才【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 才

才(cái )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):3画(huà );

I

cái

ㄘㄞˊ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》昨(zuó )哉(zāi )切(qiē ),平(píng )咍(tāi ),从(cóng )。〕

1.才(cái )力(lì );才(cái )能(néng )。

《诗(shī )·鲁(lǔ )颂(sòng )·駉(jiōng )》:“思(sī )无(wú )期(qī ),思(sī )马(mǎ )斯(sī )才(cái )。”

朱(zhū )熹(xī )集(jí )传(chuán ):“才(cái ),材(cái )力(lì )也(yě )。”

《论(lùn )语(yǔ )·子(zǐ )罕(hǎn )》:“既(jì )竭(jié )吾(wú )才(cái ),如(rú )有(yǒu )所(suǒ )立(lì ),卓(zhuó )尔(ěr )。”

晋(jìn )左(zuǒ )思(sī )《魏(wèi )都(dōu )赋(fù )》:“通(tōng )若(ruò )任(rèn )城(chéng ),才(cái )若(ruò )东(dōng )阿(ā )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《三(sān )司(sī )盐(yán )铁(tiě )副(fù )使(shǐ )陈(chén )述(shù )古(gǔ )卫(wèi )尉(wèi )少(shǎo )卿(qīng )制(zhì )》:“具(jù )官(guān )某(mǒu )以(yǐ )才(cái )自(zì )奋(fèn ),能(néng )世(shì )其(qí )家(jiā )。”

孙(sūn )中(zhōng )山(shān )《上(shàng )李(lǐ )鸿(hóng )章(zhāng )书(shū )》:“人(rén )能(néng )尽(jìn )其(qí )才(cái ),地(dì )能(néng )尽(jìn )其(qí )利(lì ),物(wù )能(néng )尽(jìn )其(qí )用(yòng ),货(huò )能(néng )畅(chàng )其(qí )流(liú )。”

2.有(yǒu )才(cái )能(néng )。

《论(lùn )语(yǔ )·先(xiān )进(jìn )》:“才(cái )不(bú )才(cái ),亦(yì )各(gè )言(yán )其(qí )子(zǐ )也(yě )。”

宋(sòng )司(sī )马(mǎ )光(guāng )《举(jǔ )张(zhāng )舜(shùn )民(mín )等(děng )充(chōng )馆(guǎn )阁(gé )札(zhá )子(zǐ )》:“河(hé )南(nán )府(fǔ )左(zuǒ )军(jūn )巡(xún )判(pàn )官(guān )刘(liú )安(ān )世(shì ),才(cái )而(ér )自(zì )晦(huì ),愿(yuàn )而(ér )有(yǒu )立(lì ),力(lì )学(xué )修(xiū )己(jǐ ),恬(tián )于(yú )进(jìn )取(qǔ )。”

《明(míng )史(shǐ )·许(xǔ )宁(níng )传(chuán )》:“而(ér )以(yǐ )宁(níng )才(cái ),擢(zhuó )都(dōu )督(dū )佥(qiān )事(shì )。”

3.人(rén )才(cái )。

《国(guó )语(yǔ )·齐(qí )语(yǔ )》:“夫(fū )管(guǎn )子(zǐ ),天(tiān )下(xià )之(zhī )才(cái )也(yě )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·明(míng )诗(shī )》:“晋(jìn )世(shì )群(qún )才(cái ),稍(shāo )入(rù )轻(qīng )绮(qǐ )。

张(zhāng )、潘(pān )、左(zuǒ )、陆(lù ),比(bǐ )肩(jiān )诗(shī )衢(qú )。”

《儒(rú )林(lín )外(wài )史(shǐ )》第(dì )三(sān )回(huí ):“我(wǒ )在(zài )这(zhè )里(lǐ )面(miàn )喫(kài )苦(kǔ )久(jiǔ )了(le ),如(rú )今(jīn )自(zì )己(jǐ )当(dāng )权(quán ),须(xū )要(yào )把(bǎ )卷(juàn )子(zǐ )都(dōu )要(yào )细(xì )细(xì )看(kàn )过(guò ),不(bú )可(kě )听(tīng )着(zhe )幕(mù )客(kè ),屈(qū )了(le )真(zhēn )才(cái )。”

4.副(fù )词(cí )。同(tóng )“纔(shān )”。刚(gāng )刚(gāng );刚(gāng )才(cái )。

宋(sòng )柳(liǔ )永(yǒng )《西(xī )平(píng )乐(lè )》词(cí ):“嘉(jiā )景(jǐng )清(qīng )明(míng )渐(jiàn )近(jìn ),时(shí )节(jiē )轻(qīng )寒(hán )乍(zhà )暖(nuǎn ),天(tiān )气(qì )才(cái )晴(qíng )又(yòu )雨(yǔ )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )三(sān )一(yī )回(huí ):“才(cái )鸳(yuān )鸯(yāng )送(sòng )了(le )好(hǎo )些(xiē )果(guǒ )子(zǐ )来(lái ),都(dōu )湃(pài )在(zài )那(nà )水(shuǐ )晶(jīng )缸(gāng )里(lǐ )呢(ne )。”

毛(máo )泽(zé )东(dōng )《水(shuǐ )调(diào )歌(gē )头(tóu )·游(yóu )泳(yǒng )》词(cí ):“才(cái )饮(yǐn )长(zhǎng )沙(shā )水(shuǐ ),又(yòu )食(shí )武(wǔ )昌(chāng )鱼(yú )。”

5.副(fù )词(cí )。同(tóng )“纔(shān )”。开(kāi )始(shǐ );方(fāng )始(shǐ )。

晋(jìn )夏(xià )侯(hóu )湛(zhàn )《昆(kūn )弟(dì )诰(gào )》:“惟(wéi )正(zhèng )月(yuè )才(cái )生(shēng )魄(pò )。”

丁(dīng )玲(líng )《阿(ā )毛(máo )姑(gū )娘(niáng )》:“小(xiǎo )二(èr )再(zài )三(sān )的(de )问(wèn )是(shì )不(bú )是(shì )肚(dù )子(zǐ )痛(tòng ),她(tā )才(cái )点(diǎn )了(le )一(yī )下(xià )头(tóu )。”

6.副(fù )词(cí )。同(tóng )“纔(shān )”。只(zhī );仅(jǐn )仅(jǐn )。

《汉(hàn )书(shū )·贾(jiǎ )山(shān )传(chuán )》:“秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )计(jì )其(qí )功(gōng )德(dé ),度(dù )其(qí )后(hòu )嗣(sì ),世(shì )世(shì )无(wú )穷(qióng ),然(rán )身(shēn )死(sǐ )才(cái )数(shù )月(yuè )耳(ěr ),天(tiān )下(xià )四(sì )面(miàn )攻(gōng )之(zhī ),宗(zōng )庙(miào )灭(miè )绝(jué )矣(yǐ )。”

北(běi )魏(wèi )郦(lì )道(dào )元(yuán )《水(shuǐ )经(jīng )注(zhù )·湿(shī )余(yú )水(shuǐ )》:“山(shān )岫(xiù )层(céng )深(shēn ),侧(cè )道(dào )褊(biǎn )狭(xiá ),林(lín )鄣(zhāng )邃(suì )险(xiǎn ),路(lù )才(cái )容(róng )轨(guǐ )。”

宋(sòng )黄(huáng )庭(tíng )坚(jiān )《留(liú )王(wáng )郎(láng )》诗(shī ):“百(bǎi )年(nián )才(cái )一(yī )炊(chuī ),六(liù )籍(jí )经(jīng )几(jǐ )秦(qín )。”

7.副(fù )词(cí )。同(tóng )“纔(shān )”。如(rú )果(guǒ )。

《朱(zhū )子(zǐ )语(yǔ )类(lèi )》卷(juàn )十(shí )二(èr ):“《大(dà )学(xué )》曰(yuē ):‘物(wù )格(gé )而(ér )后(hòu )知(zhī )至(zhì ),知(zhī )至(zhì )而(ér )后(hòu )意(yì )诚(chéng )。’才(cái )意(yì )诚(chéng ),则(zé )自(zì )然(rán )无(wú )此(cǐ )病(bìng )。”

8.副(fù )词(cí )。同(tóng )“纔(shān )”。表(biǎo )示(shì )事(shì )情(qíng )发(fā )生(shēng )得(dé )晚(wǎn )或(huò )结(jié )束(shù )得(dé )晚(wǎn )。

鲁(lǔ )迅(xùn )《南(nán )腔(qiāng )北(běi )调(diào )集(jí )·〈木(mù )刻(kè )创(chuàng )作(zuò )法(fǎ )〉序(xù )》:“但(dàn )是(shì )至(zhì )今(jīn )没(méi )有(yǒu )一(yī )本(běn )讲(jiǎng )说(shuō )木(mù )刻(kè )的(de )书(shū ),这(zhè )才(cái )是(shì )第(dì )一(yī )本(běn )。”

周(zhōu )而(ér )复(fù )《上(shàng )海(hǎi )的(de )早(zǎo )晨(chén )》第(dì )一(yī )部(bù )三(sān ):“走(zǒu )了(le )约(yuē )莫(mò )半(bàn )个(gè )时(shí )辰(chén ),才(cái )好(hǎo )容(róng )易(yì )一(yī )拐(guǎi )一(yī )拐(guǎi )地(dì )走(zǒu )到(dào )秦(qín )妈(mā )妈(mā )的(de )草(cǎo )棚(péng )门(mén )前(qián )。”

9.副(fù )词(cí )。同(tóng )“纔(shān )”。表(biǎo )示(shì )只(zhī )有(yǒu )在(zài )某(mǒu )种(zhǒng )条(tiáo )件(jiàn )下(xià ),或(huò )由(yóu )于(yú )某(mǒu )种(zhǒng )原(yuán )因(yīn )、目(mù )的(de ),然(rán )后(hòu )怎(zěn )么(me )样(yàng )。

丁(dīng )玲(líng )《太(tài )阳(yáng )照(zhào )在(zài )桑(sāng )干(gàn )河(hé )上(shàng )》四(sì )二(èr ):“他(tā )就(jiù )在(zài )这(zhè )种(zhǒng )艰(jiān )难(nán )的(de )环(huán )境(jìng )中(zhōng )懂(dǒng )得(dé )只(zhī )有(yǒu )斗(dòu )争(zhēng ),只(zhī )有(yǒu )坚(jiān )定(dìng ),才(cái )有(yǒu )出(chū )路(lù )。”

10.副(fù )词(cí )。同(tóng )“纔(shān )”。强(qiáng )调(diào )确(què )定(dìng )的(de )语(yǔ )气(qì )。多(duō )与(yǔ )语(yǔ )助(zhù )词(cí )“呢(ne )”连(lián )用(yòng )。

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )五(wǔ )七(qī )回(huí ):“林(lín )姑(gū )娘(niáng )才(cái )也(yě )不(bú )认(rèn )得(dé )。别(bié )说(shuō )姑(gū )娘(niáng )们(men ),就(jiù )如(rú )宝(bǎo )玉(yù ),倒(dǎo )是(shì )外(wài )头(tóu )常(cháng )走(zǒu )出(chū )去(qù )的(de ),只(zhī )怕(pà )也(yě )还(hái )没(méi )见(jiàn )过(guò )呢(ne )。”

周(zhōu )立(lì )波(bō )《山(shān )乡(xiāng )巨(jù )变(biàn )》上(shàng )二(èr ):“是(shì )的(de ),她(tā )才(cái )不(bú )管(guǎn )呢(ne )!”

11.副(fù )词(cí )。同(tóng )“纔(shān )”。吴(wú )方(fāng )言(yán )。全(quán ),都(dōu )。

12.通(tōng )“材(cái )”。本(běn )性(xìng ),资(zī )质(zhì )。

《孟(mèng )子(zǐ )·告(gào )子(zǐ )上(shàng )》:“若(ruò )夫(fū )为(wéi )不(bú )善(shàn ),非(fēi )才(cái )之(zhī )罪(zuì )也(yě )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·告(gào )子(zǐ )上(shàng )》:“富(fù )岁(suì )子(zǐ )弟(dì )多(duō )赖(lài ),凶(xiōng )岁(suì )子(zǐ )弟(dì )多(duō )暴(bào ),非(fēi )天(tiān )之(zhī )降(jiàng )才(cái )尔(ěr )殊(shū )也(yě )。”

13.通(tōng )“材(cái )”。材(cái )料(liào )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·马(mǎ )融(róng )传(chuán )》:“五(wǔ )才(cái )之(zhī )用(yòng ),无(wú )或(huò )可(kě )废(fèi )。”

李(lǐ )贤(xián )注(zhù ):“五(wǔ )才(cái ),金(jīn )、木(mù )、水(shuǐ )、火(huǒ )、土(tǔ )也(yě )。”按(àn ),《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )二(èr )十(shí )七(qī )年(nián )》作(zuò )“五(wǔ )材(cái )”。

14.元(yuán )金(jīn )仁(rén )杰(jié )《追(zhuī )韩(hán )信(xìn )》第(dì )三(sān )摺(zhé ):“这(zhè )的(de )是(shì )他(tā )不(bú )得(dé )天(tiān )时(shí ),失(shī )了(le )地(dì )利(lì ),恶(è )了(le )秦(qín )民(mín ),更(gèng )掳(lǔ )掠(luě )民(mín )才(cái )。”参(cān )见(jiàn )“才(cái )力(lì )”。

15.通(tōng )“裁(cái )”。裁(cái )决(jué );裁(cái )夺(duó )。

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·赵(zhào )策(cè )一(yī )》:“今(jīn )有(yǒu )城(chéng )市(shì )之(zhī )邑(yì )七(qī )十(shí ),愿(yuàn )拜(bài )纳(nà )之(zhī )于(yú )王(wáng ),唯(wéi )王(wáng )才(cái )之(zhī )。”

16.通(tōng )“裁(cái )”。裁(cái )汰(tài ),除(chú )去(qù )。

汉(hàn )桓(huán )宽(kuān )《盐(yán )铁(tiě )论(lùn )·诏(zhào )圣(shèng )》:“故(gù )衣(yī )弊(bì )而(ér )革(gé )才(cái ),法(fǎ )弊(bì )而(ér )更(gèng )制(zhì )。”

17.姓(xìng )。

明(míng )代(dài )有(yǒu )才(cái )宽(kuān )。见(jiàn )朱(zhū )保(bǎo )炯(jiǒng )谢(xiè )沛(pèi )霖(lín )《明(míng )清(qīng )进(jìn )士(shì )题(tí )名(míng )碑(bēi )录(lù )索(suǒ )引(yǐn )》。

II

zāi

ㄗㄞ

〔《集(jí )韵(yùn )》将(jiāng )来(lái )切(qiē ),平(píng )咍(tāi ),精(jīng )。〕

通(tōng )“哉(zāi )”。

语(yǔ )气(qì )词(cí )。

马(mǎ )王(wáng )堆(duī )汉(hàn )墓(mù )帛(bó )书(shū )甲(jiǎ )本(běn )《老(lǎo )子(zǐ )·德(dé )经(jīng )》:“以(yǐ )正(zhèng )之(zhī )国(guó ),以(yǐ )畸(jī )用(yòng )兵(bīng ),以(yǐ )无(wú )事(shì )取(qǔ )天(tiān )下(xià ),吾(wú )何(hé )以(yǐ )知(zhī )其(qí )然(rán )也(yě )才(cái )。”

《庄(zhuāng )子(zǐ )·列(liè )御(yù )寇(kòu )》:“必(bì )且(qiě )有(yǒu )感(gǎn )摇(yáo )而(ér )本(běn )才(cái )。”

于(yú )省(shěng )吾(wú )《双(shuāng )剑(jiàn )誃(yí )诸(zhū )子(zǐ )新(xīn )证(zhèng )·庄(zhuāng )子(zǐ )二(èr )》:“按(àn )感(gǎn )读(dú )撼(hàn ),才(cái )读(dú )哉(zāi )。

西(xī )周(zhōu )金(jīn )文(wén )哉(zāi )字(zì )皆(jiē )以(yǐ )才(cái )为(wéi )之(zhī )。”

III

cái

ㄘㄞˊ

同(tóng )“纔(shān )”。

阅读:2869

●才(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库