朝夕【登录】

ok8.org > 词典 > 朝夕

I

1.早(zǎo )晨(chén )和(hé )晚(wǎn )上(shàng )。

《国(guó )语(yǔ )·晋(jìn )语(yǔ )八(bā )》:“朝(cháo )夕(xī )不(bú )相(xiàng )及(jí ),谁(shuí )能(néng )俟(sì )五(wǔ )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“言(yán )朝(cháo )恐(kǒng )不(bú )及(jí )夕(xī )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·赵(zhào )咨(zī )传(chuán )》:“是(shì )以(yǐ )通(tōng )人(rén )达(dá )士(shì ),鉴(jiàn )兹(zī )性(xìng )命(mìng ),以(yǐ )存(cún )亡(wáng )为(wéi )晦(huì )明(míng ),死(sǐ )生(shēng )为(wéi )朝(cháo )夕(xī ),故(gù )其(qí )生(shēng )也(yě )不(bú )为(wéi )娱(yú ),亡(wáng )也(yě )不(bú )知(zhī )戚(qī )。”

唐(táng )沉(chén )佺(quán )期(qī )《赦(shè )到(dào )不(bú )得(dé )归(guī )题(tí )江(jiāng )上(shàng )石(shí )》诗(shī ):“风(fēng )烟(yān )万(wàn )里(lǐ )隔(gé ),朝(cháo )夕(xī )几(jǐ )行(háng )啼(tí )。”

2.谓(wèi )早(zǎo )晚(wǎn )朝(cháo )见(jiàn )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·雨(yǔ )无(wú )正(zhèng )》:“邦(bāng )君(jūn )诸(zhū )侯(hóu ),莫(mò )肯(kěn )朝(cháo )夕(xī )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“王(wáng )流(liú )在(zài )外(wài ),三(sān )公(gōng )及(jí )诸(zhū )随(suí )王(wáng )而(ér )行(háng )者(zhě ),皆(jiē )无(wú )君(jūn )臣(chén )之(zhī )礼(lǐ ),不(bú )肯(kěn )晨(chén )夜(yè )朝(cháo )暮(mù )省(shěng )王(wáng )也(yě )。”

3.犹(yóu )言(yán )从(cóng )早(zǎo )到(dào )晚(wǎn ),整(zhěng )天(tiān )。形(xíng )容(róng )长(zhǎng )时(shí )间(jiān )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·北(běi )山(shān )》:“陟(zhì )彼(bǐ )北(běi )山(shān ),言(yán )采(cǎi )其(qí )杞(qǐ )。偕(xié )偕(xié )士(shì )子(zǐ ),朝(cháo )夕(xī )从(cóng )事(shì )。”

汉(hàn )荀(xún )悦(yuè )《汉(hàn )纪(jì )·哀(āi )帝(dì )纪(jì )上(shàng )》:“新(xīn )近(jìn )左(zuǒ )右(yòu ),翫(wàn )习(xí )于(yú )朝(cháo )夕(xī )。”

宋(sòng )司(sī )马(mǎ )光(guāng )《祭(jì )郭(guō )侍(shì )读(dú )文(wén )》:“呜(wū )呼(hū )!惟(wéi )公(gōng )之(zhī )德(dé ),清(qīng )夷(yí )纯(chún )白(bái ),恪(kè )慎(shèn )匪(fěi )懈(xiè ),勤(qín )劬(qú )朝(cháo )夕(xī )。”

4.犹(yóu )言(yán )一(yī )朝(cháo )一(yī )夕(xī )。形(xíng )容(róng )短(duǎn )时(shí )间(jiān )。

《国(guó )语(yǔ )·晋(jìn )语(yǔ )二(èr )》:“夫(fū )晋(jìn )国(guó )之(zhī )乱(luàn ),吾(wú )谁(shuí )使(shǐ )先(xiān ),若(ruò )夫(fū )二(èr )公(gōng )子(zǐ )而(ér )立(lì )之(zhī )?以(yǐ )为(wéi )朝(cháo )夕(xī )之(zhī )急(jí )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·皇(huáng )甫(fǔ )嵩(sōng )传(chuán )》:“若(ruò )虚(xū )造(zào )不(bú )冀(jì )之(zhī )功(gōng ),以(yǐ )速(sù )朝(cháo )夕(xī )之(zhī )祸(huò ),孰(shú )与(yǔ )委(wěi )忠(zhōng )本(běn )朝(cháo ),守(shǒu )其(qí )臣(chén )节(jiē )。”

宋(sòng )梅(méi )尧(yáo )臣(chén )《送(sòng )石(shí )昌(chāng )言(yán )学(xué )士(shì )》诗(shī ):“使(shǐ )君(jūn )东(dōng )下(xià )只(zhī )朝(cháo )夕(xī ),父(fù )老(lǎo )走(zǒu )迎(yíng )无(wú )后(hòu )先(xiān )。”

清(qīng )张(zhāng )笃(dǔ )庆(qìng )《明(míng )季(jì )咏(yǒng )史(shǐ )》:“燕(yàn )雀(què )处(chù )堂(táng )朝(cháo )夕(xī )计(jì ),延(yán )秋(qiū )门(mén )外(wài )走(zǒu )踆(qūn )踆(qūn )。”

毛(máo )泽(zé )东(dōng )《满(mǎn )江(jiāng )红(hóng )·和(hé )郭(guō )沫(mò )若(ruò )同(tóng )志(zhì )》词(cí ):“一(yī )万(wàn )年(nián )太(tài )久(jiǔ ),只(zhī )争(zhēng )朝(cháo )夕(xī )。”

5.时(shí )时(shí ),经(jīng )常(cháng )。

《书(shū )·说(shuō )命(mìng )上(shàng )》:“朝(cháo )夕(xī )纳(nà )诲(huì ),以(yǐ )辅(fǔ )台(tái )德(dé )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《凤(fèng )翔(xiáng )陇(lǒng )州(zhōu )节(jiē )度(dù )使(shǐ )李(lǐ )公(gōng )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“陇(lǒng )州(zhōu )地(dì )与(yǔ )吐(tǔ )蕃(fān )接(jiē ),旧(jiù )常(cháng )朝(cháo )夕(xī )相(xiàng )伺(sì ),更(gèng )入(rù )攻(gōng )抄(chāo )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )一(yī )○三(sān )回(huí ):“倘(tǎng )荷(hé )不(bú )弃(qì ),京(jīng )寓(yù )甚(shèn )近(jìn ),学(xué )生(shēng )当(dāng )得(dé )供(gòng )奉(fèng ),得(dé )以(yǐ )朝(cháo )夕(xī )聆(líng )教(jiāo )。”

巴(bā )金(jīn )《人(rén )民(mín )友(yǒu )谊(yì )的(de )事(shì )业(yè )》:“离(lí )开(kāi )这(zhè )个(gè )国(guó )家(jiā ),我(wǒ )感(gǎn )到(dào )留(liú )恋(liàn ),离(lí )开(kāi )朝(cháo )夕(xī )陪(péi )同(tóng )我(wǒ )们(men )活(huó )动(dòng )的(de )法(fǎ )国(guó )朋(péng )友(yǒu ),我(wǒ )感(gǎn )到(dào )痛(tòng )苦(kǔ )。”

6.指(zhǐ )时(shí )日(rì ),光(guāng )阴(yīn )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·郑(zhèng )玄(xuán )传(chuán )》:“年(nián )过(guò )四(sì )十(shí ),乃(nǎi )归(guī )供(gòng )养(yǎng ),假(jiǎ )田(tián )播(bō )殖(zhí ),以(yǐ )娱(yú )朝(cháo )夕(xī )。”

唐(táng )杨(yáng )巨(jù )源(yuán )《失(shī )题(tí )》诗(shī ):“何(hé )事(shì )慰(wèi )朝(cháo )夕(xī ),不(bú )踰(yáo )诗(shī )酒(jiǔ )情(qíng )。”

宋(sòng )王(wáng )禹(yǔ )偁(chēng )《答(dá )张(zhāng )扶(fú )书(shū )》:“又(yòu )四(sì )年(nián )之(zhī )中(zhōng ),再(zài )为(wéi )谪(zhé )吏(lì ),顿(dùn )挫(cuò )摧(cuī )辱(rǔ ),殆(dài )无(wú )生(shēng )意(yì ),以(yǐ )私(sī )家(jiā )衣(yī )食(shí )之(zhī )累(lèi ),未(wèi )即(jí )引(yǐn )去(qù ),黾(miǎn )勉(miǎn )于(yú )簿(bù )书(shū )间(jiān ),以(yǐ )度(dù )朝(cháo )夕(xī ),尚(shàng )有(yǒu )意(yì )讲(jiǎng )道(dào )而(ér )评(píng )文(wén )乎(hū )?”元(yuán )黄(huáng )玠(jiè )《题(tí )江(jiāng )山(shān )归(guī )兴(xìng )图(tú )》诗(shī )自(zì )注(zhù ):“《弁(biàn )山(shān )小(xiǎo )隐(yǐn )吟(yín )录(lù )》自(zì )序(xù ):霅(zhá )水(shuǐ )之(zhī )阳(yáng ),弁(biàn )山(shān )之(zhī )下(xià ),有(yǒu )丘(qiū )岑(cén )蔚(wèi ),思(sī )构(gòu )数(shù )楹(yíng ),以(yǐ )寄(jì )朝(cháo )夕(xī )。”

7.指(zhǐ )度(dù )日(rì )之(zhī )需(xū )。

《南(nán )史(shǐ )·袁(yuán )湛(zhàn )传(chuán )》:“母(mǔ )琅(láng )邪(xié )王(wáng )氏(shì ),太(tài )尉(wèi )长(zhǎng )史(shǐ )诞(dàn )之(zhī )女(nǚ )也(yě )。躬(gōng )事(shì )绩(jì )纺(fǎng ),以(yǐ )供(gòng )朝(cháo )夕(xī )。”

唐(táng )李(lǐ )复(fù )言(yán )《续(xù )玄(xuán )怪(guài )录(lù )·定(dìng )婚(hūn )店(diàn )》:“妾(qiè )在(zài )襁(qiǎng )褓(bǎo ),母(mǔ )兄(xiōng )次(cì )没(méi ),唯(wéi )一(yī )庄(zhuāng )在(zài )宋(sòng )城(chéng )南(nán ),与(yǔ )乳(rǔ )母(mǔ )陈(chén )氏(shì )居(jū ),去(qù )店(diàn )近(jìn )鬻(yù )蔬(shū )以(yǐ )给(gěi )朝(cháo )夕(xī )。”

明(míng )徐(xú )榜(bǎng )《济(jì )南(nán )纪(jì )政(zhèng )·烛(zhú )冤(yuān )》:“淄(zī )川(chuān )有(yǒu )年(nián ),易(yì )于(yú )煳(hú )口(kǒu ),汝(rǔ )妻(qī )归(guī )我(wǒ ),我(wǒ )与(yǔ )汝(rǔ )钱(qián )供(gòng )朝(cháo )夕(xī )。”

清(qīng )纪(jì )昀(yún )《阅(yuè )微(wēi )草(cǎo )堂(táng )笔(bǐ )记(jì )·姑(gū )妄(wàng )听(tīng )之(zhī )四(sì )》:“瑶(yáo )泾(jīng )有(yǒu )好(hǎo )博(bó )者(zhě ),贫(pín )至(zhì )无(wú )甑(zèng )。夫(fū )妇(fù )寒(hán )夜(yè )相(xiàng )对(duì )泣(qì ),悔(huǐ )不(bú )可(kě )追(zhuī )。夫(fū )言(yán ),此(cǐ )时(shí )但(dàn )有(yǒu )钱(qián )三(sān )五(wǔ )千(qiān ),即(jí )可(kě )挑(tiāo )贩(fàn )给(gěi )朝(cháo )夕(xī )。”

8.指(zhǐ )东(dōng )和(hé )西(xī )。亦(yì )借(jiè )指(zhǐ )方(fāng )向(xiàng )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·考(kǎo )工(gōng )记(jì )·匠(jiàng )人(rén )》:“昼(zhòu )参(cān )诸(zhū )日(rì )中(zhōng )之(zhī )景(jǐng ),夜(yè )考(kǎo )之(zhī )极(jí )星(xīng ),以(yǐ )正(zhèng )朝(cháo )夕(xī )。”

贾(jiǎ )公(gōng )彦(yàn )疏(shū ):“言(yán )朝(cháo )夕(xī )即(jí )东(dōng )西(xī )也(yě )。南(nán )北(běi )正(zhèng )则(zé )东(dōng )西(xī )亦(yì )正(zhèng ),故(gù )兼(jiān )言(yán )东(dōng )西(xī )也(yě )。”

《晏(yàn )子(zǐ )春(chūn )秋(qiū )·杂(zá )下(xià )五(wǔ )》:“古(gǔ )之(zhī )立(lì )国(guó )者(zhě ),南(nán )望(wàng )南(nán )斗(dòu ),北(běi )戴(dài )枢(shū )星(xīng ),彼(bǐ )安(ān )有(yǒu )朝(cháo )夕(xī )哉(zāi )!”吴(wú )则(zé )虞(yú )集(jí )释(shì ):“于(yú )鬯(chàng )云(yún ):朝(cháo )有(yǒu )东(dōng )义(yì ),夕(xī )有(yǒu )西(xī )义(yì )。”

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·有(yǒu )度(dù )》:“故(gù )先(xiān )王(wáng )立(lì )司(sī )南(nán )以(yǐ )端(duān )朝(cháo )夕(xī )。”

陈(chén )奇(qí )猷(yóu )集(jí )释(shì ):“朝(cháo )夕(xī )犹(yóu )言(yán )东(dōng )西(xī ),日(rì )朝(cháo )出(chū )自(zì )东(dōng ),夕(xī )入(rù )于(yú )西(xī ),故(gù )以(yǐ )朝(cháo )夕(xī )为(wéi )东(dōng )西(xī )也(yě )。”

9.古(gǔ )代(dài )测(cè )日(rì )影(yǐng )以(yǐ )定(dìng )方(fāng )向(xiàng )的(de )仪(yí )器(qì )。

《管(guǎn )子(zǐ )·七(qī )法(fǎ )》:“不(bú )明(míng )于(yú )则(zé )而(ér )欲(yù )出(chū )号(hào )令(lìng ),犹(yóu )立(lì )朝(cháo )夕(xī )于(yú )运(yùn )均(jūn )之(zhī )上(shàng ),檐(yán )竿(gān )而(ér )欲(yù )定(dìng )其(qí )末(mò )。”

尹(yǐn )知(zhī )章(zhāng )注(zhù ):“均(jūn ),陶(táo )者(zhě )之(zhī )输(shū )(轮(lún ))也(yě )。立(lì )朝(cháo )夕(xī ),所(suǒ )以(yǐ )正(zhèng )东(dōng )西(xī )也(yě )。今(jīn )均(jūn )既(jì )运(yùn ),则(zé )东(dōng )西(xī )不(bú )可(kě )准(zhǔn )也(yě )。”

《墨(mò )子(zǐ )·非(fēi )命(mìng )上(shàng )》:“言(yán )而(ér )毋(wú )仪(yí ),譬(pì )犹(yóu )运(yùn )钧(jūn )之(zhī )上(shàng )而(ér )立(lì )朝(cháo )夕(xī )者(zhě )也(yě )。”

孙(sūn )诒(yí )让(ràng )间(jiān )诂(gǔ ):“言(yán )运(yùn )钧(jūn )转(zhuǎn )动(dòng )无(wú )定(dìng ),必(bì )不(bú )可(kě )立(lì )表(biǎo )以(yǐ )测(cè )景(jǐng )。”

II

1.谓(wèi )君(jūn )王(wáng )早(zǎo )晚(wǎn )听(tīng )政(zhèng )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·夏(xià )官(guān )·道(dào )仆(pú )》:“掌(zhǎng )驭(yù )象(xiàng )路(lù )以(yǐ )朝(cháo )夕(xī )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“朝(cháo )夕(xī ),直(zhí )遥(yáo )反(fǎn )。”

孙(sūn )诒(yí )让(ràng )正(zhèng )义(yì ):“注(zhù )云(yún )‘朝(cháo )夕(xī ),朝(cháo )朝(cháo )莫(mò )夕(xī )’者(zhě ),《乡(xiāng )饮(yǐn )酒(jiǔ )义(yì )》云(yún ):‘朝(cháo )不(bú )废(fèi )朝(cháo ),莫(mò )不(bú )废(fèi )夕(xī )。’注(zhù )云(yún ):‘朝(cháo )夕(xī ),朝(cháo )莫(mò )听(tīng )事(shì )也(yě )。’”

2.潮(cháo )汐(xī )。朝(cháo ),通(tōng )“潮(cháo )”;夕(xī ),通(tōng )“汐(xī )”。

汉(hàn )袁(yuán )康(kāng )《越(yuè )绝(jué )书(shū )·外(wài )传(chuán )记(jì )吴(wú )地(dì )传(chuán )》:“吴(wú )古(gǔ )故(gù )祠(cí )江(jiāng )汉(hàn )于(yú )棠(táng )浦(pǔ )东(dōng ),江(jiāng )南(nán )为(wéi )方(fāng )牆(qiáng ),以(yǐ )利(lì )朝(cháo )夕(xī )水(shuǐ )。”

晋(jìn )左(zuǒ )思(sī )《吴(wú )都(dōu )赋(fù )》:“造(zào )姑(gū )苏(sū )之(zhī )高(gāo )台(tái ),临(lín )四(sì )远(yuǎn )而(ér )特(tè )建(jiàn ),带(dài )朝(cháo )夕(xī )之(zhī )濬(xùn )池(chí ),佩(pèi )长(zhǎng )洲(zhōu )之(zhī )茂(mào )苑(yuàn )。”

阅读:2204

●朝夕(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库