轩辕【登录】

ok8.org > 词典 > 轩辕

(轩(xuān )辕(yuán ),轩(xuān )辕(yuán ))

1.传(chuán )说(shuō )中(zhōng )的(de )古(gǔ )代(dài )帝(dì )王(wáng )黄(huáng )帝(dì )的(de )名(míng )字(zì )。传(chuán )说(shuō )姓(xìng )公(gōng )孙(sūn ),居(jū )于(yú )轩(xuān )辕(yuán )之(zhī )丘(qiū ),故(gù )名(míng )曰(yuē )轩(xuān )辕(yuán )。曾(céng )战(zhàn )胜(shèng )炎(yán )帝(dì )于(yú )坂(bǎn )泉(quán ),战(zhàn )胜(shèng )蚩(chī )尤(yóu )于(yú )涿(zhuō )鹿(lù ),诸(zhū )侯(hóu )尊(zūn )为(wéi )天(tiān )子(zǐ )。后(hòu )人(rén )以(yǐ )之(zhī )为(wéi )中(zhōng )华(huá )民(mín )族(zú )的(de )始(shǐ )祖(zǔ )。

《楚(chǔ )辞(cí )·远(yuǎn )游(yóu )》:“轩(xuān )辕(yuán )不(bú )可(kě )攀(pān )援(yuán )兮(xī ),吾(wú )将(jiāng )从(cóng )王(wáng )乔(qiáo )而(ér )娱(yú )戏(xì )!”

《史(shǐ )记(jì )·五(wǔ )帝(dì )本(běn )纪(jì )》:“黄(huáng )帝(dì )者(zhě ),少(shǎo )典(diǎn )之(zhī )子(zǐ ),姓(xìng )公(gōng )孙(sūn ),名(míng )曰(yuē )轩(xuān )辕(yuán )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·史(shǐ )传(chuán )》:“轩(xuān )辕(yuán )之(zhī )世(shì ),史(shǐ )有(yǒu )仓(cāng )颉(jié ),主(zhǔ )文(wén )之(zhī )职(zhí ),其(qí )来(lái )久(jiǔ )矣(yǐ )。”

明(míng )王(wáng )世(shì )贞(zhēn )《登(dēng )岱(dài )》诗(shī ):“轩(xuān )辕(yuán )皇(huáng )帝(dì )有(yǒu )高(gāo )台(tái ),鞭(biān )石(shí )千(qiān )秋(qiū )辇(niǎn )道(dào )开(kāi )。”

2.借(jiè )指(zhǐ )中(zhōng )华(huá )民(mín )族(zú )。

鲁(lǔ )迅(xùn )《集(jí )外(wài )集(jí )拾(shí )遗(yí )·<自(zì )题(tí )小(xiǎo )像(xiàng )>诗(shī )》:“寄(jì )意(yì )寒(hán )星(xīng )荃(quán )不(bú )察(chá ),我(wǒ )以(yǐ )我(wǒ )血(xuè )荐(jiàn )轩(xuān )辕(yuán )。”

3.指(zhǐ )车(chē )輈(zhōu )。

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·赵(zhào )策(cè )二(èr )》:“前(qián )有(yǒu )轩(xuān )辕(yuán ),后(hòu )有(yǒu )长(zhǎng )庭(tíng ),美(měi )人(rén )巧(qiǎo )笑(xiào ),卒(zú )有(yǒu )秦(qín )患(huàn )而(ér )不(bú )与(yǔ )其(qí )忧(yōu )。”

《史(shǐ )记(jì )·苏(sū )秦(qín )列(liè )传(chuán )》:“前(qián )有(yǒu )楼(lóu )阙(què )轩(xuān )辕(yuán ),后(hòu )有(yǒu )长(zhǎng )姣(jiāo )美(měi )人(rén )。”

《说(shuō )文(wén )·车(chē )部(bù )》“輈(zhōu ),辕(yuán )也(yě )”清(qīng )朱(zhū )骏(jùn )声(shēng )通(tōng )训(xùn ):“大(dà )车(chē )左(zuǒ )右(yòu )两(liǎng )木(mù )直(zhí )而(ér )平(píng )者(zhě )谓(wèi )之(zhī )辕(yuán );小(xiǎo )车(chē )居(jū )中(zhōng )一(yī )木(mù )曲(qǔ )而(ér )上(shàng )者(zhě )谓(wèi )之(zhī )輈(zhōu ),故(gù )亦(yì )曰(yuē )轩(xuān )辕(yuán ),谓(wèi )其(qí )穹(qióng )隆(lóng )而(ér )高(gāo )也(yě )。”

4.星(xīng )座(zuò )名(míng )。在(zài )星(xīng )宿(xiǔ )北(běi )。共(gòng )十(shí )七(qī )星(xīng ),蜿(wān )蜒(yán )如(rú )龙(lóng ),故(gù )称(chēng )。其(qí )第(dì )十(shí )四(sì )星(xīng )为(wéi )一(yī )等(děng )大(dà )星(xīng ),因(yīn )在(zài )五(wǔ )帝(dì )座(zuò )之(zhī )旁(páng ),故(gù )为(wéi )女(nǚ )主(zhǔ )象(xiàng )。后(hòu )多(duō )借(jiè )指(zhǐ )皇(huáng )后(hòu )。

《史(shǐ )记(jì )·天(tiān )官(guān )书(shū )》:“权(quán ),轩(xuān )辕(yuán )。轩(xuān )辕(yuán ),黄(huáng )龙(lóng )体(tǐ )。前(qián )大(dà )星(xīng ),女(nǚ )主(zhǔ )象(xiàng );旁(páng )小(xiǎo )星(xīng ),御(yù )者(zhě )后(hòu )宫(gōng )属(shǔ )。”

张(zhāng )守(shǒu )节(jiē )正(zhèng )义(yì ):“轩(xuān )辕(yuán )十(shí )七(qī )星(xīng ),在(zài )七(qī )星(xīng )北(běi )。黄(huáng )龙(lóng )之(zhī )体(tǐ ),主(zhǔ )雷(léi )雨(yǔ )之(zhī )神(shén ),后(hòu )宫(gōng )之(zhī )象(xiàng )也(yě )……二(èr )十(shí )四(sì )变(biàn ),皆(jiē )轩(xuān )辕(yuán )主(zhǔ )之(zhī )。其(qí )大(dà )星(xīng ),女(nǚ )主(zhǔ )也(yě );次(cì )北(běi )一(yī )星(xīng ),夫(fū )人(rén )也(yě );次(cì )北(běi )一(yī )星(xīng ),妃(fēi )也(yě );其(qí )次(cì )诸(zhū )星(xīng )皆(jiē )次(cì )妃(fēi )之(zhī )属(shǔ )。”

清(qīng )钱(qián )谦(qiān )益(yì )《皇(huáng )后(hòu )册(cè )文(wén )》:“上(shàng )应(yīng )张(zhāng )星(xīng ),主(zhǔ )太(tài )庙(miào )明(míng )堂(táng )之(zhī )位(wèi );下(xià )临(lín )角(jiǎo )亢(kàng ),叶(yè )后(hòu )宫(gōng )轩(xuān )辕(yuán )之(zhī )占(zhàn )。”

5.运(yùn )行(háng )。

清(qīng )龚(gōng )自(zì )珍(zhēn )《尊(zūn )隐(yǐn )》:“夫(fū )日(rì )胎(tāi )于(yú )溟(míng )涬(xìng ),浴(yù )于(yú )东(dōng )海(hǎi ),徘(pái )徊(huái )于(yú )华(huá )林(lín ),轩(xuān )辕(yuán )于(yú )高(gāo )闳(hóng ),照(zhào )耀(yào )人(rén )之(zhī )新(xīn )沐(mù )濯(zhuó )。”

6.传(chuán )说(shuō )中(zhōng )的(de )国(guó )名(míng )。

汉(hàn )张(zhāng )衡(héng )《思(sī )玄(xuán )赋(fù )》:“超(chāo )轩(xuān )辕(yuán )于(yú )西(xī )海(hǎi )兮(xī ),跨(kuà )汪(wāng )氏(shì )之(zhī )龙(lóng )鱼(yú ),此(cǐ )国(guó )之(zhī )千(qiān )岁(suì )兮(xī ),曾(céng )焉(yān )足(zú )以(yǐ )娱(yú )余(yú )。”

7.複(fú )姓(xìng )。

唐(táng )有(yǒu )轩(xuān )辕(yuán )集(jí )。见(jiàn )《全(quán )唐(táng )文(wén )》卷(juàn )九(jiǔ )二(èr )八(bā )。

阅读:1464

●轩辕(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库