雉【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 雉

雉(zhì )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):13画(huà );

I

zhì

ㄓˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》直(zhí )几(jǐ )切(qiē ),上(shàng )旨(zhǐ ),澄(chéng )。〕

亦(yì )作(zuò )“鴙(zhì )”。

1.鸟(niǎo )名(míng )。通(tōng )称(chēng )野(yě )鸡(jī )。雄(xióng )者(zhě )羽(yǔ )色(sè )美(měi )丽(lì ),尾(wěi )长(zhǎng ),可(kě )做(zuò )装(zhuāng )饰(shì )品(pǐn )。雌(cí )者(zhě )尾(wěi )较(jiào )短(duǎn ),灰(huī )褐(hè )色(sè )。善(shàn )走(zǒu ),不(bú )能(néng )远(yuǎn )飞(fēi )。肉(ròu )味(wèi )鲜(xiān )美(měi )。

《易(yì )·旅(lǚ )》:“六(liù )五(wǔ ):射(shè )雉(zhì )一(yī )矢(shǐ )亡(wáng )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《送(sòng )区(qū )弘(hóng )南(nán )归(guī )》诗(shī ):“蜃(shèn )沉(chén )海(hǎi )底(dǐ )气(qì )昇(shēng )霏(fēi ),彩(cǎi )雉(zhì )野(yě )伏(fú )朝(cháo )扇(shàn )翬(huī )。”

明(míng )李(lǐ )时(shí )珍(zhēn )《本(běn )草(cǎo )纲(gāng )目(mù )·禽(qín )二(èr )·雉(zhì )》:“雉(zhì ),南(nán )北(běi )皆(jiē )有(yǒu )之(zhī ),形(xíng )大(dà )如(rú )鸡(jī ),而(ér )斑(bān )色(sè )绣(xiù )异(yì )。雄(xióng )者(zhě )文(wén )采(cǎi )而(ér )尾(wěi )长(zhǎng ),雌(cí )者(zhě )文(wén )暗(àn )而(ér )尾(wěi )短(duǎn )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《故(gù )事(shì )新(xīn )编(biān )·非(fēi )攻(gōng )》:“楚(chǔ )有(yǒu )云(yún )梦(mèng ),满(mǎn )是(shì )犀(xī )兕(sì )麋(mí )鹿(lù ),江(jiāng )汉(hàn )里(lǐ )的(de )鱼(yú )鳖(biē )鼋(yuán )鼍(tuó )之(zhī )多(duō ),那(nà )里(lǐ )都(dōu )赛(sài )不(bú )过(guò ),宋(sòng )却(què )是(shì )所(suǒ )谓(wèi )雉(zhì )兔(tù )鲫(jì )鱼(yú )也(yě )没(méi )有(yǒu )的(de )。”

2.指(zhǐ )猎(liè )取(qǔ )野(yě )鸡(jī )。参(cān )见(jiàn )“雉(zhì )兔(tù )”。

3.古(gǔ )代(dài )博(bó )戏(xì )中(zhōng )的(de )采(cǎi )名(míng )。

《晋(jìn )书(shū )·刘(liú )毅(yì )传(chuán )》:“后(hòu )于(yú )东(dōng )府(fǔ )聚(jù )摴(chī )蒱(pú )大(dà )掷(zhì ),一(yī )判(pàn )应(yīng )至(zhì )数(shù )百(bǎi )万(wàn ),馀(yú )人(rén )并(bìng )黑(hēi )犊(dú )以(yǐ )还(hái ),唯(wéi )刘(liú )裕(yù )及(jí )毅(yì )在(zài )后(hòu )。

毅(yì )次(cì )掷(zhì )得(dé )雉(zhì ),大(dà )喜(xǐ ),褰(qiān )衣(yī )绕(rào )床(chuáng ),叫(jiào )谓(wèi )同(tóng )坐(zuò )曰(yuē ):‘非(fēi )不(bú )能(néng )卢(lú ),不(bú )事(shì )此(cǐ )耳(ěr )。’”明(míng )彭(péng )大(dà )翼(yì )《山(shān )堂(táng )肆(sì )考(kǎo )·技(jì )艺(yì )·五(wǔ )木(mù )》:“古(gǔ )者(zhě )乌(wū )曹(cáo )氏(shì )作(zuò )博(bó ),以(yǐ )五(wǔ )木(mù )为(wéi )子(zǐ ),有(yǒu )枭(xiāo )、卢(lú )、雉(zhì )、犊(dú )、塞(sāi ),为(wéi )胜(shèng )负(fù )之(zhī )采(cǎi )。博(bó )头(tóu )有(yǒu )刻(kè )枭(xiāo )形(xíng )者(zhě )为(wéi )最(zuì )胜(shèng ),卢(lú )次(cì )之(zhī ),雉(zhì )、犊(dú )又(yòu )次(cì )之(zhī ),塞(sāi )为(wéi )最(zuì )下(xià )。”

清(qīng )蒲(pú )松(sōng )龄(líng )《聊(liáo )斋(zhāi )志(zhì )异(yì )·赌(dǔ )符(fú )》:“明(míng )明(míng )枭(xiāo )色(sè ),呵(hē )之(zhī ),皆(jiē )成(chéng )卢(lú )雉(zhì ):计(jì )前(qián )所(suǒ )输(shū ),顷(qǐng )刻(kè )尽(jìn )覆(fù )。”

郭(guō )沫(mò )若(ruò )《高(gāo )渐(jiàn )离(lí )》第(dì )二(èr )幕(mù ):“我(wǒ )刚(gāng )才(cái )投(tóu )到(dào )野(yě )鸡(jī ),三(sān )黑(hēi )二(èr )雉(zhì )一(yī )十(shí )四(sì ),该(gāi )我(wǒ )再(zài )投(tóu )了(le )。”按(àn ),此(cǐ )种(zhǒng )博(bó )戏(xì )尚(shàng )有(yǒu )不(bú )同(tóng )规(guī )则(zé )。参(cān )阅(yuè )唐(táng )李(lǐ )肇(zhào )《唐(táng )国(guó )史(shǐ )补(bǔ )》卷(juàn )下(xià )、宋(sòng )程(chéng )大(dà )昌(chāng )《演(yǎn )繁(fán )露(lù )·投(tóu )五(wǔ )木(mù )琼(qióng )橩(qióng )玖(jiǔ )骰(tóu )》。

4.古(gǔ )代(dài )计(jì )算(suàn )城(chéng )墙(qiáng )面(miàn )积(jī )的(de )单(dān )位(wèi )。长(zhǎng )三(sān )丈(zhàng ),高(gāo )一(yī )丈(zhàng )为(wéi )一(yī )雉(zhì )。

《礼(lǐ )记(jì )·坊(fāng )记(jì )》:“古(gǔ )制(zhì )国(guó )不(bú )过(guò )千(qiān )乘(chéng ),都(dōu )城(chéng )不(bú )过(guò )百(bǎi )雉(zhì )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“雉(zhì ),度(dù )名(míng )也(yě )。高(gāo )一(yī )丈(zhàng ),长(zhǎng )三(sān )丈(zhàng )为(wéi )雉(zhì )。百(bǎi )雉(zhì )为(wéi )长(zhǎng )三(sān )百(bǎi )丈(zhàng )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·隐(yǐn )公(gōng )元(yuán )年(nián )》:“祭(jì )仲(zhòng )曰(yuē ):‘都(dōu )城(chéng )过(guò )百(bǎi )雉(zhì ),国(guó )之(zhī )害(hài )也(yě )。’”杜(dù )预(yù )注(zhù ):“方(fāng )丈(zhàng )曰(yuē )堵(dǔ ),三(sān )堵(dǔ )曰(yuē )雉(zhì )。一(yī )雉(zhì )之(zhī )牆(qiáng ),长(zhǎng )三(sān )丈(zhàng ),高(gāo )一(yī )丈(zhàng )。”

明(míng )杨(yáng )慎(shèn )《艺(yì )林(lín )伐(fá )山(shān )·寻(xún )常(cháng )丈(zhàng )尺(chǐ )》:“《禽(qín )经(jīng )》云(yún ):‘鵻(zhuī )上(shàng )无(wú )寻(xún ),鹨(liù )上(shàng )无(wú )常(cháng ),雉(zhì )上(shàng )有(yǒu )丈(zhàng ),鷃(yàn )上(shàng )有(yǒu )赤(chì )。’上(shàng ),言(yán )飞(fēi )而(ér )上(shàng )也(yě )……雉(zhì )上(shàng )能(néng )丈(zhàng ),故(gù )计(jì )丈(zhàng )曰(yuē )雉(zhì ),《左(zuǒ )传(chuán )》‘都(dōu )城(chéng )百(bǎi )雉(zhì )’是(shì )也(yě )。”

5.指(zhǐ )雉(zhì )堞(dié )。

《陈(chén )书(shū )·高(gāo )祖(zǔ )纪(jì )上(shàng )》:“缘(yuán )淮(huái )作(zuò )城(chéng ),自(zì )石(shí )头(tóu )迄(qì )青(qīng )溪(xī )十(shí )馀(yú )里(lǐ )中(zhōng ),楼(lóu )雉(zhì )相(xiàng )接(jiē )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·韩(hán )休(xiū )传(chuán )》:“起(qǐ )建(jiàn )业(yè ),抵(dǐ )京(jīng )岘(xiàn ),楼(lóu )雉(zhì )相(xiàng )望(wàng )。”

6.古(gǔ )代(dài )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )宫(gōng )门(mén )名(míng )。一(yī )说(shuō )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )宫(gōng )门(mén )名(míng )。

7.通(tōng )“夷(yí )”。平(píng )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )十(shí )七(qī )年(nián )》:“五(wǔ )雉(zhì )为(wéi )五(wǔ )工(gōng )正(zhèng ),利(lì )器(qì )用(yòng ),正(zhèng )度(dù )量(liàng ),夷(yí )民(mín )者(zhě )也(yě )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“雉(zhì )声(shēng )近(jìn )夷(yí )。雉(zhì )训(xùn )夷(yí ),夷(yí )为(wéi )平(píng ),故(gù )以(yǐ )雉(zhì )名(míng )工(gōng )正(zhèng )之(zhī )官(guān ),使(shǐ )其(qí )利(lì )便(biàn )民(mín )之(zhī )器(qì )用(yòng ),正(zhèng )丈(zhàng )尺(chǐ )之(zhī )度(dù )、斗(dòu )斛(hú )之(zhī )量(liàng ),所(suǒ )以(yǐ )平(píng )均(jūn )下(xià )民(mín )也(yě )。

樊(fán )光(guāng )、服(fú )虔(qián )云(yún ):‘雉(zhì )者(zhě ),夷(yí )也(yě );夷(yí ),平(píng )也(yě ),使(shǐ )度(dù )量(liàng )器(qì )用(yòng )平(píng )也(yě )。’”

8.通(tōng )“矢(shǐ )”。陈(chén )列(liè )。

《尔(ěr )雅(yǎ )·释(shì )诂(gǔ )上(shàng )》:“雉(zhì ),陈(chén )也(yě )。”参(cān )阅(yuè )清(qīng )钱(qián )大(dà )昕(xīn )《潜(qián )研(yán )堂(táng )集(jí )·答(dá )问(wèn )》。

9.通(tōng )“絼(zhèn )”。牛(niú )鼻(bí )绳(shéng )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·地(dì )官(guān )·封(fēng )人(rén )》“凡(fán )祭(jì )祀(sì ),饰(shì )其(qí )牛(niú )牲(shēng ),设(shè )其(qí )楅(bì )衡(héng ),置(zhì )其(qí )絼(zhèn )”郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù )引(yǐn )汉(hàn )郑(zhèng )司(sī )农(nóng )曰(yuē ):“絼(zhèn ),着(zhe )牛(niú )鼻(bí )绳(shéng ),所(suǒ )以(yǐ )牵(qiān )牛(niú )者(zhě )。今(jīn )时(shí )谓(wèi )之(zhī )雉(zhì ),与(yǔ )古(gǔ )者(zhě )名(míng )同(tóng )。”

II

k·i

ㄎㄞˇ

〔《集(jí )韵(yùn )》口(kǒu )骇(hài )切(qiē ),上(shàng )骇(hài ),溪(xī )。〕

见(jiàn )“矲(bà )雉(zhì )”。

III

sì

ㄙˋ

〔《集(jí )韵(yùn )》序(xù )姊(zǐ )切(qiē ),上(shàng )旨(zhǐ ),邪(xié )。〕

通(tōng )“兕(sì )”。

汉(hàn )刘(liú )向(xiàng )《说(shuō )苑(yuàn )·立(lì )节(jiē )》:“楚(chǔ )庄(zhuāng )王(wáng )猎(liè )于(yú )云(yún )梦(mèng ),射(shè )科(kē )雉(zhì ),得(dé )之(zhī )。”

阅读:1985

●雉(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库