监【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 监

监(jiān )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà )是(shì ):10画(huà )

简(jiǎn )体(tǐ )监(jiān )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):10画(huà );繁(fán )體(tǐ )監(jiān )字(zì )筆(bǐ )畫(huà ):14畫(huà )。

(监(jiān ),监(jiān ))

I

jiān

ㄐ〡ㄢ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》古(gǔ )衔(xián )切(qiē ),平(píng )衔(xián ),见(jiàn )。〕

1.察(chá )看(kàn );督(dū )察(chá )。

《书(shū )·吕(lǚ )刑(xíng )》:“上(shàng )帝(dì )监(jiān )民(mín ),罔(wǎng )有(yǒu )馨(xīn )香(xiāng )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“天(tiān )视(shì )苗(miáo )民(mín )无(wú )有(yǒu )馨(xīn )香(xiāng )之(zhī )行(háng )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·公(gōng )孙(sūn )丑(chǒu )下(xià )》:“周(zhōu )公(gōng )使(shǐ )管(guǎn )叔(shū )监(jiān )殷(yīn ),管(guǎn )叔(shū )以(yǐ )殷(yīn )畔(pàn )。”

唐(táng )薛(xuē )能(néng )《吴(wú )姬(jī )》诗(shī )之(zhī )一(yī ):“夜(yè )锁(suǒ )重(zhòng )门(mén )昼(zhòu )亦(yì )监(jiān ),眼(yǎn )波(bō )娇(jiāo )利(lì )瘦(shòu )岩(yán )岩(yán )。”

《水(shuǐ )浒(hǔ )传(chuán )》第(dì )五(wǔ )六(liù )回(huí ):“徐(xú )宁(níng )、汤(tāng )隆(lóng )监(jiān )住(zhù )时(shí )迁(qiān )一(yī )处(chù )宿(xiǔ )歇(xiē )。”

陈(chén )垣(yuán )《史(shǐ )讳(huì )举(jǔ )例(lì )》卷(juàn )二(èr ):“《梁(liáng )书(shū )·刘(liú )孝(xiào )绰(chāo )传(chuán )》:‘众(zhòng )恶(è )之(zhī )必(bì )监(jiān )焉(yān ),众(zhòng )好(hǎo )之(zhī )必(bì )监(jiān )焉(yān )。’此(cǐ )引(yǐn )《论(lùn )语(yǔ )》,改(gǎi )‘察(chá )’为(wéi )‘监(jiān )’,姚(yáo )思(sī )廉(lián )避(bì )其(qí )家(jiā )讳(huì )也(yě )。”

2.指(zhǐ )诸(zhū )侯(hóu )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·天(tiān )官(guān )·大(dà )宰(zǎi )》:“乃(nǎi )施(shī )典(diǎn )于(yú )邦(bāng )国(guó ),而(ér )建(jiàn )其(qí )牧(mù ),立(lì )其(qí )监(jiān )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“监(jiān ),谓(wèi )公(gōng )侯(hóu )伯(bó )子(zǐ )男(nán ),各(gè )监(jiān )一(yī )国(guó )。”

3.掌(zhǎng )管(guǎn );主(zhǔ )管(guǎn )。

《国(guó )语(yǔ )·周(zhōu )语(yǔ )中(zhōng )》:“火(huǒ )师(shī )监(jiān )燎(liáo ),水(shuǐ )师(shī )监(jiān )濯(zhuó )。”

4.古(gǔ )代(dài )指(zhǐ )太(tài )子(zǐ )或(huò )元(yuán )老(lǎo )重(zhòng )臣(chén )代(dài )掌(zhǎng )朝(cháo )政(zhèng )。

《资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )·唐(táng )顺(shùn )宗(zōng )永(yǒng )贞(zhēn )元(yuán )年(nián )》:“请(qǐng )权(quán )令(lìng )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )亲(qīn )监(jiān )庶(shù )政(zhèng ),候(hòu )皇(huáng )躬(gōng )痊(quán )癒(yù ),复(fù )归(guī )春(chūn )宫(gōng )。”参(cān )见(jiàn )“监(jiān )国(guó )”。

5.总(zǒng )领(lǐng ),率(lǜ )领(lǐng )。

《史(shǐ )记(jì )·陈(chén )涉(shè )世(shì )家(jiā )》:“乃(nǎi )以(yǐ )吴(wú )叔(shū )为(wéi )假(jiǎ )王(wáng ),监(jiān )诸(zhū )将(jiāng )以(yǐ )西(xī )击(jī )荥(yíng )阳(yáng )。”

唐(táng )刘(liú )知(zhī )几(jǐ )《史(shǐ )通(tōng )·忤(wǔ )时(shí )》:“夫(fū )言(yán )监(jiān )者(zhě ),盖(gài )总(zǒng )领(lǐng )之(zhī )义(yì )耳(ěr )。”

6.看(kàn )守(shǒu );囚(qiú )禁(jìn )。

《水(shuǐ )浒(hǔ )传(chuán )》第(dì )五(wǔ )九(jiǔ )回(huí ):“两(liǎng )个(gè )头(tóu )领(lǐng )已(yǐ )被(bèi )贺(hè )太(tài )守(shǒu )监(jiān )在(zài )牢(láo )里(lǐ ),只(zhī )等(děng )朝(cháo )廷(tíng )明(míng )降(jiàng )发(fā )落(luò )。”

《三(sān )国(guó )演(yǎn )义(yì )》第(dì )四(sì )回(huí ):“吾(wú )前(qián )在(zài )洛(luò )阳(yáng )求(qiú )官(guān )时(shí ),曾(céng )认(rèn )得(dé )汝(rǔ )是(shì )曹(cáo )操(cāo ),如(rú )何(hé )隐(yǐn )讳(huì )!且(qiě )把(bǎ )来(lái )监(jiān )下(xià ),明(míng )日(rì )解(jiě )去(qù )京(jīng )师(shī )请(qǐng )赏(shǎng )。”

《古(gǔ )今(jīn )小(xiǎo )说(shuō )·木(mù )绵(mián )庵(ān )郑(zhèng )虎(hǔ )臣(chén )报(bào )冤(yuān )》:“蒙(méng )古(gǔ )差(chà )使(shǐ )人(rén )来(lái )议(yì )岁(suì )弊(bì ),似(sì )道(dào )怕(pà )他(tā )破(pò )坏(huài )己(jǐ )事(shì ),命(mìng )软(ruǎn )监(jiān )于(yú )真(zhēn )州(zhōu )地(dì )方(fāng )。”

7.监(jiān )狱(yù )。

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )八(bā )六(liù )回(huí ):“带(dài )去(qù )银(yín )两(liǎng )做(zuò )了(le )衙(yá )门(mén )上(shàng )下(xià )使(shǐ )费(fèi ),哥(gē )哥(gē )在(zài )监(jiān ),也(yě )不(bú )大(dà )吃(chī )苦(kǔ )。”

羽(yǔ )山(shān )徐(xú )昌(chāng )霖(lín )《东(dōng )风(fēng )化(huà )雨(yǔ )》第(dì )二(èr )部(bù )三(sān )六(liù ):“你(nǐ )是(shì )什(shí )么(me )意(yì )思(sī ),想(xiǎng )叫(jiào )我(wǒ )们(men )骗(piàn )同(tóng )监(jiān )的(de )这(zhè )么(me )多(duō )难(nán )友(yǒu )吗(ma )?”

8.太(tài )阳(yáng )的(de )一(yī )种(zhǒng )光(guāng )象(xiàng )。指(zhǐ )日(rì )旁(páng )似(sì )冠(guàn )珥(ěr )的(de )赤(chì )云(yún )气(qì )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·春(chūn )官(guān )·视(shì )祲(jìn )》:“掌(zhǎng )十(shí )煇(huí )之(zhī )法(fǎ ),以(yǐ )观(guān )妖(yāo )祥(xiáng ),辨(biàn )吉(jí )凶(xiōng )。一(yī )曰(yuē )祲(jìn ),二(èr )曰(yuē )象(xiàng ),三(sān )曰(yuē )镌(juān ),四(sì )曰(yuē )监(jiān )……十(shí )曰(yuē )想(xiǎng )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“监(jiān ),冠(guàn )珥(ěr )也(yě )。”

贾(jiǎ )公(gōng )彦(yàn )疏(shū ):“谓(wèi )有(yǒu )赤(chì )云(yún )气(qì )在(zài )日(rì )旁(páng )如(rú )冠(guàn )耳(ěr )。珥(ěr )即(jí )耳(ěr )也(yě )。”

II

jiàn

ㄐ〡ㄢˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》格(gé )忏(chàn )切(qiē ),去(qù )鑑(jiàn ),见(jiàn )。〕

1.古(gǔ )代(dài )官(guān )名(míng )。多(duō )指(zhǐ )主(zhǔ )管(guǎn )监(jiān )察(chá )的(de )官(guān )员(yuán )。

《商(shāng )君(jūn )书(shū )·禁(jìn )使(shǐ )》:“今(jīn )恃(shì )多(duō )官(guān )众(zhòng )吏(lì ),官(guān )立(lì )丞(chéng )、监(jiān )。”

《史(shǐ )记(jì )·五(wǔ )帝(dì )本(běn )纪(jì )》:“﹝黄(huáng )帝(dì )﹞置(zhì )左(zuǒ )右(yòu )大(dà )监(jiān )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·后(hòu )妃(fēi )传(chuán )上(shàng )·则(zé )天(tiān )武(wǔ )皇(huáng )后(hòu )》:“置(zhì )控(kòng )鹤(hè )府(fǔ ),有(yǒu )监(jiān ),有(yǒu )丞(chéng )及(jí )主(zhǔ )簿(bù )、录(lù )事(shì )等(děng ),监(jiān )三(sān )品(pǐn )。”

《宋(sòng )史(shǐ )·席(xí )旦(dàn )传(chuán )》:“新(xīn )建(jiàn )殿(diàn )中(zhōng )省(shěng ),命(mìng )为(wéi )监(jiān )。”

2.古(gǔ )代(dài )官(guān )署(shǔ )名(míng )称(chēng )。如(rú )牧(mù )马(mǎ )监(jiān )、钦(qīn )天(tiān )监(jiān )等(děng ),其(qí )主(zhǔ )官(guān )亦(yì )称(chēng )监(jiān )或(huò )少(shǎo )监(jiān )。

《隋(suí )书(shū )·百(bǎi )官(guān )志(zhì )下(xià )》:“又(yòu )盐(yán )州(zhōu )牧(mù )监(jiān ),置(zhì )监(jiān )及(jí )副(fù )监(jiān )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《顺(shùn )宗(zōng )实(shí )录(lù )三(sān )》:“闽(mǐn )中(zhōng )南(nán )朝(cháo )放(fàng )牧(mù )之(zhī )地(dì ),畜(chù )羊(yáng )马(mǎ )可(kě )使(shǐ )孳(zī )息(xī ),请(qǐng )置(zhì )监(jiān ),讦(jié )之(zhī )。”

《清(qīng )史(shǐ )稿(gǎo )·职(zhí )官(guān )志(zhì )二(èr )》:“阴(yīn )阳(yáng )生(shēng )隶(lì )漏(lòu )刻(kè )科(kē ),掌(zhǎng )主(zhǔ )谯(qiáo )楼(lóu )直(zhí )更(gèng ),监(jiān )以(yǐ )时(shí )考(kǎo )其(qí )术(shù )业(yè )而(ér )进(jìn )退(tuì )之(zhī )。”

3.国(guó )子(zǐ )监(jiān )。

清(qīng )蒲(pú )松(sōng )龄(líng )《聊(liáo )斋(zhāi )志(zhì )异(yì )·任(rèn )秀(xiù )》:“乃(nǎi )以(yǐ )赀(zī )与(yǔ )张(zhāng )合(hé )业(yè )而(ér )北(běi ),终(zhōng )岁(suì )获(huò )息(xī )倍(bèi )蓰(xǐ ),遂(suí )援(yuán )例(lì )入(rù )监(jiān )。”

4.指(zhǐ )监(jiān )生(shēng )。国(guó )子(zǐ )监(jiān )生(shēng )员(yuán )的(de )省(shěng )称(chēng )。

《儒(rú )林(lín )外(wài )史(shǐ )》第(dì )十(shí )八(bā )回(huí ):“衙(yá )门(mén )巡(xún )商(shāng ),从(cóng )来(lái )没(méi )有(yǒu )生(shēng )、监(jiān )充(chōng )当(dāng )的(de )。”

《二(èr )十(shí )年(nián )目(mù )睹(dǔ )之(zhī )怪(guài )现(xiàn )状(zhuàng )》第(dì )十(shí )七(qī )回(huí ):“等(děng )起(qǐ )了(le )服(fú ),也(yě )好(hǎo )去(qù )小(xiǎo )考(kǎo );不(bú )然(rán ),就(jiù )捐(juān )个(gè )监(jiān )去(qù )下(xià )场(chǎng )。”

5.太(tài )监(jiān )。

《史(shǐ )记(jì )·秦(qín )本(běn )纪(jì )》:“﹝卫(wèi )鞅(yāng )﹞因(yīn )景(jǐng )监(jiān )求(qiú )见(jiàn )孝(xiào )公(gōng )。”

张(zhāng )守(shǒu )节(jiē )正(zhèng )义(yì ):“监(jiān ),阉(yān )人(rén )也(yě )。”

明(míng )杨(yáng )珽(tǐng )《龙(lóng )膏(gāo )记(jì )·旅(lǚ )况(kuàng )》:“只(zhī )是(shì )汉(hàn )庭(tíng )无(wú )狗(gǒu )监(jiān )之(zhī )游(yóu )扬(yáng ),北(běi )海(hǎi )乏(fá )孔(kǒng )融(róng )之(zhī )赏(shǎng )鉴(jiàn )。”

《孽(niè )海(hǎi )花(huā )》第(dì )二(èr )七(qī )回(huí ):“这(zhè )些(xiē )话(huà )都(dōu )是(shì )内(nèi )监(jiān )们(men )私(sī )下(xià )互(hù )相(xiàng )传(chuán )说(shuō ),还(hái )加(jiā )上(shàng )许(xǔ )多(duō )无(wú )稽(jī )的(de )议(yì )论(lùn )。”

6.量(liàng )词(cí )。用(yòng )于(yú )书(shū )函(hán )。

《大(dà )金(jīn )吊(diào )伐(fá )录(lù )·事(shì )目(mù )》:“书(shū )五(wǔ )监(jiān ),金(jīn )五(wǔ )百(bǎi )万(wàn )两(liǎng )。”

7.宋(sòng )代(dài )的(de )特(tè )别(bié )行(háng )政(zhèng )区(qū )划(huá )名(míng )。于(yú )坑(kēng )冶(yě )、铸(zhù )钱(qián )、牧(mù )马(mǎ )、产(chǎn )盐(yán )等(děng )地(dì )区(qū )设(shè )置(zhì )。一(yī )种(zhǒng )与(yǔ )府(fǔ )、州(zhōu )同(tóng )级(jí ),隶(lì )属(shǔ )于(yú )路(lù );一(yī )种(zhǒng )与(yǔ )县(xiàn )同(tóng )级(jí ),隶(lì )属(shǔ )于(yú )府(fǔ )、州(zhōu )。

《宋(sòng )史(shǐ )·太(tài )宗(zōng )纪(jì )二(èr )》:“冬(dōng )十(shí )月(yuè )己(jǐ )未(wèi ),诏(zhào )以(yǐ )池(chí )州(zhōu )新(xīn )铸(zhù )钱(qián )监(jiān )为(wéi )永(yǒng )丰(fēng )监(jiān )。”

《宋(sòng )史(shǐ )·王(wáng )化(huà )基(jī )传(chuán )》:“望(wàng )令(lìng )诸(zhū )路(lù )转(zhuǎn )运(yùn )使(shǐ )副(fù )兼(jiān )採(cǎi )访(fǎng )之(zhī )名(míng ),责(zé )以(yǐ )觉(jiào )察(chá )州(zhōu )、府(fǔ )、军(jūn )、监(jiān )长(zhǎng )吏(lì )得(dé )失(shī )。”参(cān )阅(yuè )清(qīng )顾(gù )祖(zǔ )禹(yǔ )《读(dú )史(shǐ )方(fāng )舆(yú )纪(jì )要(yào )·历(lì )代(dài )州(zhōu )域(yù )形(xíng )势(shì )七(qī )·宋(sòng )上(shàng )》。

8.通(tōng )“鉴(jiàn )”。镜(jìng )子(zǐ )。

汉(hàn )贾(jiǎ )谊(yì )《新(xīn )书(shū )·胎(tāi )教(jiāo )》:“明(míng )监(jiān )所(suǒ )以(yǐ )照(zhào )形(xíng )也(yě ),往(wǎng )古(gǔ )所(suǒ )以(yǐ )知(zhī )今(jīn )也(yě )。”

9.通(tōng )“鉴(jiàn )”。照(zhào )映(yìng );明(míng )察(chá )。

《书(shū )·酒(jiǔ )诰(gào )》:“人(rén )无(wú )于(yú )水(shuǐ )监(jiān ),当(dāng )于(yú )民(mín )监(jiān )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“视(shì )水(shuǐ )见(jiàn )己(jǐ )形(xíng ),视(shì )民(mín )行(háng )事(shì )见(jiàn )吉(jí )凶(xiōng )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《为(wéi )宰(zǎi )相(xiàng )贺(hè )雪(xuě )表(biǎo )》:“陛(bì )下(xià )深(shēn )念(niàn )黎(lí )甿(máng ),屡(lǚ )形(xíng )词(cí )旨(zhǐ ),神(shén )监(jiān )昭(zhāo )达(dá ),皇(huáng )情(qíng )感(gǎn )通(tōng )。”

《宋(sòng )史(shǐ )·安(ān )焘(tāo )传(chuán )》:“愿(yuàn )陛(bì )下(xià )监(jiān )之(zhī ),勿(wù )使(shǐ )饰(shì )偏(piān )辞(cí )而(ér )为(wéi )身(shēn )谋(móu )者(zhě )复(fù )得(dé )行(háng )其(qí )说(shuō )。”

清(qīng )顾(gù )炎(yán )武(wǔ )《日(rì )知(zhī )录(lù )·外(wài )国(guó )风(fēng )俗(sú )》:“后(hòu )之(zhī )君(jūn )子(zǐ )诚(chéng )监(jiān )于(yú )斯(sī ),则(zé )知(zhī )所(suǒ )以(yǐ )胜(shèng )之(zhī )之(zhī )道(dào )矣(yǐ )。”

10.通(tōng )“鉴(jiàn )”。借(jiè )鉴(jiàn );参(cān )考(kǎo )。

《论(lùn )语(yǔ )·八(bā )佾(yì )》:“周(zhōu )监(jiān )于(yú )二(èr )代(dài ),郁(yù )郁(yù )乎(hū )文(wén )哉(zāi )!”

《荀(xún )子(zǐ )·解(jiě )蔽(bì )》:“成(chéng )汤(tāng )监(jiān )于(yú )夏(xià )桀(jié ),故(gù )主(zhǔ )其(qí )心(xīn ),而(ér )慎(shèn )治(zhì )之(zhī )。”

《汉(hàn )书(shū )·王(wáng )莽(mǎng )传(chuán )中(zhōng )》:“追(zhuī )监(jiān )前(qián )代(dài ),爰(yuán )纲(gāng )爰(yuán )纪(jì )。”

宋(sòng )司(sī )马(mǎ )光(guāng )《进(jìn )〈资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )〉表(biǎo )》:“监(jiān )前(qián )世(shì )之(zhī )兴(xìng )衰(shuāi ),考(kǎo )当(dāng )今(jīn )之(zhī )得(dé )失(shī )。”

明(míng )沉(chén )德(dé )符(fú )《野(yě )获(huò )编(biān )·内(nèi )阁(gé )三(sān )·冢(zhǒng )宰(zǎi )避(bì )内(nèi )阁(gé )》:“富(fù )平(píng )监(jiān )前(qián )事(shì ),独(dú )引(yǐn )避(bì )恐(kǒng )后(hòu )。”

11.通(tōng )“鉴(jiàn )”。儆(jǐng )戒(jiè );教(jiāo )训(xùn )。

《汉(hàn )书(shū )·刘(liú )向(xiàng )传(chuán )》:“《诗(shī )》曰(yuē ):‘殷(yīn )监(jiān )不(bú )远(yuǎn ),在(zài )夏(xià )后(hòu )之(zhī )世(shì )’,亦(yì )言(yán )汤(tāng )以(yǐ )桀(jié )为(wéi )戒(jiè )也(yě )。”

《晋(jìn )书(shū )·孝(xiào )武(wǔ )帝(dì )纪(jì )》:“顷(qǐng )者(zhě )上(shàng )天(tiān )垂(chuí )监(jiān ),谴(qiǎn )告(gào )屡(lǚ )彰(zhāng )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·张(zhāng )文(wén )瓘(guàn )传(chuán )》:“隋(suí )监(jiān )未(wèi )远(yuǎn ),不(bú )可(kě )不(bú )察(chá )。”

明(míng )皇(huáng )甫(fǔ )汸(pāng )《广(guǎng )寒(hán )宫(gōng )登(dēng )眺(tiào )》诗(shī ):“殷(yīn )监(jiān )良(liáng )非(fēi )远(yuǎn ),秦(qín )宫(gōng )亦(yì )可(kě )哀(āi )。”

清(qīng )魏(wèi )源(yuán )《圣(shèng )武(wǔ )记(jì )》卷(juàn )八(bā ):“阿(ā )林(lín )保(bǎo )倘(tǎng )忌(jì )功(gōng )掣(chè )肘(zhǒu ),则(zé )玉(yù )德(dé )即(jí )其(qí )前(qián )车(chē )之(zhī )监(jiān )。”

12.通(tōng )“嚂(làn )”。贪(tān )求(qiú )。

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·齐(qí )俗(sú )篇(piān )》:“‘荆(jīng )吴(wú )芬(fēn )馨(xīn ),以(yǐ )嚂(làn )其(qí )口(kǒu )。’‘嚂(làn )’即(jí )‘啗(dàn )’字(zì )。盖(gài )古(gǔ )或(huò )以(yǐ )‘监(jiān )’为(wéi )‘啗(dàn )’。因(yīn )即(jí )监(jiān )字(zì )而(ér )加(jiā )口(kǒu )旁(páng )耳(ěr )。

《管(guǎn )子(zǐ )》作(zuò )‘监(jiān )’者(zhě ),‘啗(dàn )’之(zhī )假(jiǎ )字(zì )。”

13.姓(xìng )。

春(chūn )秋(qiū )齐(qí )国(guó )有(yǒu )监(jiān )止(zhǐ )。见(jiàn )《史(shǐ )记(jì )·田(tián )敬(jìng )仲(zhòng )完(wán )世(shì )家(jiā )》。

III

kàn

ㄎㄢˋ

〔《集(jí )韵(yùn )》苦(kǔ )滥(làn )切(qiē ),去(qù )阚(kàn ),溪(xī )。〕

通(tōng )“阚(kàn )”。

地(dì )名(míng )用(yòng )字(zì )。参(cān )见(jiàn )“监(jiān )乡(xiāng )”。

阅读:1456

●监(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库