摯【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 摯

简(jiǎn )体(tǐ )挚(zhì )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):10画(huà );繁(fán )體(tǐ )摯(zhì )字(zì )筆(bǐ )畫(huà ):15畫(huà )。

(挚(zhì ),挚(zhì ))

zhì

ㄓˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》脂(zhī )利(lì )切(qiē ),去(qù )至(zhì ),章(zhāng )。〕

1.握(wò )持(chí )。

《说(shuō )文(wén )·手(shǒu )部(bù )》:“挚(zhì ),握(wò )持(chí )也(yě )。”

桂(guì )馥(fù )义(yì )证(zhèng ):“‘握(wò )持(chí )也(yě )’者(zhě ),《释(shì )诂(gǔ )》:‘拱(gǒng ),执(zhí )也(yě ),执(zhí )即(jí )挚(zhì )。’”

2.求(qiú )见(jiàn )人(rén )时(shí )所(suǒ )持(chí )的(de )礼(lǐ )物(wù )。俗(sú )作(zuò )“贽(zhì )”。

《周(zhōu )礼(lǐ )·春(chūn )官(guān )·大(dà )宗(zōng )伯(bó )》:“以(yǐ )禽(qín )作(zuò )六(liù )挚(zhì ),以(yǐ )等(děng )诸(zhū )臣(chén )。”

孙(sūn )诒(yí )让(ràng )正(zhèng )义(yì ):“《释(shì )文(wén )》云(yún ):‘挚(zhì ),本(běn )或(huò )作(zuò )贽(zhì )。’……诒(yí )让(ràng )桉(ān ):《说(shuō )文(wén )·手(shǒu )部(bù )》云(yún ):‘挚(zhì ),握(wò )持(chí )也(yě )。’引(yǐn )申(shēn )为(wéi )人(rén )所(suǒ )执(zhí )挚(zhì )之(zhī )称(chēng )。贽(zhì )即(jí )挚(zhì )之(zhī )俗(sú )。”

《史(shǐ )记(jì )·五(wǔ )帝(dì )本(běn )纪(jì )》:“﹝舜(shùn )﹞遂(suí )见(jiàn )东(dōng )方(fāng )君(jūn )长(zhǎng )……脩(yǒu )五(wǔ )礼(lǐ )五(wǔ )玉(yù )三(sān )帛(bó )二(èr )生(shēng )一(yī )死(sǐ )为(wéi )挚(zhì )。”

宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《馈(kuì )岁(suì )》诗(shī ):“贫(pín )者(zhě )愧(kuì )不(bú )能(néng ),微(wēi )挚(zhì )出(chū )舂(chōng )磨(mó )。”

3.搏(bó )击(jī ),攫(jué )取(qǔ )。

战(zhàn )国(guó )楚(chǔ )宋(sòng )玉(yù )《高(gāo )唐(táng )赋(fù )》:“鵰(diāo )鹗(è )鹰(yīng )鹞(yào ),飞(fēi )扬(yáng )伏(fú )窜(cuàn )。股(gǔ )战(zhàn )胁(xié )息(xī ),安(ān )敢(gǎn )妄(wàng )挚(zhì )?”汉(hàn )王(wáng )褒(bāo )《四(sì )子(zǐ )讲(jiǎng )德(dé )论(lùn )》:“处(chù )位(wèi )而(ér )任(rèn )政(zhèng )者(zhě ),皆(jiē )短(duǎn )于(yú )仁(rén )义(yì ),长(zhǎng )于(yú )酷(kù )虐(nuè ),狼(láng )挚(zhì )虎(hǔ )攫(jué ),怀(huái )残(cán )秉(bǐng )贼(zéi )。”

《汉(hàn )书(shū )·酷(kù )吏(lì )传(chuán )·义(yì )纵(zòng )》:“纵(zòng )以(yǐ )鹰(yīng )击(jī )毛(máo )挚(zhì )为(wéi )治(zhì )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“言(yán )如(rú )鹰(yīng )隼(sǔn )之(zhī )击(jī ),奋(fèn )毛(máo )羽(yǔ ),执(zhí )取(qǔ )飞(fēi )鸟(niǎo )也(yě )。”

晋(jìn )葛(gě )洪(hóng )《抱(bào )朴(pǔ )子(zǐ )·博(bó )喻(yù )》:“挚(zhì )雉(zhì )兔(tù )则(zé )鸾(luán )凤(fèng )不(bú )及(jí )鹰(yīng )鹞(yào ),引(yǐn )耕(gēng )犁(lí )则(zé )龙(lóng )麟(lín )不(bú )逮(dǎi )双(shuāng )峙(zhì )。”

4.诚(chéng )恳(kěn ),恳(kěn )切(qiē )。

《诗(shī )·周(zhōu )南(nán )·关(guān )雎(jū )》“关(guān )关(guān )雎(jū )鸠(jiū )”毛(máo )传(chuán ):“鸟(niǎo ),挚(zhì )而(ér )有(yǒu )别(bié )。”

清(qīng )王(wáng )士(shì )禛(zhēn )《〈诚(chéng )斋(zhāi )诗(shī )集(jí )〉序(xù )》:“于(yú )师(shī )友(yǒu )之(zhī )际(jì ),尤(yóu )缠(chán )绵(mián )笃(dǔ )挚(zhì )。”

清(qīng )谭(tán )嗣(sì )同(tóng )《报(bào )贝(bèi )元(yuán )徵(zhēng )书(shū )》:“猥(wěi )荷(hé )包(bāo )蒙(méng ),存(cún )问(wèn )周(zhōu )挚(zhì ),感(gǎn )不(bú )可(kě )已(yǐ )。”

5.至(zhì ),到(dào )。

《书(shū )·西(xī )伯(bó )戡(kān )黎(lí )》:“天(tiān )曷(hé )不(bú )降(jiàng )威(wēi ),大(dà )命(mìng )不(bú )挚(zhì )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“挚(zhì ),至(zhì )也(yě )。言(yán )……有(yǒu )大(dà )命(mìng )宜(yí )王(wáng )者(zhě )何(hé )以(yǐ )不(bú )至(zhì )。”

《史(shǐ )记(jì )·殷(yīn )本(běn )纪(jì )》作(zuò )“至(zhì )”。

宋(sòng )朱(zhū )熹(xī )《跋(bá )刘(liú )叔(shū )通(tōng )诗(shī )卷(juàn )》:“寒(hán )夜(yè )拥(yōng )鑪(lú ),风(fēng )雪(xuě )大(dà )挚(zhì ),吟(yín )讽(fěng )之(zhī )馀(yú ),戏(xì )书(shū )其(qí )后(hòu )。”

6.谓(wèi )极(jí )至(zhì ),顶(dǐng )点(diǎn )。

《汉(hàn )书(shū )·窦(dòu )田(tián )灌(guàn )韩(hán )传(chuán )赞(zàn )》:“以(yǐ )韩(hán )安(ān )国(guó )之(zhī )见(jiàn )器(qì ),临(lín )其(qí )挚(zhì )而(ér )颠(diān )坠(zhuì ),陵(líng )夷(yí )以(yǐ )忧(yōu )死(sǐ ),遇(yù )合(hé )有(yǒu )命(mìng ),悲(bēi )夫(fū )!”

7.精(jīng )緻(zhì )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·考(kǎo )工(gōng )记(jì )·函(hán )人(rén )》:“凡(fán )甲(jiǎ ),锻(duàn )不(bú )挚(zhì ),则(zé )不(bú )坚(jiān )。”

孙(sūn )诒(yí )让(ràng )正(zhèng )义(yì ):“锻(duàn )不(bú )挚(zhì ),谓(wèi )椎(zhuī )锻(duàn )不(bú )精(jīng )緻(zhì )也(yě )。”

8.絷(zhí ),绊(bàn )索(suǒ )。

马(mǎ )王(wáng )堆(duī )汉(hàn )墓(mù )帛(bó )书(shū )《战(zhàn )国(guó )纵(zòng )横(héng )家(jiā )书(shū )·李(lǐ )园(yuán )谓(wèi )辛(xīn )梧(wú )章(zhāng )》:“于(yú )臣(chén )也(yě ),楚(chǔ )不(bú )待(dài )伐(fá ),割(gē )挚(zhì )马(mǎ )免(miǎn )而(ér )西(xī )走(zǒu )。”

9.人(rén )质(zhì )。

马(mǎ )王(wáng )堆(duī )汉(hàn )墓(mù )帛(bó )书(shū )《战(zhàn )国(guó )纵(zòng )横(héng )家(jiā )书(shū )·苏(sū )秦(qín )谓(wèi )齐(qí )王(wáng )章(zhāng )二(èr )》:“燕(yàn )纍(lèi )臣(chén )以(yǐ )求(qiú )挚(zhì ),臣(chén )为(wéi )是(shì )未(wèi )欲(yù )来(lái )。”

10.通(tōng )“鸷(zhì )”。凶(xiōng )勐(měng )。

《礼(lǐ )记(jì )·曲(qǔ )礼(lǐ )上(shàng )》:“前(qián )有(yǒu )挚(zhì )兽(shòu ),则(zé )载(zǎi )貔(pí )貅(xiū )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“挚(zhì )兽(shòu ),勐(měng )而(ér )能(néng )击(jī ),谓(wèi )虎(hǔ )狼(láng )之(zhī )属(shǔ )也(yě )。”

《史(shǐ )记(jì )·货(huò )殖(zhí )列(liè )传(chuán )》:“﹝白(bái )圭(guī )﹞与(yǔ )用(yòng )事(shì )僮(tóng )僕(pú )同(tóng )苦(kǔ )乐(lè ),趋(qū )时(shí )若(ruò )勐(měng )兽(shòu )挚(zhì )鸟(niǎo )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·河(hé )间(jiān )王(wáng )孝(xiào )恭(gōng )传(chuán )》:“进(jìn )击(jī )朱(zhū )粲(càn ),破(pò )之(zhī ),俘(fú )其(qí )众(zhòng ),诸(zhū )将(jiāng )曰(yuē ):‘粲(càn )徒(tú )食(shí )人(rén ),挚(zhì )贼(zéi )也(yě ),请(qǐng )阬(gāng )之(zhī )。’”

11.引(yǐn )申(shēn )为(wéi )强(qiáng )毅(yì )。参(cān )见(jiàn )“挚(zhì )刚(gāng )”。

12.通(tōng )“轾(zhì )”。车(chē )前(qián )低(dī )后(hòu )高(gāo )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·考(kǎo )工(gōng )记(jì )·輈(zhōu )人(rén )》:“今(jīn )夫(fū )大(dà )车(chē )之(zhī )辕(yuán )挚(zhì ),其(qí )登(dēng )又(yòu )难(nán )。”

13.古(gǔ )诸(zhū )侯(hóu )国(guó )名(míng )。在(zài )今(jīn )河(hé )南(nán )省(shěng )汝(rǔ )南(nán )县(xiàn )东(dōng )南(nán )。

夏(xià )奚(xī )仲(zhòng )之(zhī )后(hòu ),即(jí )薛(xuē )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·大(dà )明(míng )》:“挚(zhì )仲(zhòng )氏(shì )任(rèn ),自(zì )彼(bǐ )殷(yīn )商(shāng ),来(lái )嫁(jià )于(yú )周(zhōu )。”

毛(máo )传(chuán ):“挚(zhì )国(guó )任(rèn )姓(xìng )之(zhī )中(zhōng )女(nǚ )也(yě )。”

王(wáng )先(xiān )谦(qiān )集(jí )疏(shū ):“《传(chuán )》以(yǐ )‘中(zhōng )女(nǚ )’释(shì )仲(zhòng )氏(shì )者(zhě ),《燕(yàn )燕(yàn )》‘仲(zhòng )氏(shì )任(rèn )只(zhī )’,《传(chuán )》:‘仲(zhòng ),戴(dài )妫(guī )字(zì )。’然(rán )则(zé )‘仲(zhòng )’为(wéi )大(dà )任(rèn )字(zì )矣(yǐ )。”参(cān )阅(yuè )清(qīng )王(wáng )夫(fū )之(zhī )《诗(shī )经(jīng )稗(bài )疏(shū )》卷(juàn )三(sān )。

14.姓(xìng )。

周(zhōu )有(yǒu )挚(zhì )荒(huāng ),晋(jìn )有(yǒu )挚(zhì )虞(yú )。

阅读:1577

●摯(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库