室人【登录】

ok8.org > 词典 > 室人

1.泛(fàn )指(zhǐ )家(jiā )中(zhōng )的(de )人(rén )。

《诗(shī )·邶(bèi )风(fēng )·北(běi )门(mén )》:“王(wáng )事(shì )适(shì )我(wǒ ),政(zhèng )事(shì )一(yī )埤(pí )益(yì )我(wǒ );我(wǒ )入(rù )自(zì )外(wài ),室(shì )人(rén )交(jiāo )遍(biàn )谪(zhé )我(wǒ )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“我(wǒ )从(cóng )外(wài )而(ér )入(rù ),在(zài )室(shì )之(zhī )人(rén )更(gèng )迭(dié )遍(biàn )来(lái )责(zé )我(wǒ ),使(shǐ )己(jǐ )去(qù )也(yě )。”

《墨(mò )子(zǐ )·尚(shàng )同(tóng )中(zhōng )》:“上(shàng )有(yǒu )隐(yǐn )事(shì )遗(yí )利(lì ),下(xià )得(dé )而(ér )利(lì )之(zhī );下(xià )有(yǒu )蓄(xù )怨(yuàn )积(jī )害(hài ),上(shàng )得(dé )而(ér )除(chú )之(zhī )。是(shì )以(yǐ )数(shù )千(qiān )万(wàn )里(lǐ )之(zhī )外(wài ),有(yǒu )为(wéi )善(shàn )者(zhě ),其(qí )室(shì )人(rén )未(wèi )遍(biàn )知(zhī ),乡(xiāng )里(lǐ )未(wèi )遍(biàn )闻(wén ),天(tiān )子(zǐ )得(dé )而(ér )赏(shǎng )之(zhī );数(shù )千(qiān )万(wàn )里(lǐ )之(zhī )外(wài ),有(yǒu )为(wéi )不(bú )善(shàn )者(zhě ),其(qí )室(shì )人(rén )未(wèi )遍(biàn )知(zhī ),乡(xiāng )里(lǐ )未(wèi )遍(biàn )闻(wén ),天(tiān )子(zǐ )得(dé )而(ér )罚(fá )之(zhī )。”

2.主(zhǔ )人(rén )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·宾(bīn )之(zhī )初(chū )筵(yàn )》:“其(qí )湛(zhàn )曰(yuē )乐(lè ),各(gè )奏(zòu )尔(ěr )能(néng )。宾(bīn )载(zǎi )手(shǒu )仇(chóu ),室(shì )人(rén )入(rù )又(yòu )。”

毛(máo )传(chuán ):“室(shì )人(rén ),主(zhǔ )人(rén )也(yě )。”

3.古(gǔ )时(shí )称(chēng )妻(qī )妾(qiè )。

《列(liè )子(zǐ )·周(zhōu )穆(mù )王(wáng )》:“既(jì )归(guī ),告(gào )其(qí )室(shì )人(rén )曰(yuē ):‘向(xiàng )薪(xīn )者(zhě )梦(mèng )得(dé )鹿(lù )而(ér )不(bú )知(zhī )其(qí )处(chù ),吾(wú )今(jīn )得(dé )之(zhī )。’”

《孔(kǒng )丛(cóng )子(zǐ )·记(jì )义(yì )》:“公(gōng )父(fù )文(wén )伯(bó )死(sǐ ),室(shì )人(rén )有(yǒu )从(cóng )死(sǐ )者(zhě )。其(qí )母(mǔ )怒(nù )而(ér )不(bú )哭(kū ),相(xiàng )室(shì )谏(jiàn )之(zhī )。其(qí )母(mǔ )曰(yuē ):‘……今(jīn )死(sǐ )而(ér )内(nèi )人(rén )从(cóng )死(sǐ )者(zhě )二(èr )人(rén )焉(yān ),若(ruò )此(cǐ ),于(yú )长(zhǎng )者(zhě )薄(báo ),于(yú )妇(fù )人(rén )厚(hòu )也(yě )。’”明(míng )王(wáng )錡(yǐ )《寓(yù )圃(pǔ )杂(zá )记(jì )》卷(juàn )上(shàng ):“吾(wú )乡(xiāng )周(zhōu )伯(bó )川(chuān )为(wéi )人(rén )颇(pō )有(yǒu )风(fēng )致(zhì ),中(zhōng )年(nián )弃(qì )室(shì )人(rén )入(rù )道(dào )。”

清(qīng )黄(huáng )协(xié )埙(xūn )《锄(chú )经(jīng )书(shū )舍(shě )零(líng )墨(mò )·餐(cān )霞(xiá )女(nǚ )史(shǐ )》:“餐(cān )霞(xiá )女(nǚ )史(shǐ )姓(xìng )钱(qián )氏(shì ),名(míng )斐(fěi )伸(shēn ),淛(zhè )西(xī )戚(qī )曼(màn )亭(tíng )明(míng )经(jīng )室(shì )人(rén )也(yě )。”

4.古(gǔ )称(chēng )丈(zhàng )夫(fū )家(jiā )中(zhōng )的(de )平(píng )辈(bèi )妇(fù )女(nǚ )。

《礼(lǐ )记(jì )·昏(hūn )义(yì )》:“妇(fù )顺(shùn )者(zhě ),顺(shùn )于(yú )舅(jiù )姑(gū ),和(hé )于(yú )室(shì )人(rén )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“室(shì )人(rén ),谓(wèi )女(nǚ )妐(zhōng )女(nǚ )叔(shū )诸(zhū )妇(fù )也(yě )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“室(shì )人(rén )。经(jīng )既(jì )言(yán )顺(shùn )于(yú )舅(jiù )姑(gū ),乃(nǎi )和(hé )于(yú )室(shì )人(rén ),是(shì )在(zài )室(shì )之(zhī )人(rén ),非(fēi )男(nán )子(zǐ )也(yě )。女(nǚ )妐(zhōng )谓(wèi )婿(xù )之(zhī )姊(zǐ )也(yě ),女(nǚ )叔(shū )谓(wèi )婿(xù )之(zhī )妹(mèi ),诸(zhū )妇(fù )谓(wèi )娣(dì )姒(sì )之(zhī )属(shǔ )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·列(liè )女(nǚ )传(chuán )·曹(cáo )世(shì )叔(shū )妻(qī )》:“是(shì )故(gù )室(shì )人(rén )和(hé )则(zé )谤(bàng )掩(yǎn ),外(wài )内(nèi )离(lí )则(zé )恶(è )扬(yáng )。”

5.宋(sòng )代(dài )命(mìng )妇(fù )的(de )封(fēng )号(hào )之(zhī )一(yī ),后(hòu )改(gǎi )为(wéi )“宜(yí )人(rén )”。

宋(sòng )蔡(cài )絛(tāo )《铁(tiě )围(wéi )山(shān )丛(cóng )谈(tán )》卷(juàn )一(yī ):“是(shì )后(hòu ),因(yīn )又(yòu )改(gǎi )郡(jùn )县(xiàn )君(jūn )号(hào )为(wéi )七(qī )等(děng ):郡(jùn )君(jūn )者(zhě )为(wéi )淑(shū )人(rén ),硕(shuò )人(rén )、令(lìng )人(rén )、恭(gōng )人(rén );县(xiàn )君(jūn )者(zhě ),室(shì )人(rén )、安(ān )人(rén )、孺(rú )人(rén )。俄(é )又(yòu )避(bì )太(tài )室(shì )人(rén )之(zhī )目(mù ),因(yīn )又(yòu )改(gǎi )曰(yuē )宜(yí )人(rén )。其(qí )制(zhì )今(jīn )犹(yóu )存(cún )。”

阅读:1716

●室人(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库