )切(qiē )脯(pú ),筑(zhù )肉(ròu )臛(huò )芋(yù )。”

章(zhāng )樵(qiáo )注(zhù ):“筑(zhù ),与(yǔ )祝(zhù )同(tóng )。断(duàn )也(yě )。”

10.通(tōng )“妯(zhóu )”。参(cān )见(jiàn )“筑(zhù )娌(lǐ )”。

阅读:1817

●筑(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库